نویسنده و منتقد فیلم
مراسم نود و هشتمین دوره جوایز اسکار یکشنبه شب، پانزدهم مارس، در هالیوود برگزار شد با جوایزی که غالبا قابل پیش‌بینی بود. سینمای ایران در سه رشته در بین نامزدها حضور داشت، اما جایزه‌ای به دست نیاورد.
اسکار بهترین فیلم و بهترین کارگردانی همان‌طور که انتظار می‌رفت به نبرد پس از نبردی دیگر ساخته پل تامس اندرسون رسید و این فیلم که چهار جایزه دیگر از جمله بهترین فیلمنامه اقتباسی را هم برد، با شش اسکار بزرگ‌ترین برنده این مراسم بود.
پل تامس اندرسون که با شاهکارهایی چون مگنولیا برنده اسکار نشده بود، حالا با این فیلم که جزو بهترین آثارش هم نیست، اسکارها را به خانه برد. فیلم داستان شورش‌های اجتماعی-سیاسی چند شخصیت را روایت می‌کند که به خشونت کشیده می‌شود. قطعا فضای سیاسی روز نقش مهمی در مطرح شدن این فیلم داشت، اما به‌نظر می‌رسد از نوع فیلم‌هایی است که در گذر زمان رنگ خواهد باخت و کمتر درباره‌اش حرف خواهند زد.
همنت ساخته کلوئی ژائو که از بهترین آثار امسال بود، همان‌طور که انتظار می‌رفت جایزه بهترین بازیگر زن را برای جسی باکلی به ارمغان آورد؛ برای بازی حیرت‌انگیز او در نقش همسر شکسپیر در این درام تاریخی که مفهوم غم و از دست دادن را با خلق هنری می‌آمیزد و به نتایج درخشانی می‌رسد.
باکلی اولین بازیگر ایرلندی است که اسکار بهترین بازیگر زن در نقش اصلی را به خانه می‌برد. او که نقش یک مادر را در فیلم بازی می‌کند، روی صحنه با اشاره به روز مادر در بریتانیا جایزه‌اش را به «قلب زیبای پر هرج و مرج مادران» تقدیم کرد.
گناهکاران ساخته دیدنی رایان کوگلر هم که نامزد ۱۶ جایزه شده بود و به این ترتیب رکورد تاریخ را شکسته بود- شب نسبتا خوبی را پشت سر گذاشت: با به دست آوردن جوایز فیلمنامه اوریژینال، بازیگر مرد، موسیقی و فیلمبرداری (که اولین اسکار تاریخ برای یک فیلمبردار زن بود).
بسیاری انتظار نداشتند اما مایکل بی. جردن جایزه بهترین بازیگر مرد را برای گناهکاران به خانه برد. پیشتر تیموتی شالومه بخت اصلی به نظر می‌رسید. اظهارنظرهای او علیه باله و اپرا با انتقادات زیادی روبرو شد و بسیاری گمان می‌کردند که به همین دلیل بختش را برای اسکار از دست داده، اما اظهار نظر او زمانی منتشر شد که وقت رای‌گیری اسکار به پایان رسیده بود و عدم موفقیت او ربطی به این ماجرا ندارد.
شان پن جایزه بازیگر مکمل مرد را برای بازی دیدنی‌اش در نبردی پس از نبرد دیگر به دست آورد و به این ترتیب به جرگه بازیگران مردی رسید که سه اسکار در کارنامه دارند: جک نیکلسون، دنیل دی- لوئیس و والتر برنان.
در بخش فیلمنامه اوریژنال فیلم یک تصادف ساده ساخته جعفر پناهی هم نامزد بود که به این جایزه نرسید. این فیلم در بخش بهترین فیلم بین‌الملل هم نامزد دریافت اسکار بود، اما این جایزه را هم همان‌طور که می‌شد حدس زد به دست نیاورد.
فیلم پناهی آغاز پرشوری را در جوایز آخر سال رقم زد و به نظر می‌رسید یکی از بخت‌های اسکار است، اما پس از عدم موفقیت در گلدن گلوب، بفتا و سزار، مشخص بود که بختی در جوایز اسکار نخواهد داشت.
اما در بخش بین‌الملل حق به حقدار رسید: ارزش احساسی ساخته یواکیم تریه اولین اسکار تاریخ نروژ را به خانه برد، فیلمی که برای اولین بار در تاریخ این کشور در ۹ رشته نامزد اسکار شده بود. ارزش احساسی با فضاسازی حیرت‌انگیز، بازی‌های درخشان- که در سه بخش از چهار بخش بازیگری در اسکار نامزد بود و فیلمنامه‌ای فوق‌العاده با ادای دین به پرسونای برگمان و سینمای اسکاندیناوی، یک بازیگر زن دچار بحران را در روابط خانوادگی‌اش می‌کاود.
در بخش مستند بلند فیلم آقای هیچ‌کس علیه پوتین ساخته پاول تالانکین و دیوید بورنستین اسکار این بخش را به دست آورد، درحالی که فیلم راه‌های دور ( با عنوان بین‌المللی عبور از میان صخره‌ها) ساخته سارا خاکی و محمدرضا عینی هم نامزد این جایزه بود. فیلم داستان زنی به سارا شاهوردی را روایت می‌کند که در یک روستای دورافتاده می‌خواهد به‌عنوان نماینده مردم در شورای روستا انتخاب شود. فیلم با لحنی ساده و صمیمی قهرمانش را دنبال می‌کند و مشکلات او را به تصویر می‌کشد، از جمله تهمت‌هایی که به او زده می‌شود.
این دو فیلمساز ایرانی بر روی فرش‌های قرمز اسکار حاضر شدند و محمدرضا عینی به خبرنگاران گفت: «ما می‌خواستیم این لحظه را با مردم‌مان جشن بگیریم اما چون اینترنت قطع است حتی نمی‌توانیم با آنها صحبت کنیم و نمی‌دانیم که آنها چطور اخبار را دریافت می‌کنند. البته این دیگر اولویت آنها نیست. ما به‌عنوان یک ایرانی در حال حاضر اولویت بسیار دیگری داریم و به آینده بهتر با آرامش فکر می‌کنیم.»
یافته‌های یک پژوهش تازه نشان می‌دهد برخی افراد بیش از دیگران تحت تاثیر نشانه‌های دیداری و شنیداری محیط اطراف خود قرار می‌گیرند و همین مساله می‌تواند آنها را در چرخه‌ای از تصمیم‌های پرخطر یا زیان‌بار گرفتار کند.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان به‌طور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند می‌دهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعی‌گر» نام دارد، به افراد کمک می‌کند بر پایه تجربه‌های قبلی، سریع‌تر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران می‌گویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمی‌کند.
این تحقیق توضیح می‌دهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد به‌جای کمک به تصمیم‌گیری بهتر، به تداوم انتخاب‌های نامطلوب منجر می‌شود.
نقش نشانه‌ها در تصمیم‌گیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانه‌های محیطی برای تصمیم‌گیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیم‌گیری به‌شدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابسته‌اند، در حالی که گروهی دیگر انعطاف‌پذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرک‌ها قرار می‌گیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز می‌کند که معنای این نشانه‌ها دستخوش تغییر می‌شود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، به‌تدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمی‌تواند این تغییر را به‌درستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانه‌ها دارند، مغز در «به‌روزرسانی» این آموخته‌ها ناتوان می‌ماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان می‌دهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخاب‌های قبلی را تکرار می‌کنند.
پیوند نشانه‌ها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانه‌های محیطی به‌جای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل می‌شوند و ترک عادت‌های زیان‌بار را دشوارتر می‌کنند.
این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشن‌تری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانه‌های محیطی می‌تواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیم‌گیری‌های پرخطر در این گروه‌ها باشد.
دانشمندان بریتانیایی مطالعه‌ای برای بررسی این موضوع آغاز کرده‌اند که آیا آلودگی هوا می‌تواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، می‌تواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماری‌هایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راه‌اندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان می‌دهد هوایی که تنفس می‌کنیم چگونه می‌تواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سال‌های اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناک‌ترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان داده‌اند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماری‌های قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر به‌طور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل می‌شوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده می‌توانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق می‌تواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماری‌ها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیست‌ها به‌تازگی دریافته‌اند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماری‌های نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما می‌خواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا می‌توانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلق‌های ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیون‌ها، کارخانه‌ها، گرد و غبار، گرده‌ها، آتش‌فشان‌ها، آتش‌سوزی‌های جنگلی و منابع دیگر تولید می‌شوند و به‌عنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا به‌طور ساده PM2/5 شناخته می‌شوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازک‌تر از موی انسان است و به‌قدری کوچک‌اند که می‌توانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پی‌ام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز می‌شوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنال‌های بویایی را از گیرنده‌های موجود در بینی دریافت کرده و پردازش می‌کند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر می‌رسد که پی‌ام۲.۵ها در مغز، از سوی سلول‌های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب می‌شوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز می‌شود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش می‌رود و منجر به زوال عقل می‌شود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پی‌ام۲.۵ها موجب تشکیل توده‌هایی در بافت مغز می‌شوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیست‌شناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمی‌دانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را به‌طور مستقیم تحریک می‌کنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیب‌پذیر در حال وقوع است، تسریع می‌کنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف می‌تواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسم‌ها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است به‌طور مستقیم فرآیند تجمع پروتئین‌ها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی توده‌های پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلول‌های بدن تداخل دارند و باعث می‌شوند حذف پروتئین‌های عامل بیماری‌هایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پی‌ام۲.۵ها به وسیله سلول‌های ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث می‌شوند که این سلول‌ها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایش‌های درون‌کشتگاهی روی سلول‌های بنیادی انسانی و همچنین مدل‌های حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسم‌ها را با جزییات بیشتری درک کنیم، می‌توانیم از این دانش برای توسعه درمان‌هایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگی‌های هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماری‌های مغزی پیشگیری کنیم.
یافته‌های یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماری‌های کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما می‌تواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماری‌های عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، قرار گرفتن طولانی‌مدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماری‌های عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماری‌ها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گسترده‌ای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامع‌تری از پیامدهای مرتبط ارائه می‌دهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماری‌های عفونی را تشدید می‌کند.»
زنگ خطر بیماری‌های پنهان
این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرما می‌تواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشه‌گیری شود و درد مفاصل و بی‌تحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان می‌دهد که تاکنون در ارزیابی‌های مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرم‌تر یا سیل مداوم ممکن است با بیماری‌های مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های کلیوی را تشدید می‌کند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کرده‌ایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گام‌های بعدی شامل تجزیه و تحلیل داده‌های بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر می‌گذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض می‌کند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرم‌تر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیت‌های انسان رخ داده، با پدیده ال‌نینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.
