مقامهای اقلیم کردستان عراق و آمریکا حملات پهپادی جمهوری اسلامی به اربیل را محکوم کردند و آن را تهدیدی برای امنیت و ثبات منطقه دانستند. دولت عراق نیز از تشکیل کمیتهای برای بررسی جزییات این حملات خبر داد.
تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه کاخ سفید در امور عراق، دوشنبه ۲۶ مرداد با انتشار پیامی، حمله به دفتر مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کردستان عراق، را بهشدت محکوم کرد و آن را «تهدیدی مستقیم علیه ثبات منطقه» خواند.
باراک در شبکه ایکس نوشت تعرض به «متحدان کرد مورد اعتماد» آمریکا «غیرقابل قبول» است و واشینگتن چنین اقدامات خصمانهای را نخواهد پذیرفت و تحمل نخواهد کرد.
او همچنین از رهبری علی الزیدی، نخستوزیر عراق، برای بازگرداندن حاکمیت کامل عراق و قرار گرفتن همه سلاحها و نیروهای امنیتی تحت اختیار دولت این کشور حمایت کرد.
سفارت آمریکا در بغداد در پیامی در ایکس، حمله به دفتر نخستوزیر اقلیم کردستان عراق را محکوم کرد و افزود واشینگتن در برابر این اقدامات خصمانه مدارا نمیکند.
دو پهپاد پرتابشده از ایران اربیل را هدف قرار دادند
سازمان «ضدترور اقلیم کردستان» اعلام کرد بامداد ۲۶ مرداد، دو پهپاد تهاجمی جمهوری اسلامی دفتر نخستوزیر اقلیم کردستان و محل اقامت رییس دستگاه امنیتی اقلیم را در منطقه پیرمام اربیل هدف قرار دادند.
بر اساس این گزارش، این حمله هیچ تلفاتی به همراه نداشت.
مسرور بارزانی حملات پهپادی حکومت ایران به دفتر ویژه خود و محل اقامت رییس دستگاه امنیت و اطلاعات اقلیم را «بزدلانه و غیرقابل قبول» خواند.
بارزانی گفت: «این تشدید خطرناک تنشها و تهدیدی مستقیم علیه امنیت و ثبات اقلیم کردستان است.»
او افزود: «این حملات ما را از انجام وظایفمان و حفاظت از شهروندانمان بازنخواهد داشت.»
نچیروان بارزانی، رییس اقلیم کردستان عراق، نیز حملات پهپادی حکومت ایران را بهشدت محکوم کرد.
او از دولت عراق خواست به مسئولیت و تعهد قانونی خود برای حفظ امنیت و ثبات کشور و جلوگیری از تکرار چنین حملاتی عمل کند.
تهران نقش خود را تکذیب کرد، بغداد از تشکیل کمیته بررسی خبر داد
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، اعلام کرد در پی حمله به دفتر نخستوزیر اقلیم کردستان عراق، کمیتهای برای بررسی جزییات این حمله تشکیل شده و نتایج تحقیقات به اطلاع افکار عمومی خواهد رسید.
در سوی دیگر، رسانهها در ایران نوشتند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و فواد حسین، همتای عراقی او، در تماسی تلفنی آخرین تحولات امنیتی و ابعاد حمله اخیر به اقلیم کردستان عراق را مورد بررسی قرار دادند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، وزیر خارجه عراق این حمله را «سابقهای خطرناک» خواند و درباره پیامدهای منفی آن برای امنیت عراق و منطقه هشدار داد.
عراقچی نیز گفت «هیچ اطلاعاتی» مبنی بر آغاز این حملات از داخل خاک ایران وجود ندارد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نیز این حمله پهپادی را محکوم کرد و آن را «تحولی بسیار مشکوک» خواند.
بقایی افزود این رویداد باید با «هوشیاری و دقت» مورد توجه قرار گیرد.
اقلیم کردستان: بخشی از درگیریهای منطقهای نبودهایم
اقلیم کردستان عراق در واکنش به حمله اخیر جمهوری اسلامی اعلام کرد هدف قرار دادن «نماد اداره اقلیم کردستان» با اصل حسن همجواری سازگار نیست.
به گزارش العربیه، اقلیم کردستان عراق با انتقاد از حکومت ایران افزود: «با وجود تلاش ما برای حفاظت از مرزها، جمهوری اسلامی با ما به همان شیوه رفتار نکرد.»
این اقلیم تاکید کرد بخشی از درگیریهای منطقهای نبوده است.
به گزارش العربیه، مقتدی صدر، رهبر جریان صدر عراق، نیز حمله پهپادی از خاک ایران به عراق را «مایه تاسف» دانست.
کنسولگری بریتانیا در اربیل حمله به دفتر بارزانی را بهشدت محکوم کرد و بر ضرورت کاهش تنش و حمایت از تلاشها برای حفظ ثبات اقلیم کردستان عراق تاکید کرد.
شبکه روداو ۲۳ مرداد گزارش داد از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، بیش از ۹۶۵ موشک و پهپاد در حملات به اقلیم کردستان عراق به کار رفتهاند که در نتیجه آنها، ۳۲ نفر کشته و ۱۵۴ تن دیگر زخمی شدهاند.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت بهتازگی از لی جائه میونگ، رییسجمهوری کره جنوبی، پرسیده است آیا کشورش مایل است به تلاش آمریکا برای «هستهایزدایی جمهوری اسلامی ایران» بپیوندد، اما پاسخ سئول «نه، متشکریم» بوده است.
دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی در واکنش اعلام کرد سئول با در نظر گرفتن آمادگی دفاعی در شبهجزیره کره و تشریفات قانونی داخلی، همچنان در حال بررسی مشارکت نظامی احتمالی است.
دولت کره جنوبی توضیح بیشتری درباره نوع اقدام مورد بررسی ارائه نکرد.
دستور ترامپ چند ساعت پیش از آغاز رزمایش سالانه «سپر آزادی اولچی» صادر شد. با این حال، ستاد مشترک ارتش کره جنوبی اعلام کرد رزمایش دوشنبه ۲۶ مرداد مطابق برنامه آغاز شده است.
حدود ۱۸ هزار نیروی کره جنوبی در این مانور که قرار است تا ۱۰ روز ادامه یابد، شرکت دارند.
ترامپ نوشت از موافقت آمریکا با برگزاری این رزمایش «خشنود نیست» و تاکید کرد روابط بسیار خوبی با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، دارد.
او گفت این رزمایشها علاوه بر هزینه بالا، پیامی «نامناسب و خصمانه» برای کشوری میفرستند که در دوران ریاستجمهوری او تهدیدی ایجاد نکرده و رفتاری محترمانه داشته است.
دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی اعلام کرد امیدوار است روابط دوستانه رهبران آمریکا و کره شمالی به گفتوگویی معنادار و پیشرفت در مسیر صلح و ثبات شبهجزیره کره منجر شود.
این دفتر افزود دو متحد هماهنگی درباره وضعیت دفاعی و رزمایشهای مشترک را ادامه خواهند داد.
خبرگزاری رویترز نوشت که پنتاگون پرسشها درباره جزییات دستور ترامپ را به کاخ سفید ارجاع داد. کاخ سفید نیز بلافاصله پاسخی ارائه نکرد.
تلاش تازه ترامپ برای گفتوگو با کره شمالی
ترامپ مدتهاست خواستار پایان یا محدودشدن رزمایشهای مشترک با کره جنوبی است. او همزمان بر سر سهم سئول از هزینه استقرار ۲۸ هزار و ۵۰۰ نیروی آمریکایی در این کشور با مقامهای کره جنوبی اختلاف دارد.
کره شمالی که از نظر فنی همچنان با کره جنوبی در وضعیت جنگی است، این رزمایشها را «تمرین برای حمله به خاک خود» میخواند. پیونگیانگ هفته گذشته نیز یک موشک بالستیک به سوی دریای ژاپن شلیک کرد.
جنی تاون، مدیر برنامه «۳۸ نورث» در اندیشکده استیمسون، گفت تصمیم ترامپ ممکن است بخشی از تلاش گستردهتر او برای ایجاد فرصتی دیپلماتیک با پیونگیانگ باشد؛ هرچند بعید است شیوه ناگهانی اعلام آن تاثیر زیادی بر کره شمالی بگذارد.
ترامپ و کیم در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ سه بار دیدار کردند. ترامپ پس از مبادله نامه با رهبر کره شمالی گفت آن دو «عاشق یکدیگر شدهاند»، اما این دیدارها تغییری در برنامه تسلیحات هستهای و موشکهای بالستیک پیونگیانگ ایجاد نکرد.
ویکتور چا، مدیر برنامه کره در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، گفت ترامپ ممکن است بخواهد از گفتوگو با کیم برای تضعیف روابط نظامی کره شمالی و روسیه استفاده کند. نیروهای کره شمالی در جنگ اوکراین در کنار ارتش روسیه جنگیدهاند و مقامهای آمریکایی میگویند این نیروها تجربه عملیاتی قابل توجهی به دست آوردهاند.
اختلافهای دفاعی و اقتصادی
نحوه کاهش رزمایشها هنوز مشخص نیست. این مانورها در سالهای اخیر از تمرینهای گسترده با مهمات واقعی به شبیهسازی رایانهای حملات موشکی و سایبری تغییر کردهاند.
ترامپ همچنین بارها از کره جنوبی خواسته است سهم بیشتری از هزینههای دفاعی را بپردازد.
دو کشور بر سر مسائل اقتصادی نیز اختلاف دارند.
سئول سال گذشته در ازای کاهش تعرفههای آمریکا بر خودروهای کرهای، متعهد شد ۳۵۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایهگذاری کند، اما هنوز جزییات برنامه خود را اعلام نکرده است.
دو متحد همچنین درباره تحقیقات کره جنوبی از شرکت تجارت الکترونیکی کوپانگ، که سهام آن در آمریکا عرضه شده و با پرونده افشای گسترده اطلاعات کاربران روبهرو است، اختلاف دارند.
این روزنامه به نقل از مقامهای ایرانی و عرب و با استناد به ارتباطات رهگیریشده نوشت تهران یادداشت تفاهم امضاشده با دولت دونالد ترامپ در خرداد را فرصتی برای کاهش فشار بر اقتصاد جهانی و آمادهسازی آمریکا و اسرائیل برای حملهای بزرگتر میدانست. از همین رو، رهبران جمهوری اسلامی بهجای اعتماد به مذاکرات، دو ماه گذشته را صرف آمادگی برای رویارویی گستردهتر کردند.
بر اساس این گزارش، اقدامات تهران شامل افزایش کنترل سپاه بر ارتش، انتصاب فرماندهان باسابقه جنگ ایران و عراق و سرکوب اعتراضات، گسترش ضدجاسوسی داخلی و افزایش تولید و دقت موشکها و پهپادها بوده است. حسین محبی، سخنگوی سپاه، نیز گفته بود این نهاد از دوره آتشبس برای تقویت تواناییها و سرعت بخشیدن به تولید موشک استفاده کرده است.
والاستریت ژورنال نوشت اطلاعات کشورهای عربی از تغییر راهبرد رهبران جمهوری اسلامی به سوی «عملیات تهاجمی در خاک دشمن» حکایت دارد. به گفته منابع این روزنامه، هدف تهران وارد کردن خسارت کافی برای جلوگیری از تکرار حملاتی مشابه جنگ ۱۲روزه و درگیری کنونی است و در میان مقامهای ایرانی این دیدگاه وجود دارد که «جنگ اصلی هنوز آغاز نشده است».
به نوشته این روزنامه، تهران در عمل سیاستی دومسیره در پیش گرفت: در حالی که دیپلماتها برای دستیابی به توافق با آمریکا مذاکره میکردند، مجتبی خامنهای و سپاه پاسداران دستگاه امنیتی و گروههای نیابتی را برای تشدید احتمالی جنگ آماده میکردند. سپاه در این چارچوب مشاورانی به عراق، یمن و لبنان اعزام کرد.
اطلاعات رهگیریشده نشان میدهد فرماندهان سپاه برای هماهنگی حملات حوثیها و شبهنظامیان عراقی به یمن رفتهاند. سپاه همچنین بر استقرار موشک، تسلیحات دریایی و پرتابگرهای پهپاد در مناطق مشرف به دریای سرخ نظارت کرده و فهرستی از بنادر و تاسیسات انرژی عربستان سعودی را در اختیار حوثیها قرار داده است.
این تحرکات به گسترش درگیری به دریای سرخ و بابالمندب انجامید. حوثیها نیروهای دولت یمن و کشتیهای سعودی را هدف قرار دادند و بابالمندب را به روی عربستان سعودی بسته اعلام کردند. همزمان، شبهنظامیان عراقی مورد حمایت تهران به حمله به تاسیسات نفتی عربستان متهم شدند و سپاه نیز کشورهای خلیج فارس را به نابودی زیرساختهای انرژیشان در صورت حمله آمریکا به تاسیسات مشابه در ایران تهدید کرد.
در جبهه دیگری، حکومت ایران حملات به نیروها و متحدان آمریکا را افزایش داد. به نوشته والاستریت ژورنال، تهران پنج موشک بالستیک به سوی اردن شلیک کرد و موشکهای ایرانی توانستند از برخی سامانههای دفاعی آمریکا عبور کنند و اهدافی را در اردن، کویت و بحرین بزنند. حکومت ایران همچنین طی دو هفته، شش کشتی اماراتی را هنگام عبور از تنگه هرمز هدف قرار داد.
این گزارش افزود مجتبی خامنهای با انتصاب هفت مقام ارشد امنیتی، ساختار نظامی و سرکوب داخلی را بازآرایی کرده است. محسن رضایی به دبیری شورای عالی امنیت ملی، حسین طائب به فرماندهی بسیج و احمد وحیدی به فرماندهی سپاه منصوب شدهاند. علی عبداللهی نیز با در اختیار گرفتن فرماندهی مشترک، نفوذ سپاه بر ارتش را افزایش داده است.
بر اساس این تغییرات، بسیج مامور شده است به یک «شبکه اطلاعاتی مردمی» تبدیل شود و سپاه رویکرد تهاجمیتری در خارج از مرزها در پیش گیرد. مقامهای ایرانی نگراناند فشار اقتصادی آمریکا بار دیگر اعتراضات داخلی را شعلهور کند و تلاشهای خارجی برای ایجاد ناآرامی، بخشی از مرحله بعدی رویارویی باشد.
والاستریت ژورنال نوشت طرحهای مورد بررسی سپاه برای تشدید جنگ شامل حملات پیشدستانه، خرابکاری در کابلهای اینترنتی خلیج فارس، دامن زدن به ناآرامی در کویت و بحرین و حتی عملیات زمینی احتمالی در کویت است. مقامهای کویتی پیشتر از رهگیری شش عضو سپاه خبر داده بودند که با یک قایق اجارهای وارد جزیرهای در این کشور شده بودند.
این روزنامه همچنین گزارش داد حکومت ایران با سرعتی بیشتر از انتظار در حال بازسازی زیرساختها و احیای دسترسی به پایگاههای موشکی است. به ارزیابی مقامهای منطقه، سپاه با وجود خسارات ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل شکست نخورده و تسلط آن بر تنگه هرمز، موقعیت تهران را در برابر کشورهای عربی تقویت کرده است.
بر اساس گزارش، میانجیگران ایرانی و عمانی در اوایل اوت [اواخر تیرماه] برای ایجاد مسیرهای دریایی و بازگشایی تدریجی تنگه هرمز به توافق رسیده بودند، اما سپاه مانع اجرای آن شد و حمله به کشتیها را از سر گرفت. آمریکا نیز در واکنش، بار دیگر به محاصره دریایی و افزایش فشار اقتصادی روی آورده است.
با این حال، تهران معتقد است میتواند فشار اقتصادی را تحمل کند و به انگیزههای ترامپ بدبین است. نزدیکان مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی نیز گفتوگوهای صلح را احتمالا وقفهای پیش از دور تازه درگیری میدانند و بنبست کنونی را «آرامش پیش از طوفان» توصیف کردهاند.
حماس یکشنبه ۲۵ مرداد در بیانیهای اعلام کرد اسرائیل باید حملات، کشتار و آنچه «نقض توافق و یورش» خواند، متوقف کند. این درخواست پس از مذاکرات قاهره مطرح شد که هدف آن پیشبرد طرح صلح ۲۰ مادهای آمریکا و انتقال توافق به مرحله بعدی بود.
در این نشست، کوشنر از حماس خواست تعهد خود برای زمین گذاشتن سلاحها را به اقداماتی مشخص و قابل راستیآزمایی تبدیل کند. این نخستین گفتوگوی مستقیم او با رهبران حماس از زمان امضای توافق پایان درگیریهای غزه در اکتبر سال گذشته بود.
خلیل الحیه، رییس دفتر سیاسی حماس، در این مذاکرات حضور داشت. تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا و عضو اجرایی شورای صلح، نیکولای ملادنوف، نماینده عالی این شورا، و مقامهایی از مصر، قطر و ترکیه نیز در نشست شرکت کردند.
قرار است کوشنر دوشنبه ۲۶ مرداد با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند. انتظار میرود این گفتوگو بر اقدامات مورد انتظار از اسرائیل، از جمله توقف حملات نظامی، عقبنشینی نیروها به سوی «خط زرد»، افزایش ورود کمکهای بشردوستانه و پیشبرد برنامههای اداره و بازسازی غیرنظامی غزه متمرکز باشد.
به گفته منابع آگاه، واشینگتن دیگر در پی بازبینی چارچوب توافق نیست و میخواهد تعهدات پذیرفتهشده دو طرف به اقداماتی عملی در صحنه تبدیل شوند. هدف اصلی مذاکرات، تعیین گامهای متقابل و قابل راستیآزمایی برای خلع سلاح حماس و اجرای تعهدات اسرائیل عنوان شده است.
به نوشته اکسیوس در حال حاضر هیات صلح خواستار آغاز خلع سلاح حماس، برچیدن زیرساختهای نظامی آن، استقرار نیروی بینالمللی و فراهم شدن امکان بازسازی امن غزه است و در مقابل، از اسرائیل میخواهد از این باریکه عقبنشینی و کمکرسانی بشردوستانه را تسریع کند.
حماس و اسرائیل مهرماه ۱۴۰۴ با پذیرش طرح صلح ترامپ، برای اجرای مرحله نخست آتشبس در نوار غزه به توافق رسیدند.
طرح صلح ۲۰ مادهای ترامپ چارچوب کلی پایان جنگ، خلع سلاح حماس، تشکیل دولت موقت فلسطینی، استقرار نیروی بینالمللی، بازسازی غزه و عقبنشینی اسرائیل را تعیین کرده است. هیات صلح برای اجرای مرحله دوم این طرح، نقشه راهی ۱۵بندی تدوین کرد که چگونگی و ترتیب اجرای تعهدات دو طرف، از جمله خلع سلاح مرحلهای حماس و عقبنشینی متناسب اسرائیل، را مشخص میکند.
