سنتکام: یک نظامی آمریکایی در عراق هنگام انفجار کنترلشده مهمات پهپاد جمهوری اسلامی کشته شد
ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، شامگاه یکشنبه ۲۸ تیر اعلام کرد یک نظامی آمریکایی ۲۷ تیر در شمال عراق، هنگام انفجار کنترلشده مهمات منفجرنشده بهجا مانده از یک پهپاد سرنگونشده جمهوری اسلامی، کشته و یک نظامی دیگر زخمی شد.
سنتکام افزود نظامی زخمی دچار جراحتی جزیی شده و همچنان تحت درمان است.
این نهاد همچنین اعلام کرد نیروهای ارتش آمریکا پس از جستوجویی گسترده، یکشنبه بقایای انسانی ناشناس را در محل حمله ۲۶ تیر جمهوری اسلامی به اردن پیدا کردند و بررسیها برای تایید هویت این بقایا ادامه دارد.
سنتکام پیشتر از کشته شدن دو نظامی آمریکایی و مفقود شدن یک نظامی دیگر در پی حمله ۲۶ تیر جمهوری اسلامی به اردن خبر داده بود.
این نهاد اعلام کرد به احترام خانوادهها و تا زمان تکمیل روند اطلاعرسانی به خانوادهها، اطلاعات بیشتری، از جمله هویت نظامیان کشتهشده و مفقودشده، منتشر نخواهد کرد.
امدادگران در حال امدادرسانی به ساکنان آپارتمانی که بامداد یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ در زاپوریژیا هدف حمله هوایی روسیه قرار گرفت، رویترز
روسیه در یکی از گستردهترین حملات موشکی بالستیک از آغاز جنگ، کییف و چند شهر دیگر اوکراین را هدف قرار داد؛ حملاتی که بر اساس آمار اولیه، دستکم هفت کشته و دهها زخمی بر جا گذاشت و بار دیگر کمبود سامانههای پدافند هوایی اوکراین را برجسته کرد.
خبرگزاری رویترز یکشنبه ۲۸ تیر گزارش داد در حمله شبانه به پایتخت اوکراین، دستکم یک نفر کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند. ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این حمله را یکی از بزرگترین موجهای حملات موشکی بالستیک روسیه در طول جنگ خواند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه در این حملات ۴۱ موشک از انواع مختلف و ۱۲۵ پهپاد به کار برد. به گفته ارتش اوکراین، ۱۸ موشک و ۱۰۸ پهپاد رهگیری و سرنگون شدند.
به گزارش خبرنگار رویترز از کییف، بامداد یکشنبه رشتهای از انفجارهای مهیب در سراسر این شهر طنینانداز شد و ساختمانهایی را در چندین منطقه ویران کرد. ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، گفت ساختمانهای مسکونی، انبارها، یک سوپرمارکت و یک خوابگاه آسیب دیدند و حال سه نفر از زخمیها وخیم است.
خودروهای سوخته در محل حمله موشکی روسیه به کییف، ۲۸ تیر ۱۴۰۵، رویترز
حملات همچنین به یک ایستگاه مترو که پیشتر نیز بارها هدف قرار گرفته بود، خسارت زد و یک زیرگذر عابر پیاده در نزدیکی آن را ویران کرد.
در شمالشرق اوکراین نیز اصابت موشک به یک مرکز پستی در حومه خارکیف، نزدیک مرز روسیه، چهار کشته و ۱۹ زخمی بر جا گذاشت.
مقامهای اوکراینی اعلام کردند در شهر زاپوریژیا در جنوبشرق این کشور نیز بمبهای روسیه به ساختمانهای مسکونی اصابت کردند. دستکم دو نفر در این حملات کشته و ۱۴ نفر زخمی شدند و نیروهای امدادی برای یافتن بازماندگان به جستوجو در میان آوارها پرداختند.
کمبود سامانههای دفاعی ضد موشک بالستیک
روسیه در هفتههای اخیر حملات موشکی بالستیک به کییف و دیگر شهرهای اوکراین را افزایش داده است. این در حالی است که اوکراین با کمبود شدید سامانههای پدافند هوایی طراحیشده در آمریکا روبهرو است.
زلنسکی هفته گذشته گفت آمریکا و اوکراین بر سر صدور مجوز تولید موشکهای رهگیر پاتریوت به توافق سیاسی رسیدهاند و ابراز امیدواری کرد تولید این موشکها تا پایان سال آغاز شود.
محل برخورد یکی از موشکهای بالستیک روسیه در شهر کییف، ۲۸ تیر ۱۴۰۵، رویترز
او یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «محافظت در برابر موشکهای بالستیک اکنون اولویت همیشگی و اصلی ماست. ما هر روز به موشکهای رهگیر نیاز داریم.»
افزایش حملات روسیه در پنجمین سال جنگ تمامعیار، فشار بر متحدان خارجی کییف را برای تسریع در تحویل سامانههای دفاعی ضد موشک بالستیک افزایش داده است.
با وجود خسارتهای گسترده، فعالیتهای روزمره ساعاتی پس از حمله در بخشهایی از کییف از سر گرفته شد. خبرنگار رویترز مستقر در کییف نوشت میوهفروشان غرفههای موقت خود را دوباره برپا کردند و کارگران همزمان مشغول جمعآوری آوارهای ایستگاه مترو و زیرگذر فروریخته بودند.
تنش نظامی میان آمریکا و جمهوری اسلامی با هشتمین دور حملات ایالات متحده به مواضع نظامی ایران وارد مرحله تازهای شده است. سنتکام اعلام کرد تاسیسات پدافندی و نظارت ساحلی، توان دریایی و انبارهای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده و نیروهای سپاه مرتبط با حمله به نظامیان آمریکایی در اردن نیز مورد حمله قرار گرفتهاند.
گزارشهایی از حملات به قشم، حاجیآباد، سیریک، شادگان، آبادان و محل در حال ساخت نیروگاه هستهای دارخوین منتشر شده است؛ آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد در حال بررسی حمله احتمالی به دارخوین است و تاکید کرد در آخرین بازرسی، ماده هستهای در آن محل وجود نداشت.
در مقابل، جمهوری اسلامی حملات موشکی و پهپادی خود را به پایگاههای آمریکا و اهدافی در کویت، بحرین، اردن و اقلیم کردستان عراق گسترش داده است. موشکهای پرتابشده به سوی بندر عقبه در اردن رهگیری شدند و بخشی از بقایای آنها در نزدیکی ایلات اسرائیل سقوط کرد. اردن کاردار جمهوری اسلامی را احضار کرد و کویت، بحرین، امارات و اتحادیه عرب حملات تهران را محکوم کردند. سپاه و ارتش جمهوری اسلامی نیز اعلام کردهاند حمله به پایگاهها و تاسیسات آمریکایی در منطقه ادامه خواهد یافت.
تنگه هرمز همچنان یکی از اصلیترین محورهای بحران است. سپاه اعلام کرد چهار کشتی را بهدلیل حرکت در مسیری که «ناایمن» خوانده متوقف کرده و در این عملیات دو کشتی دچار حادثه شدهاند. همزمان گزارشها از مینگذاری، اختلال در کشتیرانی، توقف یا کاهش صادرات نفت ایران و افزایش سطح تهدید دریایی حکایت دارد. جمهوری اسلامی میگوید حاکمیت خود بر تنگه را اعمال خواهد کرد، در حالی که کشورهای منطقه بر آزادی کشتیرانی و جلوگیری از گسترش جنگ به مسیرهای تجاری و انرژی تاکید دارند.
در آمریکا نیز درباره ادامه جنگ اختلاف سیاسی آشکاری شکل گرفته است. ترامپ و شماری از جمهوریخواهان از ادامه فشار نظامی برای تضعیف توان موشکی و دریایی جمهوری اسلامی و بازگرداندن تهران به مذاکره دفاع کردهاند، اما شماری از دموکراتها این درگیری را «جنگی انتخابی» و خارجشده از کنترل خواندهاند.
همزمان اردن، عمان، ترکیه و قطر خواستار اجرای آتشبس، بازگشت واشینگتن و تهران به مذاکرات و افزایش تلاشهای دیپلماتیک شدهاند؛ با این حال، ادامه حملات متقابل و افزایش استقرار جنگندهها و تجهیزات آمریکایی نشان میدهد خطر گسترش بیشتر جنگ همچنان جدی است.
علیرضا سلیمی، عضو هیاترییسه مجلس، در گفتوگو با خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران اعلام کرد جمهوری اسلامی علاوه بر تنگه هرمز، بابالمندب و «دهها نقطه راهبردی دیگر» را در اختیار دارد و در صورت تهدید منافع و زیرساختهای کشور، از این ظرفیتها استفاده خواهد کرد.
این عضو هیاترییسه مجلس، گفت: «اگر قرار باشد صادرات نفت از خلیج فارس و تنگه هرمز با محدودیت مواجه شود، هیچ کشوری در منطقه نفت صادر نخواهد کرد و اگر در زیرساختهای انرژی ما مشکلی ایجاد شود، کل زیرساختهای انرژی منطقه و جهان دچار اختلال خواهد شد.»
سلیمی افزود اقدامات دونالد ترامپ، نمیتواند «حیثیت از دست رفته» او را احیا کند و اقدامات جدی جمهوری اسلامی، منجر به وارد آمدن «ضربات جبرانناپذیر» به اقتصاد آمریکا خواهد شد.
عادل فردوسیپور، مجری برنامه فوتبال ۳۶۰، در واکنش به اظهارات امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی فوتبال، گفت: «آقای سرمربی تیم ملی، شما که خودتان در همین دوره جنگ حتی یک دقیقه هم در ایران نبودید؛ یا چند روز در امارات بودید یا ۴۰، ۵۰ روز در ویلایتان در آلانیای ترکیه حضور داشتید.»
فردوسیپور در ادامه گفت: «گفتند ما چرا این مدت توی غار بودیم و بعد همزمان با جام جهانی پیدایمان شد. اما نه در جنگ ۱۲ روزه و نه در این جنگ اخیر، نه من و نه همکارانم از تهران تکان نخوردیم. خود من شخصا از تهران جم نخوردم. همیشه کنار مردم بودیم، نه از ایران خارج شدیم و نه جایی رفتیم. اگر شخص دیگری این حرف را میزد، شاید قابل درک بود، اما شما دیگر نباید از "غار" صحبت کنید.»
امیر قلعهنویی صبح شنبه در جلسه ستاد کمیته فرهنگی جام جهانی ۲۰۲۶، از «حاکمیت و دولتمردان» خواسته بود با منتقدان برخورد کنند و گفته بود: «میکروفون دست افرادی است که در زمان جنگ برنامهشان را تعطیل کردند و به غار رفتند و در جام جهانی پیدایشان شد.»
فردوسیپور همچنین درباره انتقاد از عملکرد تیم ملی گفت: «تصمیم گرفتیم منصفانه نقد کنیم؛ نه همهچیز را سیاه ببینیم و نه سفید. اما بعد از آن، عدهای گفتند هر کسی از تیم ملی انتقاد کند، بیوطن، خائن یا معاند است. واقعا نقد منصفانه چه ربطی به بیوطن بودن دارد؟»
او در پایان گفت: «اینکه تیم ملی را مصادره کنید و خودتان را خط قرمز کشور بدانید، چه معنایی دارد؟ کسی که چندین هفته در آلانیا ترکیه بوده، نباید به کسانی که تمام این مدت در تهران و کنار مردم بودند، بگوید "توی غار بودید".»
دود ناشی از حملات جمهوری اسلامی به تاسیسات نفتی منگف در کویت، ۲۷ تیر ۱۴۰۵، رویترز
در عملیات ۶ساعته سنتکام در هشتمین شب پیاپی تشدید تنشها، تاسیسات پدافند هوایی و نظارت ساحلی و انبارهای موشک و پهپاد جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت. تهران نیز به دو پایگاه آمریکا در کویت حمله کرد و پس از پایان عملیات آمریکا، ضمن ادامه حملات به کویت، بحرین و اردن را هدف گرفت.
دور تازه حملات آمریکا ساعت ۱:۳۰ بامداد یکشنبه ۲۸ تیر به وقت ایران، آغاز شد و حدود شش ساعت، تا تقریبا ساعت ۷:۳۰ صبح، ادامه یافت.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در پیام پایان عملیات نوشت: «نیروهای آمریکا در هشتمین شب متوالی با موفقیت به تاسیسات نظارت ساحلی و پدافند هوایی نظامی ایران، قابلیتهای دریایی و انبارهای موشک و پهپاد آن حمله کردند تا به تضعیف قابلیتهای نظامی ایران ادامه دهند.»
سنتکام گفت هدف این حملات، تضعیف بیشتر توان جمهوری اسلامی در تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز و «مجازات سریع» نیروهای سپاه پاسداران بود؛ نیروهایی که به نظامیان آمریکایی در اردن حمله کردند.
اهداف حملات آمریکا در هشتمین شب تنشها
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد جنگندههای آمریکایی ساعت ۶:۱۰ صبح یکشنبه بار دیگر مناطقی را در جزیره قشم هدف قرار دادند و دستکم دو صدای انفجار در این جزیره شنیده شد. گزارشهای دیگری نیز از حمله آمریکا به مناطقی در نزدیکی سیریک در جنوب ایران و شادگان در نزدیکی مرز عراق حکایت داشتند.
سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی اعلام کرد آمریکا بامداد یکشنبه به محل ساخت نیروگاه هستهای دارخوین حمله کرد. ساعتاتی پس از آن، آژانس بینالمللی انرژی اتمی این حملات را تایید کرد و گفت در حال بررسی گزارشهای مربوط به این حمله است. این نهاد تایید کرد تاسیسات دارخوین در مراحل بسیار ابتدایی ساخت قرار دارد و هنگام آخرین بازدید بازرسان، هیچ ماده هستهای در آن وجود نداشت.
افزون بر این، صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز حدود ساعت ۵ عصر یکشنبه ۲۸ تیر، از شنیده شدن صدای انفجار در آبادان خبر داد. وبسایت اسکاننیوز از شنیده شدن صدای انفجار در آبادان و بندرعباس خبر داده بود، اما منشا انفجارها و خسارت یا تلفات احتمالی مشخص نشد. سنتکام پیش و پس از اعلام این اخبار از سوی رسانههای ایران، درباره ازسرگیری حملات بیانیهای صادر نکرد.
حملات جمهوری اسلامی در جریان عملیات آمریکا
ارتش جمهوری اسلامی در جریان عملیات ششساعته آمریکا، اعلام کرد با پهپادهای انتحاری به انبار مهمات ارتش آمریکا در اردوگاه العدیری و رادار پاتریوت و رادار هوایی در پایگاه علیالسالم کویت حمله کرده است.
در ادامه روز یکشنبه، علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، نیز آمریکا را تهدید کرد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «پاسخی قاطع و ویرانگر» خواهند داد و «هزینههایی سنگینتر» از جنگهای گذشته بر این کشور تحمیل خواهند کرد. او در بیانیه خود بر حفظ اتحاد نیروهای نظامی و «انسجام درونی» در ایران تاکید کرد.
ادامه حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه پس از پایان عملیات آمریکا
حملات جمهوری اسلامی علیه کشورهای منطقه پس از انتشار پیام پایان عملیات سنتکام ادامه یافت. ارتش جمهوری اسلامی صبح یکشنبه از دور تازه حملات پهپادی در مرحله هفدهم عملیات موسوم به «صاعقه» خبر داد و گفت این حملات که از بامداد آغاز شده بودند، انبار مهمات ارتش آمریکا در اردوگاه العدیری و سولههای تجهیزات و نیروهای آمریکایی در پایگاه علیالسالم را هدف قرار دادند.
پس از آن ارتش کویت اعلام کرد در حال رهگیری موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی است و گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار در این کشور منتشر شد. وزارت برق کویت بعدتر خبر داد یک نیروگاه تولید برق و آبشیرینکن برای دومین بار در دو روز هدف قرار گرفت. این حمله به ایجاد یک آتشسوزی منجر شد، اما گزارشی از کشتههای احتمالی یا میزان خسارتها منتشر نشد.
حوالی ظهر به وقت ایران، آژیرهای خطر در بحرین به صدا درآمدند و تلویزیون دولتی این کشور اعلام کرد پدافند هوایی بحرین حمله جمهوری اسلامی را دفع کرد. ستاد کل نیروهای مسلح بحرین حملات را «خصمانه» و «برنامهریزیشده» خواند و استفاده از موشکها و پهپادها برای هدف قرار دادن غیرنظامیان و اموال خصوصی را نقض حقوق بینالملل بشردوستانه دانست.
حملات سپس به اردن کشیده شد. حوالی چهار عصر به وقت ایران، منابع اردنی به العربیه گفتند موشکهای پرتابشده از ایران بهسوی بندر عقبه، در نزدیکی مرز اسرائیل، پیش از رسیدن به این شهر رهگیری شدند.
ارتش اردن یک ساعت بعد اعلام کرد پدافند هوایی این کشور سه موشک از چهار موشک ایرانی را رهگیری و سرنگون کرد و موشک چهارم در منطقهای دورافتاده و غیرمسکونی در جنوب اردن سقوط کرد. در این حمله کسی کشته یا زخمی نشد و خسارت مادی نیز گزارش نشد.
سفارت آمریکا در اردن پیش از این حمله از تخلیه فرودگاه بینالمللی و بندر عقبه بهدلیل وجود یک تهدید خبر داده و از شهروندان آمریکایی خواسته بود به این مناطق نروند. سخنگوی دولت اردن در مقابل گفت مقامهای این کشور هیچ دستوری برای تخلیه فرودگاه یا بندر صادر نکردهاند.
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، پیش از مشخص شدن نتیجه حمله هشدار داد شلیک موشک از ایران بهسوی عقبه ممکن است موجب سقوط ترکش در خاک اسرائیل شود و از ساکنان جنوب این کشور خواست در صورت به صدا درآمدن آژیرها به پناهگاه بروند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد پرتاب موشکها از ایران بهسوی عقبه را شناسایی کرد و برای جلوگیری از ورود بقایای این موشکها به خاک اسرائیل دست به اقدام پدافندی زد. به گفته ارتش اسرائیل، بقایای یک موشک رهگیریشده در منطقهای باز در نزدیکی ایلات سقوط کرد، اما خسارت یا تلفاتی بر جای نگذاشت و آژیر خطر نیز در اسرائیل به صدا درنیامد.
نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز عصر یکشنبه اعلام کرد چهار کشتی را که به گفته این نیرو پس از خاموش کردن سامانههای ناوبری و نادیده گرفتن هشدارها قصد داشتند از مسیری «ناایمن» از تنگه هرمز خارج شوند، متوقف کرد.
در اطلاعیه سپاه آمده بود: «در این اقدام دو کشتی دچار حادثه شدند و دو کشتی دیگر از ادامه مسیر منصرف شدند.» این نیرو درباره نوع حادثه یا وضعیت سرنشینان کشتیها توضیحی نداد.
در روزهای اخیر، هر دو طرف تردد کشتیها را هدف قرار دادهاند. آمریکا میگوید محاصره دریایی ایران را اجرا میکند و تهران نیز اعلام کرده است کشتیهایی را هدف میگیرد که مقررات جمهوری اسلامی برای عبور از تنگه هرمز را نقض کنند.
در میانه تشدید درگیریها، شبکه کان اسرائیل گزارش داد آمریکا علاوه بر هواپیماهای سوخترسان، دهها جنگنده دیگر به خاورمیانه اعزام کرده و بخشی از این جنگندهها قرار است در پایگاههای نیروی هوایی اسرائیل مستقر شوند.
بر اساس این گزارش، یک اسکادران جنگنده اف-۱۶ در ۲۴ ساعت گذشته در اردن فرود آمد و جنگندههای بیشتری نیز در روزهای آینده به پایگاههای منطقه اعزام خواهند شد. یک مقام آمریکایی به کان گفت این نیروها شامل اسکادرانهای اف-۳۵ و اف-۱۶ هستند و استقرارشان پس از تکمیل مقدمات لجستیکی در روزهای آینده پایان مییابد.
والاستریت ژورنال هم به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت افزایش توان جمهوری اسلامی در هدف قرار دادن نقاط حساس، در واشینگتن نگرانیهایی درباره احتمال دریافت کمک از چین یا روسیه ایجاد کرده است.
به گفته این مقامها، جمهوری اسلامی خود را با سامانههای دفاعی آمریکا تطبیق داده و از موشکهایی استفاده میکند که با سرعت بسیار بالا حرکت میکنند و هنگام حرکت بهسوی زمین قابلیت مانور دارند. این گزارش مدرکی درباره کمک مستقیم پکن یا مسکو ارائه نکرد.
دور تازه درگیریها در پی از هم پاشیدن توافق موقت آتشبسی آغاز شد که یک ماه پیش امضا شده بود. در همین دوره، رویارویی آمریکا و جمهوری اسلامی بر سر کنترل تنگه هرمز شدت گرفته است؛ آبراهی که معمولا حدود یکپنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکند.
