بسنت: هدف قطع تمام شریانهای اقتصادی است که حکومت را سرپا نگه میدارند
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «به دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، عملیات طرد اقتصادی را آغاز کردهایم؛ کارزاری بیسابقه علیه جمهوری اسلامی و حامیان و تسهیلکنندگان آن.»
بسنت گفت: «حملهای اقتصادی علیه ارتباطات مالی ایران در سراسر جهان آغاز میکنیم؛ هدف قطع تمام شریانهای اقتصادی است که حکومت را سرپا نگه میدارند تا تهران در انزوا قرار گیرد.»
وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «تندروهای ایران خود را وقف شعار مرگ بر آمریکا کردهاند و برای تحقق آن به دنبال سلاح هستهای هستند. آنها ۴۷ سال است که علیه آمریکا، همسایگانشان در خلیج فارس و بخش بزرگی از جهان در جنگاند.»
بسنت تاکید کرد: «ایران اکنون با انتخابی کاملا روشن و دو مسیر روبهروست؛ انزوای کامل جهانی و اقتصادی در حد گذران زندگی، یا بازگشت به شرایط عادی و فرصتی برای پیوستن دوباره به اقتصاد جهانی.»
بسنت گفت: «وزارت خزانهداری تمام عوامل، تسهیلکنندگان و شبکههایی را که ایران برای قاچاق نفت و دور زدن تحریمها به کار گرفته، شناسایی کرده است.»
وزیر خزانهداری آمریکا گفت اقدامات وزارت خزانهداری و دیگر نهادهای این کشور از دوشنبه فشار بر جمهوری اسلامی را افزایش خواهد داد و منابع درآمدی احتمالی برای تامین مالی سپاه پاسداران و حکومت ایران را مسدود خواهد کرد.
بسنت گفت: «رویکرد ما جلوگیری از هرگونه نشت درآمد است و هیچ فضای تنفسی، حتی در حد حداقل، برای بازسازی توان حکومت ایران جهت اقدامات تروریستی علیه آمریکا و جهان باقی نخواهد ماند.»
او همچنین کشورهایی را که به گفته او همچنان جمهوری اسلامی را تامین مالی میکنند، مورد انتقاد قرار داد و گفت آنها دیگر نمیتوانند مدعی بیاطلاعی از نقش خود باشند.
بسنت گفت حامیان جمهوری اسلامی نفت ایران را خریداری و حمل میکنند، انتقال منابع مالی از طریق صرافیها و مناطق آزاد را تسهیل میکنند، پذیرای پروازهای ایران هستند و انتقال سوخت از طریق دریا و مسیرهای زمینی و استفاده غیرقانونی از بانکهای خود را نادیده میگیرند.
وزیر خزانهداری آمریکا همچنین گفت ترامپ در تماس با رهبران کشورهای جهان مشخصا از آنها میخواهد تعامل خود با جمهوری اسلامی را متوقف کنند.
او دوشنبه دوم شهریور در گفتوگویی زنده با کانال ۱۴ اسرائیل، در پاسخ به پرسشی درباره تدابیر امنیتی برای محافظت از پسرانش، گفت: «ایران یکی از پسرانم را هدف قرار داد. ایران تلاش کرد یکی از پسرانم را ترور کند، بکشد. تلاش کرد او را ترور کند.»
این موضوع زمانی مطرح شد که از نتانیاهو درباره بحثها بر سر حفاظت امنیتی از گادی آیزنکوت و مقایسه آن با حفاظت از پسران نخستوزیر سوال شد.
نتانیاهو گفت پیشتر با رییس شینبت، سازمان امنیت داخلی اسرائیل، صحبت کرده و خواسته است برای فردی که نامزد نخستوزیری است، حفاظت امنیتی مناسب در نظر گرفته شود.
وقتی از نتانیاهو پرسیده شد آیا این گفته بر اساس اطلاعات امنیتیای است که در اختیار او قرار گرفته است، او جزئیات بیشتری ارایه نکرد و تنها گفته خود را تکرار کرد.
او افزود حفاظت از پسرانش اقدامی تجملی نیست و گفت: «بدون آن، بهسادگی در این کار موفق خواهند شد.»
رسانه اسرائیلی «سروگیم» نیز گزارش داد اطلاعات مربوط به تلاش برای کشتن یکی از پسران نتانیاهو ماهها به دلیل محدودیتهای سانسور اجازه انتشار نداشته است.
این رسانه نوشت نتانیاهو مشخص نکرد کدامیک از پسرانش هدف بوده و درباره چگونگی این اقدام نیز جزئیاتی ارایه نکرد.
تهدید مقامهای جمهوری اسلامی علیه خانواده ترامپ و نتانیاهو
در ماههای گذشته، مقامها و رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی بارها نتانیاهو و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و اعضای خانوادههای آنها را به کشتن و ترور تهدید کردهاند.
در یکی از آخرین موارد، عباس محمدحسنی، رییس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی، ۲۹ مرداد با تهدید ترامپ و همسرش ملانیا ترامپ گفت: «ما با کسی که پدر ما را کشته است، کوتاه نخواهیم آمد و شمشیر را غلاف نخواهیم کرد، ولو اینکه این امر زمان ببرد.»
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز پیش از آن با انتشار ویدیویی درباره محل رفتوآمد ملانیا ترامپ، طرفداران جمهوری اسلامی را به کشتن او ترغیب کرده بود.
در این ویدیو، محلهای رفتوآمد بانوی اول آمریکا، مکانهای مورد علاقه او و فروشگاههایی که از آنها خرید میکند، نشان داده شده بود. در پایان ویدیو، بارون ترامپ، پسر دونالد ترامپ، نیز تهدید شد و خطاب به او گفته شد: «باید منتظر ما باشد.»
شهرداری تهران نیز ۲۴ تیر از طرح جدید دیوارنگاره میدان فلسطین با شعار «خون در برابر خون» رونمایی کرد که با محوریت خونخواهی علی خامنهای، تصاویر تهدیدآمیزی از ترامپ، نتانیاهو و اعضای خانوادههای آنها در آن دیده میشد.
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۰ تیر در نخستین پیام کتبی خود پس از تشییع و دفن پدرش، انتقام را «خواست ملت» خواند و گفت این انتقام «بهطور حتمی باید صورت بگیرد».
ساعاتی بعد، روزنامه همشهری، وابسته به شهرداری تهران، یک اینفوگرافی با عنوان «فهرست انتقام» منتشر کرد که تصاویر ۱۳ رهبر خارجی، از جمله ترامپ، نتانیاهو و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در آن دیده میشد.
ششم تیر نیز ۶۶ عضو مجلس خبرگان رهبری در بیانیهای، ترامپ و نتانیاهو را «مهدورالدم» خواندند و قتل آنان را بر «هر مکلفی که به آنان دسترسی یابد» واجب دانستند.
همزمان، مقامها و رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی بارها بر «قصاص» و «انتقام» تاکید کردند و در مواردی ترامپ و نتانیاهو را بهطور مستقیم به مرگ تهدید کردند.
کارزار برونمرزی برای هدف قرار دادن مخالفان
تهدیدها و طرحهای منتسب به جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن افراد در خارج از ایران تنها به مقامهای سیاسی و خانوادههای آنها محدود نبوده است.
مجله نیویورکر دوم شهریور در گزارشی مفصل با مرور پرونده حمله به پوریا زراعتی، مجری ایراناینترنشنال، نوشت حکومت ایران برای ساکت کردن مخالفان و روزنامهنگاران خارج از کشور از اعضای مافیا، باندهای موتورسوار، مجرمان محلی و حتی نوجوانان اروپایی استفاده میکند.
این نشریه پرونده زراعتی را نقطه آغاز بررسی ابعاد و شیوههای کارزار جمهوری اسلامی برای قتل مخالفان در خارج از ایران قرار داد و با بررسی پروندههای مشابه، نوشت همزمان با افزایش ناکامیها و آسیبپذیریهای حکومت در داخل و منطقه، توسل آن به عملیات کمهزینه برونمرزی نیز افزایش یافته است.
به نوشته نیویورکر، متیو لویت، پژوهشگر ارشد موسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، طی پنج سال گذشته بیش از ۲۰۰ توطئه و طرح ترور مورد حمایت جمهوری اسلامی در خارج از کشور ثبت کرده است. این رقم نزدیک به دو برابر کل موارد ثبتشده از سال ۱۹۷۹ تا ۲۰۲۱ است.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا دوشنبه دوم شهریور اعلام کرد یک نفتکش در ۶۳ مایل دریایی غرب ینبع در عربستان سعودی با یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفت و در عرشه اصلی کشتی آتشسوزی رخ داد.
بر اساس این گزارش، همه خدمه در سلامت هستند و تاکنون گزارشی از پیامدهای زیستمحیطی این حادثه منتشر نشده است.
ینبع بندر اصلی نفتی عربستان سعودی در دریای سرخ است و روزانه میلیونها بشکه نفت در آن بارگیری میشود. این بندر پس از بسته شدن تنگه هرمز به مسیر اصلی خروج نفت عربستان سعودی برای دور زدن این آبراه تبدیل شده است.
کشتیرانی از ینبع نیز از زمان اعلام محاصره کشتیهای مرتبط با عربستان سعودی در دریای سرخ از سوی حوثیها در تیرماه، با اختلال روبهرو شده است.
حوثیها مسوولیت حمله را بر عهده گرفتند
حوثیهای یمن بعدتر در بیانیهای اعلام کردند نفتکش «امزان» را در شمال دریای سرخ و مقابل سواحل ینبع با یک موشک بالستیک هدف قرار دادهاند.
آنها گفتند موشک بهطور «دقیق و مستقیم» به نفتکش اصابت کرد و باعث آتشسوزی شد و شماری از کشتیهای حاضر در منطقه نیز پس از حمله، منطقه را ترک کردند.
حوثیها افزودند این حمله در چارچوب تصمیم آنها برای ممنوعیت کشتیرانی عربستان سعودی و اجرای سیاستی انجام شده است که آن را «محاصره در برابر محاصره» مینامند.
ساعاتی پس از این حمله، شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی، «بحری»، اعلام کرد کشتی «امزان» متعلق به ناوگان این شرکت در دریای سرخ با یک حادثه دریایی مواجه شده است. همه خدمه کشتی در سلامت هستند و هیچکس آسیب ندیده است.
این شرکت افزود همچنان با کشتی در تماس است و برای پیگیری این حادثه با مقامهای مربوط هماهنگی نزدیک دارد.
دو عملیات دیگر علیه نیروهای عربستان سعودی
این گروه نیابتی مورد حمایت جمهوری اسلامی در ادامه بیانیه خود از دو عملیات دیگر علیه نیروهای عربستان سعودی خبر داد.
آنها گفتند در عملیات نخست، یک ستون بزرگ نظامی حامل تجهیزات نظامی در مناطق «العبر» و «الودیعه» را با چند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند.
به گفته حوثیها، در این حمله بیش از ۱۰ کامیون حامل سلاح که از خاک عربستان سعودی برای هدف قرار دادن مردم یمن در حرکت بودند، به آتش کشیده و منهدم شدند.
آنها همچنین اعلام کردند در عملیاتی دیگر، تجمع نیروهای عربستان سعودی در منطقه «الکنائس» را با چند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند که در نتیجه آن دهها نفر، از جمله شماری از فرماندهان و افسران، کشته یا زخمی شدند و تعدادی از انبارهای تسلیحاتی نیز به آتش کشیده و منهدم شدند. این آمار بهطور مستقل تایید نشده است.
حوثیها تاکید کردند به ممنوعیت کشتیرانی عربستان سعودی در محدوده عملیاتی اعلامشده ادامه خواهند داد و هشدار دادند در برابر هرگونه تشدید، حملات «قویتر و شدیدتر» و عملیات «گستردهتر و بزرگتر» انجام خواهند داد.
ادامه حملات به نفتکشهای عربستان سعودی
حمله به «امزان» تازهترین مورد از حملات حوثیها به کشتیها و تاسیسات نفتی عربستان سعودی در هفتههای اخیر است.
حوثیها ۱۸ مرداد اعلام کردند تاسیسات شرکت آرامکو در جیزان را با یک پهپاد هدف قرار دادهاند.
وزارت انرژی عربستان سعودی همان روز وقوع آتشسوزی در یکی از تاسیسات پالایشگاه جیزان را تایید کرد و گفت این آتشسوزی بدون تلفات مهار شده است، اما درباره علت آن توضیحی نداد.
این گروه ۱۴ مرداد نیز اعلام کرد نفتکش سعودی «وفاء» را در شمال دریای سرخ و مقابل سواحل ینبع با چند موشک بالستیک هدف قرار داده است.
حوثیها در آن زمان گفتند «وفاء» هشتمین نفتکش سعودی است که از آغاز محاصره دریایی هدف قرار گرفته است.
این گروه شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی ۲۹ تیر آغاز «محاصره دریایی» عربستان سعودی را اعلام کرد و گفت این اقدام از همان زمان اجرایی شده است.
سایت حقوق بشری هرانا دوشنبه دوم شهریور گزارش داد این احکام از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب ساری به ریاست عمار رمضانی و با اتهام «انجام فعالیتهای آموزشی و تبلیغی مغایر و مخل به شرع مقدس اسلام در راستای ترویج و ترغیب فرقه بهائیت» صادر شده است.
بر اساس دادنامه صادرشده در ۲۹ مرداد، عطائیان به چهار سال حبس تعزیری و ۱۰ سال محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شده است.
اسدیان، اکبری، حقدوست، ملودی و نسیم صمیمی، امیلیا و حسین فنائیان، کوشکباغی، گلابیان، سهراب و فواد لقایی، هر کدام به دو سال و ۱۵ روز حبس تعزیری و شش سال محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شدند.
جلسات رسیدگی به اتهامهای این ۱۲ شهروند بهائی ۱۰، ۱۱ و ۱۲ مرداد در شعبه اول دادگاه انقلاب ساری برگزار شده بود.
پرونده آنان پیش از صدور حکم، چند بار میان بازپرسی، دادگاه کیفری قائمشهر و دادگاه انقلاب ساری در رفتوآمد بود.
جلسات آخرین دفاع آنها نیز اسفند ۱۴۰۲ به صورت جداگانه در شعبه ششم بازپرسی دادسرای قائمشهر برگزار شده بود.
ایراناینترنشنال ۲۰ فروردین ۱۴۰۳ گزارش داد پرونده این افراد پس از تفتیش خانه شماری از شهروندان بهائی قائمشهر در مهر ۱۴۰۲ و توقیف وسایل شخصی آنان تشکیل شد.
در آن گزارش آمده بود ماموران وزارت اطلاعات در جریان این بازرسیها ۳۷ تلفن همراه، سه تبلت، دو لپتاپ و شماری از اسناد ملکی، خودروها و وسایل قیمتی را توقیف کردند.
فارس فنائیان، هومن طائف و شیرین کثیری، سه شهروند بهائی دیگر که در ابتدا در همین پرونده تحت تعقیب قرار گرفته بودند، اسفند ۱۴۰۲ به جریمه نقدی محکوم شدند.
دادگاه، شرکت آنان در مراسم شامی همزمان با سالروز تولد سیدعلیمحمد باب، بنیانگذار آیین بابی، و میرزا حسینعلی نوری، ملقب به بهاءالله و بنیانگذار آیین بهائی را از مصادیق «فعالیت آموزشی و تبلیغی انحرافی مغایر یا مخل به شرع مقدس اسلام» دانسته بود.
هرانا در گزارشی دیگر نوشت ایمان رشیدی، شهروند بهائی ساکن یزد، اول شهریور پس از مراجعه به شعبه اول اجرای احکام دادگاه انقلاب یزد بازداشت و برای اجرای حکم سه سال و شش ماه و یک روز حبس به زندان یزد منتقل شد.
او همچنین به ۱۵ سال محرومیت از حقوق اجتماعی و پرداخت ۳۷۱ میلیون ریال جزای نقدی محکوم شده است.
تشدید فشار بر شهروندان بهائی
فشار نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بر شهروندان بهائی در ایران در سالهای گذشته تشدید شده است.
ایراناینترنشنال اول شهریور گزارش داد ثریا منوچهرزاده، مارال روشنی، نگار بدیعی، شیما سنایی، فاخره زاهدی و ارسلان یزدانی، شش شهروند بهائی در ساری و کرج، بازداشت شدند.
کامیار ملاکی، دانشجوی بهائی دانشگاه آزاد بیرجند، نیز به دلیل اعتقاد به آیین بهائی از دانشگاه اخراج و از ادامه تحصیل محروم شد.
۱۳ کارشناس سازمان ملل نیز ۱۲ مرداد با اشاره به بازداشت یا زندانی بودن ۵۷ شهروند بهائی، درباره شکنجه، ناپدیدسازی قهری و افزایش سرکوب بهائیان در ایران هشدار دادند.
بر اساس گزارشهای سالانه مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ۶۲.۴۱ درصد گزارشهای مربوط به نقض حقوق اقلیتهای مذهبی در سال ۲۰۲۵ به موارد نقض حقوق شهروندان بهائی اختصاص داشته است.
برآوردهای غیررسمی، جمعیت بهائیان ایران را بیش از ۳۰۰ هزار نفر نشان میدهد، اما قانون اساسی جمهوری اسلامی آیین بهائی را، برخلاف اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی، به رسمیت نمیشناسد.
بهائیان، بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران، از زمان انقلاب ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک با سرکوب، محرومیت از تحصیل، تعطیلی کسبوکارها، تخریب اموال و نفرتپراکنی حکومتی روبهرو بودهاند.
حدود ۱۰۰ هزار نفر در این نظرسنجی اینستاگرامی شرکت کردند و به این پرسش پاسخ دادند که آیا در وضعیت فعلی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور، تمایلی به ازدواج یا فرزندآوری دارند یا خیر.
۶۸ درصد شرکتکنندگان در نظرسنجی مرد و ۳۲ درصد زن بودند.
در شاخص سن، بیشترین آمار شرکتکنندگان در نظرسنجی با ۴۰.۳ درصد، مربوط به رده سنی ۲۵ تا ۳۴ سال است.
رده سنی ۳۵ تا ۴۴ سال حدود ۲۹.۲ درصد، رده سنی ۱۸ تا ۲۴ سال ۱۳.۳ درصد و رده سنی ۴۵ تا ۵۴ سال حدود ۹.۸ درصد از این آمار را تشکیل میدهد.
بیش از ۱۲ هزار نفر نیز در بخش نظرات، از دلایل و احساس خود به این موضوع گفتند.
بررسی این نظرات نشان میدهد فشار اقتصادی، ناامنی شغلی، هزینه مسکن و نگرانی از آینده کودکان، از مهمترین دلایلی است که بسیاری از مخاطبان برای عقبنشینی از تشکیل خانواده یا داشتن فرزند مطرح میکنند.
در میان پیامها، دیدگاههای موافق نیز وجود دارد، اما شمار آنها کمتر است.
پیشتر نیز ۸۳ درصد از شهروندان شرکتکننده در نظرسنجی دیگری از ایراناینترنشنال، گفتند در صورت فراهم بودن شرایط، تصمیم به مهاجرت و ترک ایران میگیرند.
هزینههای سنگین زندگی
بخش بزرگی از پیامها مستقیما به فاصله میان درآمد و هزینههای زندگی اشاره دارد.
یک مخاطب با اشاره به درآمد ماهانه ۴۰ میلیون تومانی و اجاره ۳۰ میلیون تومانی خانه پرسید: «به نظرتان ازدواج و بچهدار شدن امری شدنی است؟»
چند مخاطب نیز از نداشتن شغل ثابت یا دشواری تامین هزینههای اولیه زندگی گفتند و تاکید کردند ماحصل تلاش شبانهروزی آنها، صرفا به «سیر کردن شکم» ختم میشود.
یک شهروند ۴۰ ساله نوشت شغل ثابتی ندارد و هر چند وقت یکبار باید دنبال استخدام بگردد و پرسید در چنین وضعی «چطور ازدواج ممکن است؟»
مخاطبی دیگر که یک سال است زندگی مشترکش را آغاز کرده، گفت تهیه لوازم ضروری خانه یک سال طول کشیده و نگرانی درباره خوراک، مواد بهداشتی و اجاره، جایی برای فکر کردن به فرزند باقی نگذاشته است.
دهها پیام به قیمت لوازم خانگی، اجاره، پوشک، شیر خشک، سونوگرافی و هزینه عروسی اختصاص یافته است.
در یکی از پیامها آمده است: «هزینه هر عروسی سه میلیارد تومان، اما درآمد سالانه ۳۰۰ میلیون تومان است. برای تامین همین خرج ابتدایی ازدواج چقدر باید دوید؟»
در این پیامها به قیمت ۲۰۰ میلیون تومانی یخچال، ۱۰۰ میلیون تومانی ماشین لباسشویی و ۲۰۰ میلیون تومانی حلقه ازدواج اشاره شده است.
برخی نیز به خرجهای ابتدایی بارداری و مراقبت از فرزند اشاره کردند؛ مانند سونوگرافی ۹ میلیون تومانی و پوشک ۸۰۰ هزار تومانی.
به گفته یک شهروند، یک کودک دستکم ۲۰ میلیون تومان خرج شیر خشک و پوشک دارد؛ یعنی اندازه پایه حقوق کارگری.
مخاطبی دیگر تاکید کرد بچه نیاز به تغذیه و تربیت، بهداشت، تحصیلات و مسکن، لباس گرم و سرگرمی دارد، اما در این شرایط نمیتوان این نیازها را تامین کرد.
دادههای رسمی نیز از شدت فشار تورمی حکایت دارند.
مرکز آمار ایران اعلام کرد تورم نقطهبهنقطه در تیر ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه به ۶۶ درصد رسیده است. یعنی خانوارها برای سبدی مشابه از کالاها و خدمات، بهطور متوسط نزدیک به ۸۸ درصد بیشتر از تیر سال قبل هزینه کردهاند.
نگرانی از آینده فرزندان
علاوه بر هزینه امروز و بحران تورم، در پیامهای شهروندان به نگرانی درباره آینده کودکان نیز اشاره شده است.
یک مخاطب که یک فرزند دارد گفت هم خودش و هم فرزندش «سردرگم» هستند و او از اکنون نگران آینده فرزندش است.
شهروندی دیگر تاکید کرد در این وضعیت بلاتکلیفی، تعلیق و نامشخص بودن آینده از لحاظ آزادی اجتماعی و اقتصادی، فرزندآوری معقول نیست.
برخی والدین نیز از احساس پشیمانی یا عذاب وجدان سخن گفتند.
یک مخاطب متاهل با دو فرزند نوشت با وجود آن که «نفسش به نفس کودکانش بند است» اما اگر به گذشته برمیگشت، با توجه به وضعیت موجود و آینده مبهم فرزندانش، هیچوقت ازدواج نمیکرد.
شهروندی دیگر که سه فرزند دارد گفت پس از تولد فرزند کوچکش دچار عذاب وجدان شده است.
این نگرانیها در شرایطی مطرح میشوند که آمارهای حکومتی از ادامه کاهش ازدواج و ولادت خبر میدهند.
مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، اردیبهشت ۱۴۰۵ با استناد به آمار سازمان ثبت احوال گفت در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۳۱ هزار ازدواج ثبت شد؛ تقریبا نصف رقم سال ۱۳۸۹.
بر اساس گزارشهای این ستاد، در سال ۱۴۰۴ حدود ۸۹۲ هزار ولادت ثبت شد که ۸.۹ درصد کمتر از سال ۱۴۰۳ بود.
در مقابل، شماری از شهروندان در پیامهای خود تشکیل خانواده را همچنان منبع امید دانستند.
یک مخاطب نوشت با وجود همه چالشها، ازدواج و داشتن فرزند میتواند «انگیزهای قوی برای تلاش بیشتر و چشیدن طعم امید در زندگی» باشد؛ به شرط آن که شرایط مهیا شود.
مخاطبی دیگر نیز گفت به ازدواج تمایل دارد و فرزندآوری را برای آینده ایران ضروری میداند، هرچند خود او نیز از ناپایداری شرایط و دشواری برنامهریزی برای آینده ابراز نگرانی کرد.
