دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن را «آشغال» و «بسیار ضعیف» توصیف کرد و درباره آتشبس گفت که به دستگاه حفظ حیات وصل است و تنها «حدود یک درصد» احتمال دارد دوام بیاورد.
ترامپ دوشنبه ۲۱ اردیبهشت، در گفتوگوهای جداگانهای با رسانههای فاکسنیوز و سیبیاِس و پس از آن در حاشیه مراسمی در کاخ سفید، به موضوع مذاکرات با جمهوری اسلامی پرداخت و نارضایتی خود از پاسخ ارائه شده از سوی تهران را ابراز کرد.
او در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «وضعیت آتشبس شبیه به وقتی است که پزشک میگوید احتمال زنده ماندن عزیزتان در اغما تقریبا یک درصد است.»
ترامپ پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا را با عبارتهایی کمتر مرسوم در ادبیات سیاسی آمریکا توصیف کرد و گفت: «یک متن آشغال خواندم که آن را ضعیفترین مینامم. حتی خواندنش را هم تمام نکردم، گفتم: آیا قرار است وقتم را برای خواندن این تلف کنم؟ متنی که فرستادهاند یکی از ضعیفترینهاست.»
در روزهای گذشته آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی با تبادل آتش میان طرفین و شلیک موشک و پهپاد از سوی ایران به قطر، کویت و امارات با چالش روبهرو شده است. در تازهترین تحول، انفجار یک پهپاد در سواحل قطر در بیستم اردیبهشت به آتشسوزی در دستکم یک کشتی منجر شد. همان روز، و ورود پهپادهایی به حریم هوایی امارات متحده عربی آتشبس را با چالشی تازه روبهرو کرد.
با این حال، پیشتر ترامپ تاکید کرده بود که آتشبس همچنان برقرار است.
جمهوری اسلامی موضع خود را تغییر داد
رییسجمهوری آمریکا همچنین در اظهار نظرهای خود در روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گفت که تهران با انتقال اورانیوم غنیشده خود به ایالات متحده موافقت کرده بود، اما بعدا موضع خود را تغییر داد و این تعهد را در پاسخ مکتوبی که پس از چهار روز ارسال کردند، نگنجاند.
ترامپ گفت: «آنها به ما گفتند که شما باید آن [اورانیوم با غنای ۶۰ درصد] را تحویل بگیرید. ما قرار بود همراه آنها پیش برویم، اما نظرشان را عوض کردند چون آن را در متن ننوشتند.»
او افزود: «آنها با ما توافق میکنند و بعد حرفشان را پس میگیرند.»
ترامپ همچنین بار دیگر بر اراده آمریکا برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.
همزمان با این اظهارات، سیبیاس نیوز به نقل از ترامپ گزارش داد آخرین پیشنهاد صلح ارائه شده از سوی حکومت ایران «بد» است. در این گزارش به نقل از رییسجمهوری آمریکا تاکید شده بود که تهران در مورد برنامه هستهای خود برخی امتیازها داده، اما «بههیچوجه کافی نیست.»
ترامپ در پاسخ به این پرسشِ سیبیاس که چه چیزی را در پاسخ تهران غیرقابل قبول میداند، گفت: «این فقط یک پیشنهاد بد بود، در واقع یک پیشنهاد احمقانه بود.»
رییسجمهوری آمریکا ساعاتی پس از اعلام خبر ارائه پاسخ تهران به پیشنهاد یکصفحهای آمریکا از طریق میانجی پاکستانی، این پاسخ را «کاملا غیرقابل قبول» خوانده بود.
احتمال حمله دوباره آمریکا به جمهوری اسلامی
رییسجمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد ایالات متحده میتواند بهسرعت اهداف نظامی باقیمانده ایران را هدف قرار دهد و افزود که تهران از نظر نظامی تا حد زیادی شکست خورده است.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «ایران از نظر نظامی کاملا شکست خورده و چیز کمی برایشان باقی مانده است. ما ظرف حدود یک روز آن را هم از بین خواهیم برد.»
ترامپ همچنین در گفتوگو با فاکسنیوز گفت که در حال بررسی احیای «پروژه آزادی» برای بازگشایی تنگه هرمز است. او افزود این بار هدایت کشتیها از طریق این تنگه تنها بخش کوچکی از یک عملیات نظامی گستردهتر علیه جمهوری اسلامی خواهد بود.
کاربرد واژه «غرامت» در پاسخ تهران
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دو دیپلمات منطقهای گزارش داد که درخواست جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت جنگی، از جمله مسائلی بود که به کلافگی ترامپ و ناامیدی او از گفتوگوهای جاری با تهران برای توافق احتمالی منجر شد.
این گزارش به نقل از دیپلماتها میگوید ترامپ نسبت به استفاده از واژه «غرامت» در پیشنهادهای تهران محتاط بوده، زیرا موافقت با آن میتواند بهمنزله پذیرش شکست تلقی شود.
سال گذشته نیز، پس از جنگ ۱۲روزه، وزارت خارجه آمریکا تقاضای جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت از آمریکا در ازای از سرگیری مذاکرات را «مضحک» خواند.
یکی از دیپلماتها گفت پاکستان در حال تلاش برای میانجیگری با هدف تدوین یک یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و ایران است که به جنگ پایان دهد و امکان ادامه گفتوگوهای گستردهتر برای حل مسائل حلنشده را فراهم آورد.
این دیپلمات افزود پاکستان از حمایت دیگر کشورهای منطقه برخوردار است و رهبران این کشور، با هر دو طرف و همچنین دولتهای منطقه در تماساند تا به حفظ آتشبس، پایان جنگ و توافق طرفها برای برگزاری مذاکرات حضوری در هفته آینده کمک کنند.
یووال اشتاینیتز، رییس این شرکت، دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در کنفرانس «مرکز امور امنیتی و خارجی اورشلیم» گفت از زمان حمله هفتم اکتبر، حماس از نوار غزه و حزبالله از لبنان در مجموع حدود ۴۰ هزار راکت به سوی اسرائیل شلیک کردهاند.
او افزود گنبد آهنین توانسته بیشتر این راکتها را با دقتی حدود ۹۸ تا ۹۹ درصد رهگیری کند؛ سامانهای که به گفته او «کامل نیست، اما تقریبا به کامل شدن نزدیک است».
به گفته رییس شرکت رافائل، حکومت ایران از سال ۲۰۲۴ در دو مرحله حدود ۱۵۰۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرده که تنها «چند ده فروند» از آنها رهگیری نشدهاند.
اشتاینیتز همچنین تاکید کرد اسرائیل با کمبود موشکهای رهگیر مواجه نیست.
شرکت دولتی رافائل از بزرگترین صنایع دفاعی اسرائیل است که در زمینه توسعه سامانههای پدافندی، موشکی و فناوریهای نظامی، از جمله گنبد آهنین، فعالیت میکند.
ادامه تنشها در منطقه
اظهارات اشتاینیتز در حالی مطرح میشود که تنشها در منطقه ادامه دارد و اسرائیل و حزبالله همچنان دست به حملات متقابل میزنند.
ارتش اسرائیل ۲۱ اردیبهشت اعلام کرد یک سرباز این کشور در حملهای پهپادی به منطقه المناره در نزدیکی مرز لبنان کشته شد. بدین ترتیب، شمار نظامیان کشتهشده اسرائیلی از ابتدای درگیریهای اخیر به ۱۸ نفر رسید.
سه سرباز اسرائیلی نیز در حمله پهپادی حزبالله به جنوب لبنان زخمی شدند. جراحات این نظامیان «سطحی» گزارش شده است.
در سوی دیگر، ارتش اسرائیل برای ۹ روستا و شهرک در جنوب لبنان هشدار تخلیه صادر کرد و مواضع حزبالله را در این منطقه هدف قرار داد.
همزمان، چشمانداز آتشبس موقت در جنگ ایران در هالهای از ابهام قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۰ اردیبهشت پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن برای پایان دادن به جنگ را رد کرد و آن را «کاملا غیرقابل قبول» خواند.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۱ اردیبهشت در نشست رسانهای روزانه خود آمریکا را به «پافشاری بر خواستههای نامعقول» متهم کرد و گفت طرح تهران برای پایان درگیریها «سخاوتمندانه» بوده است.
بقایی افزود طرح تهران شامل «پایان جنگ در منطقه، توقف راهزنی دریایی علیه کشتیهای ایران، آزادسازی داراییهای متعلق به مردم ایران و تردد ایمن در تنگه هرمز» میشود.
رویترز ۲۱ اردیبهشت خبر داد که در پی تحولات اخیر، بهای نفت بیش از ۳.۵ درصد افزایش یافت.
بنبست دیپلماتیک تهران و واشینگتن
پایگاه خبری ارمنیوز امارات ۲۱ اردیبهشت به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد پاسخ منفی جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن، مسیر دستیابی به راهحل دیپلماتیک با تهران را مسدود کرده است.
این مقامها گفتند هنوز مشخص نیست ترامپ پس از دریافت پاسخ مقامهای ایران چه اقداماتی انجام خواهد داد.
همچنین به گزارش رسانههای اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، در پی پاسخ جمهوری اسلامی به طرح پیشنهادی آمریکا، قرار است ظهر ۲۱ اردیبهشت یک نشست امنیتی برگزار کند.
جلسه دادگاه نتانیاهو نیز بهدلیل حضور او در این نشست امنیتی، زودتر از زمان تعیینشده پایان یافت.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گزارش داد چند روز پس از آنکه آمریکا پیشنهادی را برای ازسرگیری مذاکرات ارائه کرد، تهران ۲۰ اردیبهشت پاسخ خود را ارائه داد. پاسخی که بر پایان جنگ «در همه جبههها»، بهویژه لبنان - جایی که اسرائیل، متحد آمریکا، با نیروهای حزبالله مورد حمایت جمهوری اسلامی درگیر است - تمرکز داشت.
صداوسیمای جمهوری اسلامی گزارش داد تهران همچنین خواستار دریافت غرامت خسارات جنگ و تاکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز شده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز گزارش داد جمهوری اسلامی در این پاسخ خواستار پایان محاصره دریایی آمریکا، تضمین عدم حمله مجدد، لغو تحریمها و پایان ممنوعیت فروش نفت ایران از سوی آمریکا شده است.
ترامپ تنها چند ساعت بعد، در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این پیشنهاد را رد کرد.
او نوشت: «دوستش ندارم - کاملا غیرقابل قبول است ....»
رییسجمهوری آمریکا توضیح بیشتری ارائه نکرد.
اختلاف بر سر مسیر پایان جنگ
رویترز نوشت که آمریکا پیشنهاد کرده بود ابتدا درگیریها متوقف شود و سپس مذاکرات درباره مسائل اختلافبرانگیزتر، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی، آغاز شود.
پس از رد خواستههای تهران از سوی ترامپ، حکومت ایران ۲۱ اردیبهشت اعلام کرد پیشنهادش برای پایان جنگ «سخاوتمندانه و مسئولانه» بوده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت: «خواسته ما مشروع است؛ پایان جنگ، لغو محاصره و دزدی دریایی آمریکا و آزادسازی داراییهای ایران که تحت فشار آمریکا بهطور ناعادلانه در بانکها مسدود شدهاند.»
او افزود: «عبور امن از تنگه هرمز و برقراری امنیت در منطقه و لبنان نیز از دیگر خواستههای ایران بود که پیشنهادی سخاوتمندانه و مسئولانه برای امنیت منطقه محسوب میشود.»
بقایی همچنین گفت جمهوری اسلامی هنوز با کسانی که «علیه ما چنین جنایتی مرتکب شدند»، تسویهحساب نکرده و اگر فرصتی در اختیار نیروهای مسلح قرار گیرد، «به بهترین وجه» از آن استفاده خواهد شد.
جهش قیمت نفت و ادامه بحران تنگه هرمز
در پی تداوم بنبست میان تهران و واشینگتن، قیمت نفت ۲۱ اردیبهشت بیش از ۳.۵ درصد افزایش یافت.
پیش از آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکرد. این آبراه اکنون به یکی از مهمترین نقاط فشار در جنگ تبدیل شده است.
اگرچه تردد کشتیها در تنگه هرمز در مقایسه با پیش از جنگ بسیار کاهش یافته، دادههای شرکتهای کپلر و الاسییجی نشان میدهد هفته گذشته سه نفتکش حامل نفت خام از این مسیر عبور کردند.
بر اساس این دادهها، این کشتیها برای جلوگیری از حمله احتمالی جمهوری اسلامی، سامانههای ردیابی خود را خاموش کرده بودند.
درگیریهای پراکنده در اطراف تنگه هرمز طی روزهای اخیر، آتشبسی را که از اواسط فروردین ۱۴۰۵ جنگ گسترده را متوقف کرده بود، بار دیگر تحت فشار قرار داده است.
فشار سیاسی بر ترامپ
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت نظرسنجیها نشان میدهند «جنگ ایران» در میان رایدهندگان آمریکایی محبوب نیست؛ بهویژه در شرایطی که قیمت بنزین در آمریکا بهشدت افزایش یافته و کمتر از شش ماه تا انتخابات سراسری باقی مانده است. انتخاباتی که مشخص خواهد کرد آیا جمهوریخواهان کنترل کنگره را حفظ خواهند کرد یا نه.
آمریکا همچنین در این جنگ حمایت گسترده بینالمللی به دست نیاورده است.
متحدان ناتو درخواست واشینگتن را برای اعزام کشتی به تنگه هرمز رد کردهاند و گفتهاند بدون توافق کامل صلح و ماموریتی با پشتوانه بینالمللی، وارد عمل نخواهند شد.
تلاشهای دیپلماتیک و ادامه تنش
هنوز مشخص نیست گامهای بعدی آمریکا در حوزه دیپلماتیک یا نظامی چه خواهد بود.
ترامپ قرار است چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت وارد پکن شود و موضوع ایران یکی از محورهای گفتوگوی او با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، خواهد بود.
او در هفتههای اخیر تلاش کرده چین را برای اعمال فشار بر تهران بهمنظور توافق با واشینگتن به کار بگیرد.
ترامپ در اظهاراتی که ۲۰ اردیبهشت پخش شد، درباره پایان عملیات نظامی علیه ایران گفت: «آنها شکست خوردهاند، اما این به معنی تمام شدن کارشان نیست.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز گفت جنگ هنوز پایان نیافته، زیرا «کارهای بیشتری» برای حذف اورانیوم غنیشده در ایران، برچیدن تاسیسات غنیسازی و مقابله با نیروهای نیابتی و توان موشکی تهران باقی مانده است.
او در گفتوگو با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس گفت بهترین راه برای حذف اورانیوم غنیشده، دیپلماسی است، اما استفاده از زور را نیز رد نکرد.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت حکومت ایران «هرگز در برابر دشمن تسلیم نخواهد شد» و «با قدرت از منافع ملی دفاع خواهد کرد».
ادامه ناامنی در منطقه
با وجود تلاشهای دیپلماتیک برای خروج از بنبست، تهدید علیه مسیرهای کشتیرانی و اقتصاد کشورهای منطقه همچنان ادامه دارد.
امارات متحده عربی ۲۰ اردیبهشت اعلام کرد دو پهپاد شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کرده است.
قطر نیز حمله پهپادی به یک کشتی باری را که از ابوظبی حرکت کرده بود، محکوم کرد و کویت گفت سامانههای پدافند هوایی این کشور با پهپادهایی مقابله کردهاند که وارد حریم هواییاش شده بودند.
در جنوب لبنان نیز، با وجود آتشبس اعلامشده با میانجیگری آمریکا، درگیریها میان اسرائیل و حزبالله ادامه دارد.
نتانیاهو در گفتوگوی خود با سیبیاس گفت پایان درگیری با ایران لزوما به معنی پایان جنگ در لبنان نیست.
به گزارش خبرگزاری آناتولی ترکیه، این مقام که نامش فاش نشده، یکشنبه ۲۰ اردیبهشت گفت ادعاها درباره فعالیت کنونی یک سایت نظامی مخفی اسرائیل در صحرای عراق صحت ندارد.
او در توضیح حادثهای که در گزارشهای رسانهای به آن اشاره شده بود، گفت نیروهای عراقی در ماه مارس با یک عملیات هوایی «مرموز» در منطقه النخیب در مرکز عراق روبهرو شدند و «در همان زمان با آن برخورد شد.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که روزنامه والاستریت ژورنال شنبه ۱۹ اردیبهشت به نقل از منابعی ناشناس گزارش داد اسرائیل پیش از آغاز حملات علیه ایران در ۹ اسفند، با اطلاع آمریکا یک پایگاه مخفی در صحرای عراق ایجاد کرده بود.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، این پایگاه محل استقرار نیروهای ویژه اسرائیل و مرکز پشتیبانی لجستیکی نیروی هوایی این کشور بوده است.
این روزنامه همچنین مدعی شد این پایگاه در اوایل ماه مارس نزدیک بود فاش شود؛ پس از آنکه یک چوپان فعالیتهای مشکوک نظامی، از جمله پرواز بالگردها، را در منطقه مشاهده و به مقامهای عراقی گزارش کرده بود.
گزارش والاستریت ژورنال نوشته بود نیروهای عراقی برای بررسی موضوع به منطقه اعزام شدند، اما اسرائیل با حملات هوایی مانع رسیدن آنها به محل شد.
ارتش اسرائیل از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرده و تاکنون عراق، اسرائیل و آمریکا نیز موضع رسمی مشترکی در این باره نگرفتهاند.
با این حال، قیس المحمداوی، معاون فرمانده عملیات مشترک عراق، پنجم مارس گفته بود نیروهای عراقی پس از دریافت گزارشی درباره حضور یک نیروی مسلح ناشناس در منطقهای بیابانی میان نجف و کربلا به محل اعزام شدند.
او گفته بود نیروهای عراقی در مسیر حرکت خود با «آتش سنگین هوایی» روبهرو شدند که به کشته شدن یک سرباز، زخمی شدن دو نفر دیگر و آسیب دیدن دو خودروی هاموی منجر شد.
به گفته المحمداوی، نیروهای کمکی بعدا منطقه را جستوجو کردند اما چیزی نیافتند؛ موضوعی که به گفته او نشان میداد «یک نیروی مشخص در منطقه حضور داشته و از پشتیبانی هوایی برخوردار بوده است.»
عراق در ادامه، شکایتی رسمی به آمریکا ارائه و نیروهای خارجی را مسئول این حمله معرفی کرد.
گزارش آناتولی میگوید تنشهای منطقهای از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران بهشدت افزایش یافته و به حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی علیه اسرائیل و متحدان آمریکا در خلیج فارس و همچنین بسته شدن تنگه هرمز منجر شده است.
آتشبس میان طرفها در ۱۹ فروردین با میانجیگری پاکستان برقرار شد، اما مذاکرات بعدی در اسلامآباد به توافقی دائمی منتهی نشد. پس از آن، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از تمدید آتشبس بدون تعیین جدول زمانی مشخص خبر داد.
نخستوزیر اسرائیل، در نخستین مصاحبه تلویزیونی خود با یک رسانه آمریکایی از زمان آغاز جنگ اخیر با حکومت ایران، گفت این جنگ «دستاوردهای بزرگی» داشته اما هنوز پایان نیافته است؛ زیرا به گفته او، اورانیوم غنیشده، تاسیسات غنیسازی، نیروهای نیابتی و برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی همچنان باید مهار شوند.
نتانیاهو در گفتوگو با این برنامه که یکشنبه ۲۰ اردیبهشت پخش شد، در پاسخ به این پرسش که آیا جنگ با ایران تمام شده است، گفت: «فکر میکنم دستاوردهای بزرگی داشته، اما تمام نشده است، چون هنوز مواد هستهای، اورانیوم غنیشدهای وجود دارد که باید از ایران خارج شود. هنوز سایتهای غنیسازی هستند که باید برچیده شوند. هنوز نیروهای نیابتیای هستند که ایران از آنها حمایت میکند. هنوز موشکهای بالستیکی هستند که آنها میخواهند تولید کنند.»
او افزود: «ما بخش زیادی از آن را تضعیف کردهایم، اما همه آن هنوز وجود دارد و کارهایی باید انجام شود.»
نتانیاهو درباره نحوه خارج کردن اورانیوم با غنای بالا از ایران گفت: «وارد میشوید و آن را خارج میکنید.» وقتی مجری پرسید این کار با نیروهای ویژه اسرائیل یا آمریکا انجام میشود، نتانیاهو گفت درباره «ابزارهای نظامی» صحبت نمیکند، اما افزود: «رییسجمهوری ترامپ به من گفته است: “میخواهم وارد آنجا شوم.” و فکر میکنم از نظر فیزیکی این کار شدنی است. این مشکل نیست. اگر توافقی داشته باشید و وارد شوید و آن را خارج کنید، چرا نه؟ این بهترین راه است.»
او در پاسخ به این پرسش که اگر توافقی وجود نداشته باشد، آیا میتوان اورانیوم را با زور خارج کرد، گفت: «شما این سوالها را میپرسید و من از آنها طفره میروم، چون درباره گزینهها، طرحها یا هر چیز نظامی دیگری صحبت نمیکنم.»
نخستوزیر اسرائیل، گفت معتقد است مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، زنده است؛ با وجود اینکه او از زمان انتصابش به جانشینی پدرش در اوایل ماه مارس، نه دیده شده و نه صدایی از او شنیده شده است.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت جسمی و میزان نفوذ عملیاتی مجتبی خامنهای گفت: «فکر میکنم او زنده است. وضعیتش چگونه است؟ گفتنش سخت است، میدانید؟ او در یک پناهگاه یا جایی مخفی پنهان شده است.»
نخستوزیر اسرائیل افزود مجتبی خامنهای «در تلاش است اقتدار خود را اعمال کند»، اما ارزیابی او این است که میزان این اقتدار کمتر از نفوذی است که پدرش، علی خامنهای، در اختیار داشت.
نتانیاهو همچنین گفت جنگ با حزبالله لبنان میتواند حتی در صورت پایان جنگ با حکومت ایران ادامه یابد. او گفت [حکومت] ایران میخواهد آتشبس در همه جبههها را به هم گره بزند: «ایران میخواهد بگوید اگر اینجا به آتشبس برسیم، آنجا هم آتشبس میخواهیم.» او در پاسخ به این پرسش که آیا چنین چیزی را میپذیرد، گفت: «نه.»
نخستوزیر اسرائیل گفت حزبالله «لبنان را شکنجه میکند» و مردم آن کشور را «گروگان» گرفته است. او افزود اسرائیل میخواهد خطر حزبالله علیه شهرها و مناطق مسکونی خود را از بین ببرد و گفت: «آنها همیشه شهرهای ما را موشکباران میکنند. جوامع ما را موشکباران میکنند.»
نتانیاهو در ادامه گفت اگر حکومت ایران «واقعا تضعیف یا احتمالا سرنگون شود»، این تحول به گفته او به فروپاشی شبکه نیروهای نیابتی تهران منجر خواهد شد: «فکر میکنم این پایان حزبالله است، پایان حماس است، احتمالا پایان حوثیهاست، چون کل داربست شبکه تروریستی نیابتیای که [حکومت] ایران ساخته، اگر حکومت ایران فروبپاشد، فرو میریزد.»
او درباره احتمال سرنگونی حکومت ایران گفت: «نمیتوانید پیشبینی کنید چه زمانی رخ میدهد. آیا ممکن است؟ بله. آیا تضمینشده است؟ نه.»
در بخش دیگری از مصاحبه، مجری سیبیاس به گزارش نیویورکتایمز درباره جلسه ۱۱ فوریه در اتاق وضعیت کاخ سفید اشاره کرد؛ گزارشی که نوشته بود نتانیاهو در آن نشست گفته ایران برای تغییر حکومت «آماده» است و یک ماموریت مشترک آمریکا و اسرائیل میتواند به جمهوری اسلامی پایان دهد. نتانیاهو این روایت را رد کرد و گفت نادرست است اگر گفته شود او سقوط حکومت را «تضمینشده» دانسته است.
او گفت در آن گفتوگو، هم او و هم ترامپ درباره «عدم قطعیت» و «ریسک» صحبت کرده بودند: «هر دو توافق داشتیم که در اقدام کردن خطر وجود دارد. اما خطر اقدام نکردن بزرگتر است.»
نتانیاهو همچنین در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا در آغاز جنگ خطر بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران دستکم گرفته شده بود، گفت: «فکر نمیکنم بتوانیم آن را دقیقا اندازهگیری کنیم، اما مساله تنگه هرمز در جریان ادامه نبرد درک شد.» وقتی مجری پرسید آیا این خطر از ابتدا اشتباه خوانده شده بود، گفت: «مطمئن نیستم که اشتباه خوانده شده بود. اما برای ایران انجام این کار خطر بزرگی دارد و مدتی طول کشید تا آنها بفهمند این خطر چقدر بزرگ است؛ چیزی که اکنون فهمیدهاند.»
نتانیاهو در بخش دیگری از گفتوگو گفت برخی کشورهای عربی اکنون خواهان تقویت روابط و همکاری با اسرائیل هستند، زیرا به گفته او این کار میتواند [حکومت] ایران را مهار کند. او گفت: «از کشورهای عربی چیزهایی میشنوم که وارد جزئیاتش نمیشوم… چیزهایی که قبلا هرگز نشنیده بودم: بیایید اتحادمان با اسرائیل را تقویت کنیم، چون این در واقع [حکومت] ایران را بازمیدارد.»
او افزود همکاریهای اقتصادی در حوزه انرژی، هوش مصنوعی و فناوری کوانتومی با برخی کشورهای عربی در حال شکلگیری است و گفت: «درجه همکاری اقتصادی در انرژی، هوش مصنوعی، کوانتوم و حوزههایی که اسرائیل در آنها بسیار قوی است، اکنون در حال رخ دادن است.»
در بخش مربوط به چین، نتانیاهو گفت پکن «تا حدی» از جمهوری اسلامی حمایت کرده و «برخی قطعات مربوط به تولید موشک» را در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده است. وقتی از او پرسیده شد آیا این موضوع باعث نگرانیاش است، پاسخ داد: «خوشم نیامد.» او درباره اینکه آیا این حمایت در حال حاضر نیز ادامه دارد، گفت: «ممکن است. ممکن است. نمیخواهم از طرف چین صحبت کنم.»
نتانیاهو همچنین حمله ۷ اکتبر را بخشی از تلاش «محور ایران» برای نابودی اسرائیل توصیف کرد و گفت نگاهش به آن حمله تنها حمله حماس نبود: «من آن را همانطور که بود دیدم؛ حمله محور ایران برای تلاش جهت نابودی ما از طریق یک حلقه مرگ.»
او گفت در روز دوم جنگ به شهروندان اسرائیل گفته است: «ما خاورمیانه را تغییر خواهیم داد.» نتانیاهو افزود: «این وضعیت را تغییر خواهیم داد که آنها دور ما جمع شوند و فکر کنند میتوانند تنها دولت یهودی را از بین ببرند و ۳۵۰۰ سال تاریخ یهود را محو کنند. چنین چیزی اتفاق نخواهد افتاد؛ نه در دوران من.»
بر اساس این گزارش که به نقل از شبکه لبنانی المیادین منتشر شده، [حکومت] ایران خواستار پایان فوری جنگ، تضمین آتشبس در لبنان، لغو کامل تحریمهای آمریکا، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و ازسرگیری بدون محدودیت صادرات نفت ایران شده است.
این گزارش میگوید تهران آتشبس در لبنان را «خط قرمز» توصیف کرده و در عین حال خواهان کنترل تنگه هرمز شده است؛ مطالبهای که از آن بهعنوان مهمترین و جنجالیترین شرط [حکومت] ایران یاد شده است.
گزارشها حاکی است این مطالبات خشم کاخ سفید را برانگیخته و ترامپ در واکنش هشدار داده است: «ایران دیگر نخواهد خندید.»
در همین حال، منابعی که با نیویورکتایمز گفتوگو کردهاند، گفتهاند با وجود تشدید لحن دو طرف، تهران و واشینگتن همچنان در حال بررسی یک توافق موقت هستند.
بر اساس چارچوبی که در حال بررسی است، آتشبس فعلی برای ۳۰ روز تمدید خواهد شد و [حکومت] ایران نیز در این مدت محاصره تنگه هرمز را متوقف میکند تا مذاکرات فشرده برای دستیابی به توافقی گستردهتر ادامه یابد.
به نوشته این گزارش، تماسها میان حکومت ایران و آمریکا بهصورت مکتوب و با میانجیگری پاکستان انجام میشود.
با این حال، والاستریت ژورنال گزارش داده اختلافات مهمی همچنان پابرجاست؛ بهویژه درباره ذخایر اورانیوم غنیشده ایران. منابع آگاه گفتهاند تهران درخواست آمریکا برای کاهش شدید ذخایر اورانیوم غنیشده را نپذیرفته است.
بر اساس این گزارش، [حکومت] ایران پیشنهاد داده بخشی از اورانیوم غنیشده خود را رقیق و باقیمانده را به یک کشور ثالث منتقل کند. در مقابل، تهران خواستار تضمینهایی شده که اگر مذاکرات شکست بخورد یا آمریکا بعدا از توافق خارج شود، این مواد هستهای به ایران بازگردانده شود.
شبکه العربیه نیز گزارش داد جمهوری اسلامی آینده ذخایر اورانیوم غنیشده خود را به موفقیت مذاکرات گره زده و تنها در صورت دستیابی به توافق نهایی حاضر به انتقال این مواد به خارج از کشور خواهد بود.
بر اساس این گزارش، انتقال اورانیوم نیازمند زمان و اقدامات اعتمادساز است و احتمال انتقال آن به کشوری غیر از آمریکا زیاد ارزیابی میشود.
گزارشها همچنین تاکید میکنند [حکومت] ایران با برچیدن هیچیک از تاسیسات هستهای خود موافقت نکرده و تنها آمادگی دارد درباره افزایش نظارتهای سازمان بینالمللی انرژی اتمی بر برنامه هستهایاش گفتوگو کند.
العربیه همچنین گزارش داده مقامهای ایرانی در ازای بازگشایی تنگه هرمز، خواستار پایان جنگ و تضمین تداوم آرامش شدهاند.
بر اساس ارزیابی مذاکرهکنندگان که در این گزارشها منعکس شده، همچنان فرصت قابل توجهی برای دستیابی به تفاهمی وجود دارد که هم به جنگ پایان دهد و هم مسیر تردد کشتیها در تنگه هرمز را بازگشایی کند.
به گفته منابع مطلع، مذاکرات همچنان ادامه دارد و ارزیابیها درباره امکان دستیابی به پیشرفت در گفتوگوها رو به افزایش است.
