سفیر جمهوری اسلامی در روسیه: فعلا هیچ مذاکرهای میان تهران و واشینگتن انجام نمیشود


کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در روسیه، گفت در حال حاضر هیچ مذاکرهای میان تهران و واشینگتن انجام نمیشود و اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره تمایل جمهوری اسلامی به مذاکره را «بازیهای رسانهای» خواند.
جلالی گفت جمهوری اسلامی «اهل مذاکره و گفتوگو» است، اما آمریکا در دو مرحله مذاکرات به مذاکرات «خیانت» کرده و در رفتار دولت کنونی آمریکا «صداقتی» وجود ندارد.
او افزود ترامپ با طرح اظهارات درباره تمایل جمهوری اسلامی به مذاکره در پی آن است که قیمت انرژی را در روزهای نزدیک به انتخابات کنگره آمریکا «متناسب نگه دارد».
جلالی همچنین خودداری آمریکا از صدور روادید برای شماری از اعضای هیات همراه مسعود پزشکیان، از جمله گروه خبری، را «اقدامی بیسابقه و خصمانه» و ناقض تعهدات بینالمللی آمریکا بهعنوان میزبان مقر سازمان ملل دانست.






خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلماتها گزارش داد فرانسه با هماهنگی ایالات متحده، تدوین پیشنویس قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل را آغاز کرده است که هدف آن ایجاد یک ماموریت بینالمللی برای ازسرگیری تردد کشتیها در تنگه هرمز است.
بر اساس این گزارش که سهشنبه ۳۱ شهریور منتشر شد، اقدام تازه پاریس پس از دیدار امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک صورت میگیرد.
مکرون پس از دیدار دوشنبه شب خود با ترامپ در برج ترامپ گفت طرفین «چند گزینه» را بررسی کردند و افزود در ساعات آینده تلاش برای یافتن راهحلهای دیپلماتیک ادامه خواهد یافت.
او گفت این تلاشها ممکن است حتی بدون دستیابی به یک توافق جامع، امکان عبور شمار بیشتری از کشتیهای کانتینری و نفتکشها از تنگه هرمز را فراهم کند.
دیپلماتها به رویترز گفتند فرانسه امیدوار است پیشنویس قطعنامه را بهزودی در اختیار اعضای شورای امنیت قرار دهد، اما زمان مشخصی برای این کار اعلام نکردند. در این گزارش به ملیت دیپلماتها و جزییات دیگری درباره منابع اشاره نشده است.
تلاش برای جلب حمایت چین و روسیه
رویترز نوشت فرانسه پیشتر نیز برای دستیابی به توافق در شورای امنیت درباره تنگه هرمز تلاش کرده بود، اما این اقدامات بهدلیل مخالفت چین و روسیه، دو عضو دائم دارای حق وتو، به نتیجه نرسید. پکن و مسکو نگران بودند اقدامات پیشنهادی علیه تهران جهتگیری داشته باشد.
اختلاف کشورهای غربی با چین و روسیه بر سر نحوه برخورد شورای امنیت با جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر نیز ادامه داشته است.
شورای امنیت ۱۹ شهریور برای بررسی فعالیت کمیته ۱۷۳۷ و اجرای تحریمهای سازمان ملل مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی تشکیل جلسه داد. روسیه و چین با قرار گرفتن این موضوع در دستور کار مخالفت کردند، اما دستور کار نشست با ۱۱ رای موافق، دو رای مخالف و دو رای ممتنع تصویب شد.
آمریکا و کشورهای اروپایی معتقدند با فعال شدن سازوکار بازگشت تحریمها، شش قطعنامه تحریمی پیشین شورای امنیت دوباره لازمالاجرا شدهاند. روسیه و چین این برداشت را رد میکنند و بازگشت تحریمها و احیای کمیته ۱۷۳۷ را فاقد اعتبار حقوقی میدانند.
تمرکز قطعنامه بر آزادی کشتیرانی
به گفته دیپلماتها، فرانسه در پیشنویس تازه تلاش خواهد کرد موضوع امنیت تنگه هرمز را از تنشهای گستردهتر با جمهوری اسلامی جدا نگه دارد و بر منافع مشترک کشورها در حفظ آزادی کشتیرانی و دسترسی به منابع انرژی تمرکز کند.
بر اساس طرح مورد بحث، کشورهای عضو سازمان ملل تلاشهای خود را برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز هماهنگ خواهند کرد؛ بدون آنکه ماموریت پیشنهادی موضعی تهاجمی علیه جمهوری اسلامی داشته باشد، به انتقاد از آمریکا بپردازد یا به دیگر مناقشات منطقهای گره بخورد.
یک منبع دیپلماتیک فرانسوی به رویترز گفت پاریس قصد دارد با آمریکا و دیگر شرکای خود بر سر قطعنامهای در شورای امنیت برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز همکاری کند.
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا ۲۹ شهریور در بیانیهای کشورهای غربی و منطقه را متهم کرد که در همکاری با ایالات متحده در تلاشاند «اقداماتی علیه جمهوری اسلامی» سازماندهی کنند.
تلاشها برای مدیریت بحران در تنگه هرمز
ابتکار تازه فرانسه در شورای امنیت در شرایطی مطرح میشود که اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز، طی ماههای اخیر کشورهای منطقه و قدرتهای غربی را به جستوجوی راههایی برای حفظ جریان کشتیرانی و انتقال انرژی واداشته است.
یکی از این تلاشها برنامهریزی برای برگزاری نشستی میان جمهوری اسلامی و کشورهای عربی خلیج فارس در عمان بود. این نشست قرار بود ۲۳ شهریور در صلاله عمان برگزار شود، اما یک روز پیش از برگزاری به تعویق افتاد.
تعویق این نشست در شرایطی صورت گرفت که اختلال در تردد از هرمز، کشورهای منطقه را به افزایش استفاده از مسیرهای جایگزین انتقال نفت سوق داده است.
عربستان سعودی در ماههای اخیر استفاده از خط لوله شرقــغرب را افزایش داده است؛ خط لولهای که با انتقال نفت به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ، امکان صادرات بخشی از نفت این کشور بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میکند. آمریکا نیز توسعه چنین زیرساختهایی را بخشی از تلاش برای کاهش وابستگی انتقال انرژی به هرمز میداند.
یک مقام ارشد آمریکایی ۲۸ شهریور گفت گسترش زیرساختها و مسیرهای جایگزین انتقال نفت، توان جمهوری اسلامی برای اعمال فشار از طریق تنگه هرمز را «هفتهبههفته» کاهش میدهد. به گفته او، روزانه بهطور میانگین ۱۰ تا ۱۱ میلیون بشکه نفت از مسیرهای مختلف منتقل میشود. با این حال، بخش مهمی از تجارت انرژی جهان همچنان به عبور امن کشتیها از هرمز وابسته است؛ موضوعی که اکنون در مرکز تلاش دیپلماتیک فرانسه در شورای امنیت قرار دارد.
به گزارش رویترز، پیشنویس مورد نظر پاریس با هدف ایجاد یک ماموریت بینالمللی برای حفاظت از کشتیرانی تجاری و افزایش امکان عبور کشتیها از تنگه هرمز تهیه میشود. فرانسه در عین حال تلاش دارد موضوع امنیت این آبراه را از دیگر اختلافات با جمهوری اسلامی جدا کند تا زمینه جلب حمایت گستردهتر اعضای شورای امنیت فراهم شود.
این تلاش در شرایطی انجام میشود که نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در منطقه به هرمز محدود نمانده است. رویترز گزارش داد پیشروی حوثیها در یمن نگرانیها درباره امنیت تنگه بابالمندب را نیز افزایش داده است؛ آبراهی که یکی دیگر از مسیرهای اصلی انتقال انرژی و تجارت بینالمللی به شمار میرود.
به گزارش رویترز، افزایش قیمت جهانی نفت و نگرانی از تهدید همزمان مسیرهای هرمز و بابالمندب، امید برخی دیپلماتها را افزایش داده است که این بار اعضای شورای امنیت بتوانند بر سر سازوکاری برای حفاظت از آزادی کشتیرانی به توافق برسند.
بویان بوژوویچ، وزیر دادگستری مونتهنگرو، اعلام کرد دادگاه عالی پودگوریتسا، پایتخت این کشور، با استرداد امیر براتی، هکر بازداشتشده ایرانی، به ایالات متحده در چارچوب روندی سادهشده موافقت کرده است.
بوژوویچ سهشنبه ۳۱ شهریور در مصاحبه با روزنامه وییِستی، از رسانههای معتبر و اصلی مونتهنگرو، گفت دادگاه عالی پودگوریتسا وزارت دادگستری مونتهنگرو را از این تصمیم مطلع کرده و این وزارتخانه نیز موضوع را به اطلاع وزارت دادگستری آمریکا رسانده است.
او افزود مراحل بعدی پرونده براتی با همکاری نهادهای پلیس انجام خواهد شد.
براتی که با سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی همکاری داشته، از سوی آمریکا به مشارکت در حملات سایبری گسترده و وارد آوردن بیش از ۳.۴ میلیارد دلار خسارت به زیرساختهای این کشور متهم شده است.
براتی که تابعیت ترکیه را نیز دارد، پنجم تیرماه در شهر ساحلی کوتور در مونتهنگرو بازداشت شد. به نوشته روزنامه وییستی، عملیات دستگیری او با همکاری پلیس مونتهنگرو و اداره تحقیقات فدرال آمریکا، افبیآی، انجام گرفت.
پلیس مونتهنگرو در آن زمان اعلام کرد براتی از افراد مهم تحت تعقیب در پروندههای جرائم سایبری و جرائم سازمانیافته بوده و برای رسیدگی به پروندهاش در آمریکا بازداشت شده است.
او در پروندهای در نیویورک با چندین اتهام، از جمله توطئه برای کلاهبرداری رایانهای، نفوذ غیرقانونی به سامانههای رایانهای و سرقت هویت روبهرو است.
اتهام حمله به صدها دانشگاه و نهاد آمریکایی
پلیس مونتهنگرو اعلام کرد براتی از سال ۲۰۱۳ در حملات گسترده هکری علیه زیرساختهای ایالات متحده نقش داشته و بیش از ۱۵۰ دانشگاه آمریکایی در این حملات هدف قرار گرفتهاند.
به گفته پلیس، دادههای سرقتشده و حسابهای دانشگاهی هکشده به نفع سپاه پاسداران و شماری دیگر از کاربران در ایران، از جمله دانشگاههای ایرانی، مورد استفاده قرار گرفتهاند.
۲۷ مرداد، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد کیفرخواست تکمیلی ۱۴ فقرهای علیه ۱۷ عضو «موسسه مبنا»، شرکتی مستقر در ایران، از حالت محرمانه خارج شده است. نام امیر براتی نیز در این کیفرخواست دیده میشود.
بر اساس این پرونده، موسسه مبنا دستکم از سال ۲۰۱۳ یک کارزار هماهنگ را برای نفوذ به سامانههای رایانهای ۱۴۴ دانشگاه در آمریکا، ۱۷۸ دانشگاه در دیگر کشورها، دستکم ۴۲ شرکت خصوصی آمریکایی، ۱۱ شرکت خصوصی خارجی، پنج نهاد دولتی فدرال و ایالتی آمریکا و دستکم دو سازمان غیردولتی اجرا کرده است.
اطلاعات کیفرخواست حاکی از آن است که اعضای این شبکه بیش از ۳۱ ترابایت داده دانشگاهی و مالکیت فکری را به سرقت بردهاند و به حسابهای ایمیل کارکنان شرکتهای خصوصی، نهادهای دولتی و سازمانهای غیردولتی دسترسی پیدا کردهاند.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر دامنه عملیات سایبری خود را گسترش داده و هکرهای وابسته به آن بارها به اهدافی در کشورهای مختلف، بهویژه آمریکا و اسرائیل، حمله کردهاند.
برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه آمریکا مردادماه برای ارائه اطلاعاتی درباره پنج هکر مرتبط با حکومت ایران تا ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرد.
از «کینگ لت» تا بازداشت در کوتور
یافتههای اختصاصی ایراناینترنشنال نشان میدهد امیر براتی، فرزند حسین، سوم اسفند ۱۳۶۴ در خانوادهای اهل قوچان، در مشهد متولد شد.
ایراناینترنشنال سابقهای از محل تحصیل او نیافت، اما یک سند قضایی مربوط به سال ۱۳۹۳، براتی را کارشناس امنیت سایبری معرفی کرده است.
براتی ۳۹ ساله سالها با نام هکری «کینگ لت» فعالیت میکرد. یک کارشناس سایبری که با ایراناینترنشنال مصاحبه کرد، گفت براتی اصرار داشت در میان هکرها با همین نام شناخته شود.
او افزود: «امیر خود را پادشاه این عرصه میدید و اینکه با وجود سالها فعالیت هکری از پیگیری و تعقیب قضایی جسته بود و نامش در هیچکدام از بیانیههای دولت آمریکا نیامده بود، این ذهنیت سَروری را در او تقویت کرده بود یا دستکم اینگونه وانمود میکرد.»
براتی اندکی پس از مهاجرت به ترکیه در نوروز ۱۴۰۰، با خرید ملکی گرانقیمت در یک برج مسکونی در استانبول، تابعیت ترکیه را به دست آورد.
او سپس بهدلیل نگرانی از افشای هویتش، نام و نام خانوادگی خود را بهطور قانونی در این کشور تغییر داد.
براتی ابتدای تیر امسال، پس از سالها پرهیز آشکار از سفر به اروپا، همراه همسرش برای گذراندن تعطیلات تابستانی راهی مونتهنگرو شد.
به احتمال زیاد او تصور میکرد سفر با گذرنامه و نامی متفاوت به مونتهنگرو، کشوری که هنوز عضو اتحادیه اروپا نیست و با آمریکا پیمان دوجانبه استرداد مجرمان ندارد، خطر چندانی برایش نخواهد داشت.
با این حال پلیس مونتهنگرو او را بازداشت کرد و اکنون دادگاه عالی پودگوریتسا نیز با استردادش به آمریکا موافقت کرده است.
مونتهنگرو، کشور کوچک ساحلی در جنوب اروپا و عضو ناتو، با ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی همکاری حقوقی و امنیتی دارد و مقامهای آن پیش از این نیز بر اساس درخواستهای بینالمللی، افراد تحت تعقیب را بازداشت کرده و پرونده آنان را برای بررسی استرداد به دادگاه ارجاع دادهاند.
دونالد ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل گفت درباره ایران با یک «تصمیم بزرگ» روبهروست: یا توافقی حاصل میشود که به ایران امکان بازسازی بدهد، یا جمهوری اسلامی را «بهسرعت نابود» خواهد کرد تا دیگر فرصت کشتن مردم و ویران کردن کشورها را نداشته باشد.
رییسجمهوری آمریکا، صبح سهشنبه ۳۱ شهریور به وقت محلی در مقر سازمان ملل در نیویورک، بخش قابل توجهی از سخنرانی خود در مجمع عمومی را به مساله ایران اختصاص داد و گفت در برابر جمهوری اسلامی دو گزینه میبیند: دستیابی به توافق یا اقدام برای نابودی سریع آن.
ترامپ گفت: «من یک تصمیم بزرگ پیش رو دارم. آیا توافقی با ایران حاصل میشود که به آنها اجازه دهد بازسازی کنند و کشوری بسیار بزرگتر از هر زمان دیگری بسازند، شاید یکی از بزرگترین کشورهای خاورمیانه یا حتی جهان؛ یا جمهوری اسلامی را نابود کنم و این کار را سریع انجام دهم، بدون اینکه دوباره فرصتی برای کشتن مردم و ویران کردن کشورها داشته باشند.»
«احتمالا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا با ایران توافق میکنیم»
او در ادامه افزود معتقد است توافق با ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا حاصل خواهد شد، زیرا به گفته او، جمهوری اسلامی منتظر نتیجه این انتخابات است.
ترامپ گفت: «فکر میکنم درست بعد از انتخابات به توافق خواهیم رسید، چون توافق نکردن برای آنها منطقی نیست. آنها منتظرند ببینند من در انتخابات میاندورهای چه عملکردی خواهم داشت.»
ترامپ با تاکید بر اینکه نتیجه این انتخابات در تصمیم او درباره ایران نقشی ندارد، افزود تنها موضوعی که در این زمینه برایش مهم است اطمینان از این است که «ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نخواهد کرد».
انتخابات میاندورهای آمریکا ۱۲ آبان ۱۴۰۵ برگزار میشود و در سطح فدرال، همه ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و حدود یکسوم کرسیهای سنا به رای گذاشته میشود.
برنامه هستهای و توان نظامی ایران
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنانش گفت از نخستین روز ورود به عرصه سیاست بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تاکید داشته است.
او گفت پس از آغاز دوره ریاستجمهوریاش، مذاکرات با ایران را آغاز و پیشنهاد کرده بود در ازای پایان برنامه هستهای و حمایت تهران از «تروریسم»، همکاری کامل اقتصادی با ایران برقرار شود، اما جمهوری اسلامی این پیشنهاد را رد کرد.
ترامپ با اشاره به عملیات «چکش نیمهشب» گفت ارتش آمریکا برنامه هستهای ایران را «زیر کوهی از آوار» نابود کرده و پس از آن نیز بار دیگر از تهران خواسته است به توافق تن دهد.
او افزود جمهوری اسلامی پس از آن به توسعه ذخایر موشکی و پهپادی خود ادامه داد و این تسلیحات، نیروهای آمریکایی و دیگر کشورهای منطقه را تهدید میکردند.
ترامپ همچنین گفت ایران موشکی ساخته بود که توانایی رسیدن به اروپا را داشت.
نابودی بخش بزرگی از توان نظامی جمهوری اسلامی
رییسجمهوری آمریکا در ادامه با اشاره به عملیات «خشم حماسی» گفت همه ۱۵۹ شناور نیروی دریایی جمهوری اسلامی اکنون در کف دریا قرار دارند؛ نیروی هوایی، سامانههای راداری و تجهیزات ضدهوایی جمهوری اسلامی از بین رفته و ظرفیت تولید موشک و پهپاد آنها نیز تقریبا نابود شده است.
ترامپ وضعیت اقتصادی در ایران را نیز هدف انتقاد قرار داد و گفت اقتصاد این کشور از بین رفته و تنها چیزی که همچنان باقی مانده، تورم است که به گفته او از ۳۰۰ درصد فراتر رفته است.
او سپس جمهوری اسلامی را متهم کرد که حتی پس از توافق بر سر آتشبس برای انجام مذاکرات هستهای، با حمله به کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر این توافق را نقض کرده است.
ضرورت اتحاد جهانی برای رهایی از تروریسم جمهوری اسلامی
ترامپ از همه کشورها خواست تا زمانی که حکومت ایران حملات به کشتیهای تجاری را متوقف نکرده، از «جاهطلبیهای هستهای» خود دست نکشیده و حمایت از تروریسم را پایان نداده است، در اعمال «انزوای کامل اقتصادی» جمهوری اسلامی به آمریکا بپیوندند.
او همچنین جمهوری اسلامی را متهم کرد که حتی پس از توافق بر سر آتشبس برای انجام مذاکرات هستهای، با حمله به کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر این توافق را نقض کرده است.
ترامپ با اشاره به قطعنامهای در محکومیت حملات ایران به کشتیهای تجاری گفت کشورهای عضو سازمان ملل باید در حفظ فشار بر جمهوری اسلامی متحد بمانند.
ترامپ حکومت ایران را «ضعیف و مستاصل» خواند و گفت اگر کشورها متحد بمانند، جهان بهزودی از «تهدید ۵۱ ساله تروریسم ایران» رها خواهد شد و قیمت نفت نیز بهشدت کاهش خواهد یافت.
جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۷ تاسیس شد و از استقرار آن تاکنون ۴۸ سال گذشته است، اما ترامپ در سخنان خود این دوره را ۵۱ سال عنوان کرد.
«آمریکا با کمبود مهمات روبهرو نیست»
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش ادعای کمبود مهمات در آمریکا را رد کرد و گفت ایالات متحده بیش از آنچه تصور میشود مهمات در اختیار دارد و با سرعتی بیسابقه در حال افزایش ذخایر خود است.
او افزود ۱۸ کارخانه بزرگ تولید مهمات نیز در دست ساخت است و بزرگترین شرکتهای صنایع دفاعی جهان در ساخت آنها مشارکت دارند.
ترامپ گفت آمریکا در حال تولید «مهمات و تجهیزات درجهیک و پیشرفته» در سطحی است که به گفته او پیش از این سابقه نداشته است.
سخنرانیهای عمومی هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد ساعت ۹ صبح سهشنبه ۳۱ شهریور به وقت محلی در مقر این سازمان در نیویورک آغاز شد. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در آغاز این نشست گزارش سالانه خود درباره فعالیتهای سازمان ملل را ارائه کرد. سخنرانی رهبران و مقامهای ارشد کشورهای عضو تا شنبه چهارم مهر ادامه دارد.
سفر به ایران و خروج از کشور روزبهروز دشوارتر میشود؛ شرکتهای بزرگ خارجی یکی پس از دیگری پروازهای خود را متوقف کردهاند و تحریمهای تازه آمریکا نیز ادامه فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی در مسیرهای بینالمللی را با ابهام جدی روبهرو کرده است.
ایراناینترنشنال برای بررسی گزینههای باقیمانده پیش روی مسافران با چند شرکت هواپیمایی بینالمللی و چهار آژانس مسافرتی تماس گرفته است. پاسخهای این شرکتها و بررسیها نشان میدهد گزینههای سفر به ایران و خروج از کشور محدودتر شده و حتی پروازهایی که در حال حاضر امکان رزرو دارند، ممکن است لغو شوند.
یکی از نمایندگان شرکت هواپیمایی ترکیش به ایراناینترنشنال گفت این شرکت تمام پروازهای خود به ایران را دستکم تا مارس ۲۰۲۷ (اواسط اسفندماه) متوقف کرده است.
به گفته او، هیچ پروازی پیش از آن تاریخ برنامهریزی نشده و تضمینی هم برای ازسرگیری پروازها در مارس وجود ندارد.
شرکت هواپیمایی امارات نیز اعلام کرد دیگر به تهران پرواز نمیکند. لوفتهانزا و هواپیمایی اتریش هم گفتند پروازهای رفتوبرگشت به ایران دستکم تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ (دوم آبان) متوقف میماند و ازسرگیری آنها پس از این تاریخ قطعی نیست.
هواپیمایی قطر نیز اعلام کرد پروازهایش به ایران بهدلیل محدودیتهای حریم هوایی متوقف شده است. به گفته این شرکت، ازسرگیری این پروازها بهطور موقت برای ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶ (هشتم آذر) برنامهریزی شده، اما این تاریخ ممکن است تغییر کند.
هشدار آمریکا درباره همکاری با شرکتهای هواپیمایی ایرانی
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر اعلام کرد از اول مهر، فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایران در خارج از کشور متوقف میشود و ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی یا فروش بلیت به این شرکتها میتواند به حذف از نظام مالی دلار آمریکا بینجامد.
این تحریمها ورود هواپیماهای ایرانی به همه کشورها را بهطور خودکار ممنوع نمیکند و به معنای بسته شدن حریم هوایی کشورهای خارجی نیست.
با این حال، خطوط هوایی برای پروازهای بینالمللی به سوخت، خدمات زمینی، فروش بلیت و خدمات بانکی نیاز دارند و خطر تحریم ارائهدهندگان این خدمات میتواند فعالیت آنها را محدود کند.
بدین ترتیب، میزان اثرگذاری این محدودیتها به واکنش دولتها، فرودگاهها و شرکتهای خدماتی در کشورهای مختلف بستگی خواهد داشت.
سخنگوی وزارت خارجه چین ۳۱ شهریور تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران را «غیرقانونی» خواند و گفت پکن همواره با «تحریمهای یکجانبه» که با قوانین بینالمللی مطابقت ندارند و به تایید شورای امنیت سازمان ملل نرسیدهاند، مخالفت است.
گزینههای پروازی کمتر میشود
چهار آژانس مسافرتی در آمریکای شمالی به ایراناینترنشنال گفتند امکان رزرو پرواز فعال شرکتهای هواپیمایی روسیه، چین، عمان، پگاسوس ترکیه و همچنین شرکتهایی که از ارمنستان به ایران پرواز میکنند، وجود ندارد.
بنا بر اعلام یکی از آژانسها، پگاسوس در برخی موارد همچنان برای مسیرهای ایران رزرو میپذیرد، اما پروازها کمی بعد لغو میشوند و مسافران ناچارند برنامه سفر خود را تغییر دهند.
بر اساس بررسی ایراناینترنشنال، ایران در سامانههای رزرو فلایدُبی و اکسپدیا بهعنوان مقصد قابل انتخاب نمایش داده نمیشد و جستوجوی مسیرهای دیگر نیز تا پیش از مارس ۲۰۲۷ گزینه قابل رزروی ارائه نداد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد. این بسته شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی بود.
نام شرکتهای هواپیمایی آتا، آسمان، ایرانایرتور، چابهار، زاگرس، سپهران، قشمایر، کیشایر، کارون، تابان و وارش در این فهرست دیده میشد.
هشت شرکت مستقر در امارات، بریتانیا، ترکیه، مالزی و قزاقستان نیز تحریم شدند و وزارت خزانهداری به ارتباط شماری از آنها با ماهانایر اشاره کرد.
سفر زمینی از ترکیه؛ جایگزینی طاقتقرسا
چند آژانس مسافرتی اعلام کردند محدود شدن پروازها کسبوکار آنها را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و مسافران را به جستوجوی مسیرهای جایگزین واداشته است.
به گفته آنها، برخی مسافرانی که از کشورهای غربی راهی ایران هستند، ابتدا به ترکیه پرواز میکنند و سپس با اتوبوس سفری حدود ۱۷ ساعته را تا شهر وان، نزدیک مرز ایران، طی میکنند.
مسافران از آنجا از مرز زمینی وارد ایران میشوند. به گفته آژانسها، رسیدن از وان به تهران با اتوبوس یا خودرو ۱۶ تا ۱۷ ساعت دیگر طول میکشد. بنابراین تنها بخش زمینی سفر ممکن است بیش از ۳۰ ساعت زمان ببرد؛ بدون احتساب پرواز اولیه، عبور از مرز و زمان انتظار.
آژانسها افزودند ماهانایر پس از قطع دسترسی به خدمات زمینی در فرودگاههای ترکیه، فعالیت خود را در این کشور متوقف کرده است.
۲۵ شهریور، ماهانایر اعلام کرد پروازهای رفتوبرگشت خود به مسقط، استانبول و آنکارا را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند.
ماهانایر این تصمیم را به محدودیتهای اعلامشده از سوی مراجع هوانوردی عمان و ترکیه نسبت داد.
گرجستان پروازها را متوقف کرد؛ ابهام درباره عراق
برخی کشورها از هماکنون محدودیتهایی را برای فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی اعمال کردهاند.
به گزارش رسانههای گرجستان، پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی مشمول تحریمهای آمریکا به این کشور از ۳۰ شهریور متوقف شد.
سازمان هواپیمایی کشوری گرجستان پیشتر اعلام کرده بود هنگام صدور مجوز برای شرکتهای خارجی، سازوکارهای تحریمی آمریکا و اروپا را در نظر میگیرد.
خبرگزاری رویترز ۳۱ شهریور به نقل از دو منبع در سازمان هواپیمایی کشوری عراق گزارش داد دولت این کشور به مقامهای هوانوردی دستور داده است پروازهای ایران به بغداد را از چهارشنبه اول مهر تعلیق کنند.
بر اساس این گزارش، دولت عراق در حال بررسی انتقال پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران از بغداد به فرودگاه نجف است.
مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، نیز از لغو پروازهای ایران به بغداد و مسقط خبر داد و گفت فرودگاه بغداد از بامداد اول مهر پروازهای ایرانی را نمیپذیرد.
او اضافه کرد: «در حال هماهنگی و رایزنی هستیم تا پروازهایی که مقصد آنها بغداد است، به سمت فرودگاه نجف هدایت شوند. همچنین پذیرش مسافران ایرانی در فرودگاه عمان انجام نمیشود و رایزنیها در این خصوص ادامه دارد.»
رسانه آی۲۴نیوز ۳۱ شهریور گزارش داد شرکت ایجت نیز پروازهای ورودی و خروجی خود به ایران را لغو کرده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد عربستان سعودی فعالیت خط لوله شرق-غرب خود را از سر گرفته است و احتمال دارد صادرات نفت از بندر ینبع در دریای سرخ از اواخر سهشنبه ۳۱ شهریور مجددا آغاز شود. فعالیت این خط لوله در پی حمله پهپادی از خاک عراق متوقف شده بود.
دو منبع به رویترز گفتند پس از راهاندازی دوباره خط لوله، انتقال نفت در ابتدا با ظرفیت پایین انجام میشود.
یکی دیگر از منابع خبر داد شرکت آرامکوی عربستان سعودی در تلاش است حجم انتقال نفت از طریق این خط لوله را بار دیگر به روزانه چهار میلیون بشکه برساند.
با این حال، یک منبع امنیتی هشدار داد بازگشت کامل خط لوله به ظرفیت پیشین ممکن است چند هفته زمان ببرد.
به گفته یکی از منابع، با ازسرگیری فعالیت این خط لوله، انتقال نفت خام به پالایشگاههای آرامکو در سواحل دریای سرخ نیز از سر گرفته خواهد شد.
او افزود قرار است یک محموله نفتی اواخر سهشنبه در ینبع بارگیری و راهی چین شود.
حمله پهپادی ۱۹ شهریور از خاک عراق، ایستگاههای پمپاژ خط لوله شرق-غرب در مناطق ریاض و مدینه را هدف قرار داد.
در این حمله شماری زخمی شدند و فعالیت سامانه انتقال نفت بهطور موقت متوقف شد.
هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است، اما ریاض و واشینگتن شبهنظامیان متحد جمهوری اسلامی در عراق را از مظنونان احتمالی میدانند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ شهریور گفت احتمالا حکومت ایران در این حمله دست داشته است.
در سوی دیگر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ شهریور نقشآفرینی تهران در این حمله را تکذیب کرد.
کاهش قیمت جهانی نفت
رویترز در ادامه گزارش داد معاملهگران برای بارگیری مجدد نفت عربستان سعودی آماده میشوند و نفتکشها را برای جابهجایی کشتیبهکشتی محمولهها به بندرهای سعید و سیدی کِریر در دریای مدیترانه منتقل میکنند.
بر اساس این گزارش، ازسرگیری انتقال نفت از طریق خط لوله شرق-غرب در ۳۱ شهریور باعث افزایش فروش نفت در بازارهای جهانی و افت قیمتها شد.
بهای معاملات آتی نفت برنت بیش از دو دلار در هر بشکه کاهش یافت و به پایینترین سطح خود از ۱۷ شهریور رسید.
پس از اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز طی ماههای اخیر، عربستان سعودی که بزرگترین صادرکننده نفت اوپک به شمار میرود، از خط لوله شرق-غرب برای انتقال روزانه حدود چهار میلیون بشکه نفت به ینبع بهره میبرد.
این میزان معادل حدود چهار درصد عرضه جهانی نفت است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
پوتین و بن سلمان خواستار امنیت هرمز و بابالمندب شدند
کرملین در بیانیهای اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، ۳۱ شهریور در گفتوگویی تلفنی بر ضرورت تضمین عبور امن و بدون مانع کشتیها از تنگه بابالمندب و تنگه هرمز تاکید کردند.
بر اساس این بیانیه، دو طرف بهطور مفصل به بررسی تحولات خاورمیانه پرداختند و افزودند حلوفصل سیاسی و دیپلماتیک همچنان تنها راه عملی برای پایان دادن به بحرانهای منطقه است.
آنها همچنین با اشاره به وخامت اوضاع نظامی و سیاسی در یمن، بر «ضرورت توقف سریع درگیریها» در این کشور تاکید کردند.
گفتوگوی پوتین و بن سلمان در شرایطی انجام شد که پیشروی حوثیهای یمن در مناطق اطراف تنگه بابالمندب و حملات آنها به عربستان سعودی، به نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی و چشمانداز بازار جهانی نفت دامن زده است.
با مختل شدن دریانوردی در تنگههای هرمز و بابالمندب، دو مسیر اصلی صادرات نفت عربستان سعودی، در پی اقدامات جمهوری اسلامی و حوثیها، ریاض ناچار شده است بخشی از صادرات نفت خود را از مسیر کانال سوئز مصر انجام دهد.
۳۰ شهریور، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد ترامپ تصمیم گرفته است دستکم در مقطع کنونی به کارزار عربستان سعودی علیه حوثیهای یمن نپیوندد.
این روزنامه نوشت در دو هفته گذشته، درخواستهای مکرر ریاض از واشینگتن برای حمله به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، ترامپ را با چالش روبهرو کرده است.