اردوغان: منطقه ما تحمل درگیری جدید ندارد

در پس این نام، تاریخ خانواده‌ای قرار دارد که بخش بزرگی از دارایی خود را در قالب موقوفه و فعالیت‌های عام‌المنفعه در اختیار جامعه قرار داد، اما با پیروزی انقلاب، این میراث نیز مانند بسیاری از اموال و نهادهای خصوصی، سرنوشتی متفاوت پیدا کرد.

حسن نمازی، از اعضای این خانواده، در واشینگتن متولد شد و تحصیلات خود را در دانشگاه هاروارد ادامه داد. او در ۲۲ سالگی و در غیاب پدر، برای اداره موقوفه خانوادگی به ایران بازگشت؛ مجموعه‌ای که از مهم‌ترین نهادهای خیریه کشور به شمار می‌رفت.

اما انقلاب ۱۳۵۷ مسیر زندگی او و خانواده‌اش را دگرگون کرد. دارایی‌های خانواده، شرکت‌ها، املاک و حتی موقوفه‌هایی که با هدف خدمات عمومی ایجاد شده بودند، مصادره شدند و مدیریت آن‌ها به ساختار جدید قدرت واگذار شد.

نمازی پس از بازگشت به آمریکا فعالیت خود را در حوزه اقتصاد، امور خیریه و سیاست از سر گرفت.

او طی سال‌های بعد به یکی از چهره‌های شناخته‌شده در فضای سیاسی آمریکا تبدیل شد و با شماری از سیاستمداران برجسته، از جمله بیل کلینتون، همکاری و ارتباط نزدیک داشت. حضور در فضای سیاسی واشینگتن، فعالیت‌های اقتصادی و مشارکت در امور خیریه، او را به یکی از ایرانیان- آمریکایی‌های شناخته‌شده در این حوزه تبدیل کرد.

اما مسیر زندگی او بار دیگر تغییر کرد. بازداشت و محکومیت به زندان در آمریکا، تجربه‌ای بود که به‌گفته او نگاهش را به عدالت، نظام کیفری و مفهوم آزادی دگرگون ساخت.

سال‌هایی که پشت میله‌های زندان سپری کرد، زمینه‌ساز تغییر مسیر فعالیت‌هایش شد و پس از آزادی در سال ۲۰۱۹ با فرمان اجرایی دونالد ترامپ، بخش عمده توان خود را صرف حمایت از زندانیان، اصلاح نظام قضایی و زندان‌های آمریکا و کمک به افرادی کرد که پس از آزادی با دشواری‌های بازگشت به جامعه روبه‌رو هستند.

روایت زندگی حسن نمازی، تنها داستان فراز و فرود یک خانواده ثروتمند یا یک فعال سیاسی نیست، بلکه بخشی از تاریخ معاصر ایران را نیز بازتاب می‌دهد؛ از شکل‌گیری یکی از بزرگ‌ترین موقوفه‌های کشور و مصادره آن پس از انقلاب، تا پیامدهای سیاسی و اقتصادی استقرار جمهوری اسلامی.

او معتقد است تصمیم‌هایی که در نخستین سال‌های پس از انقلاب، به رهبری روح‌الله خمینی گرفته شد، هزینه‌های سنگینی بر جامعه ایران تحمیل کرد؛ هزینه‌هایی که آثار آن همچنان در ساختار اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور دیده می‌شود.

100%

با وجود این تجربه‌ها، نگاه او به آینده، نگاهی مبتنی بر امید است. نمازی بر این باور است که نسل جدید ایرانیان، با تجربه‌ای متفاوت از گذشته و ارتباطی گسترده‌تر با جهان، ظرفیت آن را دارد که مسیر تازه‌ای برای ایران رقم بزند.

از نگاه او، آینده کشور در گرو استقرار حاکمیت قانون، احترام به حقوق شهروندان، حفظ نهادهای مستقل، بازگرداندن اعتماد عمومی و مشارکت نسلی است که خواهان عبور از چرخه انقلاب، مصادره و استبداد است.

سرگذشت حسن نمازی، از مدیریت یکی از مهم‌ترین موقوفه‌های ایران تا حضور در بالاترین سطوح سیاست آمریکا، از مصادره دارایی‌های خانوادگی تا تجربه زندان و فعالیت برای اصلاح نظام قضایی، روایتی است که در آن زندگی یک فرد با مهم‌ترین تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در نیم‌قرن گذشته گره خورده است؛ روایتی که از گذشته آغاز می‌شود، اما پرسش اصلی آن همچنان به آینده ایران بازمی‌گردد.

اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال در چهارشنبه ۱۷ تیر حاکی است این شهروندان با اتهام‌هایی از جمله «تبلیغ علیه نظام»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «تشکیل گروه»، «ارتباط با دولت‌های متخاصم» و «عضویت در گروه‌های معاند» روبه‌رو هستند.

این پرونده علیه ۲۶ شهروند بهائی از جمله ثمره آشنایی، شمیم اخلاقی، مریم اسلامی مهدی‌آبادی، سروش ایقانی صغادی، نبیل تهذیب، سعید حسنی، پریسا روحی‌زادگان، اسماعیل روستا، نوشین زنهاری، مهیار سفیدی میاندوآب، فربد شادمان، فرزاد شادمان و رامین شیروانی تشکیل شده است.

شادی صادق‌اقدم، لالا صالحی، بهنام عزیزپور، عهدیه عنایتی، مرجان غلام‌پور، مژگان غلام‌پور سعدی، صهبا فرح‌بخش، یکتا فهندژ سعدی، نسیم کاشانی‌نژاد، ورقا کاویانی، صهبا مصلحی، بهاره نوروزی و رضوان یزدانی دیگر متهمان این پرونده هستند.

پرونده این شهروندان پس از صدور حکم برائت مختومه شده بود، اما در سال‌های بعد با اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری دوباره به جریان افتاد.

بر اساس این ماده، رییس قوه قضاییه می‌تواند در صورت تشخیص «خلاف شرع بین» بودن آرای قطعی، از دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی کند.

ایران‌اینترنشنال خرداد ۱۴۰۴ گزارش داده بود این پرونده، با وجود صدور رای برائت، پس از اعتراض مقام‌های قضایی استان فارس در دیوان عالی کشور پذیرفته شده و به مرحله رسیدگی مجدد رسیده است.

پیش از آن، شعبه هم‌عرض دادگاه تجدیدنظر استان فارس ۲۴ دی ۱۴۰۱ تمامی متهمان را از اتهام‌های انتسابی تبرئه کرده و در رای خود نوشته بود صرف اعتقاد به آیین بهائی و ارتباط میان این افراد، حتی با وجود «غیرقانونی» بودن تشکیلات بهائی در ایران، مصداق «اقدام علیه امنیت کشور» نیست.

دیوان عالی کشور نیز پیش‌تر با پذیرش درخواست اعاده دادرسی اعلام کرده بود صرف عضویت در جامعه بهائی نمی‌تواند مصداق «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» باشد. این پرونده پیش از آن، پس از صدور احکام اولیه، در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شده بود.

این ۲۶ شهروند هشتم خرداد ۱۴۰۱ در مجموع به ۸۵ سال حبس، ۲۴ سال تبعید، ۵۲ سال منع خروج از کشور و معرفی روزانه به اداره اطلاعات استان فارس به مدت دو سال محکوم شدند.

آن‌ها بین خرداد ۱۳۹۹ تا اردیبهشت ۱۴۰۱ در سه جلسه در شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز به ریاست محمود ساداتی، با اتهام «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور» محاکمه شدند.

دادگاه حضور و فعالیت آنان در محله‌های کم‌برخوردار شیراز، برگزاری گردهمایی در مکان‌هایی از جمله شاه‌چراغ، حافظیه، تخت‌جمشید و نارنجستان، فعالیت‌های مرتبط با محیط‌زیست و بحران آب و همچنین عضویت در جامعه بهائی را از مصادیق اتهام‌های انتسابی دانست.

اغلب این شهروندان بهائی در سال ۱۳۹۵ از سوی ماموران وزارت اطلاعات در شیراز بازداشت و پس از مدتی با قرار وثیقه به‌طور موقت آزاد شدند.

اکنون، با گذشت نزدیک به یک دهه از آغاز این پرونده، متهمان برای ادامه رسیدگی به شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان فارس فراخوانده شده‌اند.

افزایش فشار بر بهائیان

جامعه جهانی بهائی اول خرداد در بیانیه‌ای اعلام کرد از زمان آغاز جنگ اخیر، حدود ۸۰ شهروند بهائی در ایران بازداشت یا زندانی شده‌اند.

بر اساس این بیانیه، در همین بازه زمانی بیش از ۴۰۰ مورد نقض حقوق بشر علیه بهائیان، از جمله یورش به خانه‌ها، مصادره اموال، بازداشت و محرومیت از دادرسی عادلانه ثبت شده است.

• 

  بشری مصطفوی، زن باردار، در میان ده‌ها بهائی زندانی در ایران است

این آمارها در حالی منتشر شده که در ماه‌های گذشته فشارهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی علیه جامعه بهائی در شهرهای مختلف ایران، از جمله احضار، بازداشت، تفتیش خانه‌ها، ضبط اموال و اجرای احکام حبس شدت گرفته است.

طبق اعلام منابع غیررسمی، جمعیت بهائیان ایران بیش از ۳۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود، اما قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی را به رسمیت می‌شناسد.

بهائیان به‌عنوان بزرگ‌ترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران، از زمان انقلاب ۱۳۵۷ به‌طور سیستماتیک با بازداشت، حبس، محرومیت از تحصیل، مصادره و تخریب اموال، تعطیلی کسب‌وکارها، یورش به منازل و نفرت‌پراکنی حکومتی روبه‌رو بوده‌اند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، چهارشنبه در حاشیه نشست ناتو گفت: «اکنون درباره ایران کارهایی انجام می‌دهیم که باید ۴۷ سال پیش انجام می‌شد. اگر به ایران نگاه کنید، می‌بینید ارتش آن عملا ظرف چند هفته نابود شد.»

او افزود: «ما قوی‌ترین ارتش جهان را داریم؛ با فاصله‌ای بسیار زیاد و هیچ ارتشی با آن قابل مقایسه نیست.»

ترامپ گفت: «جمهوری اسلامی کاملا متلاشی شده است؛ رادارها، بخش عمده پرتابگرهای موشکی و بیشتر توان رزمی آن از بین رفته و رهبرانش دیگر وجود ندارند.»

ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گفت در صورت حمله دوباره آمریکا، تغییر دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی، خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) و بستن تنگه باب‌المندب، در کنار تنگه هرمز، از گزینه‌هایی است که ممکن است بررسی شود.

رضایی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گفت جمهوری اسلامی در صورت حمله دوباره آمریکا «با همه توان» پاسخ خواهد داد. او افزود جمهوری اسلامی گزینه‌های دیگری نیز در اختیار دارد که تاکنون از آن‌ها استفاده نشده است.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین گفت در صورت احساس «تهدید موجودیتی»، تغییر دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

قیمت نفت برنت، شاخص جهانی نفت، با افزایش ۷.۹ درصدی به ۸۰ دلار در هر بشکه رسید و به بالاترین سطح خود در حدود سه هفته اخیر رسید.

آسوشیتدپرس گزارش داد پس از آنکه دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در نشست ناتو در آنکارا اعلام کرد تفاهم‌نامه با جمهوری اسلامی پایان یافته است، قیمت نفت بیش از پنج درصد افزایش یافت.

ساعاتی پیش نیز سی‌بی‌اس‌نیوز گزارش داده بود بهای نفت برنت در روندی صعودی با ۶.۳ درصد افزایش به ۷۸.۸۰ دلار در هر بشکه رسیده است.