ایالات متحده دوشنبه دوم شهریور سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کرد؛ اقدامی که به گفته دمشق، آخرین مانع عمده بر سر راه سرمایهگذاری در این کشور را برمیدارد و در شرایطی صورت میگیرد که واشینگتن روابط خود را با دولت جدید سوریه گسترش میدهد.
حذف نام سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم پس از پایان دوره ۴۵ روزه بررسی کنگره اجرایی شد. این روند زمانی آغاز شد که دونالد ترامپ در ۸ ژوئیه رسما کنگره را از تصمیم خود برای این اقدام مطلع کرد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، دوشنبه در بیانیهای گفت: «همه این اقدامات در به رسمیت شناختن گامهای مثبت و تعهدات بیشتر دولت سوریه به ریاست احمد الشرع برای فاصله گرفتن کامل از اقدامات تروریستی بینالمللی انجام شده است.»
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، شنبه به رویترز گفته بود دولت امیدوار است برداشته شدن آنچه او آن را «آخرین مانع» توصیف کرد، به اتصال دوباره سوریه به نظام مالی و اقتصادی جهانی و افزایش سرمایهگذاریها در این کشور کمک کند.
او گفت: «دیگر هیچ مانعی برای سرمایهگذاری، انجام فعالیتهای تجاری و بازسازی حیات اقتصادی سوریه وجود ندارد.»
سوریه از سال ۱۹۷۹ در فهرست کشورهای حامی تروریسم آمریکا قرار داشت؛ زمانی که واشینگتن دولت حافظ اسد، رییسجمهوری وقت سوریه، را به حمایت از گروههای مسلح متهم کرد. سوریه در سراسر دوران حکومت پسر او، بشار اسد، نیز در این فهرست باقی ماند. بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ به دست شورشیانی که احمد الشرع، رییسجمهوری کنونی، رهبری آنها را بر عهده داشت سرنگون شد.
دولت آمریکا دوشنبه نه تنها دولت سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم حذف کرد، بلکه گروه هیات التحریر را نیز از فهرست سازمانها تروریستی برداشت.
کوبا، جمهوری اسلامی و کره شمالی همچنان در فهرست
با حذف سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم اکنون، جمهوری اسلامی، کوبا و کره شمالی سه کشوری هستند که همچنان از سوی واشینگتن بهعنوان کشورهای حامی تروریسم شناخته میشوند.
قرار گرفتن در این فهرست محدودیتهایی در زمینه کمکهای خارجی آمریکا، صادرات و فروش تجهیزات دفاعی، برخی کالاهای دارای کاربرد دوگانه و معاملات مالی به همراه دارد. حتی پس از آنکه واشینگتن بخش عمده برنامه تحریمهای خود علیه سوریه را برچید، باقی ماندن این عنوان همچنان یکی از عوامل اصلی بازدارنده برای بانکها و سرمایهگذاران بود.
دولت ترامپ در ژوئیه ۲۰۲۵ تحریمهای جامع آمریکا علیه سوریه را لغو کرد، اما تحریمهای هدفمند علیه بشار اسد و افراد مرتبط با او، ناقضان حقوق بشر، قاچاقچیان مواد مخدر، گروههای وابسته به داعش و القاعده و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی را حفظ کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا از آن زمان اعلام کرده است که موسسات مالی آمریکایی میتوانند به سوریه خدمات ارائه دهند، پرداختهای مرتبط با بانکهای سوری را پردازش کنند و با آنها روابط کارگزاری بانکی برقرار کنند، مشروط بر اینکه اشخاص و نهادهای تحریمشده در این معاملات دخیل نباشند.
با این حال، قرار داشتن سوریه در فهرست حامیان تروریسم همچنان برای شرکتهایی که قصد ورود به بازار این کشور را داشتند، خطرات حقوقی و مربوط به رعایت مقررات ایجاد میکرد.
دولت سوریه برای بازسازی کشور پس از نزدیک به ۱۴ سال جنگ، بهدنبال جذب میلیاردها دلار سرمایهگذاری است.
حتی پیش از حذف رسمی سوریه از این فهرست نیز نشانههای افزایش علاقه سرمایهگذاران دیده میشد.
وزارت دارایی سوریه این ماه اعلام کرد محمد یسر برنیه، وزیر دارایی، با مدیران بانک آمریکا درباره همکاری احتمالی و بازگشت سوریه به نظام مالی بینالمللی گفتوگو کرده است. بهگفته این وزارتخانه، مدیران بانک برای سفر به سوریه و ادامه مذاکرات ابراز آمادگی کردهاند.
مسترکارت گامهای بیشتری برداشته و در ماه مه اعلام کرده بود که با گروه کیوانبی، QNB، و بانک مرکزی سوریه برای آمادهسازی زیرساخت پرداختهای بینالمللی با کارت در این کشور همکاری میکند.
این شرکت خود را از سرمایهگذاران اولیه در سوریه معرفی کرده و گفته است قصد دارد به اتصال مصرفکنندگان و کسبوکارهای سوری به شبکههای جهانی پرداخت کمک کند.
ادامه همکاری دمشق و واشینگتن
ترامپ پس از دیدار با احمد الشرع در ماه ژوئیه در آنکارا، کنگره را از تصمیم خود برای حذف سوریه از این فهرست مطلع کرد.
او در نامهای به رییسجمهوری سوریه که رویترز آن را مشاهده کرده است، وعده داده بود «تمام موانعی» را که از بازسازی سوریه جلوگیری میکنند، برطرف کند.
حذف سوریه از فهرست همچنین پس از ماهها مذاکره میان دمشق و واشینگتن درباره سیاستهای اقتصادی و خارجی سوریه صورت گرفت.
رویترز این ماه بهنقل از سه منبع آگاه گزارش داد که دمشق در جریان مذاکرات با واشینگتن درباره لغو عنوان حامی تروریسم، با کاهش شدید واردات نفت از روسیه موافقت کرده است.
ترامپ در ماههای اخیر به شکل فزایندهای از احمد الشرع حمایت کرده است. الشرع فرمانده پیشین جبهه النصره، شاخه سابق القاعده در سوریه، بود که در سال ۲۰۱۶ روابط خود را با شبکه جهانی القاعده قطع کرد و سپس ائتلاف شورشیانی را رهبری کرد که حکومت بشار اسد را سرنگون کردند.
واشینگتن از همکاری دولت الشرع در مقابله با داعش تمجید کرده و گفته است کاهش محدودیتها با هدف فراهم کردن فرصتی برای سوریه صورت میگیرد تا ثبات خود را بازیابد، سرمایهگذاری خارجی جذب کند و روند بازسازی کشور را پیش ببرد.
پیش از شکست مذاکرات، توافقی روی میز بود که بر اساس آن تعرفه خودروها و کامیونهای سبُک کانادایی از ۲۵ درصد به ۱۵ درصد و تعرفه آلومینیوم و فولاد از ۵۰ درصد به ۲۵ درصد کاهش مییافت.
با این حال، مذاکرات جمعه بر سر چند موضوع اختلافی، از جمله اینکه آیا کاهش تعرفههای آمریکا شامل کامیونهای متوسط و سنگین نیز خواهد شد یا نه، شکست خورد.
ترامپ در تروث سوشال نوشت: «در آمریکا تولید کنید، هیچ تعرفهای در کار نخواهد بود. آمریکا دیگر با کانادا مثل یکی از ایالتهای خود رفتار نخواهد کرد.»
او همچنین کانادا را در زمینه تجارت و دیگر حوزهها یکی از دشوارترین کشورهای جهان برای تعامل خواند و گفت: «آنها احساس میکنند مستحق برخورد ویژهاند، اما ما به کانادا نیاز نداریم؛ آنها به ما نیاز دارند.»
رییسجمهوری آمریکا ساعاتی بعد در پستی دیگر در تروث سوشال حملات لفظی خود به مقامهای کانادا را تشدید کرد و مارک کارنی، نخستوزیر این کشور، و داگ فورد، نخستوزیر استان انتاریو، را هدف قرار داد.
او نوشت آمریکا دههها از کانادا حمایت کرده است، اما این وضعیت دیگر ادامه نمییابد. او افزود: «بدون ایالات متحده، کانادا نمیتواند دوام بیاورد.»
ترامپ همچنین هشدار داد اگر مقامهای کانادایی «تمکین نکنند»، پیامدها برای این کشور «بسیار بدتر» خواهد شد.
او نرخ بیکاری کانادا را ۱۰ درصد اعلام کرد و گفت این رقم بهسرعت در حال افزایش است و شرکتهای کانادایی در حال انتقال فعالیتهای خود به آمریکا هستند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، دوشنبه گفت ترامپ خواهان بازگشت کانادا به میز مذاکره و مذاکره «با حسن نیت» است.
کارنی نیز دوشنبه در یک نشست خبری در کبک گفت دستیابی به توافقی «به سود دو طرف» با آمریکا ممکن است، اما به شرط آنکه واشینگتن به حاکمیت کانادا احترام بگذارد.
او افزود اگر آمریکا با رویکردی مناسب نسبت به صنایع کانادا و با نگاه به یک «شراکت واقعی» پای میز مذاکره بیاید، اتاوا نیز آماده بازگشت به مذاکرات خواهد بود.
نگرانی از تاثیر تعرفهها بر صنعت خودروی آمریکا
کانادا بهطور مداوم یکی از دو شریک تجاری بزرگ آمریکا بوده است. ارزش تجارت کالا و خدمات میان دو کشور در سال گذشته به ۸۷۲.۳ میلیارد دلار رسید که ۴.۶ درصد کاهش یافته بود.
کانادا بیش از سهچهارم کالاهای خود را به آمریکا صادر میکند و تقریبا نیمی از کالاهای وارداتی این کشور نیز از آمریکا تامین میشود.
تولید خودرو در آمریکا بهشدت با صنایع خودروسازی کانادا و مکزیک درهمتنیده است و تعرفههای مورد تهدید، بسته به جزییات نحوه اجرای آنها، میتواند تولید آمریکا را بهشدت تحت تاثیر قرار دهد.
فلاویو ولپه، رییس انجمن تولیدکنندگان قطعات خودروی کانادا، گفت هزینه تعرفه احتمالی آمریکا بر قطعات خودرویی کانادا را صنعت مونتاژ خودرو در آمریکا خواهد پرداخت و بدون این قطعات، مونتاژ خودرو در سراسر آمریکا متوقف خواهد شد.
تهدید ترامپ بر سهام خودروسازان نیز تاثیر گذاشت. سهام فورد ۳.۶ درصد، استلانتیس ۴.۲ درصد و جنرال موتورز ۱.۶ درصد کاهش یافت. سهام تویوتا و هوندا نیز در معاملات نیویورک بهترتیب ۱.۵ و ۲.۱ درصد افت کرد.
خبرگزاری رویترز نوشت کاخ سفید بلافاصله به درخواست این رسانه برای ارائه جزییات بیشتر درباره تعرفههای مورد تهدید پاسخ نداد. نمایندگان دولت کانادا نیز بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ ندادند.
کانادا تعرفههای تلافیجویانه اعمال میکند
کانادا قرار است از ۱۷ شهریور بر برخی کالاهای آمریکایی تعرفه وضع کند. این اقدام در واکنش به تعرفههای ۵۰ درصدی ترامپ بر ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی صورت میگیرد.
نخستوزیر کانادا، شنبه در پاسخ به این سوال که آیا کانادا وارد جنگ تجاری شده است، گفت: «وقتی به شما حمله میشود، در جنگ هستید. اکنون به ما حمله شد.»
کارنی تنها فردی است که ریاست بانک مرکزی دو اقتصاد بزرگ جهان را در کارنامه دارد. او از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳ رییس بانک مرکزی کانادا و از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ رییس بانک مرکزی انگلستان بود.
او سال ۲۰۲۵ با وعده ایستادگی در برابر ترامپ در انتخابات کانادا به پیروزی رسید و همچنان از محبوبیت بالایی در این کشور برخوردار است.
بر اساس نظرسنجی موسسه «انگس رید» که یکشنبه منتشر شد، سه نفر از هر چهار کانادایی از تصمیم کارنی برای ترک مذاکرات تجاری با آمریکا حمایت کردند.
بسیاری از خودروسازان از برنامههای خود برای کاهش تولید خودرو در کانادا خبر دادهاند یا در حال بررسی چنین اقدامی هستند و مناقشه تجاری دو کشور به کاهش ۲۲ درصدی واردات خودروهای آمریکایی به کانادا منجر شده است.
رویترز نوشت شرکتهای بزرگ خودروسازی بلافاصله درباره اعلام ترامپ اظهارنظر نکردند.
با این حال، مدیران صنعت خودرو که به شرط فاش نشدن نامشان با رویترز گفتوگو کردند، درباره عملی شدن تهدید ترامپ ابراز تردید کردند و یادآور شدند او پیشتر نیز تعرفههایی اعلام کرده بود که بعدتر کاهش یافتند یا اجرای آنها به تعویق افتاد.
این مدیران همچنین اشاره کردند زمان تعیینشده برای اجرای تعرفهها در ژانویه، چند ماه پس از انتخابات میاندورهای نوامبر آمریکا است و احتمال دادند تهدید ترامپ با هدف ازسرگیری مذاکرات مطرح شده باشد.
ترامپ در ژانویه نیز گفته بود آمریکا گواهی هواپیماهای تجاری «گلوبال اکسپرس» شرکت کانادایی بمباردیه را لغو خواهد کرد و تهدید کرده بود تا زمانی که نهاد ناظر کانادا شماری از هواپیماهای ساخت شرکت آمریکایی گلفاستریم را تایید نکند، بر همه هواپیماهای ساخت کانادا تعرفه وارداتی ۵۰ درصدی وضع خواهد کرد.
هیچیک از این دو اقدام عملی نشد، اما کانادا ماه بعد چند هواپیمای گلفاستریم را تایید کرد.
او دوشنبه دوم شهریور در گفتوگویی زنده با کانال ۱۴ اسرائیل، در پاسخ به پرسشی درباره تدابیر امنیتی برای محافظت از پسرانش، گفت: «ایران یکی از پسرانم را هدف قرار داد. ایران تلاش کرد یکی از پسرانم را ترور کند، بکشد. تلاش کرد او را ترور کند.»
این موضوع زمانی مطرح شد که از نتانیاهو درباره بحثها بر سر حفاظت امنیتی از گادی آیزنکوت و مقایسه آن با حفاظت از پسران نخستوزیر سوال شد.
نتانیاهو گفت پیشتر با رییس شینبت، سازمان امنیت داخلی اسرائیل، صحبت کرده و خواسته است برای فردی که نامزد نخستوزیری است، حفاظت امنیتی مناسب در نظر گرفته شود.
وقتی از نتانیاهو پرسیده شد آیا این گفته بر اساس اطلاعات امنیتیای است که در اختیار او قرار گرفته است، او جزئیات بیشتری ارایه نکرد و تنها گفته خود را تکرار کرد.
او افزود حفاظت از پسرانش اقدامی تجملی نیست و گفت: «بدون آن، بهسادگی در این کار موفق خواهند شد.»
رسانه اسرائیلی «سروگیم» نیز گزارش داد اطلاعات مربوط به تلاش برای کشتن یکی از پسران نتانیاهو ماهها به دلیل محدودیتهای سانسور اجازه انتشار نداشته است.
این رسانه نوشت نتانیاهو مشخص نکرد کدامیک از پسرانش هدف بوده و درباره چگونگی این اقدام نیز جزئیاتی ارایه نکرد.
تهدید مقامهای جمهوری اسلامی علیه خانواده ترامپ و نتانیاهو
در ماههای گذشته، مقامها و رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی بارها نتانیاهو و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و اعضای خانوادههای آنها را به کشتن و ترور تهدید کردهاند.
در یکی از آخرین موارد، عباس محمدحسنی، رییس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی، ۲۹ مرداد با تهدید ترامپ و همسرش ملانیا ترامپ گفت: «ما با کسی که پدر ما را کشته است، کوتاه نخواهیم آمد و شمشیر را غلاف نخواهیم کرد، ولو اینکه این امر زمان ببرد.»
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز پیش از آن با انتشار ویدیویی درباره محل رفتوآمد ملانیا ترامپ، طرفداران جمهوری اسلامی را به کشتن او ترغیب کرده بود.
در این ویدیو، محلهای رفتوآمد بانوی اول آمریکا، مکانهای مورد علاقه او و فروشگاههایی که از آنها خرید میکند، نشان داده شده بود. در پایان ویدیو، بارون ترامپ، پسر دونالد ترامپ، نیز تهدید شد و خطاب به او گفته شد: «باید منتظر ما باشد.»
شهرداری تهران نیز ۲۴ تیر از طرح جدید دیوارنگاره میدان فلسطین با شعار «خون در برابر خون» رونمایی کرد که با محوریت خونخواهی علی خامنهای، تصاویر تهدیدآمیزی از ترامپ، نتانیاهو و اعضای خانوادههای آنها در آن دیده میشد.
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۰ تیر در نخستین پیام کتبی خود پس از تشییع و دفن پدرش، انتقام را «خواست ملت» خواند و گفت این انتقام «بهطور حتمی باید صورت بگیرد».
ساعاتی بعد، روزنامه همشهری، وابسته به شهرداری تهران، یک اینفوگرافی با عنوان «فهرست انتقام» منتشر کرد که تصاویر ۱۳ رهبر خارجی، از جمله ترامپ، نتانیاهو و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در آن دیده میشد.
ششم تیر نیز ۶۶ عضو مجلس خبرگان رهبری در بیانیهای، ترامپ و نتانیاهو را «مهدورالدم» خواندند و قتل آنان را بر «هر مکلفی که به آنان دسترسی یابد» واجب دانستند.
همزمان، مقامها و رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی بارها بر «قصاص» و «انتقام» تاکید کردند و در مواردی ترامپ و نتانیاهو را بهطور مستقیم به مرگ تهدید کردند.
کارزار برونمرزی برای هدف قرار دادن مخالفان
تهدیدها و طرحهای منتسب به جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن افراد در خارج از ایران تنها به مقامهای سیاسی و خانوادههای آنها محدود نبوده است.
مجله نیویورکر دوم شهریور در گزارشی مفصل با مرور پرونده حمله به پوریا زراعتی، مجری ایراناینترنشنال، نوشت حکومت ایران برای ساکت کردن مخالفان و روزنامهنگاران خارج از کشور از اعضای مافیا، باندهای موتورسوار، مجرمان محلی و حتی نوجوانان اروپایی استفاده میکند.
این نشریه پرونده زراعتی را نقطه آغاز بررسی ابعاد و شیوههای کارزار جمهوری اسلامی برای قتل مخالفان در خارج از ایران قرار داد و با بررسی پروندههای مشابه، نوشت همزمان با افزایش ناکامیها و آسیبپذیریهای حکومت در داخل و منطقه، توسل آن به عملیات کمهزینه برونمرزی نیز افزایش یافته است.
به نوشته نیویورکر، متیو لویت، پژوهشگر ارشد موسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، طی پنج سال گذشته بیش از ۲۰۰ توطئه و طرح ترور مورد حمایت جمهوری اسلامی در خارج از کشور ثبت کرده است. این رقم نزدیک به دو برابر کل موارد ثبتشده از سال ۱۹۷۹ تا ۲۰۲۱ است.
روزنامه «چوسان ایلبو» چاپ کره جنوبی دوشنبه دوم شهریور به نقل از منابع آگاه گزارش داد اولکساندر کامیشین، مشاور ارشد راهبردی ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، اوایل تیر به کرهجنوبی سفر کرد و با مقامهای وزارت دفاع ملی و اداره برنامه خریدهای دفاعی این کشور دیدار داشت.
بر اساس این گزارش، کامیشین در این دیدار از مقامهای کره جنوبی خواست در زمینه موشکهای رهگیر «PAC-3»، جدیدترین نمونه پاتریوتهای ساخت آمریکا که در اختیار این کشور قرار دارد، از اوکراین حمایت کنند.
ارتش کرهجنوبی به نسخه ارتقایافته این موشک، موسوم به «PAC-3 MSE»، مجهز است که حداکثر ارتفاع رهگیری آن ۴۰ کیلومتر است و ارزیابی میشود قابلیت رهگیری موشکهای «اسکندر-ام» روسیه با مانورهای نامنظم را داشته باشد.
آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، نیز اواخر خرداد در دیدار با چو هیون، همتای کره جنوبی خود، بهصراحت خواستار «حمایت در زمینه تسلیحات دفاع هوایی» شده بود.
حمایت متحدان از تقویت پدافند هوایی اوکراین
درخواست کییف برای تقویت دفاع هوایی همزمان با سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین مطرح شده است.
زلنسکی دوم شهریور در پیام خود به مناسبت سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین گفت کییف خواهان صلح است اما «آماده نیست به سادگی تسلیم شود» و از آمریکا، اروپا و چین خواست برای واداشتن روسیه به مذاکره و پایان دادن به جنگ، فشار بیشتری بر مسکو وارد کنند.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، نیز در شبکه اجتماعی ایکس به مناسبت روز استقلال اوکراین نوشت فرانسه به مردمی درود میفرستد که از آزادی، حاکمیت و آینده خود دفاع میکنند.
او افزود: «نمیتوان مردمی آزاد را به تسلیم واداشت. اوکراین ایستاده است. فرانسه، اروپا و همه شرکای ائتلاف کشورهای داوطلب در کنار آن هستند.»
همزمان رهبران شماری از کشورهای حامی اوکراین در کییف گرد آمدند تا درباره تقویت پدافند هوایی، تولید موشکهای دوربرد، افزایش فشار اقتصادی بر روسیه و تضمینهای امنیتی احتمالی پس از برقراری آتشبس گفتوگو کنند.
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، دوم شهریور در نخستین سفر خارجی خود پس از آغاز به کار وارد کییف شد و آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، نیز برای شرکت در مراسم روز استقلال اوکراین به این شهر رفت. برنهام قرار است همراه مکرون و فریدریش مرتس نشست «گروه کشورهای داوطلب» را اداره کند.
رییس شورای اروپا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت هماهنگی میان اعضای «ائتلاف کشورهای داوطلب» برای ارائه حمایت همهجانبه به اوکراین و آمادهسازی این کشور برای زمستان پیشرو ضروری است.
او افزود اتحادیه اروپا روند اجرای «وام حمایت از اوکراین» را برای تقویت پدافند هوایی و زیرساختهای انرژی این کشور تسریع میکند و فشار بر اقتصاد روسیه و «ناوگان سایه» این کشور ادامه مییابد و افزایش خواهد یافت.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز در ایکس نوشت در نشست «ائتلاف کشورهای داوطلب» شرکت کرده و درباره تقویت پدافند هوایی اوکراین، حمایت از این کشور در زمستان پیشرو و افزایش فشار بر مسکو گفتوگو کرده است.
او افزود اتحادیه اروپا تاکنون از طریق «وام حمایت از اوکراین» ۸.۴۷ میلیارد یورو کمک دفاعی پرداخت کرده و حمایتهای بیشتری، از جمله برای پدافند هوایی، در دست آمادهسازی است.
دولت کره جنوبی در برابر درخواست کییف برای دریافت این تسلیحات پیشرفته محتاطانه برخورد کرده و ضرورت آمادگی برای مقابله با حملات احتمالی موشکی کره شمالی را از دلایل تردید خود عنوان کرده است.
بر اساس گزارش «چوسان ایلبو»، نگرانی از واکنش شدید احتمالی روسیه به ارسال تسلیحات به اوکراین نیز در ملاحظات دولت کره جنوبی نقش داشته است.
زلنسکی ۱۷ مرداد بار دیگر بر درخواست کییف تاکید کرد و گفت اوکراین «بهشدت امیدوار» است کره جنوبی در زمینه سامانههای دفاع هوایی از این کشور حمایت کند.
بررسی یک گزینه جایگزین برای پاتریوت
دولت کره جنوبی گزینه ارسال سامانه موشکی زمینبههوای بومی «چونگونگ-۲» به اوکراین به جای پاتریوت را نیز بررسی کرده است.
با این حال، تامین تعداد بیشتری از این سامانه دشوار ارزیابی میشود، زیرا کرهجنوبی پیشتر قراردادهایی برای صادرات «چونگونگ-۲» به عربستان سعودی و امارات متحده عربی منعقد کرده است.
در همین حال، برخی کارشناسان معتقدند در بررسی کمک تسلیحاتی به اوکراین باید تاثیر احتمالی آن بر بازگرداندن اسرای کرهشمالی که در این کشور نگهداری میشوند نیز در نظر گرفته شود.
سیم سانگ-مین، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات سیاستگذاری آسان، گفت کرهجنوبی باید ارسال تسلیحات دفاع هوایی مورد نیاز اوکراین را در محدودهای بررسی کند که به آمادگی دفاعی این کشور لطمه نزند.
او افزود چنین حمایتی میتواند بر بازگرداندن اسرای کره شمالی نیز «تاثیر مثبتی» داشته باشد.
روسیه از اسفند ۱۴۰۰ جنگ تمامعیار علیه اوکراین را آغاز کرد و در ماههای اخیر حملات موشکی و پهپادی خود به کییف و دیگر شهرهای این کشور را افزایش داده است.
بر اساس آمار سازمان ملل، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم هزار و ۳۹۶ غیرنظامی در اوکراین کشته و هفت هزار و ۹۷۸ نفر زخمی شدند؛ مجموع این تلفات ۳۷ درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل بود.
همزمان با ادامه نبردهای سنگین در جبهه شرقی، اوکراین با کمبود شدید موشکهای رهگیر پاتریوت روبهروست؛ سامانهای که کییف برای مقابله با موشکهای بالستیک روسیه به آن متکی است.
تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ نیز تاکنون به نتیجه نرسیده و مسکو و کییف همچنان بر سر شرایط پایان جنگ و آینده مناطق تحت اشغال روسیه اختلافهای اساسی دارند.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا دوشنبه دوم شهریور اعلام کرد یک نفتکش در ۶۳ مایل دریایی غرب ینبع در عربستان سعودی با یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفت و در عرشه اصلی کشتی آتشسوزی رخ داد.
بر اساس این گزارش، همه خدمه در سلامت هستند و تاکنون گزارشی از پیامدهای زیستمحیطی این حادثه منتشر نشده است.
ینبع بندر اصلی نفتی عربستان سعودی در دریای سرخ است و روزانه میلیونها بشکه نفت در آن بارگیری میشود. این بندر پس از بسته شدن تنگه هرمز به مسیر اصلی خروج نفت عربستان سعودی برای دور زدن این آبراه تبدیل شده است.
کشتیرانی از ینبع نیز از زمان اعلام محاصره کشتیهای مرتبط با عربستان سعودی در دریای سرخ از سوی حوثیها در تیرماه، با اختلال روبهرو شده است.
حوثیها مسوولیت حمله را بر عهده گرفتند
حوثیهای یمن بعدتر در بیانیهای اعلام کردند نفتکش «امزان» را در شمال دریای سرخ و مقابل سواحل ینبع با یک موشک بالستیک هدف قرار دادهاند.
آنها گفتند موشک بهطور «دقیق و مستقیم» به نفتکش اصابت کرد و باعث آتشسوزی شد و شماری از کشتیهای حاضر در منطقه نیز پس از حمله، منطقه را ترک کردند.
حوثیها افزودند این حمله در چارچوب تصمیم آنها برای ممنوعیت کشتیرانی عربستان سعودی و اجرای سیاستی انجام شده است که آن را «محاصره در برابر محاصره» مینامند.
ساعاتی پس از این حمله، شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی، «بحری»، اعلام کرد کشتی «امزان» متعلق به ناوگان این شرکت در دریای سرخ با یک حادثه دریایی مواجه شده است. همه خدمه کشتی در سلامت هستند و هیچکس آسیب ندیده است.
این شرکت افزود همچنان با کشتی در تماس است و برای پیگیری این حادثه با مقامهای مربوط هماهنگی نزدیک دارد.
دو عملیات دیگر علیه نیروهای عربستان سعودی
این گروه نیابتی مورد حمایت جمهوری اسلامی در ادامه بیانیه خود از دو عملیات دیگر علیه نیروهای عربستان سعودی خبر داد.
آنها گفتند در عملیات نخست، یک ستون بزرگ نظامی حامل تجهیزات نظامی در مناطق «العبر» و «الودیعه» را با چند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند.
به گفته حوثیها، در این حمله بیش از ۱۰ کامیون حامل سلاح که از خاک عربستان سعودی برای هدف قرار دادن مردم یمن در حرکت بودند، به آتش کشیده و منهدم شدند.
آنها همچنین اعلام کردند در عملیاتی دیگر، تجمع نیروهای عربستان سعودی در منطقه «الکنائس» را با چند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند که در نتیجه آن دهها نفر، از جمله شماری از فرماندهان و افسران، کشته یا زخمی شدند و تعدادی از انبارهای تسلیحاتی نیز به آتش کشیده و منهدم شدند. این آمار بهطور مستقل تایید نشده است.
حوثیها تاکید کردند به ممنوعیت کشتیرانی عربستان سعودی در محدوده عملیاتی اعلامشده ادامه خواهند داد و هشدار دادند در برابر هرگونه تشدید، حملات «قویتر و شدیدتر» و عملیات «گستردهتر و بزرگتر» انجام خواهند داد.
ادامه حملات به نفتکشهای عربستان سعودی
حمله به «امزان» تازهترین مورد از حملات حوثیها به کشتیها و تاسیسات نفتی عربستان سعودی در هفتههای اخیر است.
حوثیها ۱۸ مرداد اعلام کردند تاسیسات شرکت آرامکو در جیزان را با یک پهپاد هدف قرار دادهاند.
وزارت انرژی عربستان سعودی همان روز وقوع آتشسوزی در یکی از تاسیسات پالایشگاه جیزان را تایید کرد و گفت این آتشسوزی بدون تلفات مهار شده است، اما درباره علت آن توضیحی نداد.
این گروه ۱۴ مرداد نیز اعلام کرد نفتکش سعودی «وفاء» را در شمال دریای سرخ و مقابل سواحل ینبع با چند موشک بالستیک هدف قرار داده است.
حوثیها در آن زمان گفتند «وفاء» هشتمین نفتکش سعودی است که از آغاز محاصره دریایی هدف قرار گرفته است.
این گروه شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی ۲۹ تیر آغاز «محاصره دریایی» عربستان سعودی را اعلام کرد و گفت این اقدام از همان زمان اجرایی شده است.
او در پیام خود به مناسبت سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین، دوشنبه دوم شهریور گفت کشورش پس از هزار و ۶۴۳ روز جنگ تمامعیار، همزمان خستگی، درد و امید را تجربه میکند: «اوکراین بیتردید خواهان صلح است، اما آماده نیست به سادگی تسلیم شود.»
زلنسکی گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، همچنان اوکراین را کشوری میبیند که فشارها را تحمل میکند و سکوت پیشه خواهد کرد، اما چنین اوکراینی دیگر وجود ندارد.
او واگذاری دونباس را راه پایان جنگ ندانست و از آمریکا، اروپا و چین خواست برای واداشتن روسیه به مذاکره و پایان دادن به جنگ، فشار بیشتری به مسکو وارد کنند.
رهبران شماری از کشورهای حامی اوکراین همزمان با سالگرد استقلال این کشور در کییف گرد آمدند تا درباره تقویت پدافند هوایی، تولید موشکهای دوربرد و افزایش فشار اقتصادی بر روسیه گفتوگو کنند؛ در حالی که حملات هوایی دو طرف و تلفات غیرنظامیان افزایش یافته است.
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، دوم شهریور در نخستین سفر خارجی خود پس از آغاز به کار، وارد کییف شد. آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، نیز برای شرکت در مراسم سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین به این شهر سفر کرد.
دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد برنهام و کوستا شامگاه اول شهریور در قطاری که عازم کییف بود، با یکدیگر دیدار کردند. دو طرف این سفر را فرصتی مهم برای نمایش اتحاد و همبستگی با اوکراین خواندند و بر ادامه هماهنگیها در نشست «گروه کشورهای داوطلب» تاکید کردند.
برنهام قرار است همراه با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نشست «گروه کشورهای داوطلب» را اداره کند. مکرون از طریق ارتباط ویدیویی در نشست شرکت خواهد کرد و حدود ۱۰ رهبر اروپایی در کییف حضور خواهند داشت.
هدف نشست، تقویت پدافند هوایی اوکراین، کاهش منابع مالی روسیه برای ادامه جنگ و پیشبرد گفتوگوها درباره تضمینهای امنیتی احتمالی پس از برقراری آتشبس اعلام شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، دولت بریتانیا به شرکت تسلیحاتی امبیدیای اجازه میدهد اطلاعات فنی محرمانه مربوط به قطعات بریتانیایی موشک دوربرد «اسکالپ» را در اختیار اوکراین قرار دهد.
اسکالپ نسخه فرانسوی موشک بریتانیایی «استورم شدو» است و هر دو از فناوری مشترک فرانسه و بریتانیا استفاده میکنند.
انتشار این اطلاعات زمینه را برای ایجاد خطوط مونتاژ این موشک در اوکراین با همکاری فرانسه فراهم میکند.
برنهام گفت «امنیت اوکراین، امنیت بریتانیا است» و حمایت لندن از کییف تضعیف نخواهد شد.
روسیه پیشتر درباره پیامدهای استفاده اوکراین از پهپادهای بریتانیایی برای حمله به زیرساختهای اقتصادی خود هشدار داده است.
کمبود پدافند در برابر حملات روسیه
نشست متحدان در شرایطی برگزار میشود که روسیه حملات موشکی و پهپادی به کییف و دیگر شهرهای اوکراین را افزایش داده است.
۳۰ مرداد، حمله پهپادی روسیه به یک مرکز خرید در شهر کریفی ریه دستکم ۱۶ کشته و بیش از ۱۳۰ زخمی، از جمله ۲۲ کودک، بر جای گذاشت.
مقامهای اوکراینی گفتند پهپاد دوم حدود نیم ساعت پس از حمله نخست و همزمان با حضور امدادگران به محل اصابت کرد.
حمله کریفی ریه بهطور مستقل از نظر انگیزه یا عمدی بودن اصابت دوم تایید نشده است.
حمله دیگری شامگاه اول شهریور در حومه خارکیف، سه کشته بر جای گذاشت.
بر اساس آمار سازمان ملل، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم هزار و ۳۹۶ غیرنظامی در اوکراین کشته و هفت هزار و ۹۷۸ نفر زخمی شدند. مجموع تلفات ۳۷ درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل بوده است.
اوکراین با کمبود شدید موشکهای رهگیر پاتریوت روبهروست؛ سامانهای که کییف برای مقابله با موشکهای بالستیک روسیه به آن متکی است.
مکرون وعده داده کمکهای پدافندی فرانسه، از جمله موشکهای رهگیر، افزایش یابد و برای دریافت رهگیرهای پاتریوت از دیگر متحدان نیز میانجیگری کند.
کمیسیون اروپا دوم شهریور بسته تازهای به ارزش ۶.۱ میلیارد یورو، معادل ۷.۱۲ میلیارد دلار، برای تقویت توان دفاعی اوکراین تصویب کرد.
این منابع برای خرید تجهیزات جدید، از جمله سامانههای پدافند هوایی، موشک، مهمات و رادار هزینه خواهد شد.
اتحادیه اروپا اعلام کرد این بسته افزون بر برنامههای خرید دفاعی به ارزش ۱۶ میلیارد یورو است که پیشتر تصویب شده بود و تاکنون ۸.۳۵ میلیارد یوروی آن پرداخت شده است.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، گفت: «همزمان با تشدید حملات روسیه، حمایت خود را افزایش میدهیم تا اوکراین بتواند از مردم و آسمان خود دفاع کند. اروپا در کنار اوکراین ایستاده و هر آنچه را نیاز داشته باشد، در زمان لازم فراهم خواهد کرد.»
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
فشار در جبهه و توقف دیپلماسی
نیروهای روسیه تلاش برای تصرف بخشهای باقیمانده دونباس را ادامه میدهند و نبردهای سنگینی اطراف شهر راهبردی کوستیانتینیفکا جریان دارد.
زلنسکی گفته است مسکو احتمالا پس از انتخابات پارلمانی شهریور، ۳۰۰ هزار نیروی تازه بسیج میکند و ممکن است در سال ۲۰۲۷ شمار نیروهای جدید را به ۵۰۰ هزار نفر برساند.
روسیه این ارزیابی را تایید نکرده است.
اوکراین نیز حملات پهپادی به پالایشگاهها، انبارها و دیگر زیرساختهای اقتصادی روسیه را افزایش داده است.
پوتین هشدار داده مسکو در پاسخ، «حساسترین بخشهای اقتصادی» اوکراین را هدف قرار خواهد داد.
کشورهای حامی اوکراین قرار است فشار بر ناوگان سایه روسیه، شامل نفتکشهای دارای مالکیت و پوشش بیمهای مبهم، را تشدید کنند.
تلاشهای دیپلماتیک همچنان متوقف است؛ مسکو خواهان امتیازهای گسترده ارضی و سیاسی است و زلنسکی پذیرش این شروط را تسلیم شدن و زمینهساز حملهای دیگر میداند.
