جمهوری اسلامی «توقف عملیات» را اعلام کرد، نتانیاهو از «مهار درگیری» خبر داد
یک مرد یهودی ارتدکس افراطی اسرائیلی در نزدیکی بخشی از یک موشک که پس از حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل در کرانه باختری سقوط کرده است. ۸ ژوئن ۲۰۲۶. رویترز/عمار عواد
جمهوری اسلامی از توقف عملیات نیروهای مسلح پس از حملات متقابل با اسرائیل خبر داد، اما همزمان تهدید کرد در صورت ادامه حملات، بهویژه در لبنان، پاسخ شدیدتری خواهد داد. همزمان، نخستوزیر اسرائیل نیز با اشاره به توقف حملات تهران از «مهار آتش درگیری در جبهه ایران» خبر داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوشنبه ۱۸ خرداد در یک نشست خبری گفت پس از حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل، به ارتش این کشور دستور داده است اهداف نظامی و اقتصادی را در سراسر ایران هدف قرار دهد.
او افزود: «این کار را انجام دادیم. در حال حاضر، آتش درگیری در این جبهه مهار شده است، زیرا پس از آنکه به حکومت تهران ضربه زدیم، حملات علیه ما متوقف شد.»
نتانیاهو هشدار داد اگر جمهوری اسلامی «اشتباه کند» و بار دیگر به اسرائیل حمله کند، این کشور «با تمام قدرت» پاسخ خواهد داد. او افزود اسرائیل «حق کامل» دارد از خود دفاع کند.
نتانیاهو همچنین گفت جمهوری اسلامی و حزبالله در ۲۴ ساعت گذشته تلاش کردند «معادله تازهای» را به اسرائیل تحمیل کنند و تصور داشتند میتوانند از خاک لبنان و ایران به سوی اسرائیل آتش بگشایند، بدون آنکه با پاسخ مواجه شوند.
او افزود پس از شلیک حزبالله به سوی خاک اسرائیل، به ارتش این کشور دستور داده است اهداف حزبالله را در بیروت هدف قرار دهد و نیروهای این گروه را در آنجا از میان بردارد.
تهدیدهای تهران پس از توقف عملیات
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز دوشنبه ۱۸ خرداد اعلام کرد در پی حملات اسرائیل به ضاحیه بیروت، در راستای حمایت از لبنان «پاسخی دردناک» به اسرائیل داده شد و بر این اساس، «توقف عملیات نیروهای مسلح» اعلام میشود.
این قرارگاه هشدار داد در صورت «تداوم تجاوزات»، از جمله در جنوب لبنان، اقدامات بسیار شدیدتر و کوبندهتری نسبت به گذشته انجام خواهد شد.
امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی، گفت: «مسئولیت حملات اسرائیل برعهده آمریکا است و در صورت تکرار شرارتهای دشمن، اقدامات ما شدیدتر خواهد شد.»
او افزود: «دشمن در حالی که میانجی گفتوگوها در ایران حضور داشت، بار دیگر با عهدشکنی و نقض تمامیت آتشبس ثابت کرد به هیچ وجه به آتشبس و توافق پایبند نیست.»
مسعود پزشکیان نیز در شبکه ایکس نوشت «اولویت ما امنیت ملی و آرامش مردم است» و جمهوری اسلامی «در برابر هیچ تهدیدی عقبنشینی» نخواهد کرد.
او اضافه کرد: «دیپلماسی و دفاع دو بال قدرت ملیاند؛ نه میدان را ترک کردهایم و نه میز مذاکره را و با وحدت و عقلانیت، از این آزمون نیز سربلند عبور خواهیم کرد.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس نیز گفت جمهوری اسلامی «معادله آتشبس روی کاغذ و نقض مکرر آن در میدان» را بر هم زده و تا زمانی که به گفته او «اراده واقعی برای اعتمادسازی» وجود نداشته باشد، پاسخ جمهوری اسلامی همین خواهد بود.
علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز گفت تا زمانی که این نقض آتشبس ادامه داشته باشد، جمهوری اسلامی عملیات موشکی را ادامه خواهد داد.
همزمان، روزنامه اسرائیلهیوم به نقل از یک منبع امنیتی گزارش داد جمهوری اسلامی از بیم «غافلگیری اسرائیل» حریم هوایی خود را بسته است.
این منبع گفت حجم شلیکهای جمهوری اسلامی، مشابه حجم شلیکها در پایان عملیات «غرش شیران» بود و این نشان میدهد که تواناییهای تهران هنوز بازسازی نشده است.
پیش از نشست رسانهای نتانیاهو، تایمز اسرائیل به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد این کشور تصمیم گرفته است فعلا حملات خود علیه جمهوری اسلامی را متوقف کند.
یک مقام منطقهای نیز به این رسانه گفت واشینگتن به تهران اطلاع داده است که اگر حملات موشکی علیه اسرائیل را متوقف کند، حملات بیشتری از سوی اسرائیل انجام نخواهد شد و این کشور فعلا با توقف حملات موافقت کرده است.
با این وجود، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد هرگونه حمله به شهرهای شمالی این کشور با حمله به ضاحیه در جنوب بیروت پاسخ داده خواهد شد و ارتش اسرائیل به عملیات خود در لبنان علیه سازمان «تروریستی» حزبالله ادامه خواهد داد.
او افزود: «هرگونه تلاش تهران برای پیوند دادن لبنان و ایران و حمله به اسرائیل، بهشدت پاسخ داده خواهد شد.»
تماس ترامپ با نتانیاهو برای توقف حملات
یک مقام اسرائیلی به رسانههای عبریزبان گفت این تصمیم به درخواست دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گرفته شده است، اما اسرائیل عملیات خود علیه حزبالله در جنوب لبنان را متوقف نخواهد کرد.
اکسیوس دوشنبه ۱۸ خرداد گزارش داد ترامپ پس از حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، در تماس با نتانیاهو از او خواست از حملات تلافیجویانه خودداری کند تا مذاکرات در حال شکلگیری با تهران با خطر شکست مواجه نشود.
به نوشته اکسیوس، چند ساعت پس از این تماس، نتانیاهو دستور حمله به چند هدف نظامی در جمهوری اسلامی، از جمله در تهران، را صادر کرد و پس از آن جمهوری اسلامی نیز موج تازهای از حملات موشکی، از جمله به سوی تلآویو، انجام داد.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت صحبت ترامپ و نتانیاهو «محترمانه» بود، اما نتانیاهو با درخواست ترامپ مخالفت کرد. این مقام افزود: «به نتانیاهو بهروشنی گفته شد این چرخه باید پایان یابد. آمریکا با این حملات موافق نیست و از آنها حمایت نمیکند.»
این حملات متقابل که از ۱۷ خرداد آغاز شد و تا دوشنبه ۱۸ خرداد ادامه یافت، نخستین رویارویی مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل از زمان اجرای آتشبس مورد حمایت آمریکا در اواسط فروردین بود.
دور تازه تنشها با حمله اسرائیل به بیروت و همزمان با ازسرگیری درگیریها با حزبالله آغاز شد و خطر گسترش دوباره جنگ را افزایش داد.
در جریان این رویارویی، اسرائیل یک مجتمع بزرگ پتروشیمی در ایران را هدف قرار داد. رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی گزارش دادند مجتمع پتروشیمی کارون در این حمله آسیب دیده است. اسرائیل نیز حمله به این مجتمع را تایید کرد.
سپاه پاسداران این حمله را اقدامی خطرناک توصیف کرد و هشدار داد تاسیسات انرژی در منطقه ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
جمهوری اسلامی نیز در چندین موج حمله موشکی، به گفته ارتش اسرائیل نزدیک به ۳۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرد. در تلآویو آژیرهای هشدار به صدا درآمد و صدای انفجار ناشی از رهگیری موشکها در آسمان شهر شنیده شد.
اسرائیل در پاسخ اعلام کرد جنگندههایش اهداف نظامی در مرکز و غرب ایران، از جمله سامانههای پدافند هوایی و تاسیسات نظامی را هدف قرار دادهاند.
ابهام درباره پایان درگیریها
با وجود اعلام توقف عملیات از سوی جمهوری اسلامی، تنشها در لبنان ادامه یافت.
یک مقام اسرائیلی به تایمز اسرائیل گفت تلآویو حتی در صورت توقف حملات علیه جمهوری اسلامی، عملیات خود علیه حزبالله در جنوب لبنان را متوقف نخواهد کرد.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی هشدار داد اگر «ائتلاف اسرائیلی-آمریکایی» بار دیگر «دست از پا خطا کند»، منطقه برای آنها «جهنم» خواهد شد.
صادق آملی لاریجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در شبکه ایکس نوشت: «حمله جمهوری اسلامی در دفاع از لبنان، صرفا یک پاسخ نظامی نبود؛ بلکه اعلام رسمی یک دکترین راهبردی بود.»
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفت: «هرگونه تعرض به حزبالله و نقض آتشبس، با واکنش متقابل و بیدرنگ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد.»
با وجود کاهش سطح درگیری مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تهدیدهای متقابل دو طرف و ادامه عملیات اسرائیل علیه حزبالله در لبنان نشان میدهد وضعیت همچنان شکننده است.
ادامه حملات در لبنان، تاکید اسرائیل بر تداوم عملیات علیه حزبالله و تهدیدهای متقابل مقامهای جمهوری اسلامی و اسرائیل، چشمانداز پایان این دور از تنشها را همچنان نامشخص نگه داشته است.
جمهوری اسلامی در اقدامی تازه صفحه اینستاگرام برند پوشاک «جین وست» را در پی برگزاری جشنی مختلط، از دسترس خارج و یکی از شعبههای آن را در تهران پلمب کرد. چند کافهدار و شهروند به ایراناینترنشنال گفتند حکومت با سیاست پلمب درصدد کنترل شهروندان، اعمال فشار بر آنان و انتقامگیری است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.