وزیر جنگ آمریکا: مهلت ۶۰ روزه قانونی مربوط به جنگ در دوران آتشبس متوقف میشود
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، اعلام کرد که مهلت ۶۰ روزه قانونی مربوط به جنگ علیه جمهوری اسلامی در دوران آتشبس متوقف میشود.
وزیر جنگ در پاسخ به پرسشهای سناتور دموکرات، درباره اینکه آیا پیش از جنگ با جمهوری اسلامی، در شرکتهای تولیدکننده تسلیحات سرمایهگذاری کرده است، با لحنی تند گفت: «پاسخ کاملا منفی است. من دنبال پول نیستم. برای پول این کار را نمیکنم. برای سود یا سهام اینجا نیستم. و همین باعث میشود بتوانم در این شغل مؤثر باشم، چون هیچکس مرا در اختیار ندارد.»
دو منبع آگاه در ایران به ایراناینترنشنال گفتند که مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی و محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، از نحوه پیشبرد دیپلماسی جمهوری اسلامی، بهویژه مذاکرات هستهای، از سوی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، ناراضیاند و خواستار برکناری او هستند.
این منابع که در جریان گفتوگوهای جاری میان روسای قوه مجریه و مقننه قرار دارند، به ایراناینترنشنال گفتند پزشکیان و قالیباف معتقدند وزیر امور خارجه در هفتههای گذشته، به جای ایفای نقش خود بهعنوان یکی از وزیران که باید مجری سیاستهای دولت باشد، بیشتر در جایگاه دستیار احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، ظاهر شده است.
به گفته این منابع، عراقچی در دو هفته گذشته بدون اطلاع پزشکیان، در هماهنگی کامل با وحیدی و بر اساس دستورالعملهای او عمل کرده است.
این روند، نارضایتی شدید پزشکیان را در پی داشته و او به نزدیکان خود گفته است در صورت ادامه این وضعیت، عراقچی را از سمت خود برکنار خواهد کرد.
پیشتر نیز خبرهایی از بروز اختلاف میان مقامهای جمهوری اسلامی منتشر شده بود. هشتم فروردین گزارشهایی از بروز اختلافهای جدی میان پزشکیان و احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران که گفته میشود اکنون فرد شماره یک این نهاد است، منتشر شده بود.
منابع آگاه در گفتوگو ایراناینترنشنال «نحوه مدیریت جنگ و پیامدهای مخرب آن بر معیشت مردم و اقتصاد کشور» را ریشه این اختلافها خواندند.
سه روز بعد، گزارشهایی درباره نارضایتی پزشکیان از قرار گرفتن در یک «بنبست کامل سیاسی» و اینکه حتی اختیار انتصاب مقامهای کشتهشده دولت در جریان جنگ نیز از او سلب شده است، منتشر شد.
بر اساس این گزارش، گفته میشود وحیدی بهصراحت اعلام کرده است که به دلیل شرایط بحرانی جنگ، تمامی پستهای کلیدی و حساس مدیریتی باید تا اطلاع ثانوی بهطور مستقیم از سوی سپاه پاسداران انتخاب و اداره شوند.
در یکی از آخرین تحولات، ۲۶۱ نفر از نمایندگان مجلس در بیانیهای حمایت خود را از هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، بهویژه قالیباف اعلام کردند و گفتند که با وجود ترورهای «سنگین» و تهدیدها، تصمیمسازی و تصمیمگیری در سطوح مختلف مدیریتی کشور در حال انجام است.
این نمایندگان مجلس در بیانیه خود نوشتند: «جنگ نظامی در حال ورود به مرحلهای پیچیده شامل اقدامات سیاسی، اقتصادی، امنیتی و جنگ روانی و رسانهای است و در دوره جدید جنگ، دشمن به دنبال ایجاد شکاف در جبهه میدان، خیابان و دیپلماسی میان کارگزاران نظام و مردم است.»
سه روز پیش از انتشار این بیانیه، ایراناینترنشنال در گزارشی اختصاصی به نقل از منابع آگاه در ایران از استعفای قالیباف از ریاست هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی در پی توبیخ به دلیل تلاش برای گنجاندن مساله انرژی هستهای در مذاکرات خبر داد.
در آن گزارش به این اشاره شده بود که عراقچی در آستانه آخرین سفر خود به پاکستان با هدف رساندن پیام جمهوری اسلامی به مقامهای پاکستانی، تلاش میکند با کنار رفتن قالیباف، مسئولیت هدایت مذاکرات را بر عهده بگیرد.
منابع مطلع از مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا به ایراناینترنشنال گفتند که بروز اختلاف شدید در میان اعضای تیم مذاکرهکننده حکومت ایران سبب شد مذاکرات را ترک کنند. به گفته آنها این اختلافها در نهایت به صدور دستور بازگشت فوری هیات به تهران در عصر روز شنبه ۲۲ فروردین منجر شد.
منابع مطلع همچنین گفتند که در جریان مذاکرات روز جمعه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در برخی از مواضع خود، بهویژه درباره کاهش یا توقف حمایتهای مالی و تسلیحاتی از «جبهه مقاومت» و بهطور خاص حزبالله لبنان، نشانههایی از انعطاف نشان داده است.
به نقل از این منابع مطلع، این رویکرد با واکنش تند محمدباقر ذوالقدر، از فرماندهان سابق سپاه پاسداران و دبیر کنونی شورای عالی امنیت ملی، مواجه شد.
افزون بر این، منابع مطلع از مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا پس از نخستین دور گفتوگوها در پاکستان به ایراناینترنشنال گفته بودند که اختلاف شدید میان اعضای تیم مذاکرهکننده حکومت ایران، در نهایت به ترک مذاکرات و صدور دستور بازگشت فوری هیات به تهران در عصر شنبه ۲۲ فروردین منجر شد.
به گفته این منابع، عراقچی در این دور از مذاکرات، بهویژه درباره کاهش یا توقف حمایتهای مالی و تسلیحاتی از «جبهه مقاومت»، بهویژه حزبالله لبنان، نشانههایی از انعطاف نشان داده بود؛ رویکردی که با واکنش تند ذوالقدر روبهرو شد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در نیویورک هشدار داد بحران خاورمیانه که وارد سومین ماه خود شده، با محدود شدن حقوق و آزادیهای کشتیرانی در تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را با خطر رکود روبهرو کرده است.
او گفت پیامدهای این وضعیت هر ساعت تشدید میشود و بازارهای انرژی، حملونقل و مواد غذایی را تحت تاثیر قرار داده است.
گوترش با اشاره به آتشبس شکننده در منطقه افزود محدودیت در عبور کشتیها مانع انتقال نفت، گاز، کود شیمیایی و سایر کالاهای حیاتی شده و فشار اقتصادی جهانی را افزایش داده است.
او گفت: «کل بشریت بهای این درگیری را میپردازد، حتی اگر عدهای سودهای کلان ببرند.»
دبیرکل سازمان ملل سه سناریو برای آینده ترسیم کرد. به گفته او، در بهترین حالت و در صورت رفع فوری محدودیتها، رشد اقتصادی جهانی از ۳.۴ به ۳.۱ درصد کاهش مییابد و تورم از ۳.۸ به ۴.۴ درصد افزایش پیدا میکند.
همچنین رشد تجارت کالاهای جهانی به حدود دو درصد میرسد و اختلال در زنجیره تامین ادامه خواهد داشت.
او هشدار داد اگر اختلالها تا اواسط سال ادامه یابد، رشد اقتصادی جهانی به ۲.۵ درصد کاهش خواهد یافت و تورم به ۵.۴ درصد میرسد.
در این سناریو ۳۲ میلیون نفر به زیر خط فقر میروند و ۴۵ میلیون نفر دیگر با گرسنگی شدید مواجه خواهند شد.
به گفته گوترش، در صورت تداوم اختلالات شدید تا پایان سال، تورم از شش درصد عبور میکند، رشد اقتصادی به دو درصد سقوط خواهد کرد و جهان با خطر رکود اقتصادی جهانی و پیامدهای جدی سیاسی و اجتماعی روبهرو میشود.
او تاکید کرد: «حقوق و آزادیهای کشتیرانی باید فورا بازگردانده شود، همانطور که در قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت تایید شده است. تنگه را باز کنید. اجازه دهید همه کشتیها عبور کنند.»
گوترش همچنین خواستار خودداری همه طرفها از اقداماتی شد که میتواند آتشبس را تضعیف کند و گفت در تماس نزدیک با طرفهای مختلف برای دستیابی به راهحلی صلحآمیز، جامع و پایدار است.
دبیرکل سازمان ملل افزود دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی در حال تدوین چارچوبی برای تخلیه امن کشتیها و دریانوردان از منطقه درگیری است و رییس دفتر خدمات پروژهای سازمان ملل نیز برای رایزنی درباره ایجاد کریدور بشردوستانه به منطقه سفر خواهد کرد.
او در پایان گفت: «اکنون زمان گفتوگو و اقداماتی است که مسیر صلح را باز کند. جهان در انتظار است.»
بلومبرگ گزارش داد که فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده خواستار اعزام موشکهای هایپرسونیکِ «دارک ایگل» به خاورمیانه برای استفاده احتمالی علیه جمهوری اسلامی شده است. در صورت تایید، این نخستین استقرار رزمی یک سلاح هایپرسونیک آمریکا خواهد بود.
رسانه آمریکایی بلومبرگ پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت خبر داد که سنتکام این درخواست را با هدف دستیابی به سامانهای با بُرد بیشتر برای هدف قرار دادن احتمالی پرتابگرهای موشکهای بالستیک در عمق خاک ایران مطرح کرده است.
این رسانه بهنقل از «فردی که بهطور مستقیم از این درخواست سنتکام اطلاع دارد» نوشت: «این درخواست با این استدلال توجیه شده که حکومت ایران پرتابگرهای خود را از بُرد موشک «پرسیژن استرایک» خارج کرده است.»
این منبع تاکید کرد که سامانه دارک ایگل هنوز بهطور کامل علمیاتی اعلام نشده و دولت آمریکا نیز هنوز تصمیمی درباره استقرار آنها در خاورمیانه نگرفته است.
بر اساس گزارشها، جمهوری اسلامی مکان پرتابگرهای موشک را بهتازگی تغییر داده و آنها را به عمقی از ایران منتقل کرده است که از بُرد سامانههای پرسیژن استرایک خارجاند.
بیشترین بُرد نسخه فعلی موشکهای پرسیژن استرایک حدود ۵۰۰ کیلومتر (کمی بیش از ۳۰۰ مایل) اعلام شده است.
بهنوشته بلومبرگ «دارک ایگل» که با نام «سلاح هایپرسونیک دوربُرد» نیز شناخته میشود، بُردی بیش از دو هزار و ۷۷۶ کیلومتر (۱,۷۲۵ مایل) دارد، هرچند تواناییهای دقیق آن محرمانه است. این سلاح به گونهای طراحی شده است که با سرعتی بیش از پنج برابر سرعت صوت به سوی هدف حرکت کند و بتواند برای پرهیز از رهگیری، مانور دهد.
شلیک موشک دارک ایگل - از وبسایت وزارت جنگ ایالات متحده
روزنامه بریتانیایی تلگراف درباره این سامانه موشکی نوشت: «اگرچه توسعه دارک ایگل در هالهای از محرمانگی پیش رفته، اما گزارشها حاکی است که این موشک هستهایِ مجهز به فناوری بوستگلاید به ارتفاعات بالای جو میرسد و برای گریز از پدافند هوایی، توان مانور دارد.
تلگراف در گزارشی که پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت منتشر شد، این موضوع را نشانهای دیگر مبنی بر آمادهسازی واشینگتن برای حملات بیشتر علیه جمهوری اسلامی دانست.
این گزارش در حالی منتشر میشود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، تحت فشار فزایندهای برای حل بحران ایران است. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی دستکم در اظهار نظرهای عمومی مقامها بر این تاکید میکند که حاضر به عقبنشینی از برنامه هستهای و موشکی خود و پذیرفتن شروط ایالات متحده در مذاکرات نیست.
بهنوشته تلگراف مقامهای واشینگتن امیدوارند حملات تازه، تهران را وادار کند در زمینه برچیدن برنامه هستهای خود انعطاف بیشتری نشان دهد.
رسانه آمریکایی آکسیوس چهارشنبه ۹ اردیبهشت بهنقل از سه منبع آگاه نوشت که فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده طرحی را برای یک موج «کوتاه و قدرتمند» حمله به اهدافی در ایران آماده کرده است.
این رسانه ساعاتی بعد از انتشار این گزارش نوشت که ترامپ پنجشنبه گزارشی از برَد کوپر، فرمانده سنتکام، دریافت خواهد کرد که حاوی گزینههای پیشنهادی برای رویارویی با جمهوری اسلامی است.
به گزارش اکسیوس، راهبرد دیگری که برنامهریزان نظامی آمریکا در حال بررسی آن هستند، تصرف بخشی از تنگه برای باز کردن آن به روی کشتیرانی تجاری است؛ عملیاتی که ممکن است شامل نیروهای زمینی نیز باشد.
از سوی دیگر، روزنامه واشینگتنپست چهارشنبه ۹ اردیبهشت به نقل از چند مقام آمریکایی نوشت که ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» طی روزهای آینده خاورمیانه را ترک و بهسوی آمریکا حرکت میکند.
به نوشته این رسانه، بازگشت این ناو در شرایطی که مذاکرات صلح میان آمریکا و حکومت ایران متوقف مانده، بخش قابل توجهی از قوای نظامی آمریکا در منطقه را کاهش میدهد.
بلومبرگ به نقل از بکا واسر، سردبیر بخش دفاعی این رسانه نوشت که هر دو طرف تخاصم از فرصت سههفتهای آتشبس برای بازیابی توان نظامی، بازآرایی تسلیحاتی و برنامهریزی نظامی استفاده کردهاند. او پیشبینی میکند: «دورهای بعدی جنگ در صورت وقوع مرگبارتر خواهد بود.»
نخستین استقرار رزمی موشکهای هایپرسونیک به چه معناست؟
بلومبرگ همچنین نوشت که اگر اعزام سامانه دارک ایگل تایید شود، نخستین استقرار رزمی موشکهای هایپرسونیک آمریکا خواهد بود. این در حالی است که روسیه و چین سامانههای هایپرسونیک خود را پیشتر مستقر و از آنها استفاده کردهاند.
روسیه استفاده از موشکهای کلاس هایپرسونیک مانند موشک کینژال را در سال ۲۰۱۹ آغاز کرد و در جنگ اوکراین نیز آنها را به کار گرفت. پکن نیز در سال ۲۰۲۰ موشک دیاِف-۱۷ از نوع هایپرسونیک را مستقر کرد.
روزنامه تلگراف نوشت: «پیشرفتهترین موشک فعلی آمریکا، به نام ضربت دقیق یا PrSM، هماکنون علیه ایران مستقر شده است. اما این موشک تنها میتواند اهدافی را تا فاصله ۳۰۰ مایلی هدف قرار دهد؛ به این معنا که «دارک ایگل» برد آمریکا را در داخل ایران بهطور قابل توجهی افزایش خواهد داد.»
این رسانه افزود توسعه این سلاح هایپرسونیک آمریکا به دلیل موانع فنی جدی، همچنین محدودیتهای زنجیره تامین و شکستهای آزمایشی، سالها با تاخیر روبهرو بوده است.
به نوشته بلومبرگ دارک ایگل از ابتدا برای مقابله با پدافندهای هوایی پیشرفته چین یا روسیه طراحی شده بود. شرکت توسعهدهنده این سامانه لاکهید مارتین است هر موشک آن حدود ۱۵ میلیون دلار هزینه دارد. تعداد این موشکها بیش از هشت فروند نیست. دفتر پاسخگویی دولت آمریکا به بلومبرگ گفته است که هزینه هر آتشبار حدود ۲.۷ میلیارد دلار خواهد بود.
آمریکا پیشتر بخش عمده ذخایر موشک کروز پنهانکار JASSM-ER خود را، که آن هم برای جنگ با قدرتی نظامی نزدیک به سطح آمریکا طراحی شده بود، به خاورمیانه منتقل کرده است. تاکنون حدود ۱۱۰۰ فروند از این موشکها در جنگ ایران شلیک شده است.
آمریکا در هفتههای گذشته بارها بر برتری هوایی در آسمان ایران تاکید کرده است؛ به این معنا که هواپیماهایش در برخی بخشهای ایران میتوانند بدون مواجهه با تهدید جدی عملیات انجام دهند. با اینحال در جریان درگیریها چندین فروند هواپیمای MQ-9 آمریکا، به همراه چندین جنگنده سرنشیندار، سرنگون شدهاند که نشان میدهد بخشهای دیگری از حریم هوایی ایران همچنان برای آمریکا خطرناک است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در جلسهای توجیهی، گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی، از جمله حملات محدود برای وادار کردن تهران به مذاکره هستهای را بررسی میکند.
سمیرا قرایی، خبرنگار ایراناینترنشنال گزارش میدهد.
گروه تحلیل دادههای انرژی ورتکسا اعلام کرد ایران بین ۲۴ فروردین تا پنج اردیبهشت تنها حدود چهار میلیون بشکه نفت خام از دریای عمان صادر کرده است. این گزارش در حالی منتشر شده که فشارهای محاصره آمریکا بر صادرات نفت ایران افزایش یافته است.
بر اساس دادههای منتشرشده، صادرات قابل ردیابی نفت ایران بیش از ۸۰ درصد نسبت به ماه مارس کاهش یافته است. ورتکسا این آمار را بر پایه رهگیری محمولههای نفتی اعلام کرده است.
همچنین گزارشها حاکی است آمریکا نفتکشها را حتی در نقاطی دورتر از دریای عمان نیز مجبور به بازگشت میکند؛ اقدامی که میتواند در کاهش صادرات نقش داشته باشد.
افزایش فشارهای آمریکا بر صادرات نفت ایران در شرایطی رخ داده که جمهوری اسلامی بخش مهمی از درآمد ارزی خود را از فروش نفت تامین میکند.