حمید لبخنده، کارگردان «در پناه تو» درگذشت

حامد اسماعیلیون سخنگوی انجمن خانواده‌های جان‌باختگان در بیانیه‌ای که در این مراسم قرائت کرد با تاکید بر این که دو سال صبر برای پاسخگو کردن ایران از طریق دیپلماتیک بی‌نتیجه بوده، خواهان پیگیری این پرونده از طریق دادگاه جنایی بین‌المللی یا دادگاه جنایی کانادا شد.

او گفت: «ما برای رهبر جمهوری اسلامی، سران سپاه و تمام اعضای شورای امنیت ملی خواهان حکم بازداشت هستیم.»

اسماعیلیون همچنین خواهان قرار گرفتن کلیت سپاه پاسداران در لیست سازمان‌های تروریستی، اجرای تحریم‌های مگنستی و مصادره فوری دارایی‌های ایران در کانادا شد.

او افزود: «امروز دیپلماسی پایان یافته و زمان دادخواهی است. جنایت‌کاران زبان دیپلماسی را متوجه نمی‌شوند و دادخواهی قابل مذاکره و مبادله نیست.»

سخنگوی انجمن خانواده جان‌باختگان در پایان سخنانش با تاکید بر اهمیت دادخواهی گفت: «ما نباید فراموش کنیم و نباید ببخشیم.»

نخست‌وزیر کانادا: ایران نباید مسئول تحقیق در پرونده هواپیمای اوکراینی باشد

جاستین ترودو نخست‌وزیر کانادا هم در سخنانی در این مراسم با حمایت از خواست خانواده‌ها برای اجرای عدالت و روشن شدن حقیقت گفت: «حالا که ایران موعد مقرر برای  مذاکرات را از دست داده، ما قاطعانه از به‌کار‌گیری سایر مکانییزم‌‌ها برای پیگیری پرونده از طریق حقوق بین‌المللی حمایت می‌کنیم.»

او افزود: «مشخص است کشوری که خودش مسئول انهدام یک هواپیما بوده، نباید مسئولیت تحقیقات را به عهده بگیرد.»

ملانی جولی وزیر خارجه کانادا نیز به عنوان دیگر سخنران این مراسم گفت که دولت کانادا و شرکای بین‌المللی‌اش مصمم‌‌اند ایران را برای این تراژدی وحشتناک بر اساس قوانین بین‌المللی پاسخگو کنند.»

او افزود: «ما سمت خانواده‌ها بوده و هستیم تا حقیقت و عدالت و پاسخگویی درباره این پرونده محقق شود.»

شان فریزر وزیر مهاجرت کانادا هم در سخنان خود با ابراز موضعی مشابه گفت: «ما ایران را به خاطر جنایتی که مرتکب شده پاسخگو خواهیم کرد و در سطح جهانی تلاش‌هایی برای جلوگیری از تکرار چنین فجایعی انجام خواهیم داد.»

در طول این مراسم اسامی تک تک جان‌باختگان هواپیمای اوکراینی قرائت شد.

تصمیم چهار کشور برای پیگیری پرونده از طریق قوانین بین‌المللی

کانادا، سوئد،‌ اوکراین و بریتانیا، چهار کشور عضو «گروه هماهنگی و واکنش بین‌المللی برای قربانیان پرواز پی‌اس ۷۵۲»، پنجشنبه هفته گذشته در بیانیه‌ای اعلام کردند جمهوری اسلامی به صراحت گفته است حاضر به مذاکره با آنها نیست و از این رو، این پرونده بر اساس قوانین بین‌المللی پیگیری خواهد شد.

یک روز پس از بیانیه چهار کشور پیگیر انهدام هواپیمای اوکراینی، وزارت خارجه ایران در اطلاعیه‌ای چهار کشور پیگیر انهدام هواپیمای اوکراینی را به «سوء استفاده از این واقعه» متهم کرد و گفت آمادگی دارد تا با هر یک از این کشورها به صورت دوجانبه و با «احترام به حاکمیت کشورها و قوانین داخلی و تعهدات بین‌المللی دولت‌ها» مذاکره کند.

پرواز ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین بامداد چهارشنبه ۱۸ دی ۹۸ دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه تهران هدف موشک‌های سپاه پاسداران قرار گرفت و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند.

کانون نویسندگان ایران روز شنبه ۱۸ دی با انتشار اطلاعیه کوتاهی، با تاکید بر این که «حکومت آزادی‌ستیزان، گُردی از دلاوران آزادی‌خواه ‌را از ما گرفت»، نوشت آبتین «جان شیرین خود را فدای آزادی کرد».

کانون نویسندگان ایران با بیان این که «بکتاش آبتین زنده است چون روح آزادی‌خواهی و ستیز با پلشتیِ استبداد و ستم زنده است» اضافه کرد به زودی در بیانیه‌ای به این مناسبت، «افکار عمومی را در جریان جزئیات ستمی که بر بکتاش آبتین رفت قرار خواهد داد.»

بکتاش آبتین پانزدهم آذرماه پس از بالا رفتن تب و فشار خون، شبانه و بدون اطلاع خانواده و هم‌بندانش، به بیمارستان طالقانی تهران منتقل شد.

در پی درگذشت بکتاش آبتین، شاعر زندانی، اداره زندان‌ها در اطلاعیه‌ای نوشت او «به تشخیص پزشک بازداشتگاه به بیمارستان منتقل شده و در مدت بازداشت از مرخصی‌های اعطایی استفاده می‌کرد»

کانون نویسندگان پیشتر نسبت به محرومیت آبتین از درمان و تاخیر در انتقالش به بیمارستان اعتراض کرده بود.

کانون نویسندگان روز یکشنبه ۲۸ آذر ماه اعلام کرد بکتاش آبتین از زمان شروع علائم کرونا چندین بار به بهداری زندان اوین مراجعه کرده بود و هر بار بی‌ هیچ تست یا معاینه‌ دقیقی با مشتی قرص به سلول بازگردانده شده بود.

در بیانیه کانون تاکید شده بود که نیروهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بکتاش آبتین را در روزهای نخست انتقال به بیمارستان با وجود وخامت حالش با پابند به تخت بیمارستان بسته بودند.

کانون نویسندگان ایران در این مدت بارها حکومت و به ویژه قوه قضاییه را مسئول وضعیت جسمی پیش آمده برای آبتین دانست و روند پرونده‌سازی تا کمای مصنوعی این شاعر را گواه نقش مستقیم حکومت در شرایط کنونی او خواند.

همچنین کانون بتین روز جمعه هفدهم دی، با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد با گذشت چند روز از کمای مصنوعی، بهبودی در وضعیت بکتاش آبتین، شاعر، فیلمساز و عضو زندانی کانون نویسندگان حاصل نشده و عفونت ریه بر وخامت حال او افزوده است.

بکتاش آبتین و رضا خندان (مهابادی) از اعضای هیات دبیران کانون نویسندگان ایران و کیوان باژن عضو پیشین هیات دبیران این کانون، از روز شنبه پنجم مهرماه ۱۳۹۹ در اوج شیوع کرونا از سوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی برای تحمل احکام صادره از سوی دادگاه انقلاب تهران احضار و به زندان اوین منتقل شدند.

دادگاه انقلاب تهران در حکمی بکتاش آبتین و رضا خندان (مهابادی) را هرکدام به شش سال و کیوان باژن را به سه سال و شش ماه زندان محکوم کرده است.

در حکم این دادگاه اتهام این سه نویسنده «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور» و مصادیق این اتهام‌ها نیز «انتشار نشریه‌ داخلی کانون، مشارکت در تدوین کتاب تاریخچه‌ کانون و صدور بیانیه‌ها و حضور در مراسم سالگرد محمدجعفر پوینده، محمد مختاری و احمد شاملو» عنوان شده است.

این سه شاعر و نویسنده و وکلای آنها و همچنین کانون نویسندگان پیشتر این اتهامات را رد کرده و آن را «بی‌اساس» عنوان کرده‌اند.

بستری شدن آبتین در بیمارستان موجی از واکنش‌ها را در داخل و خارج از ایران برانگیخت.

انجمن قلم آمریکا که پیشتر جایزه «پن/آزادی نگارش باربی» را به بکتاش آبتین، رضا خندان مهابادی و کیوان باژن، سه نویسنده ایرانی زندانی اهدا کرده بود، خواهان آزادی آنها و همه نویسندگان زندانی در ایران شد و آذر نفیسی، نویسنده و استاد دانشگاه‌های آمریکا نیز از این درخواست انجمن قلم آمریکا حمایت کرد.

انجمن قلم آمریکا پیشتر در جشن سالانه خود جایزه ادبی گالا را به بکتاش آبتین، کیوان باژن و رضا خندان مهابادی، سه عضو زندانی کانون نویسندگان ایران، اهدا کرد.

اواسط مهرماه، بکتاش آبتین که به مرخصی آمده بود، از جایزه انجمن قلم آمریکا قدردانی کرد و در ویدیویی گفت: «زندان من را محدود کرد و رنج داد، اما دیوار‌های بلند زندان اوین باعث نشد که من نتوانم هوای آزادی‌خواهی را استشمام کنم.»

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، او برای سپری کردن دوران محکومیت پنج ساله به بند زنان در کانون اصلاح و تربیت سنندج منتقل شده است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو با انتشار ویدیو و تصاویری خبر داد که گروهی از فعالان مدنی با تجمع در مقابل دادگستری سنندج، زهرا محمدی را همراهی کردند.

محمدی دوم خرداد ۹۸ بازداشت و پس از هفت ماه با وثیقه ۷۰۰ میلیون تومانی آزاد شده بود.

او در تیر ماه ۹۹ به ۱۰ سال زندان محکوم شد که این حکم در دادگاه تجدید نظر به پنج سال کاهش یافت. دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی وکلای محمدی را رد کرد.

انجمن نوژین دارای مجوز رسمی از وزارت کشور است و در سال‌های گذشته، کلاس‌های رایگان آموزش زبان کردی در شهرهای مختلف کردستان برگزار کرده است.

زهرا محمدی پیش‌تر در قالب فعالیت‌های موسسه نوژین، در کمک‌رسانی به مناطق آسیب‌دیده از زلزله و سیل در استان‌های کرمانشاه، لرستان و خوزستان مشارکت داشت و کمک‌های مردمی جمع‌آوری‌شده را به این مناطق می‌رساند.

خانواده‌ها روز شنبه ۱۸ دی ماه پلاکاردهایی در دست داشتند که از جمله روی آنها نوشته بود «هرگز دادخواهی با غرامت قابل مبادله نیست» و «۱۷۷ انسان بی گناه عمدا سپر انسانی و قربانی شدند».

خانواده این جانباختگان همچنین خواستار احضار امیرعلی حاجی زاده، رییس هوافضای سپاه پاسداران، به عنوان متهم و محاکمه علنی عاملان و آمران این اتفاق با حضور خانواده جان‌باختگان و وکلای آنها شدند.

خانواده جانباختگان در شاهدشهر، محل سقوط این هواپیما هک تجمع کردند. در یکی از فیلم های منتشر شده یک بالگرد از فاصله نزدیک بر سر خانواده جان باختگان حضور دارد.

خانواده‌ها ۱۸ دی ۹۹ و در اولین سالگرد سقوط این هواپیما نیز در فرودگاه «امام خمینی» تجمع کرده بودند.

گروهی از خانواده‌های قربانیان سرنگونی هواپیمای اوکراینی همچنین شامگاه جمعه در کانادا در منزل خانواده آراد زارعی، از قربانیان این پرواز، در شهر تورنتوی کانادا گرد هم آمدند.

انجمن خانواده‌های جانباختگان پرواز پی‌اس-۷۵۲ پیشتر به عدم همکاری جمهوری اسلامی درباره روشن شدن ابعاد ساقط کردن این هواپیما با موشک‌های سپاه پاسداران و اقدامات قوه‌ قضاییه‌ برای تبرئه «مقصران و عاملان اصلی» اعتراض کرده بود.

در همین حال دولت کانادا در بیانیه‌ای با اشاره به پیگیری تلاش‌های بین‌المللی برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی در قبال سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی با موشک‌های سپاه پاسداران، تاکید کرد که اطمینان حاصل خواهد کرد ایران غرامت این فاجعه را به طور کامل خواهد پرداخت.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم روز شنبه در توییتی نوشت کشورش در ۱۸ دی ماه یاد ۱۷۶ مسافر کشته‌شده هواپیمای اوکراینی با شلیک سپاه را گرامی می‌دارد. او افزود خانواده‌ها که همچنان عزادارند سزاوار عدالت و پاسخ‌گویی‌اند.

سفارت آمریکا در کانادا ضمن ابراز همبستگی با خانواده‌های جان‌باختگان هواپیمای اوکراینی، در توییتی نوشت: «از تلاش‌های کانادا برای تحقق عدالت و پاسخگو کردن [مسئولان ایران] در قبال کسانی که از اقدامات بی‌معنای ایران آسیب دیده‌اند، حمایت می‌کنیم.»

کلودیا تنی، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا، با اشاره به جلوگیری ایران از تحقیقات درباره سرنگونی هواپیمای اوکراینی و اجرا نکردن عدالت در حق خانواده جانباختگان، از رابرت مالی، نماینده آمریکا در امور ایران خواست پرونده هواپیمای اوکراینی را در دستور کار خود قرار دهد.

کانادا، سوئد،‌ اوکراین و بریتانیا، چهار کشور عضو «گروه هماهنگی و واکنش بین‌المللی برای قربانیان پرواز پی‌اس ۷۵۲»، روز پنجشنبه در بیانیه‌ای اعلام کردند جمهوری اسلامی به صراحت گفته است حاضر به مذاکره با آنها نیست و از این رو، این پرونده بر اساس قوانین بین‌المللی پیگیری خواهد شد.

یک روز پس از بیانیه چهار کشور پیگیر انهدام هواپیمای اوکراینی، وزارت خارجه ایران در اطلاعیه‌ای چهار کشور پیگیر انهدام هواپیمای اوکراینی را به «سوء استفاده از این واقعه» متهم کرد و گفت آمادگی دارد تا با هر یک از این کشورها به صورت دوجانبه و با «احترام به حاکمیت کشورها و قوانین داخلی و تعهدات بین‌المللی دولت‌ها» مذاکره کند.

پرواز ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین بامداد چهارشنبه ۱۸ دی ۹۸ دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه تهران هدف موشک‌های سپاه پاسداران قرار گرفت و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند.

همچنین گزارش‌هایی درباره اعتصاب کارکنان دادگستری در تهران و کرج وجود دارد. در برخی گزارش‌ها اعلام شده که قرار است این اعتصاب یک هفته ادامه پیدا کند.

معترضان روز شنبه ۱۸ دی شعارهایی از قبیل «‌ای دولت دروغگو عدالت عدالت» سر دادند.

محمد حسین آقاسی، وکیل، نیز در توییتر نوشت که قضات در کرج از حضور در دادگاه خودداری کرده‌اند. او در توییتی افزود که از سال ۵۳ تاکنون که با دادگستری در ارتباط است، شاهد اعتصاب قضات نبوده.

روز ۱۵ دی نمایندگان مجلس با کلیات طرح فوق‌العاده خاص کارکنان اداری قوه قضاییه مخالفت کردند.

نمایندگان مخالف معتقد بودند که بودجه افزایش حقوق کارکنان اداری قوه قضاییه در این طرح پیش‌بینی نشده است.