دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به شبکه خبری فاکس گفت: «ما به یک توافق خیلی خوب با تهران نزدیک هستیم.»
او همچنین گفت توافق با حکومت ایران را ترجیح میدهد، اما آماده بازگشت به عملیات نظامی نیز است.
ترامپ در بخشی از این گفتوگو تاکید کرد: «اگر به خواستههایمان نرسیم، در ایران به شیوهای دیگر به آن پایان خواهیم داد.»
او گفت ایالات متحده یا به توافق خوبی خواهد رسید یا کار را از طریق نظامی در ایران تمام خواهد کرد و تاکید کرد که این اتفاق «آهسته اما مطمئناً» رخ خواهد داد.
ترامپ در ادامه گفت که ایالات متحده نیروی دریایی و نیروی هوایی جمهوری اسلامی را «کاملا» از بین برده، اما تا حد زیادی از هدف قرار دادن ارتش خودداری کرده است.
او اشاره کرد که آمریکا، ارتش ایران را «تا حدی به حال خود گذاشته است چون تا اندازهای میانهرو» است و واشینگتن نمیخواسته که همه ساختار نظامی کشور را نابود کند.
ترامپ همچنین گفت که آمریکا «شکلهای مختلفی از رهبری» ایران را حذف کرده، اما از تجربه عراق درس گرفته است؛ جایی که به گفته او، نابودی کامل ساختارها میتواند کشوری را برای دههها از بازسازی بازدارد.
او در مورد برنامه هستهای تهران گفت تهران نه تنها موافقت کرد که سلاح هستهای تولید نکند، بلکه از طریق روشهای دیگر نیز به آن دست نیابد، و این موضوع را یک تغییر مهم در مذاکرات توصیف کرد.
ترامپ اشاره کرد: «من ترجیح میدهم به توافقی برسم، زیرا میتوانیم بلافاصله پس از امضای آن تنگه هرمز را باز کنیم. تنها تضمینی که باید داشته باشم این است که هیچ سلاح هستهای وجود نخواهد داشت.»
ترامپ افزود: «آنها با این موضوع موافقت کردهاند و بسیار جالب بود. آنها در ابتدا گفتند که ما سلاح هستهای تولید نخواهیم کرد. من گفتم، خب، اگر سلاح هستهای بخرید چه اتفاقی میافتد؟ بنابراین اکنون گفته میشود که ما سلاح هستهای تولید یا خریداری نخواهیم کرد. این یک تفاوت بزرگ است. بنابراین ما به آرامی به آنچه میخواهیم میرسیم.»
او مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی را «بسیار سرسخت»توصیف کرد و گفت: «این کار زمان زیادی میبرد، اما من عجلهای ندارم.»
ترامپ همچنین گفت «بزرگترین دارایی» ایران، رسانههای «اخبار جعلی» هستند، چون به گفته او، موفقیتهای آمریکا را کوچک جلوه میدهند.
او گفت آمریکا در نبرد پیروزی بزرگی به دست میآورد، اما این رسانهها میگویند واشینگتن شکست خورده است.
به گفته منابع آمریکایی، هدف از این اقدام افزایش فشار بر حکومت ایران برای پذیرش سریعتر توافق و پایان دادن به بنبست مذاکرات است.
نیویورکتایمز به نقل از سه مقام آگاه گزارش داد که رییسجمهوری آمریکا، مفاد یک توافق احتمالی برای پایان دادن به جنگ ایران را بازبینی کرده و با اعمال شروط سختگیرانهتر، متن جدید را برای بررسی به مقامهای ایرانی ارسال کرده است.
این مقامها جزئیاتی درباره تغییرات اعمالشده در متن توافق ارائه نکردهاند، اما گفتهاند ترامپ نسبت به برخی بخشهای توافق که آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران را در بر میگیرد، ابراز نگرانی کرده است. به گفته دو مقام آمریکایی، رییسجمهوری آمریکا همچنان رویکرد دولت باراک اوباما در آزادسازی بخشی از داراییهای ایران در چارچوب توافق هستهای سال ۲۰۱۵ را اشتباه میداند و نمیخواهد توافق جدید به اقدامی مشابه منجر شود.
بر اساس این گزارش، یکی دیگر از دلایل بازنگری در متن توافق، نارضایتی ترامپ از کندی روند پاسخگویی حکومت ایران به پیشنهادهای آمریکا بوده است. مقامهای آمریکایی گفتهاند مذاکرات و تدوین چارچوب توافق با کمک میانجیهایی از جمله پاکستان انجام شده، اما پاسخ تهران به کندی پیش رفته است.
به نوشته نیویورکتایمز، نسخه جدید و سختگیرانهتر توافق احتمالاً با این هدف تدوین شده که حکومت ایران را برای پذیرش سریعتر چارچوبی که پیشتر به رهبر جمهوری اسلامی، مجتبی خامنهای، ارسال شده بود، تحت فشار قرار دهد.
این روزنامه همچنین گزارش داد که دسترسی به رهبر جمهوری اسلامی برای بررسی و تایید نهایی توافق دشوار بوده و همین موضوع روند تصمیمگیری را پیچیده کرده است. به گفته منابع آگاه، هرگونه اصلاح در متن سند که از آن با عنوان «یادداشت تفاهم» یاد میشود، میتواند به تاخیرهای بیشتری در روند مذاکرات منجر شود.
نیویورکتایمز در ادامه نوشت ترامپ هشتم خرداد جمعه به مدت دو ساعت با مشاوران ارشد امنیتی و سیاسی خود در اتاق وضعیت کاخ سفید درباره راههای پایان دادن به جنگ ایران گفتوگو کرد، اما این نشست بدون اعلام نتیجه مشخص یا توافق نهایی پایان یافت.
بر اساس چارچوب مورد بحث، کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران متوقف خواهد شد و در مقابل، جمهوری اسلامی محدودیتهای اعمالشده بر تنگه هرمز را لغو خواهد کرد. تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان به شمار میرود و هرگونه اختلال در آن پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی انرژی دارد.
در این گزارش آمده است که پیش از آغاز عملیات نظامی علیه حکومت ایران در ۹ اسفند، تنگه هرمز برای تجارت بینالمللی باز بود و یکی از محورهای اصلی مذاکرات کنونی، بازگرداندن شرایط عبور و مرور کشتیها به وضعیت پیش از جنگ است.
نیویورکتایمز همچنین نوشت که برخی از حساسترین و پیچیدهترین موضوعات، از جمله سرنوشت برنامه هستهای ایران، در این چارچوب حلوفصل نخواهد شد و بررسی آنها به مراحل بعدی مذاکرات موکول میشود.
این گزارش در حالی منتشر شده که پس از بیش از سه ماه درگیری نظامی، تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی که بتواند هم جنگ را متوقف کند و هم مسیرهای حیاتی انرژی را باز نگه دارد، وارد مرحلهای حساس شده است. با این حال، مشخص نیست تهران تا چه اندازه با شرایط جدید مورد نظر ترامپ موافقت خواهد کرد.
