ونس گفت آمریکا با جمهوری اسلامی به توافق رسیده بود، اما تهران بار دیگر شلیک به کشتیها را از سر گرفته، اگر به کشتیها شلیک کنند، پاسخ سختی خواهند گرفت. او افزود ترامپ پذیرفت پای میز مذاکره بنشیند تا مشخص شود «آیا افراد عاقل در آن نظام میتوانند جای افراد دیوانه را بگیرند یا نه»
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در ویسکانسین گفت ایالات متحده با جمهوری اسلامی به توافق رسیده بود، اما تهران بار دیگر شلیک به کشتیها را از سر گرفته است.
ونس گفت: «برنامه هستهای ایران نابود شد، توان نظامی متعارف آن نیز از بین رفت، و حالا برخی افراد در داخل حاکمیت ایران میگویند که میخواهند رابطهشان را با ایالات متحده تغییر دهند و فصل تازهای را آغاز کنند.»
او افزود دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پذیرفت پای میز مذاکره بنشیند تا مشخص شود «آیا افراد عاقل در آن نظام میتوانند جای افراد دیوانه را بگیرند یا نه».
ونس درباره محتوای توافق گفت: «اگر شما شلیک به کشتیها را متوقف کنید، ما هم محاصرهمان را برمیداریم. اما اگر به کشتیها شلیک کنید، پاسخ سختی خواهید گرفت.»
او با اشاره به این که جمهوری اسلامی گفته بود دیگر به کشتیها شلیک نخواهد کرد، گفت: «اما پس از حدود یک هفته پایبندی به توافق، دوباره این حملات را از سر گرفته است.»
ونس تاکید کرد سیاست آمریکا روشن است و گفت: «اگر به کشتیها شلیک کنند، ما ضربهای بسیار سخت به آنها خواهیم زد.»
بهنوشته شورای سردبیری واشینگتنپست بهترین چیزی که میتوان درباره آزمایش ترامپ در پیش گرفتن سیاست مماشات با جمهوری اسلامی گفت، این است که این آزمایش چندان دوام نیاورد. اکنون پرسش این است که آیا دولت او این استقامت را خواهد داشت که وقتی شرایط آنگونه که قابل پیشبینی است دشوار شد، به یک راهبرد بهتر پایبند بماند؟
ترامپ چهارشنبه گفت: «به نظر من دیگر همه چیز تمام شده است. دیگر نمیخواهم با آنها سروکار داشته باشم.» این صریحترین نشانه آن است که آتشبس شکننده میان دو کشور، پس از هفتهها تبادل دیپلماتیک پرتنش و حملات نظامی پراکنده، عملا فروپاشیده است.
او افزود: «اگر مذاکرهکنندگان فوقالعاده ما بخواهند، میتوانند به گفتوگو ادامه دهند، اما من آیندهای برای آن نمیبینم.»
ایالات متحده سهشنبه معافیت از تحریمهای نفتی ایران را لغو کرد؛ اقدامی که پس از آن صورت گرفت که نیروهای سپاه به سوی سه نفتکش در تنگه هرمز آتش گشودند. این وضعیت بهسرعت به رویارویی مستقیم تبدیل شد و آمریکا حدود ۸۰ هدف را در امتداد سواحل جنوبی ایران مورد حمله قرار داد. تهران نیز با حملات پهپادی و موشکی به کویت و بحرین، که میزبان نیروهای نظامی آمریکا هستند، پاسخ داد.
بهنوشته شورای سردبیری واشینگتنپست ممکن است چنین به نظر برسد که مجموعهای از اشتباهات و محاسبات نادرست باعث شکست تفاهمنامه میان کاخ سفید و جریان تندرو حاکم بر تهران شد، اما واقعیت این است که دیپلماسی از همان ابتدا محکوم به شکست بود.
حکومت ایران تصمیم کاخ سفید برای پایان دادن به درگیریها تحت فشارهای سیاسی و پیشنهاد کاهش تحریمها به ارزش چندین میلیارد دلار را نه نشانه حسن نیت، بلکه نشانه ضعف تلقی کرد.
جیدی ونس، معاون رییسجمهور یآمریکا، که همراه با استیو ویتکاف و جرد کوشنر ، فرستادگان ویژه ترامپ مسئولیت مذاکرات را بر عهده داشت، دیپلماسی را بهترین مسیر پیش رو معرفی کرده بود. او ماه گذشته در گفتوگو با شبکه سیانبیسی گفت: «روابط ما با ایران بهطور بنیادین دگرگون شده است».
او افزود: «ما هرگز تا این اندازه ارتباط مستقیم با رهبران ایران نداشتهایم.»
اما ظاهرا گفتوگوهای مستقیم نیز برای متقاعد کردن افرادی که کنترل نیروهای نظامی جمهوری اسلامی را در اختیار دارند، کافی نبوده است تا به این نتیجه برسند که توقف حمله به کشتیهای تجاری یا پایان دادن به اعدام مخالفان سیاسی به نفع آنهاست.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، این هفته گفت: «دوران زورگویی و باجخواهی به پایان رسیده است. این روش به جایی نمیرسد. ما تسلیم نمیشویم.»
بهنوشته واشینگتنپست کاخ سفید باید هنگام تصمیمگیری درباره راهبرد خود پس از فروپاشی آتشبس، این سرسختی و رویکرد خشونتآمیز را در نظر داشته باشد.
ترامپ در ماه مارس گفته بود که آمریکا در قبال ایران چهار هدف اصلی دارد: نابودی توان موشکی ایران، نابودی نیروی دریایی این کشور، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و جلوگیری از تامین مالی گروههای نیابتی ایران در خاورمیانه.
شورای سردبیری واشینگتنپست در سرمقاله خود افزوده است که هیچیک از این اهداف هنوز بهطور کامل محقق نشده است، اما تفاهمنامهای که ماه گذشته امضا شد، در صورت بازگشایی تنگه هرمز، امتیازات مالی در اختیار چمهوری اسلامی قرار میداد. آزاد کردن دهها میلیارد دلار برای حکومتی که به تعهدات خود پایبند نیست، تنها آن را جسورتر خواهد کرد تا خواستههای بیشتری مطرح کند.
در این یادداشت گفته شده است این به آن معنا نیست که آمریکا باید دوباره وارد یک جنگ تمامعیار شود، اما دولت میتواند فشار تحریمها را افزایش دهد، صادرات نفت ایران را تحت محاصره قرار دهد و در صورت لزوم، دست به اقدامات نظامی محدود بزند.
واشینگتنپست افزوده چنین رویکردی باعث نخواهد شد که ایران یکشبه به کشوری مانند سوییس تبدیل شود، و احتمالا این رویکرد افزایش قیمت نفت را نیز در پی خواهد داشت، اما ممکن است مانع از آن شود که حکومتی که در اثر جنگ تضعیف شده، در مرحله پس از درگیریهای شدید، بار دیگر بیثباتی و آشوب بیشتری ایجاد کند.
در این یادداشت گفته شده است ترامپ به دلایل سیاسی مایل است که ایران از صدر اخبار خارج شود، اما رهبران جمهوری اسلامی ممکن است چنین فرصتی را در اختیار او قرار ندهند.
شورای سردبیری واشینگتنپست در پایان سرمقاله خود تاکید کرده است فشارهایی برای بازگشت به همان الگوی قدیمی، یعنی امتیاز دادن به حکومت ایران با این امید که رفتار خود را تغییر دهد، وجود خواهد داشت. اما این سیاست در گذشته نزدیک نتیجهای نداشته است و این بار نیز نتیجهای نخواهد داشت.
