وزارت خارجه آمریکا: جمهوری اسلامی خواسته‌های جوانان ایران را با خشونت و اعدام پاسخ می‌دهد
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در سفری از پیش اعلام‌نشده به مسکو با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، دیدار کرد و پیام مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی را به او رساند. این دیدار هم‌زمان با انتشار گزارشی تازه از همکاری تسلیحاتی مسکو و تهران انجام شد.
خبرگزاری روسی اینترفاکس پنج‌شنبه ۱۴ آبان از دیدار رضایی و رییس‌جمهوری روسیه در کاخ کرملین خبر داد.
بر اساس خبر منتشرشده در رسانه‌های جمهوری اسلامی، رضایی در این دیدار پیام مجتبی خامنه‌ای، رهبر غایب از انظار جمهوری اسلامی، را در اختیار پوتین گذاشت. جزییاتی از محتوای این پیام و گفت‌وگوهای رضایی و پوتین منتشر نشده است.
خبرگزاری رویترز نیز به‌نقل از کرملین این دیدار را تایید کرد و نوشت تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی پوتین، و ایگور کوستیوکوف، رییس اطلاعات نظامی روسیه، در هیات روسی حضور داشتند.
سفر رضایی سه روز پس از تماس تلفنی او با پوتین انجام شد. شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ۱۱ آبان اعلام کرده بود دو طرف در این تماس تلفنی درباره تحولات منطقه‌ای و جهانی، به‌ویژه وضعیت غرب آسیا، گفت‌وگو کردند و بر ادامه همکاری‌های راهبردی بر اساس نقشه راه رهبران دو کشور تاکید داشتند.
سابقه پیام مجتبی خامنه‌ای به پوتین
با احتساب پیام منتقل‌شده در دیدار رضایی، دست‌کم دو مورد ارسال پیام مجتبی خامنه‌ای به پوتین از زمان رسیدن او به رهبری در اسفند ۱۴۰۴ علنی شده است.
مورد قبلی هفتم اردیبهشت، هنگام دیدار عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با پوتین در سن‌پترزبورگ آشکار شد. رییس‌جمهوری روسیه گفت در هفته پیش از آن پیامی از رهبر جمهوری اسلامی دریافت کرده است.
در متن سخنان پوتین که سفارت روسیه در تهران منتشر کرد، او از عراقچی خواست مراتب قدردانی و آرزوی سلامتی‌اش را به رهبر جمهوری اسلامی منتقل کند و بر تمایل مسکو به ادامه روابط راهبردی با تهران تاکید کرد. محتوای آن پیام، تاریخ دقیق ارسال و هویت فردی که آن را منتقل کرده بود، در این متن مشخص نشد.
عراقچی در همان دیدار از حمایت روسیه تشکر کرد. سفر او به سن‌پترزبورگ پس از دیدارهایش در پاکستان و عمان و در چارچوب رایزنی درباره جنگ و تلاش‌ها برای پایان دادن به آن انجام شده بود.
همکاری تسلیحاتی در کنار تماس‌های سیاسی
دیدار تازه در کرملین در روزی انجام شد که فایننشال‌تایمز از توافق روسیه برای تامین ۹۰ پرتابگر موشک هدایت‌شونده قابل نصب روی بالگرد برای جمهوری اسلامی خبر داد.
به‌نوشته این روزنامه، سفارش در برنامه تولید سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ ثبت شده و خریدار با رمز «K-10» معرفی شده است. اسناد دیگر روسیه این رمز را به ایران مرتبط می‌کند. با این حال، اسناد بررسی‌شده تحویل نهایی پرتابگرها را ثابت نمی‌کند و این گزارش به معنای انعقاد قراردادی تازه در جریان سفر رضایی نیست.
فایننشال‌تایمز پیش‌تر از کمک روسیه به توسعه موشک‌های کروز مافوق صوت جمهوری اسلامی، فروش موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب «وربا» و تعامل با تهران درباره اطلاعات مرتبط با تسلیحات هسته‌ای گزارش داده بود.
به‌نوشته این روزنامه، این همکاری در جریان جنگ نیز ادامه یافت، هرچند ورود موشک حاصل از این برنامه به خدمت عملیاتی تایید نشده بود.
این گزارش‌ها در شرایطی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۲۷ مهر کمک روسیه و چین به جمهوری اسلامی را در مقایسه با توان این دو کشور بسیار محدود خواند و این وضعیت را مثبت ارزیابی کرد.
با وجود شواهد همکاری نظامی، میزان تعهد مسکو به حمایت از تهران همچنان محدودیت‌هایی دارد. هانا نوته، پژوهشگر مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات هسته‌ای جیمز مارتین، به فایننشال‌تایمز گفت روسیه می‌کوشد حمایت از جمهوری اسلامی به روابطش با آمریکا و دیگر کشورهای خاورمیانه آسیب نزند.
در جریان اعتراضات سراسری و عمدتا مسالمت‌آمیز و اعتصاب کارکنان بخش عمومی در فرانسه، شماری از معترضان در پاریس و لیون با پلیس درگیر شدند. این تجمع‌ها در اعتراض به پایین بودن دستمزدها، افزایش هزینه‌های زندگی، وضعیت خدمات عمومی و شرایط آموزشی برگزار شد.
این اعتراضات پنج‌شنبه ۱۴ آبان، به دعوت اتحادیه‌های کارگری و با حمایت گروه‌های دانشجویی، در شهرهای مختلف فرانسه برگزار شد و چالشی تازه برای امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری این کشور، پس از هفته‌ها ناآرامی به شمار می‌رود.
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد تا ظهر پنج‌شنبه ۲۷۰ هزار نفر در اعتراضات سراسر کشور شرکت کرده بودند. این آمار شامل شرکت‌کنندگان در راهپیمایی اصلی پاریس که بعدازظهر آغاز شد، نمی‌شود.
در پاریس، راهپیمایی ابتدا در فضایی آرام و همراه با خواندن سرود ملی فرانسه و حضور سازه‌های متحرک شبیه کارناوال آغاز شد، اما حدود دو ساعت بعد، شماری از افراد حاضر در صفوف جلویی با پلیس درگیر شدند و ماموران گاز اشک‌آور شلیک کردند.
به‌گزارش رویترز، پلیس ضدشورش در لیون نیز گاز اشک‌آور شلیک کرد و به سوی گروهی از معترضان یورش برد. شماری از معترضان شعارهایی علیه پلیس سر دادند و برخی نیز با لباس‌های سیاه و صورت‌های پوشیده در تجمع حضور داشتند.
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد نیروهای پلیس در لیون با چند صد «معترض تندرو» روبه‌رو شدند و با وجود مهار خشونت‌ها، تنش‌ها همچنان بالا بود.
این اعتراضات پس از هفته‌ها ناآرامی برگزار شد که به نوشته رویترز، شدیدترین ناآرامی‌های مدنی فرانسه در سالهای اخیر بوده‌اند.
سوفی بینه، دبیرکل اتحادیه کارگری CGT، گفت دولت تلاش کرده بود مانع برگزاری تجمع‌ها شود، اما اعتراضات از همیشه گسترده‌تر شده است. او شمار شرکت‌کنندگان در تجمع‌های سراسر فرانسه را پیش از آغاز راهپیمایی پاریس حدود ۲۵۰ هزار نفر برآورد کرد.
روی یکی از پلاکاردهای معترضان در لیون نوشته شده بود: «دانش‌آموزان، بازنشستگان، دانشجویان و کارگران، همه با هم؛ اتحاد پیروز می‌شود.»
جلال ایجادی، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال گفت افزایش قدرت خرید و دستمزدها، از جمله افزایش ۱۰ درصدی حداقل دستمزد، از مطالبات اصلی معترضان است.
او افزود اتحادیه‌های کارگری و کارمندی و نیروهای چپ از اعتراضات حمایت می‌کنند و دولت باید برای یافتن راه‌حلی موقت با نمایندگان کارگران و دانشجویان مذاکره کند.
چند سیاستمدار برجسته فرانسه، از جمله ژان‌لوک ملانشون و رافائل گلوکسمن، که از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو هستند، در اعتراضات شرکت کردند.
گلوکسمن در آغاز راهپیمایی پاریس گفت: «این کشور به عدالت نیاز دارد.»
او بر ضرورت متحد کردن مردم فرانسه و احیای خدمات عمومی تاکید کرد.
آتش‌سوزی در یک دبیرستان و تعطیلی برج ایفل
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد پرتاب مواد آتش‌بازی باعث آتش‌سوزی در دبیرستانی نزدیک شهر تولوز، در جنوب غربی این کشور، شد.
در پی این حادثه، دانش‌آموزان و کارکنان مدرسه تخلیه شدند و آتش‌نشانان آتش را مهار کردند.
ادوارد ژوفره، وزیر آموزش فرانسه، در شبکه اجتماعی ایکس این اقدام را «رسوایی مطلق» خواند.
در پاریس نیز دانش‌آموزان دبیرستانی و دیگر معترضان با قرار دادن سطل‌های زباله، خیابانی را مسدود کردند و با پلیس ضدشورش روبه‌رو شدند.
تجمع‌ها در لیون، مارسی و نانت از صبح آغاز شد و راهپیمایی اصلی پاریس بعدازظهر از میدان جمهوری به راه افتاد.
برج ایفل نیز در پی اعتصاب سراسری تعطیل شد.
استقرار ۷۰ هزار نیروی پلیس در سراسر فرانسه
حدود ۷۰ هزار نیروی پلیس در سراسر فرانسه مستقر شدند؛ رقمی مشابه شمار نیروهای مستقر در آخر هفته‌های اخیر.
ناآرامی‌ها و غارت فروشگاه‌ها در ۲۵ مهر نیروهای امنیتی را غافلگیر کرد، به فروشگاه‌ها و ساختمان‌های عمومی آسیب رساند و انتقادها از نحوه مدیریت بحران از سوی مکرون را افزایش داد.
مقام‌های فرانسه پس از این ناآرامی‌ها، مقررات منع رفت‌وآمد و ممنوعیت تجمع‌های بزرگ را اعمال کردند و گروه‌های معترض را ملزم کردند مسیرهایی جایگزین و دور از خیابان‌های اصلی برای راهپیمایی انتخاب کنند؛ اقداماتی که با اعتراض اتحادیه‌های کارگری روبه‌رو شد.
دولت فرانسه از شیوه عملکرد پلیس دفاع کرده، اما گفته است موارد احتمالی تخلف ماموران بررسی خواهد شد.
مهدی دومونتروتی، آتش‌نشان ۴۵ سالهای که در تجمع پاریس شرکت داشت، گفت: «حقوق ما همگام با تورم افزایش نیافته است.»
او با اشاره به آتش‌سوزی‌های جنگلی که بر اثر موج‌های گرمای شدید تابستان تشدید شدند، گفت این حوادث نشان داد که برای مقابله با بحران‌ها به منابع بیشتری نیاز است.
این اعتصاب همچنین باعث کاهش تولید برق هسته‌ای فرانسه در ساعات اولیه پنج‌شنبه شد، اما اختلال عمده‌ای در شبکه حمل‌ونقل گزارش نشد.
وزارت آموزش فرانسه اعلام کرد کمی بیش از ۱۵ درصد معلمان این کشور در اعتصاب شرکت کردند.
آلیس مارتینوویچ، دانشجوی ۱۸ ساله حاضر در تجمع پاریس، درباره نگرانی‌ها از آینده، دستمزدها و خدمات عمومی صحبت کرد و ابراز امیدواری کرد نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری به دیدگاه‌های جوانان و دانشجویان توجه کنند.
این اعتراضات در شرایطی برگزار شد که تنها پنج ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه باقی مانده است؛ انتخاباتی که به گزارش رویترز، ممکن است مارین لوپن، چهره راست افراطی، و ژان‌لوک ملانشون، سیاستمدار چپ رادیکال، در دور دوم آن با یکدیگر رقابت کنند.
مکرون که دومین دوره ریاست‌جمهوری خود را می‌گذراند، امکان نامزدی مجدد در این انتخابات را ندارد.
مهدی تارتار، سرمربی پرسپولیس، در نشست خبری پیش از دیدار با فجرسپاسی، به اتهام‌های بهنام ابوالقاسم‌پور، مدیرعامل استقلال خوزستان، واکنش نشان داد و تاکید کرد که این موضوع را تا روشن شدن حقیقت پیگیری خواهد کرد.
ابوالقاسم‌پور پیش‌تر مدعی شده بود که تارتار در آستانه مسابقه با یکی از بازیکنان استقلال خوزستان تماس گرفته و برای جذب او ابراز تمایل کرده است.
تارتار در پاسخ به این اظهارات گفت: «۲۰ سال مربیگری کرده‌ام و قبل از آن حدود ۱۸ تا ۱۹ سال بازی کردم و همه مرا می‌شناسند. در این سال‌ها با نزدیک به ۶۰۰ بازیکن کار کرده‌ام که می‌توانند گواه رفتار حرفه‌ای من باشند. در تمام این مدت هیچ حرف‌وحدیث و پرونده‌ای نداشته‌ام.»
او درباره این ادعا که یکی از رقبای پرسپولیس برای مطرح شدن چنین اتهام‌هایی به استقلال خوزستان کمک مالی کرده است، گفت: «من این مسایل را نمی‌دانم و نمی‌توانم به کسی تهمت بزنم. بعضی‌ها با بردن نام بزرگ پرسپولیس می‌خواهند دیده شوند و برای ما حاشیه درست کنند.»
سرمربی پرسپولیس افزود: «من آبرویم را با هیچ‌چیز عوض نمی‌کنم و قطعا تا آخر پیگیر این موضوع هستیم. باید مشخص شود چه کسی انسان خوبی است و چه کسی همان کثافت‌کاری‌هایی را انجام می‌دهد که درباره آن صحبت می‌شود.»
تارتار درباره وعده قهرمانی در پرسپولیس در سال سوم گفت: «مورینیو پیش از مسابقه و در آرامش کامل درباره نیاز به سه سال زمان صحبت کرد، اما من بعد از یک بازی پرهیجان مقابل نساجی این حرف را زدم و آمادگی پاسخ دادن به آن سوال را نداشتم. نباید از آن کلمه قهرمانی استفاده می‌کردم.»
سرمربی پرسپولیس تاکید کرد: «ما باید از سال اول برای قهرمانی بجنگیم. طبیعی است که برای ساختن یک تیم کامل به زمان نیاز داریم، اما این به معنای کنار گذاشتن هدف قهرمانی نیست.»
او افزود: «ما باید برای قهرمانی در هر سه جام بجنگیم و این هدف دور از دسترس نیست. در نخستین پنجره نقل‌وانتقالات آن‌قدر خوب عمل کردیم که حالا با مدعیان رقابت می‌کنیم و یکی از مدعیان اصلی قهرمانی هستیم.»
تارتار درباره انتقادهایی که از عملکردش مطرح می‌شود، گفت: «هر وقت از من انتقاد می‌شود، صبح‌ها ساعتم را کوک می‌کنم و یک ساعت زودتر از خواب بیدار می‌شوم تا بیشتر کار کنم. حتما ضعفی در کارم وجود دارد که این‌قدر انتقاد می‌شود.»
او با درخواست حمایت از بازیکنان جوان پرسپولیس افزود: «هرچقدر می‌خواهند مرا بزنند، ولی بازیکنانم را نزنند. آن‌ها جوان هستند. من پوستم کلفت است، سختی زیادی کشیده‌ام و از چیزی نمی‌ترسم.»
تارتار با اشاره به صدرنشینی پرسپولیس در هفته یازدهم گفت: «خوش‌بین‌ترین هوادار پرسپولیس هم فکر نمی‌کرد در هفته یازدهم صدرنشین باشیم.»
تارتار درباره قطعی شدن برگزاری جام حذفی گفت: «این تصمیم برای فوتبال ما بهتر است. تیم‌های رده‌های پایین‌تر با انگیزه بیشتری شرکت می‌کنند و استعدادهای تازه‌ای دیده می‌شوند. دیگر بهانه‌ای برای کمبود زمان برگزاری جام حذفی وجود ندارد.»
او در واکنش به تعویق جام ملت‌های آسیا و احتمال دعوت بازیکنان جوان پرسپولیس به تیم ملی نیز گفت: «فرصت خوبی است که در مسابقات تدارکاتی و فیفادی، جوانان را ارزیابی کنیم. قطعا مربیان تیم ملی این موضوع را در نظر می‌گیرند و باید به سلیقه کادر فنی احترام بگذاریم.»
وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی و چند کشور منطقه در مجموعه‌ای از تماس‌های تلفنی درباره کاهش تنش‌ها و دستیابی به صلح گفت‌وگو کردند. وزارت امور خارجه عمان نیز در بیانیه‌ای از تلاش برای دستیابی به تفاهم‌هایی با هدف ازسرگیری کشتیرانی بدون مانع در تنگه هرمز خبر داد.
وزارت امور خارجه عمان پنج‌شنبه ۱۴ آبان اعلام کرد بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه این کشور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، آخرین تحولات رایزنی‌ها برای دستیابی به تفاهم‌های عملی، سیاسی و فنی درباره تنگه هرمز را بررسی کردند.
بر اساس این بیانیه، دو وزیر بر ضرورت گذار از کاهش تنش به تثبیت تفاهم‌های پایدار مبتنی بر سازوکارهای عملی و فنی برای ایمن‌سازی گذرگاه‌های دریایی و تضمین جریان تجارت بین‌المللی و انرژی تاکید کردند. عمان هدف این ترتیبات را پایان دادن به وضعیت جنگی و جلوگیری از تکرار درگیری‌ها در منطقه عنوان کرد.
در این بیانیه همچنین بر احترام به حاکمیت کشورها، در نظر گرفتن منافع مشروع همه طرف‌ها و فراهم کردن شرایط ازسرگیری مذاکرات برای حل مسائل زمینه‌ساز تنش تاکید شد.
دو وزیر توافق کردند رایزنی و هماهنگی‌ها را ادامه دهند، اما بیانیه جزییاتی درباره ساز و کارهای پیشنهادی یا زمان اجرای احتمالی تفاهم‌ها ارائه نکرد.
پنج تماس عراقچی از صبح تا عصر
پیش از انتشار بیانیه عمان، کانال رسمی تلگرامی عراقچی از تماس صبح پنج‌شنبه او با بوسعیدی خبر داد. روایت طرف ایرانی به گفت‌وگو درباره تحولات منطقه و روند سیاسی و دیپلماتیک دستیابی به صلح و ثبات محدود بود و اشاره‌ای به مذاکرات درباره تنگه هرمز یا ترتیبات امنیت دریایی نداشت.
عراقچی عصر پنج‌شنبه نیز در تماس‌های جداگانه با فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، و محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، درباره تحولات منطقه و آخرین تلاش‌های دیپلماتیک برای برقراری ثبات گفت‌وگو کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای دیگر، از تماس‌های عصرگاهی عراقچی با هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، و شیخ جراح جابر الاحمد الصباح، وزیر امور خارجه کویت، خبر داد و اعلام کرد محور این دو تماس نیز تحولات منطقه و ابتکارهای دیپلماتیک برای حفظ ثبات بوده است؛ به این ترتیب، شمار تماس‌های اعلام‌شده عراقچی با وزیران امور خارجه کشورهای منطقه در پنج‌شنبه به پنج مورد رسید.
رایزنی‌ها به تماس با تهران محدود نبود. وزارت امور خارجه پاکستان نیز پنج‌شنبه از گفت‌وگوی تلفنی محمد اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه این کشور، با بوسعیدی خبر داد.
طبق این اطلاعیه، دو طرف درباره تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و روابط دوجانبه گفت‌وگو کردند و خواستار ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای صلح و ثبات شدند.
این تماس‌ها در پی رایزنی قطر و عربستان سعودی انجام شد که وزارت امور خارجه قطر ۱۲ آبان در بیانیه‌ای از آن خبر داده بود. طبق آن بیانیه، آل ثانی در تماس با بن فرحان بر حمایت دوحه از ابتکارهای دیپلماتیک برای تضمین آزادی کشتیرانی و دستیابی به توافقی جامع برای صلح پایدار تاکید کرد.
آزادی کشتیرانی و دستیابی به تفاهمی پایدار، محور مشترک بیانیه‌های قطر و عمان بود. تماس‌های پنج‌شنبه نیز کشورهای بیشتری را درگیر رایزنی درباره ثبات منطقه کرد، اما اطلاعیه‌های منتشرشده روشن نکردند که آیا این گفت‌وگوها بخشی از یک ابتکار مشترک است یا طرف‌ها درباره طرح واحدی مذاکره می‌کنند.
تلاش چین در کنار رایزنی‌های منطقه‌ای
در کنار این تماس‌ها، رویترز در تحلیلی از افزایش تلاش چین برای ایفای نقشی بزرگ‌تر در پایان جنگ ایران و آمریکا خبر داد، اما توانایی پکن برای میانجیگری را محدود ارزیابی کرد.
در روزهای گذشته شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، در دیدار با سلطان عمان تاکید کرد خلیج فارس نباید به میدان رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شود. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، نیز با مقام‌هایی از جمهوری اسلامی و عربستان سعودی دیدار کرد.
پکن همچنین برنامه اعزام فرستاده ویژه به منطقه را در دستور کار دارد.
به‌نوشته رویترز، نفوذ اقتصادی چین بر تهران لزوما به توانایی وادار کردن جمهوری اسلامی به پذیرش توافق تبدیل نمی‌شود و پکن باید میان روابط خود با ایران، کشورهای عربی خلیج فارس و آمریکا توازن برقرار کند.
رویترز قطر را هدایت‌کننده تازه‌ترین تلاش‌ها برای جلوگیری از تشدید جنگ توصیف کرد. این تلاش‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که ترامپ احتمال حملات بیشتر را رد نکرده و تهران بازگشایی تنگه هرمز را به توافق و تحقق شروطی از جمله رفع محاصره بنادر ایران مشروط کرده است.
رایزنی‌های منطقه‌ای در حالی ادامه دارند که حملات سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز طی روزهای اخیر افزایش یافته است و آمریکا نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان حمله‌ای که محدود خوانده‌شده به جزیره قشم انجام داد.
رویترز ۱۲ آبان گزارش داد در کنار تبادل پیام‌ها میان تهران و واشینگتن، قدرت‌های منطقه‌ای نیز برای جلوگیری از تشدید مناقشه خاورمیانه رایزنی می‌کنند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۲ آبان از ادامه رایزنی‌های تهران و ریاض خبر داد و گفت: «هدف ما دستیابی به ترتیبات امنیتی جدید در منطقه به دور از حضور نظامی نیروهای خارجی است.»
هفته گذشته، مقام‌های ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای نخستین بار از ماه اوت، در تهران با همتایان ایرانی خود دیدار کردند.
موج تازه تهدیدهای بمب‌گذاری، دست‌کم ۲۵ پرواز مسافربری در اروپا را مختل کرد و باعث تغییر مسیر برخی هواپیماها و اسکورت شماری از آن‌ها با هواپیماهای جنگنده شد. این دومین موج تهدیدها در هفته جاری است و تاکنون هیچ ماده منفجره‌ای کشف نشده است.
خبرگزاری رویترز پنج‌شنبه ۱۴ آبان گزارش داد این تهدیدها پروازهای مسافربری در کشورهای مختلف اروپا، از ایرلند تا بلغارستان، را تحت تاثیر قرار داده و به فرودهای برنامه‌ریزی‌نشده، بازرسی‌های امنیتی و توقف برخی پروازها منجر شده است.
نیروی هوایی بلغارستان اعلام کرد جنگنده‌های این کشور سه هواپیمای مسافربری را اسکورت کردند. دو پرواز رایان‌ایر از کپنهاگ و مادرید طبق برنامه در صوفیه فرود آمدند، اما پرواز دیگری از لندن به پلوودیو تغییر مسیر داد.
در اسپانیا، سه ایمیل تهدیدآمیز طی کمتر از ۲۰ دقیقه دریافت شد که چهار پرواز ورودی ایبریا از رم و میلان و دو پرواز خروجی ایر اروپا از مادرید به پاریس را تحت تاثیر قرار داد.
چهار پرواز به مقصد پراگ نیز با وجود دریافت تهدید، طبق برنامه در جمهوری چک فرود آمدند. پلیس این کشور احتمال واقعی بودن تهدیدها را پایین ارزیابی کرد.
در ایتالیا، جنگنده‌های نیروی هوایی یک هواپیمای فن‌ایر را از هلسینکی تا فرود برنامه‌ریزی‌شده در رم اسکورت کردند. پرواز دیگری از فن‌ایر که شرکت جت‌تایم آن را انجام می‌داد نیز پس از دریافت تهدید، به سلامت در وین فرود آمد.
پرواز شرکت هواپیمایی لهستانی لوت (LOT) از ورشو به بروکسل نیز پس از هشدار امنیتی به مقصد رسید، اما پرواز دیگری از ورشو به پاریس هنگام حرکت برای برخاستن متوقف و مسافران آن به هواپیمای دیگری منتقل شدند.
همچنین پرواز ایر لینگوس از دوبلین به رم به پایگاه هوایی اورو در فرانسه تغییر مسیر داد و پرواز ویز ایر از میلان به بخارست نیز پس از دریافت تهدید، بدون تغییر مسیر به سلامت فرود آمد.
در موج قبلی، ۱۲ آبان، دست‌کم هفت پرواز و یک کشتی تفریحی هدف تهدیدهای بمب‌گذاری قرار گرفتند، اما هیچ ماده منفجره‌ای کشف نشد.
در هفته جاری، حملات سایبری به سامانه‌های سرمایشی فروشگاه‌های زنجیره‌ای در چند کشور اروپایی و مراکز انتقال خون فرانسه نیز گزارش شده است.
به گفته کارشناسان، تکرار چنین اختلال‌هایی علاوه بر تحمیل هزینه‌های اقتصادی، می‌تواند اعتماد عمومی به خدمات ضروری را تضعیف کند.
چه کسی پشت تهدیدهاست؟
تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این تهدیدها را بر عهده نگرفته و مقام‌های اروپایی نیز عامل مشخصی معرفی نکرده‌اند.
این رویدادها در شرایطی رخ داده که دانمارک، لهستان و رومانی روسیه را به عملیات خرابکارانه متهم کرده‌اند. آلمان نیز مسکو را مسئول حمله نافرجام پهپادی به فرودگاه لایپزیگ در مردادماه دانسته است.
بریتانیا نیز پیش از این روسیه را به عملیات خرابکارانه متهم کرده و یک طرح مشکوک برای حمله به پایگاه هوایی فرفورد، محل استقرار بمب‌افکن‌های آمریکایی، را به جمهوری اسلامی مرتبط دانسته است. روسیه و جمهوری اسلامی هرگونه دخالت را رد کرده‌اند.
اریک شوتن، رییس گروه امنیت هوانوردی دایامی، گفت با توجه به اینکه بیشتر کشورهای تحت تاثیر این تهدیدها از اوکراین حمایت می‌کنند، باید احتمال عملیات ترکیبی را نیز در نظر گرفت.
کارشناسان امنیت هوانوردی می‌گویند هماهنگی ظاهری و زمان‌بندی تهدیدهای اخیر غیرمعمول است، اما تاکنون هیچ مدرک علنی برای ارتباط آن‌ها با دولت یا سازمان مشخصی ارائه نشده است.
تهدیدهای بمب‌گذاری چگونه پروازها را مختل می‌کنند؟
تهدیدها معمولا از طریق ایمیل‌های ناشناس یا تماس تلفنی به شرکت‌های هواپیمایی، فرودگاه‌ها یا مقام‌های امنیتی ارسال می‌شوند.
پس از دریافت هشدار، بخش امنیتی شرکت هواپیمایی اعتبار تهدید را بررسی و مقام‌های مسئول را مطلع می‌کند. این مقام‌ها ممکن است برای تغییر مسیر هواپیما، اسکورت آن با جنگنده‌ها یا بازرسی کامل اقدام کنند.
این اقدامات حتی در صورت جعلی بودن تهدید، هزینه‌های سوخت، تغییر مسیر و جابه‌جایی مسافران را افزایش می‌دهد و ممکن است به تاخیر یا لغو پروازها منجر شود.
بن اسمیت، مدیرعامل ایر فرانس-کی‌ال‌ام، گفت تاکنون تهدیدهایی با چنین میزان هماهنگی مشاهده نکرده بود.
