دولت ترامپ فشار بر عراق برای مهار نفوذ جمهوری اسلامی را افزایش داده است
واشینگتن به بغداد هشدار داد که حضور گروههای مسلح نزدیک به تهران در دولت آینده عراق میتواند پیامدهای اقتصادی سنگینی برای این کشور به دنبال داشته باشد.
واشینگتن به بغداد هشدار داد که حضور گروههای مسلح نزدیک به تهران در دولت آینده عراق میتواند پیامدهای اقتصادی سنگینی برای این کشور به دنبال داشته باشد.
خبرگزاری رویترز جمعه سوم بهمن به نقل از چهار منبع آگاه گزارش داد ایالات متحده طی دو ماه گذشته به مقامهای ارشد سیاسی عراق هشدار داده است در صورت مشارکت گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در دولت آینده، تحریمهایی علیه دولت عراق اعمال خواهد کرد.
بر این اساس احتمال میرود این تحریمها جریان درآمدهای نفتی این کشور را که از طریق بانک فدرال رزرو نیویورک مدیریت میشود، هدف قرار دهد.
به گفته سه مقام عراقی و یک منبع آگاه، این هشدارها از سوی جاشوا هریس، کاردار سفارت آمریکا در بغداد، در دیدارها و گفتوگوهای مکرر با مقامهای عراقی و چهرههای بانفوذ شیعه، از جمله رهبران گروههای نزدیک به تهران از طریق واسطه منتقل شده است.
فشار حداکثری برای مهار تهران در بغداد
به نوشته رویترز، این موضعگیری شدیدترین نمونه از سیاستهای دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، برای کاهش نفوذ گروههای نزدیک به جمهوری اسلامی در عراق به شمار میرود؛ کشوری که سالها میان دو متحد اصلی خود، آمریکا و ایران، در حال موازنه بوده است.
یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به پرسش رویترز در این خصوص گفت ایالات متحده از «حاکمیت عراق» حمایت میکند و «هیچ نقشی برای شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی که منافع مخرب را دنبال میکنند، به اختلافات فرقهای دامن میزنند و تروریسم را در منطقه گسترش میدهند» قائل نیست.
این مقام آمریکایی به طور مستقیم درباره تحریمهای احتمالی توضیح نداد.
عراق؛ گلوگاه اقتصادی جمهوری اسلامی
جمهوری اسلامی عراق را عنصری کلیدی برای تداوم حیات اقتصادی خود در دوران تحریم میداند و بنا بر گفته مقامهای آمریکایی و عراقی، طی سالهای گذشته از نظام بانکی بغداد برای دور زدن محدودیتهای مالی بهره برده است.
دولتهای آمریکا طی سالهای گذشته بیش از ۱۲ بانک عراقی را تحریم کردهاند اما تاکنون انتقال دلار از بانک فدرال رزرو نیویورک به بانک مرکزی عراق را متوقف نکردهاند.
اکنون تهدید به هدف قرار دادن همین منبع درآمد، نشاندهنده تغییر سطح فشار واشینگتن برای جلوگیری از نفوذ بیشتر جمهوری اسلامی در عراق است.
پیوند تحولات عراق و ونزوئلا با انقلاب ملی ایرانیان
افزایش فشار آمریکا بر عراق در شرایطی صورت میگیرد که همزمان با انقلاب ملی ایرانیان، سرکوب خونین معترضان در ایران به تشدید تنش میان تهران و واشینگتن انجامید.
ترامپ پنجشنبه دوم بهمن با اشاره به اعزام گسترده داراییهای نظامی آمریکا و حرکت یک «ناوگان بزرگ» به سمت خاورمیانه اعلام کرد تحولات ایران بهدقت زیر نظر است.
او همچنین افزود هشدارهای پیشینش درباره احتمال اقدام نظامی، در توقف اجرای اعدامها در ایران نقش داشته است. موضعی که مقامات جمهوری اسلامی آن را رد کردهاند.
ترامپ پیشتر ۲۷مهر، در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز، نقطه آغاز رویارویی دولت خود با جمهوری اسلامی را کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، دانست.
او همچنین بار دیگر از بمباران تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی دفاع کرد و آن را یکی از موفقترین عملیاتهای نظامی ارتش آمریکا توصیف کرد و گفتنابودی توان هستهای باعث شد جمهوری اسلامی دیگر «قلدر خاورمیانه» نباشد.
در همین چارچوب، بازداشت و انتقال نیکولاس مادورو، رهبر ونزوئلا و متحد نزدیک تهران، برای محاکمه در آمریکا، از سوی ناظران به عنوان پیام دیگری از عزم واشینگتن برای ضربه زدن به شبکه متحدان جمهوری اسلامی تلقی میشود؛ شبکهای که از آمریکای لاتین تا خاورمیانه امتداد دارد.
دفتر محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، بانک مرکزی این کشور و نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل، به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخی ندادند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
