دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از استعفای کییراستارمر، گفت مردم بریتانیا از اینکه کییر استارمر حاضر نشد در جنگ ایران مشارکت کند «خوششان نیامد». ترامپ در ادامه انتقادهایش از استارمر بار دیگر گفت که «او وینستون چرچیل نیست».
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت استارمر بهدلیل مواضعش درباره مهاجرت و انرژی «به خودش آسیب بسیار بسیار جدی زده است»، هرچند او را «مردی بسیار خوب» و «تا حدی دوست من» توصیف کرد.
ترامپ این اظهارات را در کاخ سفید و پس از آن بیان کرد که استارمر از رهبری حزب کارگر کنارهگیری کرد؛ اقدامی که پس از اذعان او به از دست دادن حمایت نمایندگان حزبش و در حالی صورت گرفت که اندی برنهام، شهردار سابق منچستر بزرگ و نماینده تازهوارد پارلمان، در انتظار جانشینی او قرار دارد.
ترامپ پس از آنکه استارمر با استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی بریتانیا برای اجرای عملیات بمباران علیه جمهوری اسلامی مخالفت کرد، به شدت از او انتقاد کرده بود؛ هرچند بعدا مجوز محدودی برای حملات دفاعی صادر شد.
روابط دو کشور همچنین بر سر تنشهای بعدی در تنگه هرمز بیشتر آسیب دید؛ جایی که واشینگتن واکنش بریتانیا و دیگر متحدانش به بحران خلیج فارس را مورد انتقاد قرار داد و گفت کشورهای دیگر بیش از آمریکا به این آبراه راهبردی نیاز دارند.
انتقاد از ماموریت دریایی اروپا
کاخ سفید همچنین با بیاعتنایی به طرح مشترک بریتانیا و فرانسه برای ایجاد یک ماموریت دفاعی بهمنظور تضمین عبور امن کشتیها از این آبراه پس از پایان درگیریها نگاه کرده است.
این بحران تنها به تنشهای موجود بر سر ناتو دامن زد؛ بهطوری که ترامپ بارها گفته است آمریکا سالها بار دفاع از سایر کشورها را بر دوش کشیده است اما ناتو در مقابل در جنگ ایران، دست به هیچ اقدامی نزد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، هفته گذشته در نشست ناتو از بازنگری در استقرار نیروهای آمریکایی در اروپا خبر داد و از اعضایی انتقاد کرد که «هنوز مسیر معتبری برای انجام تعهدات مالی خود ارائه نکردهاند.»
او به همتایان خود گفت برخی از بزرگترین اقتصادهای ناتو همچنان «فکر میکنند دوران سواری رایگان ادامه دارد.»
اختلاف بر سر هزینههای دفاعی بریتانیا نیز باعث شد جان هیلی اخیرا از سمت وزیر دفاع استعفا کند؛ موضوعی که فشار بر نخستوزیر را بیش از پیش افزایش داد.
«وقتی پیروز شدیم به ما کمک میکنید؟»
ترامپ در دفتر بیضیشکل کاخ سفید، پیش از دیدار این هفته با مارک روته، دبیرکل ناتو، گفت: «ما عضو بزرگی برای ناتو بودهایم. در بسیاری جهات عضو غالب ناتو بودهایم. طی سالها تریلیونها دلار، نه میلیاردها دلار، بلکه تریلیونها دلار برای حفاظت از اروپا پرداخت کردهایم.»
او در اشاره به جنگ ایران افزود: «ما اصلاً به هیچ کمکی نیاز نداشتیم. بیشتر از روی کنجکاوی بود. به پیت [هگست] گفتم ببینیم آیا واقعا حاضر میشوند بیایند یا نه. از آنها خواستیم بیایند، اما برای ما نیامدند.»
ترامپ ادامه داد: «ضمنا استارمر هم آنجا نبود، و میدانید چیست؟ مردم بریتانیا از این موضوع خوششان نیامد.»
او گفت: «استارمر گفت نه. حتی بدتر از نه گفت. او گفت وقتی شما پیروز شدید، ما خواهیم آمد. من گفتم ما وقتی پیروز شدیم دیگر به شما احتیاج نداریم.»
ترامپ افزود: «این وینستون چرچیلی نبود که با او طرف بودیم. بعد از اینکه پیروز شدیم میخواستند بیایند و به ما کمک کنند.»
او همچنین گفت آلمان و ایتالیا در جریان جنگ ایران «بسیار بد» عمل کردند و یادآور شد که با رهبران هر دو کشور نیز اختلافات علنی داشته است.
تهدید ضمنی به کاهش حمایت آمریکا
ترامپ گفت: «مبالغی که ما برای ناتو خرج میکنیم دیوانهکننده است و آنها برای ما حاضر نشدند کاری انجام دهند.»
او با اشاره به اینکه آمریکا «صدها میلیارد دلار» برای محافظت از اعضای ناتو، عمدتا در برابر روسیه هزینه میکند، تلویحا هشدار داد که ممکن است در آینده از متحدان خود حمایت نکند.
ترامپ گفت: «ما این همه پول خرج میکنیم و بعد وقتی شاید در یک موضوع کوچک به کمک نیاز داریم که موضوع بزرگی نیست، مساله اصلی نیست و موضوعی جزئی است، آنها میگویند نه، ترجیح میدهیم کمک نکنیم.»
او افزود: «حرف احمقانهای است، چون اگر بخواهیم ما هم میتوانیم همین را به آنها بگوییم، و شاید هم بگوییم.»
حمله دوباره به سیاستهای استارمر
ترامپ همچنین بار دیگر از سیاستهای مهاجرتی و انرژی نخستوزیر مستعفی بریتانیا انتقاد کرد.
او بارها از بریتانیا خواسته است به جای تکیه بر «آسیابهای بادی»، بهرهبرداری از نفت دریای شمال را افزایش دهد.
ترامپ گفت: «فکر میکنم او مردی دوستداشتنی است، اما به او گفتم داری در حوزه انرژی واقعا خرابکاری میکنی. همه جا پر از توربین بادی شده است. در همین حال نفت دریای شمال را دارید اما اجازه حفاری نمیدهید.»
او ادامه داد: «این یکی از بزرگترین میادین نفتی جهان است.»
ترامپ گفت: «میدانید بریتانیا بخش بزرگی از انرژی خود را از کجا میخرد؟ از نروژ. میدانید نفت نروژ از کجا میآید؟ از دریای شمال.»
او افزود: «بریتانیا بخش بسیار بهتری از دریای شمال را در اختیار دارد اما بهدلایل زیستمحیطی نمیخواهند از آن استفاده کنند.»
ترامپ سپس گفت: «او مرد بسیار خوبی است، تا حدی دوست من است. اما در موضوع ناتو با ما خوب رفتار نکرد، درست است پیت؟»
رییسجمهوری آمریکا در اشاره به مخالفت اولیه استارمر با استفاده آمریکا از پایگاههای بریتانیا گفت: «این تصمیم بدی بود که به او آسیب جدی زد.»
او در پایان افزود: «برایش آرزوی موفقیت میکنم، اما دو مشکل دارد؛ انرژی و مهاجرت، و البته جرم و جنایت.»
