قالیباف: پایان جنگ در لبنان، به اندازه پایان جنگ در ایران برای ما مهم است
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در اجلاس اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در باکو گفت: «مقاومت ملت ایران نشان داد که دوران تحمیل اراده بر ملتهای مستقل پایان یافته است.»
قالیباف افزود تفاهم اسلامآباد تبدیل به اعلامیه شکست آمریکا شد و تفاهم اسلامآباد نه نتیجه فشار و اجبار، بلکه حاصل مقاومت ایران بود.
قالیباف درباره مسئله لبنان گفت: «آتشبس و پایان جنگ در لبنان، به اندازه آتشبس و پایان جنگ در ایران برای ما مهم است.»
او همچنین افزود فلسطین صرفا یک مسئله سیاسی و دیپلماتیک نیست و نمیتوان از کنار آن به سادگی گذشت.
مارکو روبیو چهارشنبه سوم تیر سفر خود را به خاورمیانه به طور رسمی آغاز کرد. سفری که هدف آن اطمینانبخشی به متحدان عرب واشینگتن است. کشورهایی که برخی مفاد توافق دونالد ترامپ با تهران، از جمله پیشنهاد ایجاد صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای توسعه و بازسازی ایران را - در قبال رقیب منطقهای خود - بیش از حد سخاوتمندانه میدانند.
روبیو شامگاه سهشنبه دوم تیر وارد ابوظبی شد تا سفر سه روزه خود را به کشورهای حوزه خلیج فارس آغاز کند. این نخستین ماموریت دیپلماتیک او پس از توافقی است که هفته گذشته برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی حاصل شد.
وزیر خارجه آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا نگرانی متحدان منطقهای واشینگتن درباره این توافق را در دیدارهای خود بررسی خواهد کرد، به خبرنگاران گفت: «بدون تردید این موضوع در این گفتوگوها مطرح خواهد شد.»
او افزود در این دیدارها درباره موضوعاتی که در تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن گنجانده نشده نیز گفتوگو خواهد شد.
خبرگزاری رویترز نوشت که روبیو در هفتههای اخیر نقش پررنگی در مذاکرات مربوط به ایران نداشته است. در مقابل، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، آخر هفته گذشته در سوئیس هدایت دوری از مذاکرات با مقامهای ایرانی را بر عهده داشت.
اظهارات روبیو در جریان این سفر با دقت دنبال خواهد شد تا مشخص شود کسی که زمانی به عنوان یکی از منتقدان سرسخت تهران شناخته میشد، چگونه از توافقی دفاع میکند که بسیاری از جمهوریخواهان کنگره آن را نوعی عقبنشینی در برابر حکومت ایران میدانند.
روبیو و ونس که هر دو سابقه حضور در سنای آمریکا را دارند، در میان جمهوریخواهان از گزینههای احتمالی جانشینی ترامپ محسوب میشوند و بسیاری از فعالان حزبی و نظرسنجیهای اولیه، رقابت آینده را عمدتا میان این دو چهره پیشبینی میکنند.
ماموریت روبیو از حساسیت ویژهای برخوردار است. او باید از توافق اولیهای دفاع کند که ترامپ به شدت از آن حمایت میکند و در عین حال به نگرانیهای همتایان عرب خود نیز پاسخ دهد. کشورهایی که با احتیاط بیشتری به این توافق مینگرند.
رویترز نوشت که گرچه رهبران کشورهای خلیج فارس در طول جنگ خواهان پایان درگیریها بودند، اما بسیاری از آنها از مفاد توافق نهایی غافلگیر و ناامید شدهاند.
نگرانی از پیامدهای توافق برای امنیت منطقه
متحدان منطقهای آمریکا بهویژه نگرانند که جمهوری اسلامی از صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری پیشنهادی، برای بازسازی توان نظامی خود استفاده کند.
این توافق همچنین به توان موشکهای بالستیک ایران نمیپردازد. موضوعی که برای کشورهای خلیج فارس اهمیت ویژهای دارد، زیرا همه آنها در جریان جنگ هدف موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.
تهران نیز یادآور شده است کشورهای خلیج فارس در جریان جنگ تسهیلات لجستیکی مختلفی در اختیار آمریکا قرار دادند و در عین حال میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند که نقشی کلیدی در این درگیری ایفا کردند.
امارات متحده عربی و کویت از جمله کشورهایی هستند که روبیو در این سفر به آنها خواهد رفت. هر دو کشور میزبان پایگاههای راهبردی آمریکا هستند و هر دو در جریان جنگ، هدف حملات موشکی جمهوری اسلامی قرار گرفتند. حملاتی که به کشته شدن غیرنظامیان نیز انجامید.
امارات به طور خاص با فشارهای اقتصادی قابل توجهی روبهرو شده است. جنگ از جمله باعث شد هزاران نیروی کار خارجی که بخش مهمی از اقتصاد غیرنفتی این کشور را تشکیل میدهند، امارات را ترک کنند.
رویترز هفته گذشته گزارش داد که جمهوری اسلامی هستههای مخفی جدیدی را در عراق برای انجام حملات علیه کشورهای خلیج فارس، از جمله کویت و امارات، ایجاد کرده است.
بر اساس این گزارش، این هستهها در فاصلهای حدود یک ماهه از اواخر فروردین تا اواخر اردیبهشت، دستکم هفت حمله پهپادی علیه اهدافی در کویت، امارات و عربستان سعودی انجام دادهاند.
خبرگزاری رسمی کره شمالی (KCNA) چهارشنبه سوم تیر اعلام کرد که کیم در مراسم به آباندازی و ورود این ناو به خدمت که دوم تیر در بندر نامپو در ساحل غربی برگزار شد، گفت شناورهایی مانند «چو هیون» نشان میدهند روند مجهز شدن نیروی دریایی این کشور به تسلیحات هستهای، مطابق برنامه پیش میرود.
به گفته این خبرگزاری، ناوشکن «چو هیون» پس از این مراسم به طور رسمی به نیروی دریایی کره شمالی ملحق شد و ماموریت آن دفاع از سواحل غربی کشور خواهد بود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس با اشاره به این خبر نوشت کیم از زمان رونمایی از این کشتی در بهار سال ۱۴۰۴، آن را گامی مهم در جهت گسترش بُرد عملیاتی نیروهای مسلح و افزایش توانایی حملات پیشدستانه توصیف کرده است.
خبرگزاری رسمی کره شمالی اعلام کرد که این ناوشکن به مجموعهای از سامانهها از جمله تسلیحات ضد هوایی، ضد کشتی و همچنین موشکهای بالستیک و کروز با قابلیت حمل کلاهک هستهای مجهز است.
مقامها و کارشناسان کره جنوبی معتقدند این شناور احتمالا با کمک روسیه ساخته شده است. موضوعی که در سایه تعمیق روابط نظامی میان دو کشور مطرح میشود.
با این حال، برخی تحلیلگران درباره آمادگی این ناو برای ورود به خدمت عملیاتی تردیدهایی مطرح کردهاند.
کره شمالی در ماههای اخیر و پیش از استقرار این ناوشکن، مجموعهای از آزمایشها را روی آن انجام داده است؛ از جمله پرتاب آنچه موشکهای کروز با قابلیت حمل سلاح هستهای از روی این شناور توصیف شد.
کیم در سخنرانی خود در مراسم دوم تیر گفت: «این که نیروی دریایی ما صرفا نیرویی برای دفاع از آبهای پیرامون سرزمینمان باشد، دیگر به گذشته تعلق دارد.»
او افزود: «نیروی دریایی ما اکنون در حال تبدیل شدن به یک نیروی کامل و مجهز به ابزارهای راهبردی است، زیرا برنامه تجهیز نیروی دریایی به تسلیحات هستهای بدون هیچ انحرافی در مسیر تعیینشده پیش میرود.»
برخی تحلیلگران معتقدند کره شمالی ممکن است در حال آماده شدن برای اعلام رسمی یک مرز دریایی جدید باشد. مرزی که میتواند وارد آبهای تحت کنترل کره جنوبی شود.
در حالی که تنشها میان دو کره افزایش یافته است، کیم بارها اعلام کرده «خط مرزی شمالی» در دریای غربی را به رسمیت نمیشناسد. مرزی که در پایان جنگ کره در سالهای ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۳ از سوی فرماندهی سازمان ملل به رهبری آمریکا ترسیم شد.
این مرز دریایی که همواره مورد مناقشه بوده، در سالهای گذشته صحنه چندین درگیری مرگبار میان دو طرف بوده است.
او چهارشنبه سوم تیر در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز گفت خط تماسی که طرفهای مذاکرات اخیر سوئیس بر سر آن توافق کردند، برای مقابله با «اطلاعات نادرست» و تضمین هماهنگیها در حین پاکسازی مینها از این آبراه حیاتی به کار خواهد آمد.
نخستوزیر قطر افزود یکی از چالشها این است که «هر کسی که فقط بخواهد دردسر ایجاد کند»، میتواند از طریق کانالهای ارتباطی کشتیرانی به شناورها هشدار دهد: «برگردید، ما قصد شلیک داریم، ما سپاه پاسداران هستیم.»
او ادامه داد: «گاهی اوقات با چنین مواردی مواجه میشویم. هدف از ایجاد خط ارتباطی مستقیم این است که اگر یک کشتی با هر نوع تهدیدی مواجه شد، اصالت آن تهدید از سوی ایران راستیآزمایی شود و در نهایت کشتی بتواند با امنیت از مسیر خود عبور کند.»
فایننشالتایمز نوشت بازگشایی تنگه هرمز «هسته اصلی» یادداشت تفاهم اخیر ایالات متحده و حکومت ایران است و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای مهار بحران جهانی انرژی به آن چشم دوخته است.
نخستین روز مذاکرات تهران و واشینگتن در سوئیس ۳۱ خرداد با توافق بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز پایان یافت.
قطر و پاکستان بهعنوان میانجی گفتوگوها از «پیشرفتهای امیدوارکننده» خبر دادند. همزمان، واشینگتن یک معافیت موقت ۶۰ روزه صادر کرد که بر اساس آن، صادرات نفت و فرآوردههای پتروشیمی ایران تا ۳۰ مرداد مجاز خواهد بود.
سپاه پاسداران تنگه هرمز را مسدود نکرد
نخستوزیر قطر در پاسخ به پرسشی درباره شکاف در حاکمیت جمهوری اسلامی بر سر توافق با ایالات متحده گفت: «همیشه افرادی خواهند بود که از این توافق خوششان نمیآید و کسانی هم وجود خواهند داشت که برای خرابکاری تلاش کنند. این اتفاق در هر نوع درگیری و با هر طرفی رخ میدهد.»
محمد بن عبدالرحمن همچنین با اشاره به تهدید اخیر سپاه پاسداران درباره بستن تنگه هرمز در واکنش به تداوم درگیریها در لبنان تاکید کرد چنین اقدامی تاکنون صورت نگرفته است.
او افزود وقتی میانجیها این موضوع را با مقامهای جمهوری اسلامی در میان گذاشتند، به آنها گفته شد هیچ دستوری برای بستن تنگه هرمز صادر نشده است.
سپاه پاسداران ۳۰ خرداد اعلام کرد بهدلیل ادامه حملات اسرائیل به لبنان و «نقض» تفاهم اخیر، تنگه هرمز مجددا مسدود شده است.
در سوی دیگر، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در آن زمان تاکید کرد کنترل این آبراه در اختیار جمهوری اسلامی نیست و تردد کشتیها همچنان ادامه دارد.
فایننشالتایمز نوشت تهدید سپاه پاسداران درباره بستن تنگه هرمز، وضعیت شکننده توافق تهران و واشینگتن را نمایان میکند.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
ازسرگیری روند تولید ظرف چند هفته
محمد بن عبدالرحمن در ادامه اظهارات خود اعلام کرد پس از امضای یادداشت تفاهم اخیر میان تهران و واشینگتن، قطر روند آمادهسازی نفتکشهای خود را آغاز کرده است.
او اضافه کرد: «ظرف چند هفته آینده، تولید به وضعیت عادی بازخواهد گشت؛ به استثنای آن تاسیساتی که آسیب دیدهاند. تیمهای ما از چند هفته پیش بسیج شدهاند. شرکت "قطر انرژی" در حال آمادهسازی برای بازگشت عملیات به روال عادی است؛ به محض اینکه وضعیت تنگه [هرمز] به حالت عادی درآید.»
به گفته نخستوزیر قطر، هرچند انتظار میرود حجم تردد کشتیها در تنگه هرمز ۳۰ روز پس از اجرای یادداشت تفاهم به سطح پیش از جنگ بازگردد، اما «بازگرداندن دوباره اعتماد، زمانبر خواهد بود».
او خاطرنشان کرد: «شرایط نمیتواند در عرض یک روز به حالت عادی برگردد و این کار به تلاش بسیار زیادی نیاز خواهد داشت.»
قطر به عنوان دومین صادرکننده بزرگ گاز طبیعی مایع (الانجی) در جهان، در همان هفتههای ابتدایی درگیریهای اخیر، شاهد هدف قرار گرفتن تاسیسات انرژی خود از سوی جمهوری اسلامی بود.
تنها چهار روز پس از آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، شرکت قطر انرژی در پی حمله پهپادی به مجتمع عظیم الانجی راس لفان ناچار شد فعالیتهای تولیدی خود را متوقف کند.
متعاقبا حمله موشکی دیگری از سوی جمهوری اسلامی به این تاسیسات که تامینکننده نزدیک به ۱۷ درصد از گاز مایع این کشور حاشیه خلیج فارس است، خسارات سنگینی بر جای گذاشت، تا جایی که طبق اعلام مقامهای قطر انرژی، روند بازسازی و تعمیرات آن ممکن است تا پنج سال به طول بینجامد.
