وزیر دفاع اسرائیل: اردوغان ترکیه را به ماجراجوییهای خطرناکی در سوریه میکشاند
در پی تشدید تنشها میان اسرائیل و ترکیه بر سر حضور نظامی آنکارا در سوریه، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، نسبت به «ماجراجوییهای خطرناک» ترکیه هشدار داد.
در پی تشدید تنشها میان اسرائیل و ترکیه بر سر حضور نظامی آنکارا در سوریه، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، نسبت به «ماجراجوییهای خطرناک» ترکیه هشدار داد.
کاتز پنجشنبه ۲۹ مرداد در پیامی به زبان ترکی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، این کشور را به «ماجراجوییهای خطرناکی در سوریه» میکشاند اما: «اسرائیل اجازه نخواهد داد هیچ طرفی امنیتش را تهدید کند.»
او افزود: «بهتر است اردوغان در مجلس ترکیه به اظهارات خیالپردازانه و دور از واقعیت خود علیه اسرائیل ادامه دهد و عزم اسرائیل در دفاع از خود را به آزمون نگذارد.»
این هشدار پس از آن مطرح شد که اسرائیل ۲۷ مرداد در حملاتی هوایی، پایگاه نظامی ابوالظهور در استان ادلب در شمال غرب سوریه را هدف قرار داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۸ مرداد تاکید کرد کشورش حضور نظامی ترکیه در سوریه را در صورتی که تهدیدی علیه اسرائیل باشد، تحمل نخواهد کرد.
او گفت: «پیام را به روشنی منتقل کردیم، اما ظاهرا آن را بهاندازه کافی خوب نشنیدند. بنابراین کاری کردیم که آن را بهتر درک کنند.»
اردوغان ۲۰ خرداد در نشست فراکسیون حزب عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه گفته بود حملات اسرائیل به سوریه و لبنان به مرحلهای رسیده است که ترکیه را نیز تهدید میکند.
دمشق همچنان بهدنبال توافق با اسرائیل است
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، ۲۸ مرداد در مصاحبه با پایگاه خبری اکسیوس و در واکنش به حمله اخیر اسرائیل اعلام کرد دمشق همچنان خواهان دستیابی به توافقی برای کاهش تنشها در مرز دو کشور است.
او گفت دولت سوریه پیش و پس از این حمله با دولت آمریکا در تماس بوده است.
شیبانی هدف از این تعاملات را «انتقال موضع و نگرانیهای سوریه و تلاش برای جلوگیری از تشدید تنش» عنوان کرد.
او ادامه داد: «برای آمریکا روشن کردیم که به نیتهای اسرائیل در قبال سوریه اعتماد نداریم و معتقدیم سیاست کنونی اسرائیل، از جمله تشدید تنشهای نظامی و اقدامات آن در میدان، به ثبات سوریه یا منطقه کمک نمیکند.»
در تحولی دیگر، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، ۲۸ مرداد از نیروهای این کشور در جنوب سوریه بازدید کرد.
زمیر در جریان این بازدید گفت: «اجازه نخواهیم داد نیروهای متخاصم در مرزهایمان مستقر شوند و میدانیم چگونه قدرت خود را هر جا و هر زمان که لازم باشد، به کار بگیریم.»
حمله پس از بازدید هیات نظامی ترکیه
پایگاه خبری واینت ۲۸ مرداد گزارش داد حمله اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور پس از بازدید یک هیات نظامی ترکیه از این پایگاه انجام شد و هدف آن، جلوگیری از گسترش حضور نظامی آنکارا در سوریه بود.
بر اساس این گزارش، رومن گافمن، رییس موساد، چهار روز پیش از این رویداد، در تماسی تلفنی با وزیر امور خارجه سوریه درباره افزایش حضور نظامی ترکیه در این کشور گفتوگو کرده بود.
واینت این تماس را یکی از عالیرتبهترین ارتباطات مستقیم میان مقامهای اسرائیلی و سوری از زمان سرنگونی حکومت بشار اسد توصیف کرد.
اسرائیل پس از سرنگونی اسد در آذر ۱۴۰۳، با استناد به نگرانیهای امنیتی، نیروهای خود را وارد منطقه حائل در جنوب سوریه کرد.
این اقدام با مخالفت دولت سوریه و محکومیت ترکیه و کشورهای عربی منطقه روبهرو شد.
بر اساس یادداشتی تحلیلی که واینت منتشر کرده است، رومن گافمن، رییس موساد، ۱۴ اوت ۲۰۲۶ [۲۳ مرداد] در تماسی تلفنی با اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، درباره افزایش حضور نظامی ترکیه در خاک سوریه گفتوگو کرد.
واینت این تماس را یکی از عالیرتبهترین ارتباطات مستقیم میان مقامهای اسرائیل و سوریه از زمان سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ توصیف کرد. این گزارش میگوید نگرانی مشترک از گسترش نفوذ ترکیه، با وجود اختلافهای تاریخی دمشق و اسرائیل، زمینه چنین ارتباطی را فراهم کرده است.
این رسانه تاکید کرد تماس یادشده نشانه شکلگیری یک ائتلاف محرمانه میان دو طرف نیست، بلکه همسویی محدود و موقتی منافع آنها در برابر نفوذ فزاینده آنکارا در سوریه است.
اسرائیل پایگاه ابوالظهور را هدف قرار داد
به نوشته واینت، اسرائیل ۲۷ مرداد، چهار روز پس از تماس گافمن و شیبانی، هشت حمله هوایی علیه پایگاه نظامی ابوالظهور در شمالغرب سوریه انجام داد.
این حملات باند اصلی پایگاه و زیرساختهای ذخیرهسازی نظامی آن را هدف گرفت. بنا بر این گزارش، عملیات تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که یک هیات نظامی ترکیه از پایگاه بازدید و امکانات و ظرفیت عملیاتی آن را بررسی کرده بود.
دفتر نخستوزیری اسرائیل پس از حمله اعلام کرد سوریه با فراهمکردن زمینه استقرار نیروهای نظامی ترکیه در ابوالظهور، در آستانه نقض «وضع موجود امنیتی مورد توافق» قرار گرفته بود.
در بیانیه دفتر نخستوزیری اسرائیل همچنین تاکید شد دمشق هشدارهای مکرر این کشور را نادیده گرفته است. اسرائیل تاکید کرد حضور نظامی تهدیدکننده در نزدیکی مرزهایش را تحمل نخواهد کرد.
اسرائیل حضور ترکیه را تهدیدی راهبردی میداند
گزارش واینت میگوید ترکیه حضور نظامی گستردهای در سوریه دارد و بر اساس نقشههای مبتنی بر منابع علنی، حدود ۱۲۶ پایگاه، پاسگاه و مرکز دیدهبانی متعلق به این کشور در شمال و مرکز سوریه مستقر شدهاند.
آنکارا همچنین در چارچوب توافقهای امنیتی با دولت جدید دمشق، آموزش و تجهیز نیروهای نظامی و امنیتی سوریه را آغاز کرده است. نویسنده این یادداشت معتقد است این همکاریها نفوذ قابلتوجهی بر ساختار امنیتی و آینده سیاسی سوریه در اختیار ترکیه قرار میدهد.
از دید اسرائیل، استقرار دائمی ترکیه در مناطق مرکزی یا جنوبی سوریه میتواند آزادی عمل نیروی هوایی اسرائیل را محدود کند. ترکیه برخلاف گروههای مسلح محلی، از نیروی هوایی پیشرفته، سامانههای جنگ الکترونیک و شبکههای مدرن پدافند هوایی برخوردار است و رویارویی با آن خطر گسترش درگیری منطقهای را در پی دارد.
به نوشته واینت، اسرائیل میکوشد پیش از تثبیت زیرساختهای نظامی ترکیه در سوریه، مانع تبدیل این کشور به سکویی برای نمایش قدرت آنکارا شود.
دمشق نیز از وابستگی کامل به آنکارا نگران است
این یادداشت تحلیلی احتمال میدهد دولت سوریه نیز نگران باشد که وابستگی کامل به ترکیه، حاکمیت ملی و کنترل آن بر قلمرو کشور را تضعیف کند. بر این اساس، ارتباط محدود و غیرعلنی با اسرائیل میتواند برای دمشق ابزاری در برابر قرارگرفتن کامل در حوزه نفوذ آنکارا باشد.
در مقابل، اسرائیل ممکن است از چنین تماسهایی برای دریافت اطلاعات درباره استقرار نیروهای ترکیه و تحرکات گروههای نزدیک به آن در سوریه استفاده کند.
واینت در عین حال درباره ماهیت دولت جدید سوریه به رهبری احمد الشرع ابراز تردید کرده است. نویسنده با اشاره به سابقه شرع در جبهه النصره و هیات تحریرالشام استدلال میکند که تغییر ظاهر و ادبیات سیاسی او برای رفع نگرانیهای امنیتی اسرائیل کافی نیست.
آمریکا حمله را تشدید غیرضروری تنشها خواند
حمله اسرائیل به پایگاه ابوالظهور با واکنش آمریکا روبهرو شد. به نوشته واینت، تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، این حملات را اقدامی غیرضروری در جهت تشدید تنشها توصیف کرد.
واشینگتن در تلاش است سازوکاری رسمی برای جلوگیری از درگیری میان اسرائیل، ترکیه و سوریه ایجاد کند. هدف از این چارچوب، مدیریت تنشها و جلوگیری از رویارویی مستقیم بازیگران منطقهای در خاک سوریه عنوان شده است.
بااینحال، نویسنده یادداشت واینت استدلال میکند که چنین سازوکاری نباید آزادی عمل نظامی اسرائیل را محدود کند. او حمله به ابوالظهور را بخشی از سیاست بازدارندگی اسرائیل و پیامی به ترکیه دانسته است که این کشور اجازه نخواهد داد آنکارا با ایجاد پایگاههای نظامی در سوریه، موازنه قدرت منطقهای را تغییر دهد.
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی اواخر سهشنبه ۲۷ مرداد اعلام کرد این تصمیم «با توجه به تشدید تنشهای منطقهای که صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی را تضعیف میکند» اتخاذ شده است.
این وزارتخانه همچنین تاکید کرد که امارات «قاطعانه به حفظ یکپارچگی نظام مالی بینالمللی متعهد است»، اما توضیح نداد تعلیق مبادلات از چه زمانی اجرایی میشود یا دقیقا چه فعالیتهایی را دربرمیگیرد.
به نوشته واشینگتنپست، تصمیم ابوظبی اندکی پس از آن اعلام شد که وزارت دفاع امارات متحده عربی، حکومت ایران را به شلیک دو موشک بالستیک به سوی این کشور متهم کرد. به گفته این وزارتخانه، موشکها تردد دریایی را هدف گرفته بودند؛ یکی از آنها در آبهای سرزمینی امارات و دیگری در خارج از این محدوده به دریا سقوط کرد.
جمهوری اسلامی چهارشنبه ۲۸ مرداد این اتهام را رد کرد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه حکومت ایران، این ادعاها را «بیاساس» خواند و گفت مطرحکردن آنها تلاشهای جاری برای تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه را تضعیف میکند.
اعلام تعلیق روابط اقتصادی پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، صورت گرفت. جزئیات گفتوگوی دو طرف و ارتباط احتمالی آن با تصمیم ابوظبی اعلام نشده است.
یکی از مهمترین مسیرهای تجارت ایران بسته میشود
امارات متحده عربی یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران و مهمترین مبادی ورود کالا به این کشور است. دبی نیز طی دهههای گذشته بهعنوان یکی از مراکز اصلی تجارت ایران و دروازهای برای فعالیت شرکتها و بازرگانان ایرانی عمل کرده است.
به نوشته واشینگتنپست، بر اساس آمار سازمان تجارت جهانی، امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۴ بزرگترین مبدا واردات ایران بود. ارزش کالاهای وارداتی ایران از امارات در آن سال حدود ۲۱ میلیارد دلار برآورد شد که نزدیک به ۳۰ درصد کل واردات ایران را تشکیل میداد.
تعلیق کامل مبادلات، در صورت اجرای گسترده، میتواند دسترسی شرکتهای ایرانی به کالا، ارز، خدمات بانکی و مسیرهای انتقال پول را محدود کند. بااینحال، هنوز روشن نیست آیا ابوظبی برای کالاهای اساسی یا مبادلات بشردوستانه استثنایی در نظر خواهد گرفت یا نه.
امارات در آغاز جنگ نیز از توقف تجارت با ایران خبر داده بود، اما به نوشته واشینگتنپست گزارشهای هفتههای اخیر از ازسرگیری بخشی از روابط تجاری میان دو کشور حکایت داشت.
فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی افزایش مییابد
تصمیم امارات متحده عربی همزمان با تلاش واشینگتن برای تشدید فشار اقتصادی بر حکومت ایران اعلام شده است. آمریکا و جمهوری اسلامی بر سر تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت در جهان، در بنبست قرار دارند و مذاکرات برای پایاندادن به جنگ نیز به توافقی پایدار منجر نشده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته گفته بود واشینگتن بهزودی اقداماتی را علیه حکومت ایران به اجرا میگذارد که به ادعای او، «در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور سابقه نداشته است.»
دونالد ترامپ نیز متعاقبا از آغاز آنچه «سنگینترین عملیات اقتصادی» علیه یک کشور خواند، خبر داد و هشدار داد کشورهایی که موسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی آنها به حکومت ایران «راه نجات» بدهند، با پیامدهای سنگین اقتصادی روبهرو خواهند شد.
ترامپ از متحدان آمریکا خواسته است برای منزویکردن حکومت ایران به این کارزار بپیوندند. تصمیم امارات متحده عربی، بهعنوان یکی از نزدیکترین متحدان منطقهای واشینگتن و یکی از مهمترین شرکای تجاری تهران، میتواند نخستین نشانه از همراهی کشورهای دیگر با این سیاست باشد.
تنش میان جمهوری اسلامی و امارات دوباره افزایش یافته است
امارات متحده عربی با وجود سالها تنش منطقهای، روابط سیاسی و اقتصادی خود را با حکومت ایران حفظ کرده بود. این کشور پس از آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در اسفند سال گذشته، به یکی از اهداف حملات تلافیجویانه حکومت ایران تبدیل شد.
تهران در جریان جنگ، کشورهای منطقهای میزبان پایگاههای آمریکا را با پهپاد و موشک هدف قرار داده است. امارات متحده عربی میگوید بیش از دو هزار و ۶۰۰ حمله علیه این کشور انجام شده و در مقایسه با برخی دیگر از کشورهای حاشیه خلیج فارس، موضع سختگیرانهتری در برابر حکومت ایران اتخاذ کرده است.
پس از امضای تفاهمنامه مقدماتی آتشبس میان واشینگتن و تهران در ماه خرداد، از شدت حملات و تنش میان حکومت ایران و امارات کاسته شد؛ اما اعتبار این تفاهمنامه بدون دستیابی به توافق صلحی بلندمدت پایان یافته است.
امارات متحده عربی همچنین طی روزهای اخیر جمهوری اسلامی را به هدف قراردادن نفتکشهای این کشور در تنگه هرمز متهم کرده است. تهران به این موضوع واکنشی نداشته است.
شرکتهای داروسازی مدرنا و مرک چهارشنبه ۲۸ مرداد اعلام کردند واکسن شخصیسازیشده آنها در یک آزمایش مرحله پایانی با مشارکت بیش از هزار بیمار مبتلا به ملانوما، به جلوگیری از بازگشت و گسترش این سرطان کمک کرده است.
تومورهای موضعی شرکتکنندگان در این آزمایش پیشتر با جراحی برداشته شده بود، اما خطر بازگشت بیماری در آنها بالا ارزیابی میشد. مدرنا پیشبینی میکند در صورت دریافت مجوز، هزاران بیمار مبتلا به ملانوما بتوانند در نخستین سالهای عرضه این واکسن از آن بهرهمند شوند.
این روش درمانی که «اینتیسمِران اتوژن» نام دارد، یک واکسن مبتنی بر پیامرسان آرانای یا امآرانای است که متناسب با ویژگیهای تومور هر بیمار ساخته میشود. واکسن به دستگاه ایمنی آموزش میدهد جهشهای اختصاصی سلولهای سرطانی را شناسایی کند و به آنها حملهور شود.
این ویژگی، واکسن شخصیسازیشده را از درمانهایی مانند شیمیدرمانی متمایز میکند. شیمیدرمانی علاوه بر سلولهای سرطانی، ممکن است به سلولهای سالم نیز آسیب برساند؛ اما واکسن جدید برای هدفگرفتن ویژگیهای مختص تومور هر بیمار طراحی شده است.
واکسن همراه با کیترودا تجویز میشود
درمان آزمایششده مدرنا و مرک از ترکیب واکسن شخصیسازیشده و داروی ایمنیدرمانی «کیترودا» تشکیل شده است. بیماران میتوانند حداکثر ۹ دوز واکسن و ۹ دوز کیترودا دریافت کنند. کیترودا هر شش هفته یکبار تزریق میشود و با فعالکردن دستگاه ایمنی، توان بدن برای مقابله با سرطان را افزایش میدهد.
کیترودا در حال حاضر پس از جراحی ملانوما نیز بهتنهایی استفاده میشود و ممکن است تا یک سال، هر سه تا شش هفته یکبار، به بیمار داده شود. این دارو میتواند عوارضی مانند خستگی، اسهال، بثورات پوستی و التهاب مفاصل، عضلات یا اندامهای سالم ایجاد کند.
مدرنا و مرک گفتهاند افزودن واکسن به این درمان، عارضه جانبی تازهای ایجاد نکرده است. به گفته استیون هوگ، رییس مدرنا، واکنشهای مشاهدهشده به واکسن بهطور عمده شبیه عوارضی بوده که پس از تزریق واکسن آنفلوآنزا یا کووید-۱۹ بروز میکند.
این آزمایش همچنان ادامه دارد و شرکتها هنوز جزئیات کامل نتایج آن را منتشر نکردهاند. پژوهشگران شرکتکنندگان را در سالهای آینده نیز زیر نظر خواهند داشت تا مشخص شود این درمان تا چه اندازه میتواند طول عمر آنها را افزایش دهد.
نتایج پنجساله از کاهش چشمگیر خطر حکایت دارد
دادههای پنجساله یک آزمایش مرحله میانی که در ماه ژوئن منتشر شد، نشان داد ترکیب واکسن و کیترودا در مقایسه با استفاده صرف از کیترودا، خطر بازگشت سرطان را ۵۰ درصد کاهش داده است. خطر گسترش سرطان به دیگر نقاط بدن نیز ۵۹ درصد کمتر گزارش شد.
دکتر رایان سالیوان، مدیر مرکز ملانوما در موسسه سرطان «مسجنرال بریگام»، نتیجه این مطالعه را رویدادی مهم برای حوزه درمان سرطان توصیف کرد. به گفته او، موفقیت این آزمایش امیدها و احتمالاً سرمایهگذاریها را برای گسترش چنین رویکردی به انواع دیگر سرطان افزایش خواهد داد.
دکتر جولی گرالو، مدیر ارشد پزشکی انجمن انکولوژی بالینی آمریکا، نیز این دستاورد را «جهشی بزرگ» دانست که ظرفیت فناوری امآرانای را در درمان سرطان تایید میکند.
آزمایش درمان سرطانهای دیگر آغاز شده است
شرکتهای مرک و مدرنا اکنون چند آزمایش بزرگ را روی مبتلایان به سرطان ریه سلول غیرکوچک انجام میدهند که تومور آنها با جراحی برداشته شده است. این ترکیب درمانی همچنین در آزمایشهای مرحله میانی برای سرطانهای مثانه و کلیه و در مطالعات اولیه برای سرطانهای معده و لوزالمعده بررسی میشود.
به گفته رییس مدرنا، نتایج شماری از این مطالعات طی یک تا دو سال آینده منتشر خواهد شد.
شرکتهای «روش» و «بایونتک» نیز درمان رقیبی با نام «اتوژن سوومران» را برای بیماران مبتلا به سرطانهای روده بزرگ و لوزالمعده آزمایش میکنند. انتظار میرود نتایج مطالعه سرطان روده بزرگ در سال ۲۰۲۷ و نتیجه آزمایش سرطان لوزالمعده در سال ۲۰۳۱ منتشر شود.
دکتر رابرت واندرهاید، مدیر مرکز سرطان «آبرامسون» در پن مدیسین، گفته است طی چند سال آینده نتایج مطالعات متعددی در این زمینه منتشر خواهد شد و دستاورد مدرنا و مرک، امید به موفقیت برخی از آنها را افزایش داده است.
چرا ملانوما برای این آزمایش انتخاب شد؟
متخصصان میگویند ملانوما جهشهای ژنتیکی فراوانی ایجاد میکند و همین ویژگی، شناسایی سلولهای سرطانی را برای دستگاه ایمنی آسانتر میسازد. از آنجا که بسیاری از سرطانهای دیگر نیز دارای جهشهای متعدد هستند، پژوهشگران احتمال میدهند این فناوری در برابر طیف گستردهتری از تومورها کاربرد داشته باشد.
دکتر الیزابت بوکبایندر، متخصص ملانوما در موسسه سرطان مسجنرال بریگام، گفت پزشکان معمولا مزایای درمان با کیترودا را با عوارض احتمالی آن مقایسه میکنند؛ بهویژه برای بیمارانی که خطر بازگشت سرطان در آنها نسبتا پایین است. به گفته او، مزیت افزوده واکسن میتواند این موازنه را به سود آغاز درمان تغییر دهد.
بااینحال، متخصصان تاکید میکنند که برای ارزیابی اثر واکسن بر طول عمر بیماران و تعیین میزان کارایی آن در سایر سرطانها، باید نتایج کامل آزمایشها و دادههای بلندمدت منتشر شود.
بازارهای مالی به نتایج واکنش نشان دادند
انتشار خبر موفقیت آزمایش، واکنش چشمگیری در بازار سهام آمریکا داشت. سهام مدرنا نزدیک به ۱۷۷ درصد افزایش یافت و بزرگترین رشد روزانه تاریخ این شرکت را ثبت کرد. سهام مرک نیز ۱۲.۶ درصد و سهام بایونتک در بازار آمریکا ۲۲ درصد بالا رفت.
رشد سهام شرکتهای فعال در حوزه واکسن و زیستفناوری، شاخص بخش سلامت اساندپی ۵۰۰ را ۳.۵ درصد افزایش داد و آن را به رکورد تازهای رساند. این بخش بزرگترین رشد یکروزه خود را از آوریل ۲۰۲۵ ثبت کرد.
واکنش بازار نشان میدهد سرمایهگذاران نتایج این آزمایش را نهتنها پیشرفتی برای درمان ملانوما، بلکه نشانهای از ظرفیت تجاری گستردهتر واکسنهای شخصیسازیشده سرطان ارزیابی کردهاند. با وجود این خوشبینی، موفقیت نهایی این فناوری به تایید نهادهای ناظر، انتشار نتایج کامل و اثبات کارایی آن در درمان سرطانهای دیگر بستگی خواهد داشت.
بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۲۸ مرداد منتشر شد، مقامهای عراقی در واکنش به این تهدیدها، تدابیر حفاظتی در اطراف دفتر نخستوزیر و سامانههای پدافند هوایی منطقه سبز بغداد را تقویت کردهاند.
منابع دولتی به الحره گفتند زیدی در هفتههای اخیر پیامهای تهدیدآمیزی از گروههای مسلح وابسته به جمهوری اسلامی دریافت کرده است.
همچنین نهادهای اطلاعاتی عراق و چند کشور دیگر، دولت را از طرح احتمالی برای هدف قرار دادن نخستوزیر آگاه کردهاند.
این تحولات حدود ۴۰ روز پیش از هشتم مهر، ضربالاجل دولت عراق برای خلع سلاح گروههای مورد حمایت تهران رخ میدهد.
گروههای مسلح بانفوذی چون کتائب حزبالله و نجبا تاکنون از تحویل سلاحهای خود سر باز زدهاند.
روزنامه اورشلیمپست ۲۲ مرداد گزارش داد نخستوزیر عراق در تلاش برای خلع سلاح گروههای نیابتی جمهوری اسلامی است، اما تهران میکوشد با مداخله در این روند، مانع تحقق این هدف شود یا دستکم آن را به تعویق بیندازد.
تشدید تدابیر امنیتی برای حفاظت از نخستوزیر عراق
یک منبع امنیتی عراق به الحره گفت تدابیر تازه برای حفاظت از زیدی، علاوه بر تقویت سامانههای پدافند هوایی منطقه سبز، اقدامات دیگری را نیز دربر میگیرد. او از ارائه جزییات بیشتر در این خصوص خودداری کرد.
بر اساس این گزارش، فرماندهان جدیدی هم برای لشکر ویژه حفاظت از منطقه سبز و فرماندهی عملیات بغداد منصوب شدهاند.
منطقه سبز محل استقرار نهاد ریاستجمهوری، نخستوزیری و پارلمان عراق، شماری از وزارتخانهها و مراکز دولتی و همچنین سفارتخانهها و نمایندگیهای دیپلماتیک، از جمله سفارت آمریکا، است.
منابع آگاه از سفر تیرماه زیدی به واشینگتن گفتند نخستوزیر عراق در جریان این سفر تجهیزات و دستگاههایی برای حفاظت شخصی دریافت کرده است.
با این حال، مشخص نیست این تجهیزات خریداری شدهاند یا دولت آمریکا آنها را در اختیار او قرار داده است.
بهگفته این منابع، درباره بهکارگیری یک شرکت امنیتی خصوصی آمریکایی برای آموزش تیم حفاظت الزیدی یا ارائه مشاوره درباره تامین امنیت او نیز رایزنیهایی صورت گرفته است. الحره نتوانسته است این موضوع را بهطور مستقل بررسی کند.
تاکید قالیباف بر «ادامه راه» قاسم سلیمانی
تهدیدهای گروههای مسلح وابسته به تهران علیه زیدی در حالی شدت گرفته که قالیباف برای دیدار با مقامهای عراقی راهی این کشور شده است.
قالیباف ۲۸ مرداد با نزار آمیدی، رییسجمهوری و هیبت الحلبوسی، رییس پارلمان عراق، دیدار کرد.
او همچنین در شبکه اجتماعی ایکس، تصویری از حضور خود در کنار مجسمههای قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران و ابومهدی مهندس، فرمانده پیشین حشد شعبی، منتشر کرد.
رییس مجلس شورای اسلامی در این پیام نوشت: «در نظم منطقهای جدید، مداخله قدرتهای خارجی در معادلات میان کشورها با سرعتی شتابان در حال کاهش است.»
قالیباف پیش از این سفر گفته بود جمهوری اسلامی راه سلیمانی و مهندس را ادامه خواهد داد. این دو دی ۱۳۹۸ در حمله آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد کشته شدند.
اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، نیز هفته گذشته به عراق سفر کرده بود. به گزارش شبکه العربیه، قاآنی در این سفر از مقامهای عراقی خواست اجرای طرح انحصار سلاح در دست دولت را به تعویق بیندازند.
شبکه الحدث هم گزارش داد قاآنی از گروههای عراقی مورد حمایت حکومت ایران خواست سلاحهای خود را حفظ کنند.
در روزهای اخیر، اختلافات میان زیدی و شماری از گروههای مسلح مورد حمایت تهران افزایش یافته است.
یکی از چهرههای ارشد شیعه به الحره گفت ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل کتائب حزبالله، بارها زیدی را تهدید کرده است.
اطلاعات رسیده به این شبکه حاکی از آن است که نخستوزیر عراق نیز در نشستی با رهبران سیاسی شیعه، حمیداوی را تهدید کرده است.
الحره همچنین به نقل از یک مقام ارشد «چارچوب هماهنگی» گزارش داد زیدی در نشستهای هیات دولت و این ائتلاف تاکید کرده است حتی اگر جانش به خطر بیفتد، از برنامه انحصار سلاح در دست حکومت عقبنشینی نخواهد کرد.
چارچوب هماهنگی ائتلافی متشکل از احزاب و گروههای سیاسی شیعه عراق است که اکثریت پارلمان این کشور را در اختیار دارد.
این وزارتخانه در بیانیهای که چهارشنبه ۲۸ مرداد منتشر شد، اقدام نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی را «حملهای بسیار جدی، از پیش طراحیشده و عمدی» و نقض آشکار قوانین بینالمللی و کنوانسیون وین دانست.
در ادامه این بیانیه آمده است که کنوانسیون وین، که جمهوری اسلامی نیز به آن پیوسته است، امنیت کارکنان دیپلماتیک را تضمین میکند.
وزارت خارجه فرانسه همچنین اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی به جای روشن کردن ابعاد این حادثه، مجازات عاملان و تضمین امنیت کارکنان و اماکن دیپلماتیک فرانسه، علیه دو کارمند سفارت این کشور اتهامهایی مطرح کردهاند که پاریس آنها را «کاملا دروغین» میداند: «[آنان] برای توجیه اقدامات خود پروندهای با عنوان "مداخله" تشکیل دادهاند.»
در این بیانیه همچنین آمده است سفیر جمهوری اسلامی در فرانسه در جریان این تصمیم قرار گرفته و چهارشنبه به ساختمان وزارت خارجه در پاریس احضار شده است.
وزیر خارجه فرانسه ۲۷ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت پاریس بهدنبال بازداشت و بدرفتاری با دو دیپلمات فرانسوی در تهران، دو دیپلمات جمهوری اسلامی را «در روزهای آینده» اخراج خواهد کرد.
او تاکید کرد پیشتر وعده داده بود اقدام علیه کارکنان سفارت فرانسه بدون پیامد نخواهد ماند.
دو عضو سفارت فرانسه ۲۸ تیر در تهران حدود چهار ساعت در بازداشت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بودند. بنا بر اعلام پاریس، آنان به مکانی نامعلوم منتقل و بازجویی شدند، امکان تماس با سفارت را نداشتند و یکی از آنها (رایزن فرهنگی سفارت)، مورد ضربوشتم قرار گرفت.
این وضعیت با بازداشت دو طراح گرافیک ایرانی در همان روز گره خورده است؛ دو هنرمندی که پس از یک ماه، همچنان اطلاعات دقیق و شفافی درباره شرایطشان منتشر نشده است.
دو دیپلمات فرانسوی پس از آزادی به فرانسه بازگشتند و به گفته وزیر خارجه این کشور، بهدلیل آنچه بر آنان گذشته است، تحت حمایت قرار گرفتند.
بارو بار دیگر این رویداد را «حملهای بسیار جدی و از پیش طراحیشده» و نقض آشکار مصونیت دیپلماتیک خواند.
روایت متضاد تهران و پاریس
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی اعلام کرده است ماموران در جریان عملیاتی برای «بازداشت دو نفر در یک پرونده امنیتی»، با دیپلماتهای فرانسوی در یک «جلسه مخفیانه» روبهرو شدند.
این وزارتخانه گفته است اسناد پیداشده از تلاش برای شناسایی افراد، ایجاد ارتباطات پنهانی و تشکیل شبکهای در داخل و خارج ایران حکایت داشتهاند.
یک منبع دیپلماتیک فرانسوی اتهام جاسوسی علیه دیپلماتها را «کاملا دروغ» خواند و گفت جمهوری اسلامی میکوشد رفتار «خشونتآمیز و غیرقابل قبول» نیروهای امنیتی را توجیه کند.
از سوی دیگر، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد دیپلماتها در تجمعی با حضور افراد مظنون به جرایم امنیتی شرکت کرده بودند و پس از مشخص شدن هویتشان، به پلیس دیپلماتیک تحویل داده شدند.
تهران بدرفتاری با آنان را رد کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، رفتار این دو دیپلمات را «غیرمتعارف» و مغایر عرف دیپلماتیک خواند.
جمهوری اسلامی همچنین اعلام کرده است به آنان اجازه بازگشت به ایران نخواهد داد.
یک ماه بیخبری از دو هنرمند
آریا کسایی، طراح گرافیک ۴۶ ساله و بنیانگذار «استودیو کارگاه»، و الهه (الی) نقیلو، طراح گرافیک ۳۶ ساله و همکار او، در ارتباط با همین رویداد بازداشت شدهاند.
گزارشها حاکی است آنان برای گفتوگو درباره یک پروژه فرهنگی با افراد مرتبط با سفارت فرانسه دیدار کرده بودند.
نزدیکان این دو هنرمند خواستار اعلام علنی اتهامها، دسترسی آنان به وکیل مستقل و روشن شدن محل و شرایط نگهداری ایشان شدهاند. آنان همچنین از دولت فرانسه خواستهاند درباره جزییات جلسه توضیح دهد و برای تضمین حقوق و آزادی این دو گرافیست اقدام کند.
مقامهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی تاکنون بهطور مستقیم درباره محل نگهداری، وضعیت جسمانی یا اتهامهای احتمالی کسایی و نقیلو توضیح ندادهاند.
فرانسه میگوید دیپلماتهایش مسئول برنامههای حمایت از جامعه مدنی ایران، بهویژه هنرمندان و محققان، بودهاند.
