صادق زیباکلام، استاد دانشگاه تهران، در یک مناظره ویدیویی گفت جمهوری اسلامی هر کاری توانست برای نابودی اسرائیل کرد. او تاکید کرد حکومت با «مذاکرات قلابی و وقتکشی» به دنبال ساخت سلاح هستهای است.
زیباکلام با اشاره به تکرار شعار «مرگ بر آمریکا» در اظهارات مقامهای ایران، گفت: «یک عمری مرگ بر آمریکا گفتید و هر کاری توانستید برای نابودی اسرائیل کردید.»
او در حالی به تلاش تهران برای ساخت بمب اتمی اشاره کرد که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۱۵ آبان اعلام کرد با وجود حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای در ایران، جمهوری اسلامی همچنان بهاندازه کافی اورانیوم غنیشده با درصد بالا و دانش فنی لازم برای ساخت سلاح هستهای را در اختیار دارد.
گروسی افزود: «برای بازسازی آن پایه صنعتی و فناورانه، ایران به زمان نیاز دارد. کارشناسان تخمین میزنند این روند یک سال یا بیشتر طول بکشد.»
پیش از این و در ۱۲ آبان، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در مصاحبه با سیبیاسنیوز گفت: «کلید صلح خاورمیانه درهمکوبیدن توان بالقوه هستهای ایران بود.»
ترامپ اشاره کرد که مطمئن است توان هستهای جمهوری اسلامی برای ساخت بمب اتم از بین رفته است.
بالماسکه تهران
زیباکلام همچنین مراسم حکومتی اخیر با موضوع «مقاومت» و رونمایی از یک مجسمه در میدان انقلاب تهران را «بالماسکه» خواند و به طعنه گفت: «عظمت شما در آن بالماسکه بود که راه انداختید.»
اشاره او به مراسم حکومتی رونمایی از مجسمه تازه میدان انقلاب در تهران بود که ۱۶ آبان با عنوان «مقابل ایرانیان دوباره زانو میزنید»، بدون اعمال محدودیت پوشش و حجاب اجباری برای حامیان و شرکتکنندگان در مراسم، برگزار شد.
علی مطهری، نایب رییس پیشین مجلس، ۲۰ آبان با اشاره به این نمایش خیابانی شهرداری تهران، در اینستاگرام نوشت: «سند زانو زدن والرین امپراتور روم در مقابل شاپور اول ساسانی تصویری است که پس از پیروزی به دستور شاپور در نقش رستم پدید آمده و این حادثه در عالم واقع رخ نداده است.»
او افزود: «علاوه بر این، رفتار شاپور با اسیر خود والرین ناجوانمردانه و همراه با شکنجه بوده است. لذا ساختن مجسمه از یک امر تخیلی و نصب آن در میدان انقلاب تهران یک کار ناصواب به نظر میرسد. ضمن اینکه این کار تعصب نژادی را زنده میکند و طرف مقابل را هم تشویق به مقابله به مثل درباره شکستهای ایران باستان از روم و یونان قدیم میکند.»
مذاکرات جعلی؟
زیباکلام همچنین گفت که نان جمهوری اسلامی در آمریکاستیزی است: «اگر آن را از شما بگیرند هیچ چیزی ندارید به مردم بگویید.»
سخنان زیباکلام مبنی بر آمریکاستیزی و «مذاکرات جعلی» در جمهوری اسلامی، یادآور اظهارات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی است که پیش از این مذاکره با آمریکا را «بیفایده و زیانبار» دانسته و هرگونه گفتوگو با واشینگتن را ممنوع اعلام کرده است.
این در حالی است که ۱۵ آبان، رییسجمهوری ایالات متحده در دیدار با رهبران کشورهای آسیای مرکزی گفت جمهوری اسلامی از کاخ سفید پرسیده که آیا ممکن است تحریمها برداشته شود یا نه.
ترامپ افزود مایل است که به این تقاضاها گوش دهد و بهگفته او، امکان رفع این تحریمها وجود دارد.
۱۳ آبان، حساب وزارت خارجه آمریکا به زبان فارسی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایالات متحده همچنان مصمم به ترویج دیپلماسی، پاسخگویی و آرمانهای مردم ایران برای آیندهای روشنتر است.»
رویداد۲۴ چهارشنبه ۲۱ آبان از کاهش شدید اعتماد عمومی در ایران خبر داد و نوشت: «پایین بودن رتبه دولت فعلی در مقایسه با دولتهای پیشین الزاما به معنای عملکرد ضعیفتر نیست، بلکه بازتابی از شرایط اقتصادی و اجتماعی امروز کشور است.»
این پایگاه خبری افزود نظرسنجیها «بیش از آنکه ابزار ارزیابی دولت باشند، آینهای از احساس عمومی جامعه نسبت به حاکمیت هستند».
در ماههای گذشته، تشدید مشکلات اقتصادی، نقض گسترده حقوق بشر، تداوم سیاستهای سرکوبگرانه، بحرانهای زیستمحیطی، کمبود آب و برق و آلودگی شدید هوا، موجی از نارضایتی عمومی را در سراسر کشور برانگیخته و جمهوری اسلامی را با یکی از جدیترین بحرانهای مشروعیت در سالهای اخیر روبهرو کرده است.
موسسه گمان (گروه مطالعات افکارسنجی ایرانیان)، ۱۴ آبان گزارش داد بر اساس نتایج آخرین پیمایش این موسسه، میزان گرایش به «براندازی نظام جمهوری اسلامی» نسبت به سال گذشته شش درصد افزایش یافته است.
مقام دولت پزشکیان به نارضایتی شدید مردم اذعان کرد
محمدجواد جوادی یگانه، مشاور اجتماعی و رییس مرکز ارتباطات مردمی نهاد ریاستجمهوری، ۲۱ آبان با انتشار پستی در اینستاگرام، یافتههای نظرسنجی ایسپا مبنی بر نارضایتی گسترده مردم از شرایط موجود را تایید کرد و نوشت: «ادراک از نارضایتی مردم و ابعاد و علل آن، مقدمه حل مساله است، و نظرسنجی بعدی معیار حل مساله.»
به گفته او، دولت مسعود پزشکیان معتقد است «وقتی مردم ناراضی هستند، پس مشکل از عملکرد ماست» و به همین دلیل، «بهدنبال تفسیر نتایج، تغییر گویهها یا مرکز نظرسنجی، یا حتی تغییر جامعه با تغییر شیوه نمونهگیری نیست».
جوادی یگانه افزود پیمایش ایسپا به سفارش مرکز ارتباطات مردمی ریاستجمهوری تاکنون برای ۱۶ استان مقصد سفر پزشکیان، بهصورت تلفنی و با ۵۰۰ نمونه شهری و روستایی انجام شده است.
پزشکیان ۲۰ آبان در سخنانی در مجلس اذعان کرده بود: «در نظرسنجیها مردم از دولت ناراضی هستند.»
مردادماه، یافتههای نظرسنجی روزنامه دنیای اقتصاد حاکی از آن بود که ۷۲ درصد مردم از عملکرد دولت پزشکیان ناراضیاند و ۸۹ درصد با سیاستهای اقتصادی آن مخالف هستند.
مقایسه محبوبیت دولتهای مختلف جمهوری اسلامی
رویداد۲۴ در ادامه گزارش داد نتایج نظرسنجی اخیر ایسپا محرمانه بوده و جزییات آن تاکنون بهصورت عمومی منتشر نشده است.
این رسانه به نقل از منابع آگاه از یافتههای این پیمایش نوشت در میان دولتهای پس از انقلاب ۵۷، دولت محمود احمدینژاد بیشترین میزان رضایت عمومی را به خود اختصاص داده و پس از آن بهترتیب دولتهای ابراهیم رئیسی، محمد خاتمی، اکبر هاشمی رفسنجانی، میرحسین موسوی و حسن روحانی قرار دارند.
بر اساس این گزارش، دولت پزشکیان پایینترین سطح رضایت مردمی را در میان همه دولتهای جمهوری اسلامی کسب کرده است.
رویداد۲۴ در عین حال خاطرنشان کرد در این نظرسنجی، «دادههای تهران و سایر نقاط کشور با هم متفاوت است و محبوبیت دولت احمدینژاد در تهران پایینتر است».
روزنامه اورشلیمپست سهشنبه ۲۰ آبان در یادداشتی نوشت که کشتن، بازداشت یا حذف خامنهای یا جانشین او بهتنهایی «حتی نزدیک به سرنگونی حکومت هم نخواهد بود» و ممکن است کار را بهدلیل واکنشها در ایران، دشوارتر کند؛ در حالی که اگر خامنهای به مرگ طبیعی بمیرد، هرجومرج طبیعی و رقابت میان گروههای رقیب ممکن است خودبهخود رخ دهد.
این رسانه اسرائیلی اضافه کرد: «با توجه به بسیج، کنترل اینترنت و نفوذ عمیق سپاه پاسداران در همه عرصههای اهرمهای سیاسی و اقتصادی ایران، این حکومت بدون ترکیبی از یک جنبش اعتراضی گسترده و دستکم یک فرمانده ارشد ارتش که بتواند نیروهایش را پشت معترضان و علیه بسیج سازماندهی کند، بسیار دشوار سرنگون خواهد شد.»
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، ۲۰ آبان در سخنرانی خود در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت در جریان جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی با اسرائیل، او نگران آسیبدیدن خامنهای بوده است چرا که باور داشته در صورت کشتهشدن «رهبری» در حمله اسرائیل، در داخل حکومت درگیری درست میشد و دیگر نیازی به حمله اسرائیل نبود.
او افزود: «ستون خیمه انقلاب، رهبری است. ما میتوانیم با هم اختلاف داشته باشیم اما کسی هست که درباره اختلافات میگوید این نه یا آن نه. تمام شد و رفت.»
به گفته پزشکیان، جامعه سیاسی ایران هنوز «گفتوگو با همدیگر را خوب یاد نگرفته» و بهجای بحث، بهراحتی یکدیگر را محکوم و متهم میکنند.
او گفت در چنین شرایطی وجود رهبر جمهوری اسلامی عامل اصلی جلوگیری از شکاف و بحران داخلی است.
مرگ با هزار زخم
اورشلیمپست در ادامه نوشت در دوران نخستوزیری نفتالی بنت در اسرائیل، دولت، ارتش و موساد، عملیاتی را در دهها حوزه زندگی بهراه انداختند که بهطور غیررسمی «مرگ با هزار زخم» نامیده میشد تا از برخی از همان تکنیکهای بلندمدتی که آمریکا برای تضعیف اتحاد شوروی بهکار گرفت، برای تضعیف حکومت ایران استفاده کند.
این تحلیل اشاره کرد نهفقط خامنهای، بلکه سپاه پاسداران - در همه اجزایش - باید تضعیف شود و با دیگر نیروهای طبیعی محلی ایرانی جایگزین شود تا براندازی حکومت، «بهمعنای حذف همه اجزایی که بهشدت ضداسرائیل و ضدغرب هستند»، ممکن شود.
در ماههای گذشته شماری از مقامهای اسرائیل در اظهار نظرهای مختلف، رهبر جمهوری اسلامی را به مرگ تهدید کردهاند.
در پی تهدیدهای اسرائیل به کشتن خامنهای، او در پیامی از مخفیگاه که سوم مهرماه در رسانههای ایران منتشر شد، بر ادامه نبرد تا مرگ تاکید کرد و «شهادت» را پاداش «مجاهدت» خواند.
شبکه ۱۳ اسرائیل، ۲۴ شهریور گزارش داد در جلسهای که شامگاه ۲۲ خرداد با حضور مقامهای دولتی و نظامی اسرائیل برگزار شد، یافتن فرصتی برای کشتن خامنهای و بیثبات کردن جمهوری اسلامی مورد بررسی قرار گرفته بود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۷ خرداد اعلام کرد از محل اختفای خامنهای آگاه است اما «فعلا» قصد کشتن او را ندارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز ۲۶ خرداد درباره احتمال هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی به ایراناینترنشنال گفت: «وارد جزییات نمیشوم تا همه چیز باز باقی بماند.»
کاربران شبکههای اجتماعی و شماری از ورزشکاران، رفتار رسانههای حکومتی را «نماد استاندارد دوگانه» در برخورد با مردم و مقامهای حکومتی دانستهاند.
ماجرا از آنجا آغاز شد که ویدیوی کوتاهی از مراسم ازدواج کریمی در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
در این ویدیو کریمی و همسرش با لباس تیم ملوان در صحنههایی عاشقانه و فوتبالی در ورزشگاهی خالی دیده میشوند. کریمی اعلام کرد این ویدیو بدون اجازه او و همسرش منتشر شده و از کاربران خواست آن را حذف کنند.
با این حال، رسول مهربانی، مجری صداوسیمای جمهوری اسلامی، چند دقیقه از برنامه زنده خود را به توهین به کریمی و همسرش اختصاص داد و آنها را به «بیاخلاقی» متهم کرد. او از «تمام نهادها» خواست علیه این بازیکن اقدام کنند.
کمی بعد، سید کمالالدین موسوی، دادستان گیلان، از تشکیل پروندهای در دادسرای انزلی درباره انتشار «ویدیویی خلاف عفت عمومی» منتسب به یکی از بازیکنان ملوان خبر داد.
او گفت ویدیو در شهر ساری ضبط شده و فردی از عوامل فیلمبرداری آن را منتشر کرده است.
موسوی افزود کریمی با حضور در دادسرا از انتشار غیرمجاز ویدیو شکایت کرده و پرونده برای بررسی بیشتر به دادسرای ساری ارجاع شده است.
در میانه این جنجالها اعلام شد که سعید کریمی کاپیتان ملوان، به کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی احضار شده است، نهادی قضایی درون فدراسیون که به گشت ارشاد فوتبال معروف است و پیش از این سابقه برخوردهای شدید با بازیکنانی داشته که در اعتراض به وضعیت سیاسی یا اجتماعی جمهوری اسلامی واکنش نشان دادهاند.
این کمیته همچنین با بازیکنان و مربیانی که در جریان جنبش زن، زندگی، آزادی از مردم معترض حمایت کردهاند برخورد کرده است.
دفاع از کریمی و واکنش به «استاندارد دوگانه»
در حالی که ویدیوی ازدواج دختر علی شمخانی، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی، با واکنش منفی گستردهای از سوی حکومت روبهرو نشد، کاربران شبکههای اجتماعی از سعید کریمی دفاع کردند و رفتار صداوسیما را «ریاکارانه» خواندند.
بسیاری از کاربران پرسیدند چرا ویدیوی کریمی جرم تلقی میشود اما ویدیوی مربوط به خانواده شمخانی نه؟ این پرسش به سرعت در فضای مجازی پخش شد.
کاربران دیگر یادآور شدند لباس همسر کریمی «بسیار پوشیدهتر» از ویدیوی دختر شمخانی است. شماری از فوتبالیستها نیز در شبکههای اجتماعی از کریمی و همسرش حمایت کردند.
روزنامه اعتماد نوشت سخنان ششدقیقهای مهربانی در صداوسیما «سرشار از الفاظ زننده و توهینآمیز» بود و همین سخنان باعث شد توجه بیشتری به ویدیویی جلب شود که پیشتر چندان دیده نشده بود.
اعتماد افزود این ویدیو تفاوتی با صدها ویدیوی مشابه از زوجهای ایرانی در شبکههای اجتماعی ندارد و واکنش مجری صداوسیما را «نشانگر ذهنیت محدود و عقبمانده» دانست.
احسان اکبری، دبیر ورزشی شبکه ایراناینترنشنال، در گفتوگو با این شبکه گفت واکنش افکار عمومی به ماجرای کریمی شکاف میان جامعه و حکومت را برجسته کرده است.
او افزود: «این حمایت از کریمی نشان میدهد جامعه در برابر ذهنیت جمهوری اسلامی ایستاده است. آنچه صداوسیما بد میداند و از آن نهی میکند، برای مردم امری عادی است. حکومت یک نظر دارد، اما جامعه نظر دیگری.»
اکبری تفاوت برخورد با کریمی و شمخانی را نشاندهنده میزان اعتماد مردم دانست و گفت: «مردم شمخانی را نقد و از کریمی حمایت میکنند، چون شمخانی همواره خود را چهرهای مذهبی معرفی کرده ولی در عمل رفتاری متفاوت داشته است. کریمی نماینده واقعیت جامعه است، اما شمخانی نماد ریاکاری جمهوری اسلامی.»
انتقاد از رویکرد صداوسیما و شکایت باشگاه ملوان
رها پوربخش، خبرنگار ورزشی، گفت تفاوت برخورد رسانههای حکومتی با دو ماجرا ریشه در سیاست دارد: «صداوسیما از شمخانی دفاع کرد و او را قربانی دانست، اما درباره فوتبالیستی که ویدیوی خصوصیاش منتشر شد، موضعی کاملا متفاوت اتخاذ کرد. این تفاوت نشان میدهد مسئله نه اخلاق است نه عدالت، بلکه قدرت و کنترل است. در جمهوری اسلامی، حکومت تعیین میکند چه چیزی غیراخلاقی است و این برچسب را فقط به افراد خارج از ساختار قدرت میزند.»
باشگاه فوتبال ملوان نیز با انتشار بیانیهای تند، سخنان مجری صداوسیما را «توهینآمیز و زننده» توصیف کرد و این نهاد را به «نفرتپراکنی برای جلب توجه متهم کرد.
در بیانیه باشگاه آمده است: «حیثیت و آبروی اعضای باشگاه خط قرمز ماست. ملوان از صداوسیمای جمهوری اسلامی انتظار دارد بهصورت رسمی و عمومی از بازیکن، باشگاه و مردم بندرانزلی و گیلان عذرخواهی کند.»
باشگاه تاکید کرد که در برابر بیاحترامی به نام ملوان یا کرامت انسانی بازیکنش سکوت نخواهد کرد و اعلام کرد از مجری صداوسیما شکایت کرده است.
ملوان؛ باشگاهی پیشرو با پیشینه اجتماعی
احسان اکبری در ادامه گفت واکنش گسترده به این ماجرا با پیشینه اجتماعی و فرهنگی باشگاه ملوان ارتباط دارد. او یادآور شد: «ملوان از نخستین تیمهای ایرانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود که زنان را در رونمایی پیراهن رسمی تیم شرکت داد. زنان از سالها پیش در بازیها و رسانههای ملوان حضور دارند و این باشگاه یکی از قدیمیترین تیمهای فوتبال زنان کشور را دارد.»
او افزود: «حضور همسر کریمی با لباس تیم در زمین فوتبال بازتابی از واقعیت جامعه و احساس اصالت است؛ چیزی که در تضاد با تصویری قرار دارد که جمهوری اسلامی میکوشد نمایش دهد یا پنهان کند.»
مهرماه امسال، صفحه رسمی ملوان در اینستاگرام پس از اینکه ابوذر صفرزاده در لیگ خلیجفارس گل زد، عکسی از بوسه همسر صفرزاده بر پیشانیاش منتشر کرد؛ حرکتی که شکستن تابوی حکومتی درباره ابراز احساسات در انظار عمومی تلقی شد.
