گروسی گفت دسترسی آژانس به تاسیسات هستهای وابسته به انتخاب تهران است
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جمعه ۱۵ خرداد در نشست خبری اعلام کرد دسترسی بازرسان آژانس به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی همچنان محدود است و تهران در تعیین محلهای بازرسی نقش تعیینکننده دارد.
او گفت تلاشهای متعددی برای ازسرگیری فعالیتهای راستیآزمایی در ایران، هم پس از جنگ ۱۲ روزه و هم پس از رخدادهای نظامی اخیر انجام شده است. به گفته گروسی، جمهوری اسلامی تعهداتی برای اطلاعرسانی و فراهم کردن دسترسی برای بازرسان دارد، اما در شرایط جنگی این امر ممکن نبوده است.
مدیرکل آژانس افزود با وجود برقراری آتشبس نسبتا طولانی، آژانس تنها توانسته برخی فعالیتها را در تاسیساتی انجام دهد که جمهوری اسلامی انتخاب کرده است، از جمله نیروگاه هستهای بوشهر و چند مرکز دیگر.
گروسی تصریح کرد «عنصری از صلاحدید» در این زمینه وجود دارد و تهران مشخص میکند چه چیزی را به آژانس اجازه میدهد ببیند و چه چیزی را نه. او در عین حال تاکید کرد تعهدات حقوقی جمهوری اسلامی در هر شرایطی پابرجاست و باید اجرا شود.
علی اکبری، امام جمعه موقت تهران، گفت: «از عصر موشکهای نقطهزن به بیانیههای نقطهزن رسیدهایم و وقتی قرارگاه خاتم بیانیهای صادر میکند، لرزه به جان دشمنان میافتد و و زندگی آنها تباه میشود.»
او افرود «در توطئهای که در لبنان در جریان بود»، بیانیه وزیر امورخارجه، رییس مجلس شورای اسلامی و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی دشمن را «زمینگیر» کرد.
اکبری گفت پیشتر با اخم دشمن یا حرکت یک ناو، ارزش پول ملی کاهش مییافت، اما او اکنون موازنه قدرت در منطقه تغییر کرده و «هیمنه روانی دشمن درهم شکسته است و شاهد لرزش دلار هستیم.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در بیانیه افتتاحیه نشست شورای حکام در وین تاکید کرد حمله به تاسیسات هستهای که برای اهداف صلحآمیز فعالیت میکنند، «تحت هیچ شرایطی پذیرفتنی نیست» و همه طرفهای درگیر باید از هرگونه اقدام نظامی علیه این مراکز خودداری کنند.
او با اشاره به سفر اخیر خود به خاورمیانه و بازدید از نیروگاه هستهای براکه در امارات متحده عربی گفت حمله پهپادی به این نیروگاه ایمنی هستهای را بهطور جدی به خطر انداخت. به گفته او، در صورت حمله مستقیم به نیروگاههای فعال، احتمال انتشار گسترده مواد رادیواکتیو و بروز پیامدهای زیستمحیطی و انسانی در مقیاس وسیع وجود دارد.
مدیرکل آژانس هشدار داد قطع خطوط تامین برق نیروگاههای فعال میتواند خطر ذوب هسته راکتورها را افزایش دهد و در بدترین سناریوها به تخلیه جمعیت و اقدامات حفاظتی گسترده منجر شود.
گروسی با اشاره به حملات صورتگرفته به نیروگاه براکه، نیروگاه زاپوریژیا در اوکراین و همچنین نیروگاه بوشهر در ایران گفت اصول هفتگانه آژانس برای حفظ ایمنی و امنیت هستهای در زمان درگیری، جهانی و بدون استثنا هستند و باید در همه کشورها رعایت شوند.
او تاکید کرد ایمنی هستهای موضوعی بنیادین و عاری از معیارهای دوگانه است و هرگونه حمله به تاسیسات هستهای در هر نقطه جهان «خط قرمز» محسوب میشود.
مدیرکل آژانس در پایان با دعوت به خویشتنداری حداکثری گفت تنها مسیر پایدار برای جلوگیری از فاجعه هستهای، گفتوگو و دیپلماسی است و آژانس برای حمایت از کشورهای عضو در این زمینه آماده اقدام فوری است.
محمدمهدی حسینیهمدانی، امام جمعه کرج، در خطبههای نماز جمعه این شهر گفت اگر اسرائیل خطایی انجام دهد، با توجه به هماهنگی آن با آمریکا، این آمریکا است که باید هزینه آن را بپردازد.
او افزود هیچ شلیکی از سوی دشمنان نباید بیهزینه بماند و باید چند برابر پاسخ داده شود.
امام جمعه کرج همچنین گفت: «فناوری هستهای و غنیسازی مانند تمامیت ارضی بخشی از هویت ملی ما است و قابل مذاکره نیست.»
حسینیهمدانی خطاب به کشورهای عربی گفت در تکیه بر قدرتی «رو به زوال» بازنگری کنند.
دادههای تازه منتشرشده بانک مرکزی در ایران نشان میدهد واردات خدمات به کشور در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۲۵.۵ میلیارد دلار رسیده، در حالی که واردات کالا با کاهش چشمگیری روبهرو شده است. این تغییر از دگرگونی قابل توجه در ساختار تجارت خارجی ایران حکایت دارد.
واردات خدمات در سال گذشته حدود یکچهارم کل واردات ایران را تشکیل داده است. سهمی که برای اقتصادی که بهطور سنتی تجارت آن بر مبادله کالاهای فیزیکی استوار بوده، غیرمعمول به نظر میرسد.
در همین حال، صادرات خدمات ایران کاهش یافته و کسری تراز تجاری خدمات کشور را به رکورد ۱۷ میلیارد دلار رسانده است. این کسری نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۵۲ درصد افزایش داشته و تقریبا سه برابر بیشتر از سطح ثبتشده در سال ۲۰۲۰ است.
دادههای جداگانه بانک مرکزی درباره تجارت خارجی کالا نیز از افتی چشمگیر در مبادلات کالایی خبر میدهد.
ایران در سال مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۴ حدود ۴۹ میلیارد دلار کالا وارد کرده که نسبت به سال قبل ۳۲ درصد کاهش نشان میدهد.
صادرات غیرنفتی نیز بهطور قابل توجهی کاهش یافته و با افت ۲۲ درصدی به حدود ۴۵ میلیارد دلار رسیده است.
این آمارها نشان میدهند ساختار تجارت خارجی در ایران در حال تجربه تغییری قابل توجه است. تغییری که در آن خدمات نقش پررنگتری پیدا کردهاند، در حالی که تجارت کالا در حال کوچکتر شدن است.
واردات خدمات ایران عمدتا شامل خدمات حملونقل و لجستیک، بیمه مرتبط با تجارت خارجی، خدمات مالی و انتقال پول، پروژههای مهندسی و عمرانی، خرید فناوری و سایر خدمات حرفهای میشود.
یکی از توضیحهای احتمالی در گزارشی از والاستریت ژورنال در مهر ۱۴۰۴ مطرح شد. این گزارش حکایت از آن داشت که بخشی از صادرات نفت ایران به چین بهجای دریافت پول نقد یا مبادله سنتی نفت در برابر کالا، در قالب دریافت خدمات تسویه میشود.
چین عملا تنها خریدار نفت خام ایران به شمار میرود.
بر اساس برآوردهای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، ارزش صادرات نفت خام ایران در سال گذشته، پیش از محاسبه تخفیفهای ناشی از تحریمها و هزینههای دور زدن محدودیتهای آمریکا، حدود ۴۴ میلیارد دلار بوده است.
اگرچه دادههای بانک مرکزی منبع واردات خدمات را مشخص نمیکنند، اما ارقام منتشرشده با این احتمال سازگار هستند که سهم فزایندهای از درآمدهای نفتی ایران بهجای انتقال مالی متعارف یا واردات کالا، در قالب خدمات تسویه شده باشد.
عامل دیگری که توجهها را جلب کرده، نقش سپاه پاسداران در صادرات نفت و پروژههای بزرگ زیرساختی است.
بر اساس قانون بودجه پیشین جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران موظف بود روزانه ۷۰۰ هزار بشکه نفت خام صادر کند. رقمی که تقریبا معادل نیمی از صادرات واقعی نفت خام ایران است.
این نهاد همچنین یکی از بزرگترین پیمانکاران پروژههای عمرانی و زیرساختی کشور به شمار میرود.
با این حال، دادههای بانک مرکزی هیچ مدرک مستقیمی درباره مقصد درآمدهای نفتی یا بهرهبرداران نهایی خدمات وارداتی ارائه نمیکنند.
چشمانداز سال مالی جاری نیز در سایه درگیریهای مرتبط با آمریکا و اسرائیل، با ابهام بیشتری روبهرو شده است.
گزارشها حاکی از آن است که جریان تجارت با امارات متحده عربی، بزرگترین تامینکننده کالا برای ایران، در سه ماه گذشته با اختلال مواجه بوده.
همزمان، دادههای گمرک چین نشان میدهد ایران و چین در مجموع ماههای مارس و آوریل تنها حدود ۴۰۰ میلیون دلار تجارت غیرنفتی دوجانبه داشتهاند. رقمی که حدود یکپنجم سطح ثبتشده در مدت مشابه سال قبل است.
اینکه افزایش سهم خدمات در تجارت خارجی ایران ناشی از تغییر در سازوکارهای دور زدن تحریمها، تحولات در مناسبات اقتصادی با چین یا نشانهای از ضعف گستردهتر اقتصاد کشور باشد، همچنان پرسشی بیپاسخ است.
آنچه از دادههای جدید بهروشنی برمیآید این است که الگوی تجارت خارجی ایران در حال تغییر به شکلی است که در سالهای اخیر سابقه نداشته است.
پس از حمله پهپادی به نیروگاه هستهای براکه در امارات متحده عربی و مهار آتشسوزی ناشی از آن، نگرانیها درباره امنیت تاسیسات هستهای افزایش یافته است. در همین راستا، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به درخواست مصر، اردن، مراکش و عربستان سعودی جلسهای اضطراری برگزار خواهد کرد.
جزییات بیشتر با احمد صمدی، خبرنگار ایراناینترنشنال:
