کیتی پری به استفاده کاخ سفید از آهنگش در ویدیوی حمله به ایران اعتراض کرد


کیتی پری، خواننده آمریکایی، از استفاده کاخ سفید از آهنگ «Firework» (آتشبازی) در ویدیویی از حمله آمریکا به اهدافی در ایران انتقاد کرد و گفت این استفاده بدون اطلاع و رضایت او انجام شده است. او افزود که از این اقدام عمیقا شوکه و خشمگین شده است.
کاخ سفید روز پنجشنبه ویدیویی در حساب رسمی خود در تیکتاک منتشر کرد که در آن بخش «boom, boom, boom» آهنگ «Firework» با تصاویری از حملات آمریکا به اهدافی در جنوب ایران همزمان شده است. کاخ سفید در توضیح این ویدیو نوشت: «به ایران هشدار داده شده است.»
کیتی پری روز شنبه در شبکه ایکس نوشت: «از اینکه آهنگ "Firework" بهعنوان موسیقی پسزمینه ویدیوی حملات نظامی در حساب کاربری تیکتاک کاخ سفید استفاده شده، عمیقا شوکه و خشمگین هستم. من این استفاده را تایید نکردم، از من اجازهای خواسته نشد و به هیچ وجه آن را تایید یا حمایت نمیکنم.»
او گفت این آهنگ را با هدف انتقال پیام امید، التیام و قدرت درونی برای افرادی نوشته که با دشوارترین لحظات زندگی خود روبهرو هستند و افزود استفاده از آن برای همراهی تصاویر جنگ و خشونت، با مفهوم و ارزشهای این اثر در تضاد است. پری تاکید کرد: «موسیقی من برای نزدیک کردن انسانها به یکدیگر است، نه برای جشن گرفتن جنگ.»






وبسایت اکسیوس شنبه سوم مرداد بهنقل از دو منبع مطلع گزارش داد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه به ارتش این کشور دستور داد حملات جدیدی علیه جمهوری اسلامی انجام ندهد و به این ترتیب، روند نزدیک به دو هفته حملات روزانه متوقف شد.
دستور ترامپ پس از آن صادر شد که او طی ۱۳ روز گذشته، هر روز با انجام حملات موافقت کرده بود. هنوز مشخص نیست دستور روز جمعه ترامپ تنها محدود به همین روز بوده یا این وقفه ادامه خواهد یافت.
بهنوشته اکسیوس تصمیم ترامپ هم نشاندهنده تمایل او برای فراهم کردن فضای بیشتر برای دیپلماسی است و هم بیانگر این ارزیابی که در صورت بازنگشتن به عملیات رزمی گسترده، سطح کنونی حملات آمریکا به مرز اثربخشی خود رسیده است.
ساعاتی پیش از این گزارش، رسانههای اسرائیلی گزارش داده بودند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حالی از صدور دستور آغاز عملیات بزرگ علیه جمهوری اسلامی خودداری کرد که اسرائیل ارزیابیکرده بود ممکن است آمریکا در طول جمعه شب یا شنبه سوم مرداد حمله بزرگی را که ترامپ وعده داده بود، آغاز کند.
روزنامه واینت در گزارشی نوشت اسرائیل ارزیابی کرده بود که حمله بزرگ آمریکا به جمهوری اسلامی در شامگاه جمعه یا بامداد شنبه سوم مرداد آغاز شود و همین ارزیابی باعث شد اسرائیل دست به آمادهسازیهای گسترده و چشمگیری بزند اما با گذشت ساعات، مقامها در اورشلیم به این نتیجه رسیدند که ترامپ تصمیم گرفته است فعلا دست نگه دارد و فرصت دیگری به تهران بدهد تا امتیازهایی ارائه کند.
بهنوشته این روزنامه، در پشت صحنه، قطر و عمان فشار قابلتوجهی بر حکومت ایران وارد کردند تا موضع خود را نرمتر کند و مانع از عملیاتی گسترده از سوی آمریکا شود که تا آن زمان تقریبا قطعی به نظر میرسید.
کانالهای ۱۱ و ۱۲ تلویزیون اسرائیل نیز گزارش دادند مقامهای این کشور خود را آماده کرده بودند که با حملات دیشب ایالات متحده به جمهوری اسلامی، که انتظار میرفت بسیار گستردهتر از حملات دو هفته گذشته باشد، دامنه جنگ گسترش بیایبد و پای اورشلیم نیز به درگیری باز شود، اما در لحظه آخر، ترامپ تصمیم گرفت که حملات را متوقف کند تا فرصت بیشتری به دیپلماسی بدهد. به همین دلیل، سطح آمادگی اسرائیل برای درگیری گسترده از دیشب کمی کاهش یافته است.
برخلاف پیشبینیها آمریکا نه تنها حمله بزرگ خود به جمهوری اسلامی را آغاز نکرد، بلکه شامگاه جمعه برای اولین بار در بیش از دو هفته گذشته دست به هیچ حمله دیگری نیز نزد.
توقف حملات متقابل پس از ۱۳ روز درگیری، میتواند نشانه دیگری از باز شدن دریچههای دیپلماسی باشد.
در نشانهای دیگر، وزارت حملونقل قطر شنبه اعلام کرد که فعالیتهای دریانوردی برای انواع شناورها از یکشنبه بهطور کامل در خلیج فارس و تنگه هرمز از سر گرفته میشود.
اکسیوس در ادامه گزارش خود نوشت اگر ترامپ دستور ازسرگیری حملات را صادر کند، ارتش آمریکا میتواند با فاصله زمانی نسبتا کوتاهی نیروهای لازم را بسیج کند.
این رسانه بهنقل از منابع خود افزود ارتش آمریکا همچنان در حال آمادهسازی طرحهایی برای بازگشت احتمالی به عملیات رزمی گسترده است، اما ترامپ تاکنون دستوری برای حرکت در این مسیر صادر نکرده است.
اکسیوس نوشت: «طی دو هفته گذشته، ترامپ هر بعدازظهر طرحهای حمله ارائهشده از سوی ارتش را تایید میکرد و این حملات ظرف چند ساعت انجام میشدند. روز جمعه نیز ترامپ طرح مشابهی دریافت کرد، اما چراغ سبز نشان نداد و به ارتش دستور داد حملهای انجام ندهد.
اندکی پس از صدور این دستور در روز جمعه، ترامپ به خبرنگاران در کاخ سفید گفت همچنان گزینه ادامه حملات یا حتی تشدید آنها را در اختیار دارد؛ از جمله اینکه «هرچه دارند را از بین ببریم.»
اما او بهروشنی گفت که به اعتقادش «راهبرد هوشمندانهتر» این است که با ایران «به توافق برسیم.»
ترامپ گفت: «ما همین حالا با آنها در حال گفتوگو هستیم. فکر میکنم هرچه روزها میگذرد، آنها جدیتر و جدیتر میشوند. ما کاملا مسلح و آماده اقدام هستیم، اما در حال گفتوگو با آنها هستیم.»
ترامپ بعدتر در روز جمعه، در سخنرانی خود در شام انجمن خبرنگاران کاخ سفید، گفت تصور نمیکند حکومت ایران در حال حاضر آماده توافق باشد، اما افزود: «من آمادهام گوش بدهم.»
دستور ترامپ برای توقف حملات چند ساعت پس از آن صادر شد که یک هیات عمانی جمعه برای گفتوگو درباره ترتیبات جدیدی بهمنظور بازگشایی تنگه هرمز وارد تهران شد.
دو منبع منطقهای مطلع از مذاکرات گفتند در گفتوگوها پیشرفتهایی حاصل شده و ممکن است توافقی میان عمان و جمهوری اسلامی در روزهای شنبه یا یکشنبه به دست آید.
پس از آن، رییسجمهوری آمریکا باید تصمیم بگیرد که آیا توافق پیشنهادی را خواهد پذیرفت یا خیر.
نزدیک به پنج هفته پس از آنکه رهبران «جنبش جوانان سوسکِ جانتا» در هند اعتراضات خود را با مطالبه استعفای وزیر آموزشوپرورش بهدلیل افشای سوالات امتحانات آغاز کردند، نارندرا مودی، نخستوزیر ۷۵ ساله هند، وعده انجام اصلاحات داد.
او یک ویدیو سلفی کمسابقه منتشر کرد و گفت از رنج معترضان متاثر شده است. این ویدیو اواخر روز پنجشنبه در اینستاگرام منتشر شد؛ همان جایی که جنبش جوانان سوسک جانتا در ماه مه ظرف چند روز ۲۲ میلیون دنبالکننده، عمدتا از نسل زد، جذب کرده بود.
اما این اقدام برای راضی کردن هزاران معترضی که در مرکز دهلی گرد آمده بودند، چند روز پیش از آن سرکوب گسترده پلیس را تحمل کرده و سپس الهامبخش اعتراضات در سراسر کشور شده بودند، کافی نبود.
روز شنبه، وزیر آموزشوپرورش استعفا کرد و به این ترتیب مهمترین خواسته معترضان برآورده شد؛ شکستی کمسابقه برای مودی.
استعفای دارمندرا پرادان، وزیر آموزشوپرورش، یک پیروزی روشن برای جنبش معروف به سوسک به شمار میرود؛ گروهی که حامیان جوانش آشکارا مودی را در قالب رپ، پلاکارد و دیوارنوشته به تمسخر گرفتهاند.
تنها چند هفته پیش چنین چیزی در کشوری که سیاست آن از زمان به قدرت رسیدن مودی در سال ۲۰۱۴ تقریبا بهطور کامل تحت سلطه او بوده، تقریبا غیرقابل تصور بود.
سانجای سریواستاوا، استاد انسانشناسی در دانشگاه سواز لندن، گفت: «تعداد زیادی از افرادی که در اعتراض حضور داشتند ممکن است در واقع از حامیان خود او باشند و این با انواع دیگر اعتراضات در گذشته تفاوت زیادی دارد.»
او افزود: «چیزی که میتوان آن را یک پیروزی دانست این است که اکنون طیف بسیار گستردهتری از مردم در حال زیر سوال بردن دولت هستند. بخش بسیار بزرگتری از جامعه شروع کرده است این ایده را زیر سوال ببرد که حزب حاکم لزوما برای کشور خوب است.»
جرقه اعتراضات با افشای سوالات یک آزمون ورودی پزشکی زده شد، اما بهگفته تحلیلگران مسائل دیگری نیز وجود دارد؛ مهمترین آنها بیکاری جوانان و ترس در میان نسل جوان از این است که هوش مصنوعی مشاغل آنها را در بخشهایی مانند دفاتر پشتیبانی فناوری اطلاعات، حوزهای که هند به آن شهرت دارد، از بین ببرد.
آمیتاب تیواری، تحلیلگر سیاسی، به رویترز گفت: «افشای سوالات فقط نقطه آغاز است. این اعتراضات تا حد زیادی بازتاب اضطراب، نگرانی، نارضایتی، سرخوردگی و خشم در میان جوانان است.»
راجنات سینگ، یکی از وزیران ارشد کابینه مودی، گفت «اولویت اصلی دولت همچنان این است که نگرانیهای واقعی دانشجویان را درک کند، بهسرعت به آنها رسیدگی کند و اطمینان دهد که صدایشان شنیده میشود.»
فاصله دولت و نسل زد
برآورد میشود هندیهای ۱۸ تا ۴۰ ساله حدود ۴۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل دهند، اما تنها حدود ۱۰ درصد کرسیهای مجلس سفلی پارلمان را در اختیار دارند؛ رقمی که بهگفته تیواری، از بیش از دو برابر این میزان در دهه ۱۹۵۰ کاهش یافته است.
میانگین سنی اعضای کابینه بیش از ۶۰ سال است.
اگرچه جنبش سوسک یک حزب سیاسی نیست، همه احزاب مخالف تلاش کردهاند از فرصت کمسابقهای که در اعتراضات علیه مودی ایجاد شده بهرهبرداری و با حمایت از خواستههای دانشجویان، خود را به این جنبش نزدیک کنند.
نخستین آزمونهای خشم جوانان ممکن است در انتخابات سال آینده در ایالت اوتار پرادش، پرجمعیتترین ایالت هند، پنجاب و گجرات، ایالت زادگاه مودی، رخ دهد. حزب بهاراتیا جاناتا در حال حاضر در اوتار پرادش و گجرات قدرت را در دست دارد.
خطر بزرگتر برای مودی ممکن است در انتخابات ملی سال ۲۰۲۹ نمایان شود، بهویژه اگر جنبش سیاسی خود را به یک حزب سیاسی تبدیل کند.
آبهیجیت دیپکه، بنیانگذار این جنبش، گفته است که تاکنون هیچ تصمیمی درباره ورود به رقابتهای انتخاباتی گرفته نشده است.
برخی تحلیلگران میگویند رأیدهندگان جوان تاکنون عمدتا بر اساس خطوط مذهبی یا کاستی رأی دادهاند؛ الگویی که به نفع حزب ملیگرای هندوِ بهاراتیا جاناتا به رهبری مودی بوده است. اما ممکن است این وضعیت در حال تغییر باشد.
اخیرا یک بازیگر که با حزب خودش وارد رقابت شده و با احزاب مخالف ائتلاف کرده بود، با اتکا به پایگاه هواداران نسل زد خود که عمدتا در اینستاگرام فعال هستند، بهعنوان سروزیر ایالت ثروتمند تامیل نادو در جنوب هند انتخاب شد.
آنوراگ ماینس ورما، نویسنده، گفت: «این یک لحظه وزنکشی برای نخستوزیر مودی بود و نشان میدهد آنها تا چه اندازه از خواستههای نسل زد فاصله دارند.»
او افزود: «سالها راهبرد دیجیتال سیاسی حزب حاکم بهاراتیا جاناتا بر پلتفرمهایی مانند ایکس متمرکز بود، جایی که بخش زیادی از گفتوگوی سیاسی جریان داشت. اما اکنون این گفتوگو بهطور فزایندهای به اینستاگرام منتقل شده، بهویژه در میان کاربران جوانتر.»
حزب بهاراتیا جاناتا ممکن است بر بخش عمده هند حکومت کند و خود را بزرگترین حزب سیاسی جهان بداند، اما طی سالها تنها توانسته است ۱۰ میلیون دنبالکننده در اینستاگرام جذب کند؛ کمتر از نصف تعدادی که جنبش سوسک ظرف چند روز به دست آورد.
حزب بهاراتیا جاناتا در شبکه ایکس حدود ۲۳ میلیون و در فیسبوک ۱۸ میلیون دنبالکننده دارد، هرچند حسابهای شخصی مودی در هر سه شبکه اجتماعی دنبالکنندگان بسیار زیادی دارند و تعداد آنها بین ۶۰ تا ۱۰۷ میلیون نفر است.
سانتوش دسای، روزنامهنگار و ستوننویس، به رویترز گفت: «برای اینستاگرام به نوعی اصالت نیاز دارید. پیامهای از پیش ساختهشده و با دقت صیقلخورده جواب نمیدهند. این رسانه را همین نسل ساخته و به لطف همین نسل به چیزی که امروز هست تبدیل شده است. این نسل هیچ تقدسی برای کسی قائل نیست.»
مودی طی یک دهه گذشته بهعنوان چهرهای قدرتمند و قاطع حکومت کرده که بهندرت اشتباهات خود را میپذیرد. دولت او مدتها در برابر برکناری وزیران زیر فشار مقاومت کرده است.
کشاورزان هندی مجبور شدند نزدیک به یک سال اعتراض کنند تا مودی در سال ۲۰۲۱ قوانین جنجالی کشاورزی را لغو کند.
تیواری گفت: «از این به بعد، رهبری که گوش بدهد احتمالا موفقتر خواهد بود و این همان چیزی است که مودی تلاش میکند از خود نشان دهد.»
بر اساس نتایج یک تحقیق تاریخی سهساله درباره ریشههای خانوادگی مادری لیونل مسی، او این امکان را داشت که به جای تیم ملی فوتبال آرژانتین برای برزیل بازی کند. به نوشته سایت گل، فوقستاره اینترمیامی در دوران حرفهای خود همچنین شرایط بازی برای تیمهای ملی ایتالیا و اسپانیا را هم داشت.
بر اساس گزارش شبکه برزیلی گلوبو، فیورنزو سانتینی، تاریخپژوه ایتالیایی، پس از سه سال تحقیق (۲۰۱۹-۲۰۲۲) مستنداتی بدست آورد که نشان میدهد یکی از نیاکان مادری مسی در شهر ریبیراو پرتو، در ایالت سائو پائولوی برزیل، در آغاز قرن بیستم متولد شده است.
این خانواده حدود سال ۱۹۰۵ به شهر روساریو در آرژانتین مهاجرت کردند؛ موضوعی که از نظر حقوقی میتوانست زمینه دریافت تابعیت برزیل و در نتیجه امکان بازی برای تیم ملی این کشور را برای مسی فراهم کند.
علاوه بر برزیل، مسی از طریق ریشههای خانوادگی خود واجد شرایط بازی برای تیم ملی ایتالیا نیز بود. همچنین به دلیل اقامت و رشد فوتبالی در اسپانیا از ۱۳ سالگی، امکان بازی برای تیم ملی این کشور را هم داشت.
فدراسیون فوتبال اسپانیا تلاش زیادی کرد تا مسی پیراهن تیم ملی این کشور را بر تن کند، اما او در نهایت تصمیم گرفت برای آرژانتین بازی کند.
ویسنته دل بوسکه، سرمربی پیشین تیم ملی اسپانیا، گفت: «فدراسیون همه تلاش خود را کرد تا مسی برای اسپانیا بازی کند. اما لیونل نپذیرفت، چون کشورش را دوست دارد. حضور او بهترین اتفاق برای ما بود. مسی، مسی است؛ فقط یک نفر مانند او وجود دارد. هدایت او یک رویا بود.»
آغاز در ایتالیا، توقفی در برزیل
بر اساس این پژوهش، آنجلو مسی، پدربزرگ پدریِ پدربزرگ لیونل مسی، در سال ۱۸۹۳ همراه همسرش شهر رکاناتی ایتالیا را به مقصد روساریو در آرژانتین ترک کرد.
در شاخه مادری خانواده، پژوهش به رانیری کوکیتینی، پدربزرگ مادریِ مادربزرگ مسی، میرسد. او که اهل منطقه سن سورینو مارکه ایتالیا بود، همراه همسرش، روزا ریکتسا، با کشتی «واشینگتن» به برزیل مهاجرت کرد و ۲۰ سپتامبر ۱۸۹۹ وارد بندر سانتوس شد.
اسناد تاریخی نشان میدهد در زمان ورود این خانواده به برزیل، به دلیل دشواری ثبت نامهای خارجی، هم نام و هم نام خانوادگی آنها تغییر کرد. به این ترتیب، «رانیری» به «رامیرو کونچتینی» تغییر یافت؛ تغییری که در آن دوران میان مهاجران رایج بود.
این خانواده در ایالت سائو پائولو ساکن شدند و رانیری در مزرعهای در منطقه رینکائو مشغول به کار شد. آنها بعدا به شهر ریبیراو پرتو نقل مکان کردند و دو فرزندشان، از جمله آردیریگو، در همین شهر متولد شدند. آردیریگو در سال ۱۹۰۴ به دنیا آمد.
مهاجرت از برزیل به آرژانتین
حدود یک سال پس از تولد آردیریگو، خانواده برزیل را ترک کردند و در اطراف شهر روساریو در آرژانتین ساکن شدند.
پس از آن، آنتونیو کوکیتینی، پدربزرگ مادری لیونل مسی، متولد شد. سپس سلیا ماریا کوکیتینی، مادر مسی، به دنیا آمد و سرانجام لیونل آندرس مسی کوکیتینی در ۲۴ ژوئن ۱۹۸۷ متولد شد.
فیورنزو سانتینی گفت تحقیقات او بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ انجام شد؛ زمانی که متوجه شد هیچ سابقهای از نام خانوادگی «کوکیتینی» در ایتالیا وجود ندارد.
او با بررسی اسناد تاریخی و گفتوگو با بستگان مادر مسی دریافت تغییر نام و نام خانوادگی این خانواده در دوران اقامت آنها در برزیل رخ داده است.
سانتینی افزود یافتههای این پژوهش در سال ۲۰۲۲ به اعطای عنوان «شهروند افتخاری» شهر سن سورینو مارکه ایتالیا به لیونل مسی کمک کرد؛ عنوانی که به پاس ریشههای خانوادگی او اعطا شد.
چه اثری از خانواده مسی در برزیل باقی ماند؟
این پژوهش هیچ مدرکی نیافت که نشان دهد پس از مهاجرت خانواده به آرژانتین در سال ۱۹۰۵، بستگان دیگری از مسی در شهر ریبیراو پرتو باقی مانده باشند.
با این حال، یک پیوند نمادین همچنان میان مسی و این شهر وجود دارد. یکی از خیابانهای شهر به نام «مارتینیکو پرادو»، مالک مزرعهای که نیاکان مسی هنگام اقامت در سائو پائولو در آن زندگی میکردند، نامگذاری شده است.
آینده ملی مسی
بازیکنان تیم ملی آرژانتین پس از جام جهانی ۲۰۲۶ و ناکامی در قهرمانی و باخت به اسپانیا در فینال، اکنون در تعطیلات تابستانی به سر میبرند و سپس برای آغاز تمرینات پیشفصل به باشگاههای خود بازخواهند گشت.
انتظار میرود آرژانتین در وقفههای ملی ماههای سپتامبر و اکتبر بار دیگر به میدان برود، هرچند هنوز برنامه رسمی مسابقات این تیم اعلام نشده است.
مسی که به زودی باید در اینترمیامی دوباره به مسابقات باشگاهی برگردد، هنوز درباره ادامه حضور در تیم ملی تصمیمی نگرفته است. هرچند که پیش از جام جهانی گفته شد او در پایان این تورنمنت، از تیم ملی خداحافظی میکند.
رسانههای اسرائیلی شنبه سوم مرداد گزارش دادند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حالی از صدور دستور آغاز عملیات بزرگ علیه جمهوری اسلامی خودداری کرد که اسرائیل ارزیابیکرده بود ممکن است آمریکا در طول جمعه شب یا شنبه سوم مرداد حمله بزرگی را که ترامپ وعده داده بود، آغاز کند.
روزنامه واینت در گزارشی نوشت اسرائیل ارزیابی کرده بود که حمله بزرگ آمریکا به جمهوری اسلامی در شامگاه جمعه یا بامداد شنبه سوم مرداد آغاز شود و همین ارزیابی باعث شد اسرائیل دست به آمادهسازیهای گسترده و چشمگیری بزند اما با گذشت ساعات، مقامها در اورشلیم به این نتیجه رسیدند که ترامپ تصمیم گرفته است فعلا دست نگه دارد و فرصت دیگری به تهران بدهد تا امتیازهایی ارائه کند.
بهنوشته این روزنامه، در پشت صحنه، قطر و عمان فشار قابلتوجهی بر حکومت ایران وارد کردند تا موضع خود را نرمتر کند و مانع از عملیاتی گسترده از سوی آمریکا شود که تا آن زمان تقریبا قطعی به نظر میرسید.
کانالهای ۱۱ و ۱۲ تلویزیون اسرائیل نیز گزارش دادند مقامهای این کشور خود را آماده کرده بودند که با حملات دیشب ایالات متحده به جمهوری اسلامی، که انتظار میرفت بسیار گستردهتر از حملات دو هفته گذشته باشد، دامنه جنگ گسترش بیایبد و پای اورشلیم نیز به درگیری باز شود، اما در لحظه آخر، ترامپ تصمیم گرفت که حملات را متوقف کند تا فرصت بیشتری به دیپلماسی بدهد. به همین دلیل، سطح آمادگی اسرائیل برای درگیری گسترده از دیشب کمی کاهش یافته است.
برخلاف پیشبینیها آمریکا نه تنها حمله بزرگ خود به جمهوری اسلامی را آغاز نکرد، بلکه شامگاه جمعه برای اولین بار در بیش از دو هفته گذشته دست به هیچ حمله دیگری نیز نزد.
توقف حملات متقابل پس از ۱۳ روز درگیری، میتواند نشانه دیگری از باز شدن دریچههای دیپلماسی باشد.
در نشانهای دیگر، وزارت حملونقل قطر شنبه اعلام کرد که فعالیتهای دریانوردی برای انواع شناورها از یکشنبه بهطور کامل در خلیج فارس و تنگه هرمز از سر گرفته میشود.
این در حالی است که در پی حملات سپاه به کشتیها در تنگه هرمز و نیز اعمال محاصره دریایی بندرهای جنوبی ایران از سوی آمریکا، رفتوآمد در یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان در دو هفته گذشته بهشدت کاهش یافته بود؛ امری که در افزایش دوباره قیمت نفت بازتاب یافت.
ارتش آمریکا جمعه در دریای عمان به یک کشتی تجاری که تلاش میکرد محاصره بندرهای ایران را نقض کند، شلیک کرد.
سپاه پاسداران نیز شنبه اعلام کرد نیروهایش طی ۲۴ ساعت گذشته چهار کشتی را که قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، متوقف کردهاند.
سپاه در بیانیهای که از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش شد، اعلام کرد: «چهار شناور که قصد داشتند طی ۲۴ ساعت گذشته از بخش جنوبی تنگه هرمز و از مسیری غیرقانونی و ناامن عبور کنند، پس از شلیک اخطار از سوی نیروی دریایی سپاه متوقف شدند.»
بر اساس این بیانیه، کشتیها سپس «مسیر خود را تغییر دادند.»
وقفهای کوتاه یا بازگشت به دیپلماسی؟
روزنامه تایمز اسرائیل هم نوشت هنوز مشخص نیست توقف حملات نشانه بازگشت به مسیر دیپلماسی است یا صرفا وقفهای کوتاه پیش از ازسرگیری درگیریها.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه گفت هنوز تصمیم نگرفته است که حملات گسترده جدیدی علیه جمهوری اسلامی انجام دهد یا نه، اما افزود تهران اکنون در مذاکرات با واشینگتن «جدیتر» شده است.
این اظهارات پس از گزارشهایی مطرح شد که نشان میداد ترامپ که بهطور فزایندهای از وضعیت موجود ناامید شده، با مشاوران ارشد خود درباره آغاز یک عملیات نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی گفتوگو کرده است.
ترامپ در پاسخ به خبرنگاران در دفتر بیضی که پرسیدند آیا تصمیم خود را گرفته است یا نه، گفت: «نه، هنوز نگرفتهام.»
او افزود: «ببینید، ما همین حالا داریم با آنها صحبت میکنیم. فکر میکنم هرچه روزها میگذرد، آنها جدیتر و جدیتر میشوند؛ شاید به دلیل واضحی.»
ترامپ گفت حکومت ایران باید میان توافق یا مواجهه با «سطح بسیار بالاتری» از حملات یکی را انتخاب کند.
او افزود: «ما کاملا آماده و مسلح هستیم و آماده اقدامیم. اما داریم با آنها صحبت میکنیم، بنابراین تا زمانی که مذاکره میکنیم، خواهیم دید چه میشود. من معتقدم... آنها بسیار جدی هستند. باید هم باشند.»
سفارتخانههای آمریکا در خاورمیانه نیز جمعه به شهروندان آمریکایی در منطقه هشدار دادند که ممکن است گزینههای خروج از منطقه محدودتر شود و احتمال لغو پروازها و اختلال در سفرها افزایش یافته است.
همزمان، سپاه پاسداران به ساکنان کشورهای همسایه توصیه کرد از پایگاههایی که نیروهای آمریکایی در آنها حضور دارند فاصله بگیرند.
واینت در گزارش خود نوشت اگرچه قطر و عمان تهران را برای مصالحه تحت فشار قرار دادهاند، اما مقامهای اسرائیلی با وجود گشایش دیپلماتیک دیگری در آستانه سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل به واشینگتن، همچنان شانس اندکی برای دستیابی به توافقی پایدار میبینند.
بهنوشته این روزنامه، از دید اسرائیل این وقفه بیش از آنکه نشاندهنده تغییری اساسی در ارزیابی کلی از مذاکرات باشد، به منزله فرصتی موقت و حیاتی برای حکومت ایران است. مقامهای اسرائیلی معتقدند یادداشت تفاهم میان واشینگتن و تهران عملاً مرده است و تقریبا هیچ چشماندازی برای دستیابی به توافقی دائمی که جمهوری اسلامی را ملزم به تسلیم در برابر خواستههای آمریکا کند، نمیبینند.
واینت نوشت حتی اگر ترامپ فرصت دیگری به حکومت ایران داده باشد، اسرائیل انتظار ندارد این روند به توافقی پایدار منجر شود. با این حال، تهران ممکن است موفق شده باشد زمان بیشتری برای خود بخرد، هرچند مقامهای اسرائیلی معتقدند این مهلت ممکن است کوتاه باشد.
بنیامین نتانیاهو قرار است دوشنبه راهی واشینگتن شود و سهشنبه ششم مرداد در کاخ سفید با ترامپ دیدار کند. همچنین انتظار میرود او در مراسم خاکسپاری سناتور لیندسی گراهام که اوایل ماه جاری درگذشت، شرکت کند.
تشدید درگیری میان عربستان و حوثیها
در حالی که ایران پس از ۱۳ شب، شب آرامی را پشت سر گذاشت، درگیریها با تشدید تنش میان عربستان سعودی و حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی ادامه دارد. عربستان یک بندر را هدف قرار داد و حوثیها نیز موشکها و پهپادهایی را به سوی تاسیسات نفتی سعودی شلیک کردند
حوثیها این هفته دو نفتکش سعودی را در دریای سرخ هدف قرار دادند؛ اقدامی که نگرانیها درباره احتمال تلاش دوباره این گروه برای مسدود کردن مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ را افزایش داده است.
در واکنش، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن اعلام کرد که عربستان صبح شنبه شهر بندری حدیده در یمن را هدف قرار داده است.
همزمان، منابع امنیتی یونان به رویترز گفتند سامانههای دفاع هوایی در عربستان شنبه دو موشک بالستیک شلیکشده از یمن را که پالایشگاههای نفت در ینبع در ساحل دریای سرخ را هدف گرفته بودند، رهگیری کردند.
دفاع مدنی عربستان چندین هشدار برای ینبع صادر کرد و بعدا اعلام کرد خطر برطرف شده است.
همچنین برای شهر بندری جیزان در نزدیکی مرز یمن، هشدار صادر شد. در ابتدا گزارشی رسمی از خسارات منتشر نشد، اما تصاویر منتشرشده از جیزان ستونهای دود سیاه را نشان میداد که از پالایشگاه آرامکو در این شهر به هوا برخاسته بود.
تایمز اسرائیل به نقل از منابع خود گزارش داد که سامانه دفاعی از سوی نیروهای نظامی یونان اداره میشد. یونان از سال ۲۰۲۱ و بر اساس توافقی برای کمک به حفاظت از زیرساختهای انرژی عربستان، یک سامانه پاتریوت ساخت آمریکا در این کشور مستقر کرده است.
بعدتر در روز شنبه، منابع امنیتی یونان گفتند همین سامانه پاتریوت یک پهپاد شلیکشده از یمن را در منطقه ینبع سرنگون کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شنبه هرگونه نقش تهران در تشدید درگیریهای یمن را رد کرد و خواستار گفتوگو شد.
او گفت: «ما معتقدیم برای مساله یمن، بابالمندب و دیگر مسائل منطقهای، راهحل نظامی وجود ندارد.»
عراقچی گفت وضعیت یمن «نمیتواند به ایران نسبت داده شود» و حوادث اطراف تنگه بابالمندب «ریشه در اختلافات و مسائل قدیمی میان یمن، عربستان سعودی و کشورهای منطقه دارد.»
با این حال، رویترز پیشتر گزارش داده بود که جمهوری اسلامی از حوثیها خواسته است در صورت هدف قرار گرفتن مراکز انرژی ایران از سوی آمریکا، بابالمندب را مسدود کنند. رویترز همچنین از اعزام شماری از افسران سپاه پاسداران به همراه تجهیزات موشکی و نظامی برای حوثیها خبر داده است.
پس از آنکه حوثیها محاصره بنادر عربستان را اعلام کردند و مدعی حمله به نفتکشها شدند، درگیری میان آنها و عربستان بار دیگر بالا گرفته است. درگیری دو طرف از زمان آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی متوقف شده بود.
این محاصره توانایی عربستان برای انتقال کالا و نفت به بازارهای جهانی را تهدید کرده است؛ بهویژه پس از آنکه جمهوری اسلامی نیز بهطور همزمان تنگه هرمز، تنها مسیر دریایی دیگر عربستان، را مسدود کرده است.
سخنگوی حوثیها جمعه گفت این گروه تردد از تنگه بابالمندب را مسدود نکرده و محاصره دریایی «فقط طرف سعودی را تحت تاثیر قرار میدهد.»
روزنامه نیویورکپست شنبه سوم مرداد گزارش داد نیروهای عملیات ویژه آمریکا در حالت آمادهباش قرار دارند تا برای به دست آوردن اورانیوم غنیشده ایران از تاسیسات هستهای بهشدت مستحکم این کشور، عملیاتی را آغاز کنند که از آن بهعنوان «پیچیدهترین عملیات در تاریخ نظامی» یاد شده است.
یک منبع آگاه از برنامهریزیهای نظامی به نیویورکپست گفت این عملیات فوقالعاده پیچیده شامل یورش هزاران نیروی زمینی به تاسیسات هستهای ایران خواهد بود؛ نیروهایی که باید از تلههای انفجاری عبور کنند، از گروههای مهندسی و ساختمانی استفاده کنند و همزمان یک نیروی دفاعی بزرگ برای مسدود کردن مسیرهای اطراف تاسیسات مستقر کنند.
جوزف راجرز، معاون مدیر مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، نیز به این روزنامه گفت: «از گفتنش خوشم نمیآید، اما فکر میکنم محتملترین راه برای خلاص شدن از مواد هستهای ایران، دستکم آنچه اکنون در اختیار دارند، یک عملیات نظامی است؛ چون مذاکرات به این زودیها به جایی نمیرسد.»
راجرز افزود پس از انجام این مراحل، یک گروه کوچک از نیروهای عملیات ویژه، عملیات واقعی و بسیار خطرناک بازیابی مواد را انجام خواهد داد.
او گفت: «فکر میکنم این یکی از پیچیدهترین عملیاتهای تاریخ نظامی، اگر نگوییم پیچیدهترین آنها، خواهد بود. این عملیات از نظر لجستیکی سنگین و دشوار خواهد بود و در محیطی مورد مناقشه انجام میشود. ارتش ایران تا حد زیادی نابود شده است، اما آنها همچنان بسیار پیشرفتهتر از کوباییهایی هستند که از مادورو محافظت میکردند.»
بر اساس این گزارش، گروه نیروهای عملیات ویژه ممکن است شامل اسکادران نقرهای تیم ششم سیل، گردان دوم رنجر و گروهان ۲۱ مهمات ارتش آمریکا باشد. گروهان ۲۱ مهمات، مسئولیت جابهجایی و انتقال هر میزان اورانیوم غنیشدهای را برعهده خواهد داشت که از تاسیسات عمدتا ویرانشده فردو و تاسیسات بهشدت آسیبدیده اصفهان به دست آید.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سال ۲۰۲۵ گزارش داده بود که جمهوری اسلامی در مجموع بیش از ۹هزار کیلوگرم اورانیوم غنیشده در سطوح مختلف در اختیار داشته است.
نیویورکپست در ادامه گزارش خود نوشت که تاسیسات هستهای اصفهان که در منطقهای دورافتاده قرار دارد و بهشدت محافظت میشود، در هفتههای اخیر به تلههای انفجاری مجهز شده است.
راجرز گفت: «شما باید در اطراف تمام سایتهایی که قصد دارید وارد آنها شوید و مواد را از آنجا خارج کنید، یک محدوده امن ایجاد کنید. این کار مستلزم حضور نیروهای زمینی برای تامین امنیت پیرامون سایتها و سپس ایجاد یک مسیر امن برای کاروان تا فرودگاه است.»
نیروهای نظامی آمریکا همچنین باید ورودیهای تخریبشده تاسیسات را حفاری و باز کنند و در همان حال حملات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را دفع کنند.
ریچارد گلدبرگ، که در نخستین دولت ترامپ مدیر امور مقابله با سلاحهای کشتار جمعی ایران در شورای امنیت ملی کاخ سفید بود، به نیویورکپست گفت: «بنابراین پرسش این است که تا چه مدت میتوانید چنین وضعیتی را حفظ کنید و همچنان قادر باشید همه نیروهایتان را از منطقه خارج کنید؟»
این ماموریت همچنین مستلزم کنترل کامل یک کریدور هوایی خواهد بود تا ارتش بتواند نیروها و محموله را به مکانی امن منتقل کند.
گلدبرگ گفت: «گزارشهایی دیدهایم که نشان میدهد ایران تاسیسات اصفهان را مستحکمتر کرده، تلههای انفجاری کار گذاشته و احتمالا نیروهایی را نیز در پیرامون آن مستقر کرده است.»
او افزود: «در حال حاضر هیچ عنصر غافلگیری وجود ندارد. اهداف ثابت هستند. ما میدانیم کجا هستند. ایرانیها هم میدانند کجا هستند.»
بر اساس گزارشی که سیانان ماه گذشته منتشر کرد، حکومت ایران در آستانه احتمال یورش به تاسیسات اصفهان، در تونلهای این مجموعه مین و مواد منفجره کار گذاشته است.
گفته میشود تاسیسات واقع در «کوه کلنگی» در نطنز اکنون محل نگهداری صدها سانتریفیوژ حکومت ایران است.
پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر اینکه حکومت ایران صدها سانتریفیوژ را به تاسیساتی در دل کوه کلنگ گزلا منتقل کرده، اکنون از این تاسیسات نیز بهعنوان یک هدف احتمالی نام برده میشود.
گلدبرگ گفت: «نمیدانیم چه تعداد سانتریفیوژ آن پایین وجود دارد. آیا قرار است آنها را واقعا باز کنند، نابود کنند یا بیرون بیاورند؟ منظورم این است که اگر مجبور باشید داخل کوه کلنگ گزلا یک ماموریت عملیات ویژه انجام دهید، محتملترین دلیلش این است که فکر میکنید نمیتوانید این تاسیسات را با حمله هوایی فروریزید.»
بهنوشته نیویورکپست تصمیم درباره اینکه آیا حملات هوایی بهتنهایی کافی خواهند بود یا نه، به میزان اطلاعات جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره نقشه تاسیسات و نقاط ضعف ساختمان بستگی دارد؛ مشابه بمبهای سنگرشکنی که «پاشنه آشیل» تاسیسات بهشدت مستحکم فردو، یعنی کانال تهویه آن، را هدف قرار دادند.
گلدبرگ گفت: «این یک ماموریت تخریب است. اگر بخواهید وارد تاسیسات شوید، هدفتان این خواهد بود که تاسیسات را فروریزید.»
بهنوشته نیویورکپست برخلاف اصفهان و فردو، آمریکا ممکن است بتواند در کوه کلنگ گزلا به موفقیتی سریع دست یابد.
گلدبرگ با اشاره به عملیاتی که در آن نیکلاس مادورو، دیکتاتور سابق ونزوئلا، در مجموعه ریاستجمهوری در کاراکاس بازداشت شد، گفت: « عملیات در کوه کلنگ گزلا بالقوه میتواند شبیه عملیات مادورو باشد. چون نفوذ میکنید، مواد منفجره را کار میگذارید و خارج میشوید.»