روزنامه اعتماد از رکود بیسابقه صنعت گردشگری ایران زیر سایه جنگ خبر داد
روزنامه اعتماد گزارش داد بهدنبال اعتراضات اخیر در ایران و همچنین افزایش احتمال وقوع جنگ، صنعت گردشگری در کشور با رکودی بیسابقه مواجه شده است.
روزنامه اعتماد گزارش داد بهدنبال اعتراضات اخیر در ایران و همچنین افزایش احتمال وقوع جنگ، صنعت گردشگری در کشور با رکودی بیسابقه مواجه شده است.
اعتماد یکشنبه سوم اسفند نوشت: «با توجه به لغو پروازهای بينالمللی بر فراز آسمان ايران تا مدت نامعلوم، قطع اينترنت و ناممكن شدن ثبت سفر و همچنين قرار گرفتن نام ايران در ليست قرمز ۲۵ كشور بهعنوان مقصد ناامن، هيچ معلوم نيست اولين گردشگر فرهنگی چه زمانی پا به خاك ايران خواهد گذاشت.»
بر اساس این گزارش، در مقطع کنونی تنها پروازهای امارات متحده عربی، قطر و ترکیه در آسمان ایران تردد دارند که شمار آنها در هفتههای اخیر به شکل قابل توجهی کاهش یافته؛ این در حالی است که شرکتهای هواپیمایی ایرانی «امكان پرواز به مسافتهای دورتر ندارند».
اعتماد افزود تاکنون کشورهای مختلفی از جمله ژاپن، آمریکا، کره جنوبی، لهستان، فرانسه، آلمان، هلند، اسپانیا، کانادا، صربستان، هند و استرالیا از شهروندان خود خواستهاند از سفر به ایران خودداری کنند یا در صورت حضور در ایران، هرچه سریعتر از این کشور خارج شوند.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره حمله احتمالی آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی شدت گرفته است. پایگاه خبری اکسیوس شامگاه دوم اسفند به نقل از لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، گزارش داد برخی اطرافیان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، به او توصیه کردهاند جمهوری اسلامی را هدف قرار ندهد.
گراهام در عین حال تاکید کرد پس از سفر اخیر خود به منطقه، به این نتیجه رسیده که اکنون فرصت «ایجاد یک تغییر تاریخی در ایران» فراهم شده است.
نوروز ۱۴۰۵، بدون گردشگر خارجی
روزنامه اعتماد در ادامه نوشت راهنمایان تور براي تعطيلات نوروز ۱۴۰۵ كه «مهمترين پيك سفر در ايران» به شمار میآید، «هيچ درخواستی از تور ورودی و داخلی و رزرو هتل دريافت نكردهاند».
بر اساس این گزارش، «حتي همان تعداد معدود» گردشگران خارجي هم كه پيش از اعتراضات اخیر قصد داشتند بهصورت انفرادی به ایران سفر کنند، «بهدليل لغو پروازهای بينالمللی به مقصد ايران تا نيمه يا اواخر فروردين ۱۴۰۵، از سفر منصرف شده و مقاصد ديگری را انتخاب كردهاند».
یک راهنمای تور در مصاحبه با اعتماد، بیثباتیهای سیاسی و اجتماعی را دلیل اصلی رکود صنعت گردشگری ایران دانست و گفت: «بعد از شليك به هواپيماي اوكراينی در دی ۱۳۹۸ گردشگری ايران جايگاه خودش را از دست داد و تمام فعالان گردشگری اذعان دارند كه از دی ۱۳۹۸ گردشگری در ايران تمام شد.»
او افزود: «البته در اين سالها، مسافر چينی و روسی و ترك به ايران میآمد، ولی ورود گردشگر از اروپا و آمريكا و حتی شرق اسيا به صفر رسيد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگ و گردشگری، ۳۰ مهر گفته بود گردشگری ایران «در حال بازگشت به شرایط عادی» است.
پیشتر در شهریورماه، وبسایت «تراول اَند تور ولد»، رسانه حوزه گردشگری جهانی، گزارش داده بود جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه، شروط سختگیرانهای برای ویزای گردشگران خارجی وضع کرده است.
«شکست بیسابقه» گردشگری داخلی
روزنامه اعتماد در ادامه گزارش خود به نقل از فعالان گردشگری نوشت رکود این صنعت تنها به کاهش ورود گردشگران خارجی محدود نمیشود، بلکه شهروندان ایرانی نیز در پی تشدید فشارهای اقتصادی و کاهش توان مالی، از سفر و استفاده از خدمات گردشگری صرفنظر کردهاند.
اعتماد افزود: «شهروندان داخل كشور بهدليل گرانی هزينههای زندگی، سفر را از سبد هزينههایشان حذف كردهاند و بنابراين، گردشگری داخلی هم با شكستی بیسابقه نسبت به تمام سالهای اخير مواجه شده است.»
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم افسارگسیخته زندگی شهروندان، بهویژه اقشار کمدرآمد، را بهشدت تحت تاثیر قرار داده، نرخ ارز در ایران سیر صعودی به خود گرفته و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
اردیبهشت ۱۴۰۳، مرکز پژوهشهای مجلس از کاهش شدید هزینههای سفر و تفریح در سبد خانوارهای ایرانی خبر داده بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
