چگونه زندگی میلیونها نفر تحتتاثیر ممنوعیت احتمالی تابعیت دوگانه در آمریکا قرار میگیرد؟
یک سناتور جمهوریخواه ایالات متحده، طرح قانونی را ارائه کرده که آمریکاییهای دوتابعیتی یا چندتابعیتی را ملزم میکند فقط شهروند ایالات متحده باشند، یا از تابعیت آمریکایی صرفنظر کنند. قانون فعلی به افراد اجازه میدهد تابعیت ایالات متحده و کشور یا کشورهای دیگر را حفظ کنند.
پیشنهاددهنده طرح کیست؟
این طرح از سوی برنی مورنو، سناتور جمهوریخواه ایالت اوهایو مطرح شده است.
او که خودش اصالتا اهل کلمبیاست، در کودکی همراه خانوادهاش به ایالات متحده مهاجرت کرده، شهروند ایالات متحده شده و وقتی ۱۸ ساله بوده، تابعیت کلمبیایی خود را لغو کرده است.
این سناتور جمهوریخواه در بیانیهای گفت: «افتخار بود که سوگند وفاداری به ایالات متحده آمریکا و فقط به ایالات متحده آمریکا را یاد کنم. شهروند آمریکایی بودن یک افتخار و یک امتیاز است و اگر میخواهید یک آمریکایی باشید، همه یا هیچ.»
اوایل آذرماه و در پی یک تیراندازی در نزدیکی کاخ سفید، اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا از صدور دستوری با هدف «بازبینی کامل و سختگیرانه» تمام گرینکارتهای صادرشده برای مهاجرانی از ۱۹ کشور خبر داد که به لحاظ امنیتی «نگرانکننده» به شمار میآیند.
ایران نیز یکی از این کشورهاست.
قانون کنونی آمریکا چیست؟
روزنامه یواسای تودی نوشت که بر اساس قوانین وزارت خارجه آمریکا، شهروندان دوتابعیتی به هر دو کشور خود وفاداری دارند و باید قوانین هر دو را رعایت کنند.
به گفته وزارت خارجه، «قانون آمریکا مانع کسب تابعیت خارجی از سوی شهروندانش نمیشود، چه از طریق تولد، نسب یا هرگونه روش دیگر، و هیچ الزامی به کسب اجازه از دادگاههای آمریکا یا هیچ نهاد دولتیای وجود ندارد».
هیچ قانونی در حال حاضر والدین دارای ملیتهای دیگر را از درخواست تابعیت دیگر برای فرزند خردسالشان بازنمیدارد و قانون آمریکا شهروند را مجبور به انتخاب میان تابعیت آمریکا و تابعیت کشور دیگر یا کشورهای دیگر نمیکند.
وزارت خارجه آمریکا تاکید دارد: «شهروند آمریکایی میتواند در یک کشور خارجی تابعیت بگیرد؛ بدون هیچ خطری برای از دست دادن تابعیت آمریکایی خود.»
تابعیت دوگانه میتواند سفر به هر دو کشور را آسانتر کند و به افراد اجازه میدهد در کشور دیگر مالکیت اموال داشته باشند یا کسبوکاری را اداره کنند.
پیامدهای تصویب طرح مورنو چیست؟
طرحی که مورنو در نظر گرفته، به شهروندان دوتابعیتی یک سال مهلت میدهد یا تابعیت آمریکایی یا تابعیت خارجی خود را لغو کنند.
اگر فردی تابعیت خارجی را لغو نکند، این موضوع بهعنوان استعفای داوطلبانه از تابعیت آمریکا تلقی خواهد شد. همچنین بر اساس این طرح، هرگونه کسب داوطلبانه تابعیت خارجی پس از تصویب این لایحه، منجر به از دست دادن فوری تابعیت آمریکا خواهد شد.
این طرح که «قانون شهروندی انحصاری ۲۰۲۵» نام دارد میگوید سیاست فعلی «ممکن است تعارض منافع و وفاداریهای تقسیمشده ایجاد کند».
بر اساس این طرح، آمریکاییهای با داراییهای قابل توجه که تصمیم به ترک تابعیت آمریکا بگیرند، با جریمه مالی چشمگیر موسوم به «مالیات خروج» روبهرو خواهند شد.
مخالفان این طرح استدلال میکنند در صورت تصویب آن، حقوق بنیادی تابعیت که دیوان عالی آمریکا تثبیت کرده، نقض میشود.
چه کسانی تحت تاثیر قرار میگیرند؟
هنوز مشخص نیست این پیشنهاد چقدر پیش برود اما این قانون بر زندگی آمریکاییهایی که در خارج از کشورشان زندگی میکنند اثر خواهد داشت.
گروه «دموکراتهای مقیم خارج» که نماینده آمریکاییهای ساکن خارج از کشور است، این طرح را «ناقض قانون اساسی» نامیده است.
این طرح اگر به قانون تبدیل شود حتی میتواند بر افراد حاضر در کاخ سفید تاثیر بگذارد، زیرا طبق گزارش نیویورکتایمز، ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا و بارون ترامپ، فرزند دونالد ترامپ، تابعیت ایالات متحده و اسلوونی را دارند.
همچنین ایلان ماسک، ثروتمندترین فرد جهان، تحت تاثیر طرح مورنو (در صورت تصویب) قرار خواهد گرفت. او سه تابعیت آمریکایی، کانادایی و آفریقای جنوبی دارد.
تعداد دقیق آمریکاییهای دوتابعیتی چهقدر است؟
هرچند دولت آمریکا دادههای دقیقی درباره تعداد واقعی آمریکاییهایی که تابعیت دوگانه دارند ارائه نکرده، اما برخی کارشناسان، تعداد شهروندان آمریکایی دارای تابعیت دوگانه در سراسر جهان را بین سه تا ۱۰ درصد مجموع جمعیت آمریکاییها تخمین زدهاند.
گروه «دموکراتهای مقیم خارج» این آمار را ۵۰۰ هزار تا ۵.۷ میلیون آمریکایی اعلام کرده و گفته در صورت تصویب این طرح، زندگی آنان آشفته میشود.
بسیاری از آمریکاییها بهدلیل رابطه نسبی، مثلا تولد از پدر یا مادری خارجیتبار، واجد شرایط دریافت تابعیت دیگر کشورها هستند؛ همچنین آمریکاییهایی که با شهروندان خارجی یا خارجیتبار ازدواج میکنند و ممکن است از طریق ازدواج، تابعیت کشور همسر خود را بهدست آورند.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که این طرح در صورت تصویب، از جمله چالشی برای آمریکایی-اسرائیلیها خواهد شد. دولت اسرائیل داده رسمی درباره درصد اسرائیلیهای دارای تابعیت دوگانه ارائه نکرده اما برخی برآوردها در این زمینه وجود دارد.
اورشلیمپست نوشت که بر اساس برخی دادهها، در سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، مهاجرت از ایالات متحده به اسرائیل که منجر به تابعیت دوگانه میشود، از حدود سه هزار نفر به سه هزار و ۲۰۰ نفر افزایش یافت.
سیاست دیگر کشورها چیست؟
برخی کشورهای جهان مثل جمهوری اسلامی ایران و چین تابعیت دوگانه را به رسمیت نمیشناسند. اسلواکی نیز بهطور خودکار تابعیت را برای کسانی که تابعیت دیگری کسب میکنند لغو میکند؛ با استثنائاتی محدود.
برخی کشورها مثل اتریش و هلند نیز الزامات خاصی برای پذیرش تابعیت دوگانه دارند.
در تعدادی از کشورها مثل فرانسه، در سالهای اخیر، زمزمههایی به ویژه از سوی احزاب راست افراطی برای محدود کردن فعالیت شغلی افراد دوتابعیتی در ادارههای دولتی شنیده شده است.
اگر طرح مورنو تصویب و تبدیل به قانون شود، ۱۸۰ روز بعد از آن، این قانون لازمالاجرا خواهد شد.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.