آتشبس شکننده میان آمریکا و جمهوری اسلامی بار دیگر عصر یکشنبه ۲۰ اردیبهشت با آتشسوزی ناشی از انفجار یک پهپاد در سواحل قطر و ورود پهپادهایی به حریم هوایی امارات متحده عربی و قطر به آزمون گذاشته شد. همزمان، تهران اعلام کرد پاسخ خود به پیشنهاد آمریکا را به پاکستان ارائه کرده است.
رسانههای رسمی جمهوری اسلامی عصر یکشنبه اعلام کردند که پاسخ ارائهشده تهران به پاکستان که میانجیگری این دور از مذاکرات را بر عهده دارد بر پایان دادن به جنگ «در همه جبههها، بهویژه لبنان» متمرکز است و بر «تضمین امنیت کشتیرانی» نیز تاکید دارد.
ساعتی پیش از اعلام این خبر، وزارت دفاع امارات متحده عربی از سرنگون کردن دو پهپاد در حریم هوایی این کشور خبر دادند و جمهوری اسلامی را مسئول این حملات اعلام کردند. آنها همچنین گفتند که این حملات خسارت جانی به دنبال نداشت.
پیش از آن، سرتیپ سعود عبدالعزیز العتیبی، سخنگوی وزارت دفاع کویت، از ورود «پهپادهای متخاصم» به حریم هوایی این کشور در بامداد یکشنبه ۲۰ اردیبهشت خبر داده و گفته بود که نیروهای دفاعی «بر اساس رویههای تعیینشده» واکنش نشان دادند. این وزارتخانه اعلام نکرد که پهپادها از کجا به سوی این کشور فرستاده شده بود.
در همین حال، وزارت دفاع قطر اعلام کرد یک کشتی تجاری که از ابوظبی به سوی بندری در جنوب این کشور در حرکت بود، هدف یک پهپاد قرار گرفت و دچار «آتشسوزی کوچکی» شد. این حریق نیز بدون خسارت جانی خاموش شد.
طبق اعلام مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، وابسته به نیروی دریایی این کشور، این حمله در فاصله ۲۳ مایل دریایی در شمالشرق دوحه، پایتخت قطر، رخ داده است. این مرکز جزئیاتی درباره مالک یا مبداء کشتی ارائه نکرد و هیچ طرفی نیز مسئولیت حمله را بر عهده نگرفت.
تبادل آتش میان نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه، جمهوری اسلامی و کشورهای حاشیه خلیجفارس، بهویژه امارات، در روزهای گذشته ادامه داشت و نگرانیها بابت آتشبس را افزایش داد. با این حال، ایالات متحده همچنان معتقد است آتشبس پابرجاست و این حملات در حدی نیست که بتوان آتشبس را خاتمهیافته دانست.
محتوای سند تفاهم پیشنهادی آمریکا در این دور از مذاکرات بهطور دقیق روشن نیست. مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای گذشته درباره محتوای طرح مورد بررسی گفته بودند که دو کشور در حال کار روی یک توافق کوتاهمدت هستند که جنگ را به مدت ۳۰ روز متوقف میکند و به محاصره تنگه هرمز، یک مسیر کلیدی حمل و نقل نفت و گاز در خلیج فارس از سوی حکومت ایران، پایان میدهد. به گفته آنها ایالات متحده و ایران سعی خواهند کرد در طول این آرامش یک ماهه به یک توافق جامع برسند.
اسرائیل و آمریکا همچنان بر خروج اورانیوم از ایران تاکید دارند
یکی از اصلیترین نقاط اختلاف در مذاکرات، سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران است. آژانس بین المللی انرژی اتمی میگوید ایران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم دارد که تا خلوص ۶۰ درصد غنیسازی شده است. این سطح از نظر فنی تنها یک گام کوتاه با درجه تسلیحاتی فاصله دارد.
هرچند جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده که سرنوشت این مقدار اورانیوم قابل مذاکره نیست اما آمریکا و اسرائیل همچنان بر انتقال این اورانیوم به خارج از ایران تاکید دارند و آن را بخشی از توافق احتمالی میدانند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه در مصاحبه با شبکه خبری سیبیاِس، بار دیگر بر «خروج اورانیوم غنیشده از ایران» و «برچیده شدن تاسیسات غنیساز» جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت که جنگ علیه حکومت ایران هنوز تمام نشده است.
او خارج شدن اورانیوم ذیل توافق را «بهترین راه» خواند و در پاسخ به این سوال که اگر توافقی حاصل نشود، برنامه اسرائیل درباره اورانیوم با با غنی بالا چیست، گفت: «قرار نیست جدول زمانی مشخصی برای آن ارائه دهم، اما میگویم که این ماموریتی فوقالعاده مهم است.»
بلومبرگ ۱۸ اردیبهشت گزارش داد دولت ترامپ در تلاش برای پایان دادن به جنگ با ایران، تمرکز خود را از مذاکرات دشوار درباره برنامه هستهای و موشکی جمهوری اسلامی به بازگشایی تنگه هرمز منتقل کرده است. بر اساس این گزارش، راهبرد جدید کاخ سفید بر «بازگشایی تنگه هرمز به هر قیمتی» متمرکز شده و مذاکرات پیچیدهتر درباره برنامه هستهای و موشکهای بالستیک حکومت ایران به مراحل بعدی موکول شده است.
با این حال، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، نیز عصر یکشنبه در گفتوگو با شریل اتکیسون در برنامه رسانهای «فول مِژِر» به موضوع اورانیوم غنیشدهای که اکنون در اختیار جمهوری اسلامی است اشاره کرد و گفت«ما آنجا را تحت نظر داریم و بالاخره به آن دست پیدا میکنیم.»
او افزود: «همهچیز تحت نظر است. اگر کسی به آن محل نزدیک شود، خبردار میشویم و نابودش میکنیم.»
ترامپ، رییسجمهور آمریکا، در بخش دیگری از این مصاحبه در پاسخ به این که آیا جنگ علیه جمهوری اسلامی تمام شده است، گفت: «نه، من این را نگفتم. من گفتم آنها شکست خوردهاند، اما این به معنای پایان کارشان نیست.»
ترامپ افزود: «ما میتوانیم دو هفته دیگر هم وارد عمل شویم و هر هدفی را بزنیم. اهداف مشخصی داشتیم و احتمالا ۷۰ درصد آنها را زدهایم، اما اهداف دیگری هم داریم که ممکن است به آنها حمله کنیم.»
رییسجمهور آمریکا تاکید کرد: «اما حتی اگر این کار را هم نکنیم، سالهای زیادی طول میکشد تا آنها دوباره خود را بازسازی کنند.»
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، شنبه ۱۹ اردیبهشت به ایرنا، خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، گفت که نیروهای نظامی برای حفاظت از سایتهای هستهای محل نگهداری این اورانیوم در «آمادگی کامل» قرار دارند.
او بدون اشاره به جزئیات، افزود: «ما این احتمال را در نظر گرفته بودیم که ممکن است [آمریکا و اسرائیل] قصد داشته باشند از طریق عملیات نفوذی یا عملیات هلیبرن آن را سرقت کنند.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ماه گذشته به آسوشیتدپرس گفت بخش عمده اورانیوم با غنای بالای ایران احتمالا همچنان در مجموعه هستهای اصفهان قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در بخش دیگری از مصاحبه با شریل اتکیسون، خبرنگار آمریکایی، در پاسخ به این که آیا جنگ علیه جمهوری اسلامی تمام شده است، گفت: «نه، من این را نگفتم. من گفتم آنها شکست خوردهاند، اما این به معنای پایان کارشان نیست.»
ترامپ افزود: «ما میتوانیم دو هفته دیگر هم وارد عمل شویم و هر هدفی را بزنیم. اهداف مشخصی داشتیم و احتمالا ۷۰ درصد آنها را زدهایم، اما اهداف دیگری هم داریم که ممکن است به آنها حمله کنیم.»
رییسجمهور آمریکا تاکید کرد: «اما حتی اگر این کار را هم نکنیم، سالهای زیادی طول میکشد تا آنها دوباره بازسازی کنند.»
در میانه آتشبس شکننده میان آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که جنگ علیه جمهوری اسلامی «تمام نشده است».
نتانیاهو در مصاحبهای که یکشنبه ۲۰ اردیبهشت از شبکه آمریکایی سیبیاِس پخش شد، گفت که اورانیوم با غنای بالا باید از ایران خارج شود و تاسیسات غنیسازی این کشور نیز باید برچیده شوند.
نتانیاهو با اشاره به توانمندیهای هستهای تهران، همچنین نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در کشورهای دیگر و ظرفیت تولید موشک ایران گفت: «اکنون ما بخش زیادی از آن را تضعیف کردهایم. اما همه اینها هنوز وجود دارند و کارهای بیشتری باید انجام شود.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی برآورد میکند که ایران همچنان بیش از چهارصد کیلوگرم اورانیوم غنیشده نزدیک به سطح تسلیحاتی در اختیار دارد.
نتانیاهو درباره طرحهای احتمالی برای خارج کردن این مواد گفت: «وارد میشوید و آن را خارج میکنید.»
او افزود اگر توافقی حاصل شود، این «بهترین راه» برای خارج کردن اورانیوم با غنای بالای ایران خواهد بود.
نتانیاهو از مشخص کردن اینکه اگر توافقی با ایران درباره مواد هستهایاش حاصل نشود چه اتفاقی خواهد افتاد، خودداری کرد.
نخستوزیر اسرائیل گفت: «من قرار نیست جدول زمانی مشخصی برای آن ارائه دهم، اما میگویم که این ماموریتی فوقالعاده مهم است.»
کارزار همبستگی ایرانیان خارج از کشور با «ملت در گروگان» در ایران ادامه دارد. این تجمعها با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و در اعتراض به تشدید اعدامها، سرکوب و قطع اینترنت در ایران، برگزار میشود.
علی حسنپور، خبرنگار ایراناینترنشنال، از تجمع شهر برلین گزارش میدهد: