رویترز: چین میخواهد در ازای توقف فروش سلاح آمریکا به تایوان، برای فشار بر تهران کمک کند
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع مطلع گزارش داد انتظار میرود شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در سفر این هفته خود به واشینگتن از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بخواهد فروش تسلیحات به تایوان را متوقف کند و در مقابل پیشنهاد کمک برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی در ارتباط با جنگ در خاورمیانه را مطرح کرده است.
یکی از منابع به رویترز گفت شی ممکن است «به ترامپ تاکید کند که تایوان عامل تحریک و تنها منبع بیثباتی در روابط آمریکا و چین است و این تایوان است که وضع موجود را تغییر میدهد.»
منابع رویترز افزودند که چین در مقابل توقف فروش تسلیحات آمریکا به تایوان، پیشنهاد کمک برای اعمال فشار بر ایران در ارتباط با جنگ در خاورمیانه را مطرح کرده است.
ادامه گزارش را اینجا بخوانید.
شی چهارشنبه اول مهر وارد واشینگتن میشود و مذاکرات رسمی او با ترامپ پنجشنبه برگزار خواهد شد.
رهبر چین سوم مهر به آرشیو ملی آمریکا میرود و به گفته منابع رویترز، ممکن است موضوع بیانیه ۱۹۸۲ را در همین بازدید مطرح کند.
چین تایوان را بخشی از قلمرو خود و حساسترین موضوع در روابطش با واشینگتن میداند. موضوعی که دولت دموکراتیک تایوان رد میکند.
آمریکا درباره حاکمیت این جزیره موضع رسمی نمیگیرد، اما قانون روابط با تایوان، مصوب سال ۱۳۵۸، واشینگتن را ملزم میکند ابزار لازم را برای دفاع از آن فراهم کند.
توافق ۱۹۸۲ و دو برداشت متضاد
آمریکا و چین در سال ۱۹۸۲ (۱۳۶۱) سومین بیانیه مشترک خود را امضا کردند. واشینگتن در آن اعلام کرد قصد دارد فروش تسلیحات به تایوان را بهتدریج کاهش دهد و بهدنبال فروش بلندمدت سلاح به تایپه نیست.
رونالد ریگان، رییسجمهوری وقت آمریکا، همزمان در یادداشتی تاکید کرد آمادگی واشینگتن برای کاهش فروش سلاح «کاملا مشروط» به تعهد مستمر چین به حل مسالمتآمیز اختلاف با تایوان است.
دولت ریگان همان سال «شش تضمین» را نیز به تایوان ارائه کرد. بر اساس آنها، آمریکا تاریخی برای پایان فروش تسلیحات تعیین نکرده و نپذیرفته است پیش از فروش سلاح با پکن مشورت کند.
این اسناد در سال ۱۳۹۹ از طبقهبندی محرمانه خارج شدند.
فعالیت نظامی چین پیرامون تایوان طی پنج سال گذشته افزایش یافته است.
نیروهای چینی تقریبا هر روز در اطراف این جزیره فعالیت میکنند و پکن رزمایشهای گسترده با شلیک موشک واقعی برگزار کرده است.
پیپلز دیلی، ۳۱ شهریور هشدار داد مدیریت نادرست مساله تایوان میتواند روابط دو کشور را به «وضعیتی بسیار خطرناک» بکشاند.
بستههای تسلیحاتی و اهرم فشار ایران
دولت ترامپ در آذر ۱۴۰۴ بستهای ۱۱ میلیارد دلاری برای تایوان تصویب کرد؛ بزرگترین بسته تسلیحاتی آمریکا برای این جزیره. بسته دیگری به ارزش حدود ۱۴ میلیارد دلار نیز ماههاست در انتظار تصمیم ترامپ مانده است.
ترامپ پس از دیدار ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت با شی در پکن، تصمیم درباره بسته دوم را به تعویق انداخت و آن را «اهرم چانهزنی بسیار خوبی» خواند.
یک مقام کاخ سفید به رویترز گفت رییسجمهوری آمریکا بهزودی درباره این فروش تصمیم خواهد گرفت.
به گفته این مقام، ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود بیش از هر رییسجمهوری دیگری فروش سلاح به تایوان را تصویب کرد و میزان فروش تاییدشده در نخستین سال دوره دوم او از مجموع چهار سال ریاستجمهوری جو بایدن بیشتر بود.
پکن افزون بر توقف معاملات تازه، خواستار متوقف شدن تحویل سلاحهایی شده که تایوان قبلا سفارش داده است.
وزارت خارجه تایوان اعلام کرد تحولات دیدار سران آمریکا و چین را از نزدیک دنبال میکند و ارتباط مستحکمی با واشینگتن دارد.
منابع رویترز گفتند چین در مقابل پیشنهاد کرده است برای فشار بر جمهوری اسلامی در ارتباط با جنگ خاورمیانه به آمریکا کمک کند.
به این ترتیب، ایران نیز در کنار تجارت، فناوری و تایوان، به محور چانهزنی میان واشینگتن و پکن تبدیل شده است.
پیت ریکتس، سناتور جمهوریخواه، از ترامپ خواست روشن کند آمریکا اجازه تصرف نظامی تایوان را نخواهد داد.
جان مولنار، رییس کمیته ویژه مجلس نمایندگان درباره چین، نیز ۲۷ شهریور در نامهای به ترامپ نوشت اعتراض پکن به فروش سلاح و همکاری امنیتی آمریکا با متحدان آسیایی باید «بیدرنگ رد شود».
مت پاتینگر، معاون پیشین مشاور امنیت ملی آمریکا، ۲۸ شهریور در تایپه گفت که انتظار توافقی اساسی درباره تایوان ندارد و پیشبینی کرد شی، مانند دیدارهای گذشته، ترامپ را مفصل درباره این موضوع «موعظه» کند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد ترامپ روز خود را با سخنرانی در جمع نمایندگان کشورهای عضو سازمان ملل آغاز میکند. هنوز محتوای سخنان او اعلام نشده است.
رییسجمهوری آمریکا سال گذشته با نطقی تند خبرساز شد و سیاستهای اقلیمی و مهاجرتی شماری از کشورها را عامل حرکت آنها به سوی «جهنم» خواند.
ترامپ سپس با اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، و ینس فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند، دیدار خواهد کرد.
نمایندگان عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عمان، بحرین، کویت و قطر نیز در نشستی جمعی با ترامپ شرکت میکنند.
او ۳۰ شهریور با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، درباره حفاظت از زیرساختهای خاورمیانه و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز گفتوگو کرد.
جنگ ایران و نگرانی کشورهای خلیج فارس
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، قیمت جهانی سوخت را بالا برده و به یکی از چالشهای سیاسی ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر تبدیل شده است.
نشست ترامپ با نمایندگان شش کشور خلیج فارس از مهمترین برنامههای ۳۱ شهریور خواهد بود. این کشورها از پیشروی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، حملات آنها به عربستان سعودی و تهدید کشتیرانی در بابالمندب، نگرانند.
حوثیها ۲۹ تیر از آغاز محاصره دریایی عربستان سعودی خبر دادند و در هفتههای بعد دامنه عملیات خود را گسترش دادند.
ترامپ ۲۹ شهریور، پس از آنکه پنتاگون برای حمله به حوثیها آماده شده بود، در آخرین لحظات عملیات را متوقف کرد.
اوکراین، ونزوئلا و گرینلند
دیدار ترامپ و زلنسکی در حالی برگزار میشود که جنگ اوکراین از زمان تهاجم گسترده روسیه در پنجم اسفند ۱۴۰۰، چهار سال و نیم ادامه یافته است. تلاشهای ترامپ برای میانجیگری تاکنون این جنگ را متوقف نکرده و حتی پس از اعلام توافق انرژی، حملات دو طرف به زیرساختهای یکدیگر ادامه یافته است.
نخستین دیدار ترامپ و دلسی رودریگز نیز زیر نظر موافقان و مخالفان سیاست او در ونزوئلا برگزار میشود.
رودریگز پس از بازداشت نیکلاس مادورو به دست نیروهای آمریکایی در ۱۳ دی ۱۴۰۴ به قدرت رسید.
دولت ترامپ همکاری با او را راهی برای گشودن صنعت نفت ونزوئلا بر روی سرمایهگذاری آمریکایی میداند، اما شماری از قانونگذاران هر دو حزب، واشینگتن را به کمکاری برای برگزاری انتخابات در این کشور متهم میکنند.
ترامپ همچنین همراه رهبران دانمارک و گرینلند توافقی را امضا خواهد کرد که حضور نظامی آمریکا در این جزیره را افزایش میدهد و دسترسی رقبای واشینگتن را محدود میکند.
مقامهای دانمارک و گرینلند امیدوارند این توافق به تهدیدهای پیشین ترامپ درباره تصرف این جزیره پایان دهد.
برخی از آنان خود در اعتراضات ۱۴۰۱ حضور داشتند و بازداشت و شکنجه را تجربه کرده بودند و برخی دیگر نوجوانانی بودند که با نام مهسا ژینا امینی، نیکا شاکرمی و شعار «زن، زندگی، آزادی» بزرگ شدند.
دستنوشتهها، حسابهای شبکههای اجتماعی و روایت خانوادهها نشان میدهد تجربه پاییز ۱۴۰۱ برای بخشی از این نسل، سه سال بعد همچنان بخشی از زندگی و کنش سیاسی آنان بود.
پرنیان دبیری؛ «زن، زندگی، آزادی» در دفتر یک دختر ۱۳ ساله
پرنیان دبیری تنها ۱۶ سال داشت که در اعتراضات ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در شهرستان بهارستان تهران کشته شد.
در چهارمین سالگرد خیزش مهسا، مادرش دستنوشتهای از پرنیان منتشر کرد که او آن زمان عبارت «زن، زندگی، آزادی» و هشتگهای «مهسا امینی» و «نیکا شاکرمی» را ثبت کرده بود.
مادر پرنیان گفت: «بچههای ما، جوانهای ما، مردم ما، زندگی میخواهند …»
یلدا محمدخانی؛ نیکا شاکرمی، الگوی یک دختر ۱۶ ساله
یلدا محمدخانی، نوجوان ۱۶ ساله، یکی از کشتهشدگان اعتراضات فردیس کرج بود؛ دختری که نیکا شاکرمی برایش به یکی از نمادهای اعتراض و مقاومت تبدیل شده بود.
یلدا از سال ۱۴۰۱ تصویر نیکا را پشت قاب تلفن همراهش نگه میداشت و از حامیان پرشور «زن، زندگی، آزادی» بود. او دانشآموز ممتاز پایه یازدهم رشته انیمیشن بود و آرزو داشت در آینده انیماتور شود.
در یکی از آخرین گفتوگوهای خانوادگی پیش از رفتن به اعتراضات ۱۸ دی، وقتی خانوادهاش درباره خطر حضور در خیابان به یلدا هشدار دادند، او پاسخ داد: «پدر و مادر نیکا چه کار میکنند؟ شما هم همان کار را بکنید.»
یلدا شامگاه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات فردیس کرج، در حالی که دست در دست پدرش داشت، هدف چندین گلوله قرار گرفت و کشته شد. او پیش از آن، در میان جمعیت شعار داده و هنگام شلیک گاز اشکآور تلاش کرده بود دیگر معترضان را به ادامه حرکت تشویق کند.
جعفر جاویدی؛ از بازداشت و شکنجه در ۱۴۰۱ تا کشتهشدن در دیماه
جعفر جاویدی در جریان خیزش مهسا بارها به تجمعهای خیابانی پیوسته بود، به معترضان کمک کرده بود و به دلیل فعالیتهایش در آن جنبش بازداشت شده بود. او بعد از سه ماه بازداشت با وثیقه سنگین آزاد شد و به نزدیکانش از شکنجههای شدید جسمی و روانی، ضربوشتم، شوک الکتریکی و فشار بازجویان برای اعتراف اجباری گفت.
با وجود این، جعفر در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بار دیگر به خیابان رفت و به گفته نزدیکانش، این بار نیز بخشی از فعالیتش کمک به مجروحان بود.
او ۱۸ دی در بلوار هفت تیر مشهد هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت.
جاویدی بر روی دستش تتوی تاج شاهنشاهی داشت. خانوادهاش یکی از جملات او را در مراسمش تکرار کردند: «اگر ما نریم، چه کسی باید بره؟»
عسل شفیعی؛ از «ژن، ژیان، ئازادی» تا گلوله خوردن در اعتراضات نازیآباد تهران
عسل شفیعی، دانشجوی ۲۱ ساله، از دیگر جانباختگان اعتراضات دیماه بود که ردپای «زن، زندگی، آزادی» در زندگی و نوشتههایش دیده میشد.
او در معرفی حساب خود عبارت «ژن، ژیان، ئازادی» را نوشته و خود را فمینیست معرفی کرده بود.
در یکی از توییتهایش در جریان خیزش مهسا نوشته بود که حکومت معترضان را از اسلحه و گلوله میترساند، در حالی که آنها وصیتنامههایشان را آماده کردهاند.
عسل ۱۸ دی ۱۴۰۴ برای شرکت در اعتراضات به نازیآباد تهران رفت و دیگر به خانه بازنگشت.
گزارشها حاکی است خانوادهاش پس از روزها جستوجو، پیکر او را پیدا کردند.
رها بهلولیپور؛ «زن، زندگی، آزادی» برای همیشه
رها بهلولیپور، دانشجوی ۲۳ ساله زبان و ادبیات ایتالیایی دانشگاه تهران، یکی دیگر از قربانیان اعتراضات دیماه بود. رها در آخرین پیامش، ساعاتی پیش از کشتهشدن، نوشت: «زن، زندگی، آزادی، برای همیشه.»
نزدیکان او گفتهاند رها عاشق زندگی، کتاب، هنر و موسیقی بود. در کانال تلگرامش نیز نوشته بود: «من خیلی طرفدار زندگیام.»
به گفته منابع نزدیک به او، رها شامگاه ۱۸ دی در محدوده میدان فاطمی تهران هدف گلوله قرار گرفت و روز ۱۹ دی بر اثر جراحت ناشی از اصابت گلوله به ریه جان باخت.
چند هفته بعد، دانشجویان دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه تهران در مراسم یادبود او بار دیگر همان شعاری را سر دادند که چهار سال پیش با نام مهسا ژینا امینی در خیابانهای ایران طنین انداخته بود: «زن، زندگی، آزادی.»
امیرحسین نوبخت پردستی؛ از بازداشت در ۱۹ سالگی تا کشتهشدن در ۲۱ سالگی
امیرحسین نوبخت پردستی تنها ۱۹ سال داشت که در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ بازداشت شد؛ بازداشتی که به گفته منابع نزدیک به خانواده، با شکنجه همراه بود.
سه سال بعد، امیرحسین ۲۱ ساله بار دیگر به خیابان رفت؛ اینبار در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴.
شامگاه ۱۸ دی، او در جریان اعتراضات باقرشهر زخمی و بازداشت شد.
بنا بر روایت منابع ایراناینترنشنال، پس از انتقال به بیمارستان، ماموران با دیدن تتوی شاهنشاهی روی بدن او، امیرحسین را بهشدت شکنجه کردند و او در بیمارستان بر اثر شکنجه جان باخت.
حافظهای که سه سال بعد به خیابان بازگشت
از تصویر نیکا شاکرمی پشت قاب تلفن یلدا محمدخانی و دستنوشته «زن، زندگی، آزادی» پرنیان دبیری تا آخرین پیام رها بهلولیپور، نشانههای خیزش ۱۴۰۱ در زندگی شماری از جانباختگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ باقی مانده بود.
برای جعفر جاویدی و امیرحسین نوبخت، این پیوند تنها به یک شعار یا خاطره محدود نبود. هر دو پیشتر در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ بازداشت شده بودند و سه سال بعد بار دیگر به اعتراضات پیوستند و کشته شدند.
برای نوجوانانی چون یلدا و پرنیان، مهسا امینی و نیکا شاکرمی بخشی از حافظه سالهای نوجوانی آنان شدند؛ برای عسل و رها نیز شعار «زن، زندگی، آزادی» تا آخرین نوشتهها و روزهای زندگیشان ادامه یافت.
این روایتها نشان میدهند خیزش پاییز ۱۴۰۱ برای بخشی از نسلی که در دیماه ۱۴۰۴ به خیابان رفت، به واقعهای پایانیافته در گذشته تبدیل نشده بود و تجربهای بود که در نوشتهها، نمادها، انتخابها و سرانجام در حضور دوباره آنان در خیابان ادامه پیدا کرد.
ریاض پس از آن درخواست حمایت کرد که حوثیها، که کنترل پرجمعیتترین مناطق یمن را در اختیار دارند، حملات خود به عربستان سعودی را تشدید کردند و جبهه تازهای در جنگ گستردهتری گشودند که ۹ اسفند با حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی آغاز شد.
برنهام در حالی که برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد عازم نیویورک بود، به خبرنگاران گفت: «ما درخواستی از پادشاهی عربستان سعودی برای حمایت نظامی دریافت کردهایم و بنا بر توصیه وزیر دفاع و وزیر خارجه، شب گذشته با این درخواست برای سوخترسانی هوایی دفاعی موافقت کردم.»
او افزود: «زیرا عربستان سعودی هدف حمله قرار گرفته است و ما باید این مسیرها را باز نگه داریم و به همین دلیل با این درخواست موافقت کردیم.»
بریتانیا و عربستان سعودی دهههاست متحدان نظامی نزدیکی هستند و بریتانیا یکی از بزرگترین تأمینکنندگان تسلیحات عربستان به شمار میرود.
اوایل سال جاری، بریتانیا سامانه پدافند هوایی اسکای سیبر (Sky Sabre) خود را در عربستان سعودی مستقر کرد تا در جریان درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران، به حفاظت از این کشور در برابر حملات موشکی ایران کمک کند.
بهگزارش رویترز برای ماموریت جدید سوخترسانی هوایی، بریتانیا طی روزهای آینده یک فروند هواپیمای سوخترسان وویجر (Voyager) اعزام خواهد کرد.
برنهام گفت: «این توافق از نظر کمکی که ارائه خواهیم کرد، محدود به یک دوره زمانی مشخص است، اما آن را تحت بررسی نگه خواهیم داشت.»
او افزود بریتانیا در خاورمیانه در حال «ایفای سهم خود» است و از تلاشها برای باز نگه داشتن تنگه هرمز نیز حمایت میکند.
پیشتر بلومبرگ ۲۴ شهریور گزارش داد عربستان سعودی از بریتانیا برای مقابله با حوثیها درخواست کمک کرده است اما اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، هنوز در حال بررسی این درخواست است.
بهگزارش بلومبرگ، عربستان سعودی از بریتانیا خواسته است هم برای عقب راندن حوثیها از تنگه بابالمندب و هم برای کمک به دفاع در برابر حملات به زیرساختهای نفتی این کشور، کمک ارائه کند.
در گزارش بلومبرگ تاکید شده بود نخستوزیر بریتانیا، که همچنان در حال بررسی ارائه حمایت نظامی به عربستان سعودی برای مقابله با حوثیهاست، با اعزام مستشاران نظامی بریتانیایی برای کمک به عربستان سعودی موافقت کرده است، اما هنوز تعهدی برای ارسال کمکهای بیشتر نداده است.
بهنوشته بلومبرگ مقامهای بریتانیایی نیز به اندی برنهام گفتهاند که تنگه بابالمندب برای کشتیرانی و اقتصاد جهانی اهمیتی حیاتی دارد و باید از افتادن آن به دست حوثیها جلوگیری شود.
درخواست عربستان برای مقابله با حوثیها
گزارش بلومبرگ درباره درخواست کمک عربستان سعودی از بریتانیا پس از آن منتشر میشود که وبسایت اکسیوس پنجشنبه ۱۹ شهریور بهنقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در دو تماس تلفنی از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا خواست حوثیهای یمن را هدف قرار دهد، اما ترامپ این درخواست را رد کرد.
همزمان گزارشهایی درباره درخواست عربستان از برخی کشورها از جمله بریتانیا، فرانسه و مصر برای کمک به مقابله با حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی منتشر شده بود.
روزنامه اسرائیل هیوم نیز ۲۴ شهریور گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از طریق فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، خواستار کمک اطلاعاتی اسرائیل برای مقابله با پیشروی حوثیها شده است.
این روزنامه اسرائیلی به نقل از مقامهای دیپلماتیک منطقه نوشت ریاض درخواستهای مستقیمی نیز به مصر و شماری از کشورهای خلیج فارس فرستاده است.
به نوشته اسرائیل هیوم، هدف از درخواست غیرمستقیم از اسرائیل، دستیابی به اطلاعات و کمکهای دیگری است که بتواند مانع بسته شدن تنگه بابالمندب به دست حوثیها شود.
مقامهای سعودی، اسرائیل و آمریکا، تاکنون علنا طرح چنین درخواستی را تایید نکردهاند.
در همین حال، خبرگزاری رویترز ۲۶ شهریور بهنقل از سه منبع نزدیک به جمهوری اسلامی، گزارش داد که چین، پس از درخواست عربستان سعودی از پکن در پی پیشرویهای سریع نظامی حوثیها در هفته گذشته، بهطور خصوصی از جمهوری اسلامی خواسته است از نفوذ خود برای مهار حوثیهای یمن استفاده کند.
بهگفته این منابع، ریاض پس از آن به چین متوسل شد که حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ و اطراف تنگه بابالمندب بهسرعت پیش رفتند و به مناطقی در خاک عربستان حمله کردند؛ تحولاتی که صادرات نفت عربستان و کشتیرانی را بیش از پیش در معرض خطر قرار داده است.
چین در مواضع علنی خود خواستار خویشتنداری، گفتوگو و بازگشت کشتیرانی امن شده است، اما رویترز بهنقل از این سه منبع ایرانی نوشت که پیام خصوصی پکن به تهران فراتر از مواضع علنی آن بوده است و چین از جمهوری اسلامی خواسته نفوذ خود بر حوثیها را برای جلوگیری از گسترش بیشتر درگیری به مسیرهای انرژی به کار گیرد؛ مسیرهایی که اقتصاد چین به آنها وابستگی زیادی دارد.
فایننشالتایمز نیز جمعه ۲۷ شهریور گزارش داد مقامهای پاکستانی به تهران گفتهاند اگر عربستان سعودی رسما درخواست کمک کند، اسلامآباد ممکن است بر اساس «پیمان دفاعی مکه» ناچار شود برای دفاع از این کشور در برابر حملات حوثیها وارد عمل شود.
بر اساس این گزارش عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در دیدارهای اخیر خود با مقامهای جمهوری اسلامی بارها از تهران خواسته است از نفوذش بر حوثیها برای متوقف کردن حملات به عربستان سعودی و زیرساختهای انرژی این کشور استفاده کند.
مقامهای پاکستانی به همتایان ایرانی خود گفتهاند ادامه حملات میتواند اسلامآباد را در موقعیتی قرار دهد که در صورت درخواست رسمی ریاض، به تعهدات دفاعی خود عمل کند.
عربستان سعودی هنوز رسما خواستار فعال شدن سازوکار دفاع جمعی این پیمان نشده است.
این اقدام پس از تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای ممنوع کردن حضور خبرنگاران سه رسانه خبری جریان اصلی در مجموعه خبرنگاران کاخ سفید صورت و خودداری پنج شبکه از پوشش اخبار او صورت گرفت.
این شبکه کار خود را با بازپخش سخنرانی ترامپ در مراسم دویستوپنجاهمین سالگرد آمریکا در کوه راشمور آغاز کرد. منتقدان، از جمله شماری از اعضای رسانههای جریان اصلی، این اقدام را تلاشی برای ایجاد «رسانه دولتی» خواندهاند.
کاخ سفید در معرفی شبکه جدید اعلام کرد که این پلتفرم ۲۴ ساعته و هفت روز هفته برنامه پخش خواهد کرد.
ترامپ این پلتفرم را راهی برای دور زدن رسانههای موسوم به «اخبار جعلی» و برقراری ارتباط مستقیم با مردم آمریکا معرفی کرده است.
خودداری پنج شبکه خبری از پوشش رویدادهای خبری ترامپ
پس از آنکه دولت آمریکا حضور سه رسانه سیانان، اِماسناو و پولیتیکو را در کاخ سفید ممنوع کرد و مانع انجام وظیفه سیانان در پوشش تصویری مشترک رویدادهای رییسجمهوری شد، پنج شبکه بزرگ تلویزیونی آمریکا در حمایت از سیانان اعلام کردند هیچیک جای سیانان را نخواهند گرفت.
ایبیسی، سیبیاس، سیانان، فاکسنیوز و انبیسی، دوشنبه ۳۰ شهریور در یک بیانیه مشترک کمسابقه اعلام کردند: «دسترسی به اطلاعات دقیق و مستقل درباره عملکرد دولت، برای افکار عمومی اهمیتی اساسی دارد. هیچ دولتی نباید یک سازمان خبری را به دلیل مخالفت با نحوه پوشش خبری آن محدود کند.»
این موضع مشترک از آن رو قابل توجه است که پنج شبکه امضاکننده از نظر خط مشی تحریریه، مخاطبان و گرایش سیاسی یکدست نیستند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه ۲۷ شهریور ممنوعیت این سه رسانه را اعلام کرد. این دستور روز شنبه ۲۸ شهریور، با جلوگیری از ورود خبرنگاران این رسانهها به محوطه کاخ سفید اجرایی شد.
تصمیم پنج رسانه بزرگ آمریکایی به این معناست که در رویدادهای کاخ سفید که بهدلیل محدودیت دسترسی، تنها یک شبکه تلویزیونی به نمایندگی از سایر رسانهها اجازه تصویربرداری و ارسال تصاویر را دارد، هیچیک از پنج شبکه این مسئولیت را بر عهده نخواهد گرفت. شبکههای تلویزیونی محلی، وبسایتهای خبری، روزنامهها و رسانههای سراسر جهان برای پوشش رویدادهای کاخ سفید به این تصاویر متکیاند.
دفاع کاخ سفید از تصمیم ترامپ
کاخ سفید نیز دوشنبه با انتشار بیانیهای از تصمیم ترامپ برای ممنوع کردن ورود خبرنگاران سیانان، اماس نو و پلیتیکو به محوطه کاخ سفید دفاع کرد.
در این بیانیه آمده است که اگرچه متمم اول قانون اساسی از حق رسانهها برای انتشار مطالب حمایت میکند، اما «به آنها حق داشتن دائمی کارت خبرنگاری، صندلی در اتاق نشست خبری یا جایگاهی در مجموعه خبرنگاران را نمیدهد.»
کاخ سفید همچنین گفت محدود کردن دسترسی رسانهها سابقه تازهای نیست و به مواردی در دولتهای اوباما و بایدن اشاره کرد که به گفته کاخ سفید، در آنها رسانهها یا خبرنگاران با محدودیتهای مشابه یا ممنوعیت پوشش خبری مواجه شده بودند.
در پایان بیانیه کاخ سفید آمده است: «هیچ رییسجمهوری موظف نیست میزبان یک رسانه با رویکرد خصمانه در محوطه کاخ سفید باشد. دسترسی همیشه یک امتیاز بوده است و رییسجمهوری ترامپ در حال اجرای همین قاعده است.»
ادامه حملات ترامپ به رسانههای منتقد
ترامپ نیز در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشیال، به حملاتش به رسانهها ادامه داد و نوشت
ترامپ سپس حملات خود به رسانهها را ادامه داد و نوشت: «چهرهها و نشریات رسانههای اخبار جعلی، که فقط مطالب منفی مینویسند و با انتشار داستانهای دروغین و افتراآمیز بر اساس "منابع" ناشناس به امنیت ملی ما آسیب میزنند، نباید اجازه دسترسی به مهمترین دفتر جهان را داشته باشند.»
او افزود: «نام آن دفتر، دفتر بیضی است و باید با ادب، احترام و شأن با آن رفتار شود؛ نه اینکه دلقکهای درجه سهای که عمدا هر چیزی را که مینویسند یا منتشر میکنند تحریف، وارونه و خوار میکنند، به آن بیحرمتی کنند.»
ترامپ نوشت: «تقریبا هر گزارشی درباره من یا هر چیزی که به من مربوط باشد، منفی، نادرست و در بسیاری موارد برای کشورمان خطرناک است! مهم نیست دستاوردهای من چقدر بزرگ باشند، آنها این دستاوردها را کوچک جلوه میدهند و نادیده میگیرند.»
ترامپ همچنین نوشت: «با چنین مطبوعات فاسد و متقلبی، چطور من با چنین اختلاف بزرگی پیروز شدم؟ چون رسانهها هیچ اعتباری ندارند و این برای کشورمان بسیار بد است! چرا باید به چنین افرادی "دسترسی" بدهم؟»
ترامپ در پایان نوشت: «در هر صورت، وظیفه من این است که برای موفقیت و امنیت کشورمان مبارزه کنم. اخبار جعلی تهدیدی برای دموکراسی است و هر کاری لازم باشد انجام خواهم داد تا اطمینان حاصل کنم ایالات متحده شکوفا میشود.»
با این حال، ترامپ پس از ورود به نیویورک و دیدار با زهران ممدانی، شهردار نیویورک، در یک نشست خبری مشترک شرکت کرد.
شهردار نیویورک، درباره ممنوعیت برخی رسانهها از ورود به کاخ سفید گفت: «به رییسجمهوری گفتم که همینجا روی چمنها رویدادی با حضور همه اعضای مطبوعات برگزار خواهیم کرد و این چیزی است که من به آن اعتقاد دارم. از نظر من، همه باید اینجا حضور داشته باشند، صرفنظر از موضعشان یا انتقادهایی که از ما دارند.»
ترامپ در این نشست خبری به حملات خود ادامه داد و گفت: «جالب است، چون آنها گفتند مرا تحریم خواهند کرد، اما در واقع هیچوقت مرا تحریم نمیکنند، بنابراین من نگرانی خاصی درباره آن نداشتم. به این همه رسانه نگاه کنید.»
او افزود: «تنها دلیلی که این کار را میکنم این است که فکر میکنم رسانهها نیز مسئولیتی دارند. میدانید، من با اختلاف بسیار زیادی پیروز شدم. انتخابات را با اختلاف بسیار زیادی بردم. کارهای بزرگی انجام دادهام. کارهای بسیار بزرگی انجام دادهام. هشت جنگ را حلوفصل کردهام.»
ترامپ در پایان گفت: «فکر میکنم این رسانهها وظیفه دارند منصف باشند و اگر اخبار جعلی باشند، واقعا معتقدم مسئولیت دارم که دیگر اجازه ورود آنها را به یک خانه بسیار ویژه ندهم.»
