در حمله مسلحانه در کرانه باختری پنج اسرائیلی زخمی و دو مهاجم کشته شدند
در پی حمله مسلحانه دو فلسطینی در منطقه تقاطع یهودا، نزدیک الخلیل در جنوب کرانه باختری، پنج اسرائیلی زخمی شدند که حال دو نفر از آنها وخیم گزارش شده است. ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروهای این کشور در جریان درگیری مسلحانه، هر دو مهاجم را کشتند.
ارتش اسرائیل جمعه اول آبان اعلام کرد نیروهای این کشور پس از دریافت گزارش تیراندازی به منطقه اعزام شدند و عملیات تعقیب مهاجمان را آغاز کردند.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، درگیری مسلحانه بیش از ۲۰ دقیقه ادامه داشت و در نهایت نیروهای گردان آری، وابسته به فرماندهی جبهه داخلی ارتش اسرائیل، دو مهاجم را کشتند.
تایمز اسرائیل به نقل از منابع فلسطینی و مقامهای امنیتی اسرائیل، هویت دو مهاجم کشتهشده را محمد جعبه و فراس جعبه، هر دو ۲۷ ساله و ساکن الخلیل، اعلام کرد.
این دو از یک خانواده بودند اما نسبت دقیق آنها مشخص نیست.
سازمان امدادی ماگن داوید آدوم اعلام کرد پنج زخمی این حمله پس از دریافت کمکهای اولیه به دو بیمارستان در اورشلیم منتقل شدند.
حماس در واکنش به این حمله مسلحانه در بیانیهای نوشت: «این عملیات تجلی اراده مردم فلسطین و پیامی به اسرائیل است که مقاومت تا پایان اشغالگری ادامه خواهد یافت.»
بر اساس بررسی اولیه ارتش اسرائیل، مهاجمان قصد داشتند خود را به جاده ۳۵ برسانند و به غیرنظامیان اسرائیلی حمله کنند، اما پس از مواجهه با ایست بازرسی ارتش در خروجی الخلیل، تصمیم گرفتند به نیروهای مستقر در آن تیراندازی کنند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد مقدار زیادی مهمات در خودروی مهاجمان کشف شده است.
بررسیها برای مشخص شدن اینکه این حمله به ابتکار خود مهاجمان انجام شده یا با هدایت گروه دیگری صورت گرفته، ادامه دارد.
ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، پس از بررسی وضعیت امنیتی منطقه گفت: «اقدام سریع نیروها مانع وقوع حملهای شدیدتر و آسیب دیدن شمار بیشتری از غیرنظامیان و نیروهای امنیتی شد.»
او همچنین دستور داد ارتش در صورت نیاز برای اعزام نیروهای بیشتر آماده باشد و تلاشهای اطلاعاتی و عملیات بازداشت مظنونان در منطقه افزایش یابد.
زمیر ۲۲ مهر نیز در جریان بازدید از فرماندهی منطقه مرکزی ارتش اسرائیل، از افزایش نیروهای این کشور در کرانه باختری و استقرار لشکر ۹۸ در این منطقه خبر داده بود.
محاصره الخلیل و تشدید عملیات امنیتی
ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد در پی این حمله، نیروهای این کشور عملیات امنیتی گستردهای را در الخلیل و مناطق اطراف آن آغاز کردند و خانههای مهاجمان و شماری دیگر از مظنونان را مورد بازرسی قرار دادند.
در همین ارتباط، شهرهای الخلیل و حلحول محاصره شدند و نیروهای اسرائیلی ایستهای بازرسی متعددی در مسیرهای اصلی کرانه باختری برپا کردند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد به ارتش و نیروهای امنیتی دستور داده است فورا الخلیل را محاصره کنند و از اول آبان برای اعمال محدودیت کامل تردد در سراسر کرانه باختری، آماده شوند.
ارتش اسرائیل در اطلاعیه دیگری اعلام کرد نیروهای ارتش، پلیس و پلیس مرزی این کشور طی هفته گذشته، بر اساس اطلاعات سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شاباک)، حدود ۷۰ فرد تحت تعقیب را در کرانه باختری بازداشت کردند.
به گفته ارتش اسرائیل، در میان بازداشتشدگان افراد وابسته به حماس و جهاد اسلامی حضور دارند و نیروهای امنیتی در جریان این عملیات دهها قبضه سلاح، از جمله تفنگهای ام۱۶ و کارلو، و چهار بمب دستی کشف کردند.
کرانه باختری در سالهای اخیر بارها صحنه حملات مسلحانه و درگیریهای خشونتآمیز میان فلسطینیان، نیروهای اسرائیلی و شهرکنشینان بوده است.
اول مهر، نریا لایتر، پسر سفیر اسرائیل در آمریکا، بر اثر حمله با خودرو در ایست بازرسی مکابیم بهشدت زخمی شد و نیروهای اسرائیلی مهاجم را کشتند.
همچنین در درگیریهای دوم مرداد در نزدیکی نابلس، چهار فلسطینی و یک اسرائیلی کشته شدند.
ارتش اسرائیل و مقامهای فلسطینی روایتهای متفاوتی از چگونگی آغاز این درگیریها ارائه کردند.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفت واشینگتن برای رویارویی طولانی با جمهوری اسلامی آماده است و میتواند محاصره بنادر ایران را ادامه دهد. او دستیابی به توافقی «معنادار» درباره برنامه هستهای تهران را از اهداف آمریکا دانست.
فایننشالتایمز جمعه اول آبان نوشت دولت دونالد ترامپ احتمال میدهد حتی یک سال دیگر نیز نه توافقی درباره برنامه هستهای ایران حاصل شده باشد و نه تردد کشتیها در تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ بازگشته باشد.
والتز در گفتوگو با این روزنامه گفت نمیخواهد درباره چنین سناریویی گمانهزنی کند، اما افزود: «رییسجمهوری و نیروی دریایی آمریکا میتوانند این محاصره را در آینده قابل پیشبینی حفظ کنند.»
او همچنین گفت کارزار فشار اقتصادی علیه تهران در حال تشدید است.
محاصره بنادر ایران، رفتوآمد کشتیها و صادرات نفت را محدود کرده است. همزمان، تهران عبور از تنگه هرمز را به بخشی از رویارویی با واشینگتن تبدیل کرده و بازگشایی آن را به توقف محاصره مشروط کرده است.
والاستریت ژورنال جمعه اول آبان گزارش داد جمهوری اسلامی هشدار داده است در صورت آغاز دور تازه حملات آمریکا و اسرائیل، علاوه بر پایگاهها و ناوهای آمریکایی، فرودگاهها، خطوط لوله نفت و دیگر اهداف غیرنظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد.
نیویورکتایمز ۳۰ مهر گزارش داد ارتشهای آمریکا و اسرائیل طرحهایی برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا آماده کردهاند.
والتز گفت آمریکا زمانی به اهداف راهبردی خود میرسد که مواد هستهای با غنای بالای ایران تعیین تکلیف شود و تهران درباره غنیسازی در داخل کشور به توافقی «معنادار» برسد.
به نوشته فایننشالتایمز، واشینگتن بازگشت کشتیرانی در تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ را نیز از اهداف خود میداند.
این موضع در حالی مطرح شده که جنگ به ماه نهم نزدیک میشود؛ با آنکه ترامپ در آغاز گفته بود عملیات چهار تا پنج هفته طول میکشد.
جنگ ایران قیمت سوخت را بالا برده و به کمبود کود شیمیایی و دیگر کالاها دامن زده است.
افزایش هزینههای زندگی نیز در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا در سهشنبه ۱۲ آبان، برای دولت ترامپ هزینه سیاسی داشته است.
والتز از تصمیم ترامپ برای مجاز کردن فروش گازوئیل روسیه دفاع کرد و گفت این اقدام بهمنظور جبران کمبود جهانی فرآوردههای پالایششده، از جمله سوخت مورد نیاز هوانوردی و کشاورزی، ضروری است.
او همچنین گفت این درآمد میتواند روسیه را به مذاکره برای پایان دادن به جنگ اوکراین ترغیب کند.
فایننشالتایمز نوشت ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در روزهای اخیر تهدید کردهاند پس از انتخابات میاندورهای آمریکا حملات تازهای علیه ایران انجام دهند.
گزارشهایی درباره آمادهسازی زمینه حمله دوباره به ایران منتشر شده، اما تصمیم نهایی ترامپ همچنان روشن نیست.
والتز پیشتر مشاور امنیت ملی ترامپ بود و سال گذشته پس از انتشار گفتوگویی درباره عملیات نظامی حساس در پیامرسان سیگنال، از این سمت برکنار شد.
او اکنون معتقد است دولت آمریکا با تشدید تحریمها و تداوم محاصره میکوشد تهران را به دادن امتیاز هستهای وادار کند.
محاصره دریایی نیز بر اساس یک گزارش تازه، صادرات نفت ایران را بهشدت محدود کرده است.
نمایندگان پارلمان اروپا با تصویب قطعنامهای خواستار قرار گرفتن شاخههای سیاسی و نظامی حوثیها در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا و مسدود شدن منابع مالی این گروه شدند. گرفتن تصمیم نهایی در این مورد با کشورهای عضو اتحادیه است.
پارلمان اروپا پنجشنبه ۳۰ مهر، حملات موشکی و پهپادی حوثیها به عربستان سعودی و عملیات نظامی این گروه در یمن را محکوم کرد و از آنها خواست به همه حملات در داخل و خارج از یمن پایان دهند.
نمایندگان پارلمان این اقدامات را «نقض قوانین بینالمللی و حقوق بشردوستانه» توصیف کردند.
قطعنامه پارلمان از شورای اتحادیه اروپا خواسته است تا رهبران حوثیها و ساختارهای سیاسی، نظامی و امنیتی این گروه را در فهرست تروریستی قرار دهد و داراییهای آنها و نهادهای تسهیلکننده فعالیتشان را مسدود کند.
این قطعنامه همچنین خواستار قطع مسیرهای تامین مالی حوثیها شده است.
با این حال، تصویب قطعنامه بهخودیخود حوثیها را در فهرست تروریستی قرار نمیدهد.
پارلمان اروپا در این زمینه نظر داده و تصمیم اجرایی باید جداگانه در شورای اتحادیه اروپا و با توافق کشورهای عضو گرفته شود.
نمایندگان اروپا حملات حوثیها را به کشتیهای تجاری و زیرساختهای انرژی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب نیز محکوم کردند.
به گفته آنان، اختلال همزمان در بابالمندب و تنگه هرمز میتواند قیمت انرژی را بالا ببرد و هزینه بیشتری به اقتصاد اروپا تحمیل کند.
اهمیت این آبراهها در ماههای اخیر با پیشروی حوثیها در سواحل دریای سرخ و نزدیک شدن آنها به بابالمندب بیشتر شده است؛ گذرگاهی که دریای سرخ را به خلیج عدن و مسیر کانال سوئز پیوند میدهد.
پارلمان اروپا خواستار تقویت ماموریت دریایی «آسپیدس» اتحادیه اروپا، اعزام شناورها و تجهیزات بیشتر و گسترش همکاری امنیتی با کشورهای حوزه خلیج فارس شد.
این درخواست در شرایطی مطرح شده که کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پیشتر گفته بود این ماموریت برای حفاظت از کشتیها به شناورها و تجهیزات بیشتر نیاز دارد.
قطعنامه پارلمان اروپا، جمهوری اسلامی را به حمایت از حوثیها از راه تامین تسلیحات، فناوری موشکی و پهپادی، آموزش و منابع مالی متهم کرده و هماهنگی این گروه را با حزبالله لبنان و دیگر گروههای مسلح مورد حمایت تهران، محکوم میکند.
تهران کنترل مستقیم بر حوثیها را رد کرده است.
خبرگزاری رویترز پیش از این به نقل از منابع یمنی، ایرانی و منطقهای نوشت تسلیحات و مشاوره جمهوری اسلامی در تصرف بندر مخا به حوثیها کمک کرد.
نمایندگان اروپا همچنین درباره وخامت بحران انسانی در یمن هشدار دادند و خواستار افزایش کمکها و نظارت بر نحوه توزیع آنها شدند.
این تاکید در حالی است که جنگ میان حوثیها و دولت به رسمیت شناخته شده یمن از سال ۲۰۱۴ ادامه دارد و میلیونها نفر از مردم این کشور به کمکهای بشردوستانه نیازمندند.
جمهوری اسلامی هشدار داده است در صورت آغاز دور تازه حملات آمریکا و اسرائیل، علاوه بر پایگاهها و ناوهای آمریکایی، فرودگاهها، خطوط لوله نفت و دیگر اهداف غیرنظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد.
والاستریت ژورنال جمعه اول آبان گزارش داد این هشدارها که هم بهصورت علنی و هم از طریق پیامهای دیپلماتیک خصوصی مطرح شدهاند، با هدف بازداشتن طرف مقابل از هرگونه حمله بیان شدهاند.
با این حال، این روزنامه نوشت این هشدارها از تهدیدی واقعی حکایت دارند، زیرا جمهوری اسلامی همچنان ذخایر قابل توجهی از موشکها و پهپادها و توانایی استفاده از آنها را در اختیار دارد.
برآورد تحلیلگران نشان میدهد جمهوری اسلامی صدها تا هزاران موشک بالستیک در اختیار دارد. مقامهای آمریکایی و منطقهای نیز معتقدند تهران تولید محدود موشکهای بالستیک را با استفاده از قطعات ذخیرهشده و در تاسیسات زیرزمینی از سر گرفته است.
در مرحله آغازین جنگ، حملات جمهوری اسلامی خسارت قابل توجهی به پایگاههای هوایی و سفارتخانههای آمریکا و مقر ناوگان پنجم این کشور در بحرین وارد کرد. تاسیسات انرژی و صنعتی امارات متحده عربی، یک مجتمع بزرگ گازی در قطر و فرودگاههایی در دبی، کویت و بحرین نیز هدف قرار گرفتند.
نیویورکتایمز ۳۰ مهر گزارش داد ارتشهای آمریکا و اسرائیل طرحهایی برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا آماده کردهاند.
بر اساس این گزارش، استقرار کامل نیروها و تجهیزات مورد نظر آمریکا، شامل سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگندهها و نیروهای عملیات ویژه، تا اوایل نوامبر تکمیل خواهد شد.
توان موشکی و خطر دور تازه درگیری
تهران هشدار داده است در صورت آغاز دور تازه درگیری، در پی تحمیل هزینه بیشتری خواهد بود. این تهدیدها در شرایطی مطرح میشوند که ذخایر موشکهای رهگیر پدافندی آمریکا و ارتشهای عربی برای مقابله با حملات کاهش یافته و ذخایر رهگیرهای اسرائیل نیز تحت فشار قرار گرفته است.
با این حال، زرادخانه موشکی و پرتابگرهای ایران در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیدند. پنتاگون در شهریور اعلام کرد آمریکا تا ۹۰ درصد از زیرساخت صنعت پهپادی، موشکهای بالستیک و دریایی ایران را نابود کرده و توان جمهوری اسلامی برای ادامه یک درگیری طولانی را محدود کرده است.
سینا طوسی، کارشناس ایران در مرکز سیاست بینالملل در واشینگتن، گفت اکنون در تهران این دیدگاه غالب است که بازدارندگی مستلزم «تحمیل هزینههای فوری، مستمر و قابل توجه» به طرفهای مقابل است.
حوثیهای یمن نیز با بهرهگیری از آموزش و فناوری ایران، پالایشگاههای عربستان سعودی را هدف قرار داده و با حملات موشکی و پهپادی دوربرد، تردد هوایی به ریاض را متوقف کردهاند.
پهپادهای شلیکشده از عراق نیز خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی را برای چند روز از کار انداختند.
در حالی که مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ماههاست متوقف شده، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشدار داده است واشینگتن ممکن است پس از انتخابات میاندورهای ۱۲ آبان به ایران حمله کند.
سومین گروه ضربت ناو هواپیمابر آمریکا و یک واحد اعزامی دیگر تفنگداران دریایی این کشور در راه خاورمیانهاند. کشورهای خلیج فارس نیز با توجه به تهدیدها و توقف دیپلماسی، تشدید درگیری را محتمل میدانند.
همزمان، واشینگتن برای دور کردن شماری از نیروهای نظامی و کارکنان دیپلماتیک خود از مناطق در معرض خطر اقدام کرده است.
بخشی از نیروهای آمریکایی از پایگاههای منطقه جابهجا شدهاند و وزارت خارجه آمریکا نیز به دلیل تهدید حوثیها، به کارکنان غیرضروری دولت و اعضای خانوادههای آنان دستور داده است عربستان سعودی را ترک کنند.
تهدید به گسترش حملات در منطقه
افراد مطلع به والاستریت ژورنال گفتند مقامهای جمهوری اسلامی به میانجیها اطلاع دادهاند در صورت حملات تازه آمریکا، دامنه حملات را در کشورهای حاشیه خلیج فارس گسترش خواهند داد و داراییهای اقتصادی را نیز هدف قرار خواهند داد.
بر اساس این گزارش، مقامهای جمهوری اسلامی همچنین گفتهاند نیروهای آمریکایی را با شدت بیشتری هدف قرار خواهند داد و ممکن است برای غرق کردن ناوهای جنگی آمریکا در خاورمیانه و کشتن خدمه آنها تلاش کنند.
یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، ۲۹ مهر گفت جمهوری اسلامی میتواند کابلهای زیردریایی اینترنت در تنگه هرمز را قطع کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز در یادداشتی در فایننشال تایمز هشدار داد حملات تازه «جان غیرنظامیان، رفاه همه کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را در معرض خطر جدی قرار خواهد داد».
در مقابل، کارشناسان درباره هزینه چنین حملاتی برای خود جمهوری اسلامی هشدار دادهاند.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد موسسه واشینگتن، گفت تهران توان وارد کردن خسارت عمده به زیرساختهای انرژی و اینترنت منطقه را دارد، اما در صورت انجام چنین حملاتی احتمالا زیرساختهای خود را در حملات متقابل از دست خواهد داد.
ولی نصر، مشاور ارشد سابق وزارت خارجه آمریکا، نیز گفت تهدیدهای جمهوری اسلامی را میتوان بلوف دانست، اما تهران در طول جنگ طرف مقابل را غافلگیر کرده است و باید در کماهمیت دانستن این تهدیدها احتیاط کرد.
هاآرتص در تحلیلی مینویسد نگرانی کشورهای خلیج فارس از حملات دوباره جمهوری اسلامی و کاهش اعتماد به حمایت آمریکا، ممکن است آنها را به توافق امنیتی با تهران سوق دهد؛ نتیجهای برخلاف هدف واشینگتن و اسرائیل از افزایش فشار نظامی بر ایران.
تسوی برئل، تحلیلگر این روزنامه، در مطلبی به تاریخ ۲۳ اکتبر، اول آبان، استدلال میکند که کشورهای منطقه، با کاهش ذخایر موشکهای رهگیر و نگرانی از آسیبپذیری زیرساختهایشان، تمایلی به پیوستن به جنگ تازه ندارند. به باور او، این وضعیت میتواند زمینه گفتوگو با حکومت ایران را تقویت کند.
این تحلیل در آستانه نشست وزیران خارجه ترکیه، مصر، پاکستان، عربستان سعودی، بریتانیا، فرانسه و آلمان در استانبول منتشر شده است؛ نشستی که به دعوت هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، برگزار میشود.
نشست استانبول به دنبال راهی دیپلماتیک است به نوشته هاآرتص، موضوعات نشست از تنگه هرمز، ایران و حوثیها تا غزه و جنگ اوکراین را در بر میگیرد، اما هدف گستردهتر آن، شکل دادن به نوعی هماهنگی دیپلماتیک غیررسمی میان کشورهای منطقه و قدرتهای اروپایی است.
برئل مینویسد این کشورها میخواهند اختلافهای خود با سیاستهای آمریکا و اسرائیل را مشخص کنند و راهحلهایی ارائه دهند که برای واشینگتن و تهران پذیرفتنی باشد؛ هرچند هنوز برنامه اجرایی مفصلی مطرح نشده است.
یک منبع دیپلماتیک ترکیه به هاآرتص گفته است جنگ با ایران در شرایط کنونی «پروژه شخصی نتانیاهو و ترامپ» تلقی میشود که با انگیزههای سیاسی پیش میرود. این منبع هشدار داده است که چنین جنگی میتواند به درگیری منطقهای مهارنشدنی تبدیل شود.
تردید در حمایت آمریکا، محاسبات امنیتی منطقه را تغییر داده است محور اصلی تحلیل هاآرتص، کاهش اعتماد کشورهای منطقه به نقش آمریکا بهعنوان ضامن امنیت آنهاست. برئل استدلال میکند پایگاههای آمریکایی، برخلاف انتظار میزبانانشان، نتوانستهاند سپری در برابر حملات حکومت ایران ایجاد کنند و حضورشان به توجیهی برای حمله تهران به کشورهای همسایه تبدیل شده است.
او همچنین به سخنان تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه ترامپ در امور سوریه و عراق، در مجمع امنیت جهانی دوحه اشاره میکند. باراک گفته بود دولتهای خاورمیانه باید مسئولیت بیشتری برای امنیت خود بپذیرند، هرچند تاکید کرده بود آمریکا منطقه را ترک نمیکند.
به نوشته برئل، نگرانی اصلی کشورهای خلیج فارس این است که در جنگی تازه، بار دیگر هدف قرار بگیرند، در حالی که ذخایر رهگیرهایشان کاهش یافته و توان حکومت ایران برای حمله به زیرساختهای اقتصادی و غیرنظامی کاملا از بین نرفته است.
چرا حملات حکومت ایران لزوماً به ائتلافی نظامی علیه تهران منجر نمیشود؟ به روایت هاآرتص، برخی محافل در واشینگتن و اسرائیل تصور میکنند گسترش حملات حکومت ایران، کشورهای خلیج فارس را به ورود به جنگ در کنار آمریکا و اسرائیل وادار خواهد کرد.
برئل این فرض را زیر سؤال میبرد و مینویسد تجربه جنگ نشان داده است که کشورهای منطقه، حتی پس از هدف قرار گرفتن، برای اقدام نظامی مشترک عجله ندارند.
او به توافق دفاعی عربستان سعودی و پاکستان و همکاری سهجانبه عربستان، پاکستان و ترکیه اشاره میکند، اما تاکید دارد این توافقها هنوز به ساختاری با فرماندهی واحد و آمادگی اجرای عملیات مشترک تبدیل نشدهاند.
به نوشته او، دشواری عربستان سعودی در جلب مشارکت نظامی دیگر کشورها در نبرد با حوثیها نیز نشانه همین محدودیت است. پاکستان و ترکیه حاضر به اعزام نیرو به یمن نشدهاند و مصر نیز اعلام کرده است در آنجا نخواهد جنگید.
پیشنهاد قطر؛ گفتوگو با حکومت ایران برای پیمان عدم تعرض در برابر گزینه نظامی، قطر پیشنهاد داده است کشورهای خلیج فارس همراه ترکیه و پاکستان، گفتوگویی راهبردی با حکومت ایران را با هدف دستیابی به پیمان عدم تعرض پیش ببرند.
به گزارش هاآرتص، شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثانی، وزیر مشاور در امور دفاعی قطر، این پیشنهاد را در مجمع امنیت جهانی دوحه مطرح کرده است. هدف آن، ایجاد سازوکاری منطقهای بر پایه اعتمادسازی و رسیدگی به نگرانیهای امنیتی متقابل عنوان شده است.
این تحلیل همچنین به تلاش دیپلماتیک پیشین اشاره دارد: قرار بود در سپتامبر وزیران خارجه عراق و پنج عضو شورای همکاری خلیج فارس در عمان با عباس عراقچی درباره ترتیبات دریایی تنگه هرمز گفتوگو کنند، اما نشست به دلیل حملات حوثیها به عربستان سعودی و مخالفت بحرین لغو شد.
سخنگوی وزارت خارجه قطر نیز با اشاره به فاصله جغرافیایی آمریکا از تنگه هرمز و نبود منافع مستقیم اسرائیل در آبهای خلیج فارس، بر تفاوت منافع آنها با کشورهای منطقه تاکید کرده است.
جمهوری اسلامی ممکن است به شریک ضروری ترتیبات امنیتی تبدیل شود جمعبندی برئل این است که جنگ با هدف به تسلیم کشاندن حکومت ایران ممکن است نتیجهای معکوس داشته باشد: بهجای تشکیل جبههای منطقهای علیه تهران، ائتلافی برای جلوگیری از جنگ شکل بگیرد که مشارکت حکومت ایران را برای امنیت خلیج فارس ضروری بداند.
به باور او، چنین رویکردی به معنای اعتماد کشورهای عربی به حکومت ایران یا فراموش کردن حملات آن نیست؛ بلکه از نگرانی آنها از تنها ماندن در خط آتش ناشی میشود، در حالی که آمریکا و اسرائیل درباره اهداف جنگ تصمیم میگیرند.
هاآرتص نشست استانبول را محکی برای سنجش این احتمال میداند که نگرانی مشترک کشورهای منطقه و اروپا، به ابتکاری هماهنگ برای پایان دادن به جنگ و وارد کردن ایران به ترتیبات امنیتی منطقه تبدیل شود.
وزارت خزانهداری آمریکا مقرراتی پیشنهاد کرده که سرمایهگذاری اشخاص و شرکتهای آمریکایی در برخی فناوریهای حساس در ایران و چهار کشور دیگر را محدود میکند. این طرح شامل ممنوعیت سرمایهگذاری در هوش مصنوعی است، اما هنوز نهایی و لازمالاجرا نشده است.
بر اساس گزارش رویترز و بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا در ۲۲ اکتبر، برابر با ۳۰ مهر، ایران در کنار چین، روسیه، کره شمالی و کوبا در فهرست کشورهای مشمول مقررات پیشنهادی قرار دارد. هدف اعلامشده، جلوگیری از انتقال سرمایه و مزایای همراه آن به فعالیتهای فناورانهای است که میتوانند توان نظامی، اطلاعاتی، نظارتی یا سایبری این کشورها را تقویت کنند.
این طرح همه سرمایهگذاریها در کشورهای یادشده را ممنوع نمیکند. بسته به نوع فناوری و معامله، برخی سرمایهگذاریها ممنوع میشوند و برخی دیگر باید به وزارت خزانهداری اطلاع داده شوند.
سرمایهگذاری در چه حوزههایی مشمول میشود؟ مقررات پیشنهادی شش حوزه را پوشش میدهد: نیمهرساناها و میکروالکترونیک، هوش مصنوعی، فناوریهای اطلاعات کوانتومی، رایانش با کارایی بالا و ابررایانش، سامانههای فراصوت و زیستفناوری.
به گزارش رویترز، طرح پیشنهادی سرمایهگذاری در فناوریهای هوش مصنوعی در کشورهای هدف، از جمله ایران، را ممنوع میکند. وزارت خزانهداری گفته است پیشرفت سریع این فناوری در دو سال گذشته، کارآمدی تنظیمگری یا حتی تفکیک پیشرفتهترین مدلها را با پرسش روبهرو کرده است.
این وزارتخانه زیستفناوری را نیز با استفاده از اختیارات قانونی خود به پنج حوزه دیگر افزوده است. گسترش تسلیحات زیستی، توسعه رابطهای مغز و رایانه و آسیب به امنیت زنجیره تامین آمریکا از دلایل اعلامشده برای نظارت بر برخی زیستفناوریهای پیشرفته است.
هدف، فراتر از جلوگیری از انتقال پول است کریستوفر پیلکرتون، دستیار وزیر خزانهداری آمریکا در امور امنیت سرمایهگذاری، به رویترز گفته است نگرانی واشینگتن تنها به انتقال پول محدود نمیشود و شبکه ارتباطات، زنجیره تامین و دیگر مزایای ناشی از سرمایهگذاری را نیز در بر میگیرد.
به گفته او، کنترل چنین شبکه پیچیدهای صرفاً از طریق محدودیتهای صادراتی یا ابزارهای دیگر دشوار است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز در بیانیهای گفته است هدف مقررات پیشنهادی، جلوگیری از استفاده رقبای آمریکا از سرمایه این کشور برای توسعه فناوریهایی است که امنیت ملی آن را تهدید میکنند.
طرح هنوز در مرحله دریافت نظرهای عمومی است مقررات پیشنهادی برای اجرای قانون موسوم به «کوینز» (COINS Act) تدوین شده است؛ قانونی که کنترل سرمایهگذاری خارجی اشخاص و شرکتهای آمریکایی را گسترش میدهد. برنامه اولیه تنها چین را در بر میگرفت، اما قانون جدید ایران و چند کشور دیگر را نیز به فهرست افزود.
وزارت خزانهداری تا هفتم دسامبر، برابر با ۱۶ آذر، نظرهای عمومی را دریافت میکند و پس از بررسی آنها، مقررات نهایی را منتشر خواهد کرد. تاریخ اجرای برنامه نیز در مقررات نهایی تعیین میشود.
این طرح استثناهایی دارد؛ از جمله برای برخی سرمایهگذاریها در شرکتهای پذیرفتهشده در بازارهای عمومی و معاملات کمتر از ۵۰ هزار دلار. همچنین امکان درخواست معافیت برای معاملاتی پیشبینی شده که در راستای منافع ملی آمریکا تشخیص داده شوند. این استثناها به همین برنامه مربوطاند و بهخودیخود به معنای رفع دیگر محدودیتهای احتمالی نیستند.
ونزوئلا از فهرست کنار گذاشته شد وزارت خزانهداری ونزوئلا را از فهرست کشورهای مشمول کنار گذاشته است. متن قانون، این کشور را با قید «تحت حکومت نیکلاس مادورو» در فهرست قرار داده بود.
به گفته این وزارتخانه، پس از بازداشت مادورو به دست نیروهای آمریکایی در ژانویه، دولت او دیگر وجود ندارد و دولت کنونی به رهبری دلسی رودریگز مشمول آن تعریف نیست.
با این حال، وزارت خزانهداری اعلام کرده است مقررات پیشنهادی همچنان ممکن است بر برخی سرمایهگذاریها در نهادهای ونزوئلایی اعمال شود، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرده است.
توافقهای اعطای مجوز دارویی مشمول طرح نیستند یک مقام وزارت خزانهداری به رویترز گفته است توافقهای احتمالی شرکتهای داروسازی آمریکایی با چین برای اعطای مجوز بهرهبرداری، در دامنه این مقررات قرار نمیگیرند.
این تصمیم یکی از خواستههای اصلی شرکتهای بزرگ داروسازی، از جمله فایزر، را برآورده میکند؛ شرکتهایی که خواستار محدود و هدفمند بودن محدودیتهای سرمایهگذاری در چین شده بودند.