دونالد ترامپ در سخنرانی سالانه خود در کنگره آمریکا اقدام نیروهای مسلح آمریکا در پایان دادن حکومت مادورو و تحویل آن به ایالات متحده ستایش کرد. او گفت: «این یک پیروزی عظیم برای امنیت آمریکا بود و همچنین آغاز تازه و روشنی را برای مردم ونزوئلا رقم میزند.»
ترامپ گفت: «نیروهای مسلح آمریکا بر خطوط دفاعی غلبه کردند و دشمن را به طور کامل شکست دادند تا به حاکمیت دیکتاتور قانونگریز، نیکلاس مادورو، پایان دهند تا او را برای پاسخگویی و مواجهه با عدالت به آمریکا بیاورند.»
او اضافه کرد: «ما با رییسجمهوری جدید ونزوئلا، همکاری نزدیک داریم تا دستاوردهای اقتصادی چشمگیری را برای هر دو کشورمان ایجاد کنیم و امیدی تازه برای کسانی که به شدت رنج کشیدهاند، فراهم آوریم. آنها واقعا رنج کشیدهاند.»
به نوشته این رسانه، در روزهای اخیر و در بحبوحه تنشهای فزاینده میان واشینگتن و تهران، یک بالگرد نظامی در فرودگاه اربیل فرود آمد؛ فرودگاهی که اگرچه حضور نیروهای غربی در سطح شهر چندان مشهود نیست، اما پایگاه هوایی آن بهشدت مملو از نظامیان خارجی است و پرواز بالگردهای نظامی بر فراز شهر به امری روزمره تبدیل شده است.
اقلیم کردستان از سال ۲۰۱۸ تاکنون بارها هدف حملات پهپادی، راکتی و موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن قرار گرفته است؛ از جمله ساقط شدن یک پهپاد انتحاری بر فراز فرودگاه اربیل در تیرماه و حمله پهپادی اول بهمن که یک نیروی کُرد ایرانی مخالف تهران را مورد هدف قرار داد.
زیریان روژهلاتی، مدیر مرکز پژوهشهای «روداو»، به میدلایستآی گفت: «اینجا نیروهای خارجی از جمله آمریکاییها حضور دارند و اقلیم کردستان بهطور سنتی روابط خوبی با کشورهای غربی و آمریکا دارد.» او افزود که در صورت وقوع جنگ میان حکومت ایران و آمریکا یا اسرائیل، «تنش به اقلیم کردستان نیز کشیده خواهد شد.»
براساس این گزارش آمریکا طی هفتههای اخیر حدود ۱۰۰ هواپیمای سوخترسان، گروههای رزمی ناو هواپیمابر و ناوگان جنگندهها را در منطقه مستقر کرده و دونالد ترامپ نیز در صورت شکست مذاکرات هستهای که قرار است پنجشنبه شش اسفند از سر گرفته شود، احتمال حمله را رد نکرده است.
در همین حال، منابعی به میدلایستآی گفتهاند با افزایش احتمال حمله آمریکا، چند کشور عضو ائتلاف تحت رهبری واشینگتن در عراق نیروهای خود را از پایگاه اربیل خارج یا جابهجا کردهاند؛ زیرا نگران حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی هستند.
مایکل پاتریک مولروی، معاون پیشین وزارت جنگ آمریکا در امور خاورمیانه، به این رسانه گفت: «وقتی میبینید نیروها از اربیل - که احتمالا هدف حمله متقابل خواهد بود - جابهجا میشوند و پرسنل غیرضروری از بیروت خارج میشوند، احتمال حمله آمریکا بالا میرود. خیلی چیزها به نشست ژنو در روز پنجشنبه بستگی دارد.»
جابهجایی نیروها و هشدار حکومت ایران
میدلایستآی گزارش میدهد که سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل در نامهای به دبیرکل این سازمان در ۳۰ بهمن هشدار داده است که در صورت حمله به تهران، تمامی پایگاهها، تاسیسات و داراییهای آمریکا در منطقه اهداف مشروع تلقی خواهند شد.
بهگفته چند منبع، حدود نیمی از نیروهای ائتلاف در اربیل بهعنوان اقدام احتیاطی به کشورهای دیگر منتقل شدهاند. نیروهای آمریکایی و مجارستانی عمدتا در محل باقی ماندهاند، اما نیروهای نروژی و سوئدی و شماری از نظامیان ایتالیایی و فرانسوی اربیل را ترک کردهاند. تاکنون نروژ و آلمان بهطور رسمی جابهجایی نیروهای خود را تایید کردهاند.
سخنگوی ارتش نروژ به میدلایستآی گفت: «نروژ حدود ۶۰ سرباز در خاورمیانه دارد که ماموریتهای مختلفی انجام میدهند. برخی از آنها به دلیل تنشهای منطقه و با هماهنگی شرکای ائتلافی جابهجا شدهاند.» یک منبع نظامی آلمانی نیز اعلام کرد ارتش این کشور در واکنش به تشدید بحران منطقهای نیروهای خود را کاهش داده است.
اندرو جی. تبلر، پژوهشگر ارشد موسسه واشینگتن، نیز به این رسانه گفت: «منطقی است که نیروهای ائتلاف جابهجا شوند، زیرا احتمال میدهند در صورت حمله آمریکا، در تیررس حمله تلافیجویانه حکومت ایران قرار گیرند.»
اربیل؛ تنها پایگاه باقیمانده آمریکا در عراق
بر اساس گزارش رویترز که میدلایستآی به آن استناد کرده، پس از آنکه ائتلاف تحت رهبری آمریکا در چارچوب توافق سال ۲۰۲۴، نیروهای خود را از بغداد و عینالاسد به اربیل منتقل کرد، اکنون کمتر از دو هزار نیرو در اربیل حضور دارند.
گزارش اخیر بازرس کل پنتاگون نیز تایید میکند که مقر ائتلاف از بغداد به اربیل و کویت منتقل شده و پایگاه اربیل - که در یک فرودگاه غیرنظامی قرار دارد - اکنون تنها پایگاه باقیمانده آمریکا در عراق است.
نیکلاس هِراس، پژوهشگر موسسه «نیولاینز»، به میدلایستآی گفت: «پایگاه اربیل هدف بزرگی روی خود دارد؛ نهتنها به دلیل خروج آمریکا از دیگر پایگاههای عراق، بلکه چون حمله به آن فرصتی برای [حکومت] ایران فراهم میکند تا به شرکای محلی آمریکا نشان دهد همکاری با واشینگتن چه هزینهای دارد.»
میدلایستآی در پایان مینویسد که نیویورکتایمز گزارش داده ترامپ به انجام حمله در روزهای آینده برای وادار کردن [حکومت] ایران به امتیازدهی متمایل شده است. به گفته هراس، «آمریکا در حال آماده شدن برای درگیری با [حکومت] ایران است و میخواهد میزان آسیبپذیری نیروهای خود را به حداقل برساند»؛ از این رو در صورت وقوع جنگ، دستکم پرسنل غیرضروری از پایگاه اربیل خارج خواهند شد.
بر اساس این بیانیه که سهشنبه پنجم اسفند منتشر شد، جمهوری اسلامی هشتم بهمن با وادار کردن یک دیپلمات هلندی به تحویل چمدان خود در فرودگاه تهران، «یک حادثه دیپلماتیک» ایجاد کرده است.
وزارت خارجه هلند در بیانیه خود این اقدام را «غیرقابل قبول» توصیف کرد.
به گفته این وزارتخانه، هلند بارها از تهران خواسته است اقلام توقیفشده را فورا بازگرداند.
در این بیانیه توضیحی درباره محتویات چمدان دیپلمات هلندی ارائه نشده است.
وزارت خارجه هلند افزود پس از اقدام حکومت ایران در انتشار ویدیوهایی از این رویداد، سفیر جمهوری اسلامی را احضار کرده است.
روایت خبرگزاری فارس
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، چهارم اسفند با انتشار تصاویری از این چمدان نوشت یک دیپلمات هلندی بهمنماه هنگام ورود به ایران از طریق فرودگاه خمینی، از قرار دادن چمدان و کولهپشتی خود در دستگاه ایکسری خودداری کرد.
به گزارش این رسانه حکومتی، ماموران بار او را توقیف کردند و این دیپلمات بدون پیگیری وضعیت بار خود و با استفاده از «مصونیت سیاسی»، ایران را «در اسرع وقت» ترک کرد.
فارس این دیپلمات هلندی را «آندره فان فیگن، کارشناس امور امنیتی و دفاعی» معرفی کرد.
بر اساس این گزارش، پس از بازرسی چمدان او، «۳ دستگاه مودم استارلینک و ۷ دستگاه تلفن ماهوارهای بهصورت جاسازیشده» به دست آمد.
استارلینک در ایران
استارلینک که اختلال در آن برای جمهوری اسلامی بهمراتب دشوارتر از شبکههای کابلی و دکلهای تلفن همراه است، در جریان انقلاب ملی ایرانیان به یکی از ابزارهای کلیدی مردم برای ثبت و مستندسازی وقایع میدانی تبدیل شد.
پس از جنگ ۱۲ روزه، مجلس شورای اسلامی قانونی را به تصویب رساند که استفاده از استارلینک را ممنوع میکند و مجازاتهای سنگینی برای استفاده یا توزیع این فناوری بدون مجوز حکومت در نظر میگیرد.
روزنامه والاستریت ژورنال ۲۳ بهمن گزارش داد دولت آمریکا پس از قطع اینترنت در ایران در جریان سرکوب خونین اعتراضات اخیر، هزاران پایانه اینترنت ماهوارهای استارلینک را بهطور مخفیانه به ایران ارسال کرده است.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور خامنهای کشته شدهاند.
بر اساس این اطلاعات که سهشنبه پنجم اسفند در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، این خبرنگار اکنون در بند ٧ زندان اوین به سر میبرد.
رادیو فردا نیز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد این فرد که شینوسوکه کاواشیما نام دارد، چهارم اسفند به زندان اوین منتقل شده است.
زمان دقیق بازداشت و اتهامهای احتمالی علیه او اعلام نشده است و مقامهای جمهوری اسلامی نیز در این باره اظهار نظر نکردهاند.
پیشتر در ۲۷ دیماه و بهدنبال تشدید سرکوبها و شرایط بحرانی در ایران، ژاپن از اتباع خود خواسته بود هرچه سریعتر خاک ایران را ترک کنند.
اناچکی رسانه عمومی ژاپن است که اخبار و گزارشهای مربوط به این کشور و آسیا را از طریق تلویزیون، رادیو و پلتفرمهای آنلاین برای مخاطبان بینالمللی منتشر میکند.
شینوسوکه کاواشیما
پیش از حضور در ایران، کاواشیما از سال ۲۰۱۷ رییس دفتر اناچکی در جاکارتا بود و درباره موضوعاتی مانند سیاست، امور مذهبی و بلایای طبیعی گزارش تهیه میکرد.
او در معرفی خود در لینکدین نوشته: «از سال ۲۰۰۵ بهعنوان خبرنگار در اناچکی شروع به کار کردم. من برای پوشش مسائل محلی مانند امور پلیس، سیاست، انتخابات و پایگاه نظامی آمریکا در ژاپن در اوکیناوا، یاماگوچی مستقر بودهام.»
کاواشیما افزود: «پس از ۸ سال کار در ایستگاههای محلی، به توکیو نقل مکان کردم و اخبار بینالمللی، عمدتا آمریکا و جنوب شرقی آسیا از جمله انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۱۶ ایالات متحده را پوشش دادم.»
فشار بر اهالی رسانه در ایران
دیدهبان حقوق بشر پنجم بهمن در بیانیهای هشدار داد پس از کشتارهای دیماه، حضور نظامی در شهرهای مختلف ایران افزایش یافته و محدودیتهایی شبیه حکومت نظامی اعمال شده است.
در این میان، روزنامهنگاران، وکلا، پزشکان، دانشجویان، فعالان حقوق بشر و اقلیتهای مذهبی، از جمله بهائیان، هدف سرکوب حکومت قرار گرفته و بازداشت شدهاند.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران دوم بهمن گزارش داد ایران همچنان یکی از بدترین کشورهای جهان از نظر بدرفتاری با روزنامهنگاران زندانی است و بازداشت، شکنجه، احکام سنگین قضایی و قطع گسترده ارتباطات، به ابزارهای اصلی حکومت برای مهار جریان آزاد اطلاعات تبدیل شدهاند.
این درحالی است که سرکوب رسانهها پس از انقلاب ملی ایرانیان بهطور محسوسی تشدید شده است.
در سالهای اخیر روزنامهنگاران بهویژه بهدلیل پوشش اعتراضها و نارضایتیهای اجتماعی هدف اقدامات سرکوبگرانه جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
بسیاری از این افراد با اتهامهایی مانند «تبلیغ علیه حکومت» و «همکاری با دولتهای متخاصم» محاکمه شدهاند.
دیپلماسی گروگانگیری
«دیپلماسی گروگانگیری» الگویی تکرارشونده در سیاست خارجی جمهوری اسلامی به شمار میرود.
مطابق این سیاست، شهروندان دوتابعیتی یا اتباع خارجی با اتهامهای امنیتی بازداشت میشوند و سپس در روندی غیرشفاف، بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات سیاسی یا مبادلات زندانیان مورد استفاده قرار میگیرند.
بازداشت این افراد اغلب با دسترسی محدود به وکیل، محاکمههای غیرعلنی و اتهامهای کلی مانند «جاسوسی» یا «اقدام علیه امنیت ملی» همراه است.
در بسیاری از موارد پیشین، جمهوری اسلامی آزادی زندانیان خارجی یا دوتابعیتی را منوط به توافقهای مالی، تبادل زندانیان یا گشایشهای دیپلماتیک کرده؛ روندی که امنیت شهروندان خارجی در ایران را به خطر انداخته است.
زلنسکی سهشنبه پنجم اسفند در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به پارلمان اروپا به مناسبت چهارمین سالگرد حمله روسیه، از ۲۷ عضو اتحادیه اروپا خواست همچنان از اوکراین دفاع کنند.
او گفت عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا تضمینی برای امنیت آینده این کشور پس از امضای توافق صلح خواهد بود و کییف تا سال ۲۰۲۷ برای چنین تحولی آماده خواهد شد.
اتحادیه اروپا در حال ارزیابی گزینههایی است تا پیش از اجرای کامل اصلاحات گسترده اقتصادی، دموکراتیک و قضایی مورد نیاز برای عضویت کامل اوکراین، حداقل بخشی از مزایای عضویت را در اختیار کییف قرار دهد.
زلنسکی در ادامه گفت: «روسها باید بیاموزند که اروپا اتحادیهای از ملتهای مستقل و میلیونها انسانی است که تحقیر را تحمل نمیکنند و خشونت را نخواهند پذیرفت.»
شخصیتهایی از جمله اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، الکساندر استوب، رییسجمهوری فنلاند، و مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، در کلیسای جامع سنت سوفیای کییف در کنار زلنسکی در مراسم دعا شرکت کردند.
اما برخلاف سالهای گذشته، هیچیک از رهبران دولتهای بزرگ غربی در مراسم سالگرد حمله روسیه حضور نداشتند.
کشورهای اتحادیه اروپا امیدوار بودند بر سر بستهای تازه از تحریمها علیه روسیه و همچنین وامی ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین به توافق برسند، اما مجارستان که روابط نزدیکی با مسکو دارد، چهارم اسفند با هر دو مورد مخالفت کرد.
مجارستان و اسلواکی کییف را متهم میکنند که مانع از روند تامین نفت روسیه از طریق خط لوله دروژبا برای این کشورها شده است.
در سوی دیگر، اوکراین میگوید پس از حمله روسیه در ماه گذشته در حال تلاش برای تعمیر این خط لوله است.
زلنسکی بارها از متحدان اوکراین خواسته است بیش از هر چیز تحریمهای اقتصادی علیه روسیه را تشدید کنند و تسلیحات بیشتری، بهویژه موشکهای پدافند هوایی، را در اختیار کییف قرار دهند.
بریتانیا بهتازگی شرکت بزرگ خط لوله نفت «ترانسنفت» را همراه با ۳۰۰ مورد دیگر در فهرست تحریمهای خود قرار داد؛ اقدامی که آن را بزرگترین بسته تحریمی خود از آغاز جنگ اوکراین توصیف کرد.
زلنسکی در نطق تلویزیونی خود، کشورهایی را که همچنان به خرید نفت از روسیه ادامه میدهند، به تامین مالی کارزار نظامی مسکو متهم کرد.
او ادامه داد: «پوتین به اهدافش نرسیده است. او مردم اوکراین را در هم نشکسته است. او در این جنگ پیروز نشده است.»
از چهار سال پیش تاکنون، صدها هزار سرباز از هر دو طرف در خونینترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم کشته یا زخمی شدهاند.
نیروهای روس همچنین دهها هزار غیرنظامی اوکراینی را کشته و شهرها را با حملات موشکی و پهپادی ویران کردهاند.
مذاکرات صلح جاری که با میانجیگری ایالات متحده انجام میشود، ظاهرا بر سر مساله اختلافات سرزمینی متوقف شده است.
در مسکو، هیچ مراسم رسمی سالگردی برای آغاز جنگ برگزار نشد. با این حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت مداخله غرب در این مناقشه به این معناست که روسیه اکنون در رویارویی بسیار گستردهتری با کشورهایی قرار دارد که میخواهند آن را در هم بشکنند.
پسکوف افزود مسکو همچنان برای دستیابی به اهداف خود از طریق دیپلماسی آمادگی دارد، اما نمیتواند بگوید چه زمانی مذاکرات بیشتری برگزار خواهد شد.
پس از جنگ، نزدیک به ۶ میلیون نفر اوکراین را ترک کردهاند و بیش از ۳ میلیون نفر در داخل مرزهای این کشور آواره شدهاند، که بیش از یکپنجم جمعیت پیش از جنگ را تشکیل میدهد.
شبکه برق اوکراین که هدف حملات روسیه قرار دارد، سختترین زمستان جنگ را پشت سر گذاشته است.
در چنین شرایطی، میلیونها نفر برای ساعتها یا روزها بدون برق ماندهاند و اقتصاد دشوارترین دوره خود از زمان آغاز درگیری را تجربه کرده است.
