یک نفتکش عربستان سعودی در شمال دریای سرخ و در نزدیکی بندر ینبع با موشک بالستیک هدف قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد. حوثیهای یمن، گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، مسوولیت این حمله را بر عهده گرفتند و همه خدمه کشتی در سلامت هستند.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا دوشنبه دوم شهریور اعلام کرد یک نفتکش در ۶۳ مایل دریایی غرب ینبع در عربستان سعودی با یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفت و در عرشه اصلی کشتی آتشسوزی رخ داد.
بر اساس این گزارش، همه خدمه در سلامت هستند و تاکنون گزارشی از پیامدهای زیستمحیطی این حادثه منتشر نشده است.
ینبع بندر اصلی نفتی عربستان سعودی در دریای سرخ است و روزانه میلیونها بشکه نفت در آن بارگیری میشود. این بندر پس از بسته شدن تنگه هرمز به مسیر اصلی خروج نفت عربستان سعودی برای دور زدن این آبراه تبدیل شده است.
کشتیرانی از ینبع نیز از زمان اعلام محاصره کشتیهای مرتبط با عربستان سعودی در دریای سرخ از سوی حوثیها در تیرماه، با اختلال روبهرو شده است.
حوثیها مسوولیت حمله را بر عهده گرفتند
حوثیهای یمن بعدتر در بیانیهای اعلام کردند نفتکش «امزان» را در شمال دریای سرخ و مقابل سواحل ینبع با یک موشک بالستیک هدف قرار دادهاند.
آنها گفتند موشک بهطور «دقیق و مستقیم» به نفتکش اصابت کرد و باعث آتشسوزی شد و شماری از کشتیهای حاضر در منطقه نیز پس از حمله، منطقه را ترک کردند.
حوثیها افزودند این حمله در چارچوب تصمیم آنها برای ممنوعیت کشتیرانی عربستان سعودی و اجرای سیاستی انجام شده است که آن را «محاصره در برابر محاصره» مینامند.
ساعاتی پس از این حمله، شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی، «بحری»، اعلام کرد کشتی «امزان» متعلق به ناوگان این شرکت در دریای سرخ با یک حادثه دریایی مواجه شده است. همه خدمه کشتی در سلامت هستند و هیچکس آسیب ندیده است.
این شرکت افزود همچنان با کشتی در تماس است و برای پیگیری این حادثه با مقامهای مربوط هماهنگی نزدیک دارد.
دو عملیات دیگر علیه نیروهای عربستان سعودی
این گروه نیابتی مورد حمایت جمهوری اسلامی در ادامه بیانیه خود از دو عملیات دیگر علیه نیروهای عربستان سعودی خبر داد.
آنها گفتند در عملیات نخست، یک ستون بزرگ نظامی حامل تجهیزات نظامی در مناطق «العبر» و «الودیعه» را با چند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند.
به گفته حوثیها، در این حمله بیش از ۱۰ کامیون حامل سلاح که از خاک عربستان سعودی برای هدف قرار دادن مردم یمن در حرکت بودند، به آتش کشیده و منهدم شدند.
آنها همچنین اعلام کردند در عملیاتی دیگر، تجمع نیروهای عربستان سعودی در منطقه «الکنائس» را با چند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند که در نتیجه آن دهها نفر، از جمله شماری از فرماندهان و افسران، کشته یا زخمی شدند و تعدادی از انبارهای تسلیحاتی نیز به آتش کشیده و منهدم شدند. این آمار بهطور مستقل تایید نشده است.
حوثیها تاکید کردند به ممنوعیت کشتیرانی عربستان سعودی در محدوده عملیاتی اعلامشده ادامه خواهند داد و هشدار دادند در برابر هرگونه تشدید، حملات «قویتر و شدیدتر» و عملیات «گستردهتر و بزرگتر» انجام خواهند داد.
ادامه حملات به نفتکشهای عربستان سعودی
حمله به «امزان» تازهترین مورد از حملات حوثیها به کشتیها و تاسیسات نفتی عربستان سعودی در هفتههای اخیر است.
حوثیها ۱۸ مرداد اعلام کردند تاسیسات شرکت آرامکو در جیزان را با یک پهپاد هدف قرار دادهاند.
وزارت انرژی عربستان سعودی همان روز وقوع آتشسوزی در یکی از تاسیسات پالایشگاه جیزان را تایید کرد و گفت این آتشسوزی بدون تلفات مهار شده است، اما درباره علت آن توضیحی نداد.
این گروه ۱۴ مرداد نیز اعلام کرد نفتکش سعودی «وفاء» را در شمال دریای سرخ و مقابل سواحل ینبع با چند موشک بالستیک هدف قرار داده است.
حوثیها در آن زمان گفتند «وفاء» هشتمین نفتکش سعودی است که از آغاز محاصره دریایی هدف قرار گرفته است.
این گروه شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی ۲۹ تیر آغاز «محاصره دریایی» عربستان سعودی را اعلام کرد و گفت این اقدام از همان زمان اجرایی شده است.
بقائی دوشنبه دوم شهریور در نشست خبری خود، استقرار هواپیماهای سوخترسان آمریکا در بلغارستان را «اقدامی خلاف حقوق بینالملل و نشانه همراهی با جنگ علیه ایران» خواند.
او گفت: «دلیلی ندارد کشوری از طرف ما نگرانی داشته باشد، مگر اینکه پایگاههایش را در اختیار طرف متجاوز قرار داده باشد.»
بقائی افزود هدف قرار دادن «منشا و مبدا» حمله را حق جمهوری اسلامی میداند و تهران در دفاع از خود «هیچ مسامحهای» نخواهد کرد.
دیمیتار استویانوف، وزیر دفاع بلغارستان، ۳۱ مرداد اعلام کرد دو هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ آمریکا، ۳۰ مرداد این کشور را به سوی مقصدی نامشخص ترک کردهاند. همزمان تهران ضمن تهدید به «پاسخ کوبنده»، تصاویری از یک مرکز زیرزمینی تولید موشک منتشر کرد.
اعلام خبر خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی پس از منتشر شدن گزارشهایی صورت گرفت مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی حمله به اهداف آمریکایی در بلغارستان و قبرس را، در صورت تشدید دوباره تنشها با واشینگتن، بررسی کرده است.
اظهارات دوم شهریور بقائی در این زمینه، میتواند تاییدیهای بر این گزارشها باشد.
هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از ۳۱ تیر در پایگاه هوایی بزمر بلغارستان مستقر بودند.
صوفیه تاکید کرده بود ماموریت هواپیماها آموزشی بوده و آنها در حملات علیه ایران نقشی نداشتهاند.
بقائی این توضیح را نپذیرفت و گفت در اختیار گذاشتن پایگاه برای عملیات آمریکا، مشارکت در «عمل تجاوزکارانه» محسوب میشود.
تشدید فضای جنگی و ادامه تلاشها برای مذاکره
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از سخنانش گفت تهران اجازه نمیدهد پایان جنگ بر اساس شروط «طرف متجاوز» تعیین شود و هیچ مقام حکومتی حاضر به تسلیم نیست.
او محاصره دریایی ایران را مصداق «اقدام تجاوزکارانه» خواند و گفت جمهوری اسلامی در برابر آن «دستبسته» نیست.
بقائی افزود هیچ کشوری مجاز نیست در آنچه تهران «جنگ اقتصادی آمریکا» میخواند، با واشینگتن همکاری کند.
او همچنین گفت بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، سهشنبه سوم شهریور برای گفتوگو درباره «روابط دوجانبه، امنیت تنگه هرمز و مسیرهای کشتیرانی» وارد ایران خواهد شد.
محسن رضا نقوی، وزیر کشور پاکستان، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، نیز دوم شهریور وارد تهران شدند.
خبرگزاری رویترز به نقل از چند مقام پاکستانی اعلام کرد منیر هفته گذشته و پیش از سفر به تهران، با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تلفنی گفتوگو کرده است.
سه منبع پاکستانی در گفتوگو با رویترز تاکید کردند این تماس چند روز پیش از آن انجام شد که انتظار میرفت منیر دوشنبه برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی به تهران سفر کند.
در این گزارش آمده است که انتظار میرود فرمانده ارتش پاکستان، دوشنبه با افرادی نزدیک به مجتبی خامنهای، رهبر دیدهنشده جمهوری اسلامی، دیدار کند.
تشدید فشار آمریکا و سقوط ریال
این تهدیدها همزمان با مرحله تازهای از فشار اقتصادی آمریکا مطرح شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به کشورهای دارای روابط مالی و تجاری با جمهوری اسلامی هشدار داد باید میان همکاری با تهران و دسترسی به آمریکا و نظام مالی جهانی، یکی را انتخاب کنند.
او گفت هدف واشینگتن قطع همه شریانهای مالی و تجاری جمهوری اسلامی و قرار دادن تهران و شرکای آن در انزوای کامل اقتصادی است.
همزمان، بهای دلار در ایران از ۲۰۰ هزار تومان گذشت و قیمت سکه امامی از ۲۱۸ میلیون تومان فراتر رفت.
تحلیل روزنامه خراسان نگرانی از اختلال در حسابهای واسط ایران در امارات و محدود شدن مسیرهای پرداخت خارجی را از عوامل جهش اخیر ارز دانسته است.
او در پیام خود به مناسبت سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین، دوشنبه دوم شهریور گفت کشورش پس از هزار و ۶۴۳ روز جنگ تمامعیار، همزمان خستگی، درد و امید را تجربه میکند: «اوکراین بیتردید خواهان صلح است، اما آماده نیست به سادگی تسلیم شود.»
زلنسکی گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، همچنان اوکراین را کشوری میبیند که فشارها را تحمل میکند و سکوت پیشه خواهد کرد، اما چنین اوکراینی دیگر وجود ندارد.
او واگذاری دونباس را راه پایان جنگ ندانست و از آمریکا، اروپا و چین خواست برای واداشتن روسیه به مذاکره و پایان دادن به جنگ، فشار بیشتری به مسکو وارد کنند.
رهبران شماری از کشورهای حامی اوکراین همزمان با سالگرد استقلال این کشور در کییف گرد آمدند تا درباره تقویت پدافند هوایی، تولید موشکهای دوربرد و افزایش فشار اقتصادی بر روسیه گفتوگو کنند؛ در حالی که حملات هوایی دو طرف و تلفات غیرنظامیان افزایش یافته است.
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، دوم شهریور در نخستین سفر خارجی خود پس از آغاز به کار، وارد کییف شد. آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، نیز برای شرکت در مراسم سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین به این شهر سفر کرد.
دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد برنهام و کوستا شامگاه اول شهریور در قطاری که عازم کییف بود، با یکدیگر دیدار کردند. دو طرف این سفر را فرصتی مهم برای نمایش اتحاد و همبستگی با اوکراین خواندند و بر ادامه هماهنگیها در نشست «گروه کشورهای داوطلب» تاکید کردند.
برنهام قرار است همراه با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نشست «گروه کشورهای داوطلب» را اداره کند. مکرون از طریق ارتباط ویدیویی در نشست شرکت خواهد کرد و حدود ۱۰ رهبر اروپایی در کییف حضور خواهند داشت.
هدف نشست، تقویت پدافند هوایی اوکراین، کاهش منابع مالی روسیه برای ادامه جنگ و پیشبرد گفتوگوها درباره تضمینهای امنیتی احتمالی پس از برقراری آتشبس اعلام شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، دولت بریتانیا به شرکت تسلیحاتی امبیدیای اجازه میدهد اطلاعات فنی محرمانه مربوط به قطعات بریتانیایی موشک دوربرد «اسکالپ» را در اختیار اوکراین قرار دهد.
اسکالپ نسخه فرانسوی موشک بریتانیایی «استورم شدو» است و هر دو از فناوری مشترک فرانسه و بریتانیا استفاده میکنند.
انتشار این اطلاعات زمینه را برای ایجاد خطوط مونتاژ این موشک در اوکراین با همکاری فرانسه فراهم میکند.
برنهام گفت «امنیت اوکراین، امنیت بریتانیا است» و حمایت لندن از کییف تضعیف نخواهد شد.
روسیه پیشتر درباره پیامدهای استفاده اوکراین از پهپادهای بریتانیایی برای حمله به زیرساختهای اقتصادی خود هشدار داده است.
کمبود پدافند در برابر حملات روسیه
نشست متحدان در شرایطی برگزار میشود که روسیه حملات موشکی و پهپادی به کییف و دیگر شهرهای اوکراین را افزایش داده است.
۳۰ مرداد، حمله پهپادی روسیه به یک مرکز خرید در شهر کریفی ریه دستکم ۱۶ کشته و بیش از ۱۳۰ زخمی، از جمله ۲۲ کودک، بر جای گذاشت.
مقامهای اوکراینی گفتند پهپاد دوم حدود نیم ساعت پس از حمله نخست و همزمان با حضور امدادگران به محل اصابت کرد.
حمله کریفی ریه بهطور مستقل از نظر انگیزه یا عمدی بودن اصابت دوم تایید نشده است.
حمله دیگری شامگاه اول شهریور در حومه خارکیف، سه کشته بر جای گذاشت.
بر اساس آمار سازمان ملل، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم هزار و ۳۹۶ غیرنظامی در اوکراین کشته و هفت هزار و ۹۷۸ نفر زخمی شدند. مجموع تلفات ۳۷ درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل بوده است.
اوکراین با کمبود شدید موشکهای رهگیر پاتریوت روبهروست؛ سامانهای که کییف برای مقابله با موشکهای بالستیک روسیه به آن متکی است.
مکرون وعده داده کمکهای پدافندی فرانسه، از جمله موشکهای رهگیر، افزایش یابد و برای دریافت رهگیرهای پاتریوت از دیگر متحدان نیز میانجیگری کند.
کمیسیون اروپا دوم شهریور بسته تازهای به ارزش ۶.۱ میلیارد یورو، معادل ۷.۱۲ میلیارد دلار، برای تقویت توان دفاعی اوکراین تصویب کرد.
این منابع برای خرید تجهیزات جدید، از جمله سامانههای پدافند هوایی، موشک، مهمات و رادار هزینه خواهد شد.
اتحادیه اروپا اعلام کرد این بسته افزون بر برنامههای خرید دفاعی به ارزش ۱۶ میلیارد یورو است که پیشتر تصویب شده بود و تاکنون ۸.۳۵ میلیارد یوروی آن پرداخت شده است.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، گفت: «همزمان با تشدید حملات روسیه، حمایت خود را افزایش میدهیم تا اوکراین بتواند از مردم و آسمان خود دفاع کند. اروپا در کنار اوکراین ایستاده و هر آنچه را نیاز داشته باشد، در زمان لازم فراهم خواهد کرد.»
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
فشار در جبهه و توقف دیپلماسی
نیروهای روسیه تلاش برای تصرف بخشهای باقیمانده دونباس را ادامه میدهند و نبردهای سنگینی اطراف شهر راهبردی کوستیانتینیفکا جریان دارد.
زلنسکی گفته است مسکو احتمالا پس از انتخابات پارلمانی شهریور، ۳۰۰ هزار نیروی تازه بسیج میکند و ممکن است در سال ۲۰۲۷ شمار نیروهای جدید را به ۵۰۰ هزار نفر برساند.
روسیه این ارزیابی را تایید نکرده است.
اوکراین نیز حملات پهپادی به پالایشگاهها، انبارها و دیگر زیرساختهای اقتصادی روسیه را افزایش داده است.
پوتین هشدار داده مسکو در پاسخ، «حساسترین بخشهای اقتصادی» اوکراین را هدف قرار خواهد داد.
کشورهای حامی اوکراین قرار است فشار بر ناوگان سایه روسیه، شامل نفتکشهای دارای مالکیت و پوشش بیمهای مبهم، را تشدید کنند.
تلاشهای دیپلماتیک همچنان متوقف است؛ مسکو خواهان امتیازهای گسترده ارضی و سیاسی است و زلنسکی پذیرش این شروط را تسلیم شدن و زمینهساز حملهای دیگر میداند.
خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، یکشنبه اول شهریور به نقل از یک منبع دیپلماتیک در وزارت خارجه این کشور گزارش داد که مقامهای ارشد سوریه و اسرائیل پس از حملات اخیر اسرائیل به خاک سوریه، در اردن مذاکره کردند.
این مذاکرات با میانجیگری ایالات متحده برگزار شد و بر یافتن سازوکارهای عملی برای توقف حملات، بازداشتها و عملیات هدفمند اسرائیل تمرکز داشت.
به گزارش سانا، دو طرف همچنین درباره ازسرگیری مذاکرات برای دستیابی به یک توافق امنیتی گفتوگو کردند؛ توافقی که میتواند زمینهساز پیمانی گستردهتر میان سوریه و اسرائیل در آینده باشد.
تلاش برای کاهش تنش میان اسرائیل و ترکیه، یکی دیگر از محورهای مذاکرات بود. طرفهای حاضر در نشست راههای جلوگیری از کشیدهشدن رقابت این دو کشور به خاک سوریه را بررسی کردند.
اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، یک روز پیش از برگزاری این نشست به رویترز گفته بود که دمشق انتظار دارد مذاکرات امنیتی با اسرائیل بهزودی از سر گرفته شود. او در عین حال تاکید کرده بود که میان دو طرف بیاعتمادی عمیقی وجود دارد.
به گفته شیبانی، مذاکرات امنیتی پس از آغاز جنگ ایران متوقف شد. سوریه همچنین در پی حمله هفته گذشته اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور، همه تماسهای خود با طرف اسرائیلی را قطع کرد.
ایالات متحده بیش از یک سال است که برای دستیابی به یک توافق امنیتی میان اسرائیل و دولت احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، میانجیگری میکند.
وزیر خارجه سوریه گفت دو طرف در آغاز سال میلادی روی کاغذ درباره «تقریبا همهچیز» توافق کرده بودند. این تفاهمها شامل ترتیبات مربوط به مناطق امنیتی در جنوب سوریه و ایجاد منطقهای حائل بود که تنها نیروهای سازمان ملل متحد اجازه حضور در آن را داشته باشند.
شیبانی با این حال گفت دمشق درباره آمادگی اسرائیل برای اجرای این توافق تردید دارد. دفتر نخستوزیر اسرائیل به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره سخنان او پاسخ نداد.
سانا گزارش داد که هیات سوری در نشست یکشنبه، عقبنشینی اسرائیل به مواضعی را که پیش از سرنگونی بشار اسد در ۸ دسامبر ۲۰۲۴ در اختیار داشت، یکی از اولویتهای فوری دمشق اعلام کرد.
سوریه همچنین خواستار اجرای کامل توافق جداسازی نیروهای سال ۱۹۷۴ شد. این توافق پس از جنگ سال ۱۹۷۳ با هدف جداسازی نیروهای اسرائیلی و سوری و ایجاد منطقهای تحت نظارت سازمان ملل متحد منعقد شده بود.
به گزارش سانا، دمشق به هیات اسرائیلی اعلام کرد هیچ توافقی را که حق سوریه برای بازسازی و توسعه نیروهای مسلح خود محدود کند، نخواهد پذیرفت. طرف سوری همچنین با هرگونه محدودیت بر حق این کشور برای انتخاب متحدان و شرکای خود مخالفت کرد.
سوریه در این مذاکرات بار دیگر تاکید کرد که بلندیهای جولان تحت اشغال اسرائیل، بخشی از خاک این کشور است. با این حال، دمشق گفت گفتوگو درباره وضعیت نهایی این منطقه در شرایط کنونی زودهنگام خواهد بود.
اسرائیل از زمان سقوط حکومت بشار اسد بارها مواضع نظامی سوریه را هدف قرار داده است. مقامهای اسرائیلی این حملات را برای حفاظت از امنیت کشورشان ضروری میدانند.
سوریه ادعای اسرائیل درباره وجود تهدید علیه این کشور را رد کرده و خواستار پایان حملات و تعرضهای نظامی اسرائیل به خاک خود شده است.
سوریه و اسرائیل از نظر فنی از سال ۱۹۴۸ در وضعیت جنگی قرار دارند. اسرائیل بلندیهای جولان را در جریان جنگ ششروزه سال ۱۹۶۷ از سوریه تصرف کرد و بعدها آن را به قلمرو خود ضمیمه کرد.
ایالات متحده حاکمیت اسرائیل بر بلندیهای جولان را به رسمیت شناخته است، اما بیشتر کشورهای جهان این منطقه را بخشی از خاک اشغالی سوریه میدانند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا با انتشار مقالهای در روزنامه فایننشال تایمز تاکید کرد دولت ترامپ قصد دارد با قطع همه شریانهای مالی و تجاری جمهوری اسلامی، تهران و کشورها و نهادهای همکار با آن را در انزوای کامل اقتصادی قرار دهد.
او که قرار است دوشنبه دوم شهریور در کنفرانسی مطبوعاتی جزییات اقدامات تازه دولت آمریکا علیه جمهوری اسلامی را اعلام کند، هشدار داده است که ادامه همکاری با حکومت ایران، دسترسی این کشورها به سرمایه و بازارهای جهانی را به خطر خواهد انداخت.
وزیر خزانهداری ایالات متحده از آغاز مرحلهای تازه و گسترده در فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی خبر داده و آن را «روز سرنوشتساز اقتصادی» و بزرگترین تهاجم مالی سازمانیافته علیه یک دشمن توصیف کرده است.
بسنت در این یادداشت با اشاره به کنفرانس تهران در سال ۱۹۴۳ نوشت رهبران متفقین در آن زمان در پی یافتن راهی برای واردکردن «بیشترین فشار ممکن بر دشمن» بودند. به گفته او، تاریخ اکنون همان پرسش را بار دیگر پیش روی تهران قرار داده و زمان آن رسیده است که ایالات متحده با تمام توان به آن پاسخ دهد.
او تاکید کرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با استفاده از قدرت نظامی ایالات متحده بخش قابلتوجهی از تواناییهای نظامی حکومت ایران را از میان برده و برنامه هستهای این کشور را تضعیف کرده است. بسنت افزود واشینگتن اکنون وارد «مرحله نهایی» شده و میخواهد فشار نظامی را با حملهای گسترده به منابع مالی و تجاری جمهوری اسلامی تکمیل کند.
وزیر خزانهداری آمریکا در ادامه، جمهوری اسلامی را حکومتی خواند که طی ۴۷ سال گذشته هم در داخل ایران و هم در خارج از مرزهای آن نقشی مخرب داشته است. او گفت فساد و سیاستهای حکومت، اقتصادی را که میتوانست یکی از قدرتمندترین اقتصادهای جهان باشد به ویرانی کشانده و مردم مبتکر و کارآفرین ایران را با سرکوب روبهرو کرده است.
بسنت همچنین جمهوری اسلامی را متهم کرد که در خارج از ایران، شبکهای از گروههای نیابتی را برای ادامه فعالیتهای خشونتآمیز و تروریستی حفظ کرده است. او گفت ایالات متحده بهای سنگینی در رویارویی با این شبکه پرداخته، هرچند تنها کشوری نیست که با پیامدهای فعالیتهای آن مواجه شده است.
به گفته وزیر خزانهداری آمریکا، با وجود گستردگی تهدیدهای ناشی از سیاستهای تهران، واشینگتن در بسیاری از موارد در عزم خود برای مقابله با جمهوری اسلامی تنها مانده است.
بسنت کاهش شدید ارزش ریال و نرخ بالای تورم در ایران را نتیجه سیاستهای دولت ترامپ دانست. او گفت اقتصاد ایران چنان تضعیف شده که ارزش پول ملی این کشور به پایینترین سطح خود رسیده و تورم نیز به یکی از بالاترین سطوح تاریخی نزدیک شده است.
او یادآور شد آخرین امید جمهوری اسلامی، ادامه همکاری کشورهایی است که از روی ترس یا ملاحظات اقتصادی تصور میکنند سازش با تهران میتواند امنیت یا صلحی پایدار برای آنها به همراه آورد.
وزیر خزانهداری آمریکا بدون نامبردن از کشور مشخصی گفت برخی دولتها و نهادهای خارجی همچنان نفت ایران را خریداری و حمل میکنند و انتقال منابع مالی این کشور را از طریق صرافیها و مناطق آزاد تجاری تسهیل میکنند.
به گفته او، برخی کشورها همچنین به پروازهای ایران اجازه فعالیت میدهند، کشتیها را به نمایندگی از تهران در دفاتر خود ثبت میکنند و بر انتقال سوخت میان کشتیها در دریا و استفاده غیرقانونی از نظام بانکیشان چشم میبندند. بسنت این کشورها را متهم کرد که همزمان میکوشند میزان همکاری خود با جمهوری اسلامی را پنهان کنند.
او گفت این کشورها بر اساس این محاسبه عمل میکنند که مماشات با تهران، در مقایسه با ایستادگی در برابر آن، گزینهای امنتر است؛ اما باید پیامدهای کمک به بقای جمهوری اسلامی را نیز در نظر بگیرند.
بسنت برای توضیح این دوراهی به دیدگاه بلز پاسکال، فیلسوف فرانسوی قرن هفدهم، اشاره کرد. به گفته او، پاسکال معتقد بود عدم قطعیت، انسانها یا ملتها را از داوری معاف نمیکند، بلکه آنها را ملزم میکند خطرها را دقیقتر ارزیابی کنند؛ زیرا در چنین شرایطی بهای یک محاسبه اشتباه میتواند سنگینتر باشد.
وزیر خزانهداری آمریکا گفت «شرطبندی پاسکال» اکنون درباره شریانهای حیاتی اقتصاد ایران مصداق پیدا کرده است. به گفته او، کشورهایی که برای در امان ماندن از واکنش تهران همچنان منابع مالی حکومت ایران را تامین میکنند، در عمل همان حکومتی را تقویت میکنند که از آن هراس دارند.
بسنت هشدار داد که این کشورها از مرز تحمل آمریکا عبور کردهاند و باید میان ادامه همکاری با جمهوری اسلامی و حفظ روابط اقتصادی خود با ایالات متحده و نظام مالی جهانی یکی را انتخاب کنند.
او گفت ترامپ در حال انجام کاری است که روسایجمهوری پیشین آمریکا از آن خودداری کردند: پایاندادن به تهدیدی که دولتهای قبلی به مدیریت و مهار آن رضایت داده بودند.
به گفته بسنت، طبقه سیاسی آمریکا برای چند دهه چرخهای بیپایان از اقدامات تحریکآمیز جمهوری اسلامی را پذیرفت، در حالی که باید منافع ایالات متحده را با قاطعیت بیشتری پیش میبرد. او گفت نسل دیگری نباید زیر سایه تهدید نیروهایی زندگی کند که شعار «مرگ بر آمریکا» سر میدهند و در پی تحقق اهداف هستهای جمهوری اسلامی هستند.
وزیر خزانهداری آمریکا استدلال کرد که انزوای کامل مالی تهران میتواند نیاز به استفاده مستقیم از نیروی نظامی ایالات متحده را کاهش دهد و همزمان امنیت و آزادی عمل متحدان واشینگتن را افزایش دهد.
او همچنین برای کشورهایی که روابط مالی و تجاری خود را با ایران قطع کنند، مشوقهایی در نظر گرفت. بسنت گفت قطع همکاری با تهران میتواند دسترسی این کشورها به سرمایه جهانی را افزایش دهد، اعتماد به بازارهایشان را تقویت کند و جایگاه مورد نظر آنها را در اقتصاد بینالمللی بهبود بخشد.
در مقابل، او هشدار داد کشورهایی که روابط خود را با تهران حفظ کنند، ممکن است مسیر دستیابی به رفاه پایدار را از دست بدهند. به گفته او، در کشورهایی که اعتماد سرمایهگذاران و بازارهای جهانی به آنها کاهش مییابد، فعالیتهای مالی غیرقانونی معمولا گسترش پیدا میکند.
بسنت گفت هر کشوری که بهعنوان شریان مالی یک حکومت رو به زوال عمل کند، باید انتظار داشته باشد در انزوای آن نیز سهیم شود. او افزود کشوری که به پناهگاهی برای فعالیتهای تروریستی تبدیل شود، از دید ایالات متحده به بازیگری مطرود در جهان بدل خواهد شد.
وزیر خزانهداری آمریکا جمهوری اسلامی را متهم کرد که طی سالهای گذشته، اخاذی را در قالب تضمینهای امنیتی عرضه کرده و از ترس کشورهای دیگر نسبت به اقدامات تلافیجویانه تهران بهره برده است.
به گفته او، قدرت جمهوری اسلامی بر محاسبهای استوار بوده که واکنش [حکومت] ایران را قطعی، اما اجرای تهدیدهای آمریکا را قابلمذاکره میدانسته است. بسنت گفت با بازگشت ترامپ به قدرت، این دوره به پایان رسیده و کشورهایی که از ایستادگی در برابر تهران هراس دارند، نباید هزینه آزمودن اراده واشینگتن را دستکم بگیرند.
او افزود ترامپ شرایطی فراهم کرده است که دولت آمریکا بتواند از همه نهادها، اختیارات قانونی و ابزارهایی استفاده کند که بسیاری تصور میکردند واشینگتن هرگز به آنها متوسل نخواهد شد.
بسنت هشدار داد هرگونه ارتباط باقیمانده با تهران میتواند انزوای اقتصادی کشورها و نهادهای مرتبط را تسریع کند؛ خواه این ارتباط آگاهانه ایجاد شده باشد و خواه دولتها و شرکتها عمدا آن را نادیده گرفته باشند.
وزیر خزانهداری آمریکا همچنین درباره احتمال واکنش نظامی جمهوری اسلامی هشدار داد. او گفت اگر همزمان با تضعیف اقتصاد ایران و کاهش تسلط حکومت بر قدرت، تهران علیه نیروهای آمریکایی یا کشورهای همسایه در خلیج فارس اقدام نظامی انجام دهد، ترامپ «بهسرعت و قاطعانه» پاسخ خواهد داد.
بسنت در پایان هدف دولت آمریکا را قطع همه شریانهای اقتصادی توصیف کرد که به بقای جمهوری اسلامی کمک میکنند. او گفت فشارها تا زمانی ادامه خواهد یافت که تهران در انزوای کامل قرار گیرد.
او بار دیگر با اشاره به پاسکال، تصمیم کشورهای همکار با حکومت ایران را نوعی انتخاب درباره آینده آنها دانست و پرسید آیا این کشورها حاضرند در برابر موج تازه فشارهای آمریکا، آینده خود را به خطر بیندازند.
