گزارشها از منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر حاکی از آن است که نشت گسترده گاز کلر در مجتمعهای پتروشیمی اروند و رجال شماری از کارگران را مصدوم کرده است. در این ارتباط، آمار متناقضی در مورد مصدومیت سه تا بیش از ۵۰ نفر منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری ایلنا و شماری از تشکلهای کارگری، حدود هفت صبح سهشنبه ۱۳ آبان، نشت محدود گاز کلر در یکی از خطوط فرایندی شرکت پتروشیمی اروند گزارش شد.
در همین ارتباط، مجتمع اروند در اطلاعیهای که در سایت این شرکت منتشر شد، از «نشتی جزئی» سختن گفت که به دلیل جهت باد، گاز کلر به شرکت مجاور منتقل شد.
در همین حال، به نوشته ایلنا، محسن ادیبی، سخنگوی شرایط اضطراری منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، گفت که در پی این حادثه، تعدادی از کارکنان دچار «مصدومیت سطحی» شدند که بلافاصله جهت بررسی و درمان به مرکز درمانی منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی منتقل شدند و ۳ کارگر نیز به بیمارستان نفت اعزام شدند.
او به رغم اعلام این موضوع که «شرایط تحت کنترل قرار دارد» افزود که نشت گاز کلر به دلیل همجواری با شرکت پتروشیمی رجال، به بخشی از این مجتمع سرایت کرد.
ادیبی بدون توضیح جزییات در مورد پیامدهای این حادثه در این مجتمع نیز گفت که «شرایط در پتروشیمی رجال نیز تحت کنترل قرار دارد و خللی در تولید آن ایجاد نشده است.»
این سخنان در شرایطی ابراز شد که بر پایه اطلاعیه رسمی پتروشیمی رجال، حادثه نشت گاز حدود شش صبح روی داد و در پی «بروز عوارض تنفسی گسترده میان کارکنان»، ۵۴ نفر دچار مسمومیت و جراحات شدند که برخی از آنان به بیمارستان نفت منتقل شدند.
کانال تلگرامی «پژواک کار ایران» در این مورد نوشت که مقامات منطقه ویژه و مدیران دو شرکت، همگی بر «پایداری شرایط ایمنی» و «ادامه تولید» تاکید کردهاند؛ نکتهای که بهروشنی نشان میدهد که «نگرانی مدیران نه سلامت کارگران، بلکه استمرار چرخه سود است و جان انسانها، بیارزشتر از زمان توقف یک خط صنعتی شمرده میشود.»
اتحادیه آزاد کارگران ایران هم با اشاره به اینکه منابع رسمی اعلام کردند نشت گاز کلر «محدود» بوده و بهسرعت تحت کنترل قرار گرفته است، این پرسش را مطرح کرد که «اگر نشت گاز واقعاً محدود بوده، چگونه توانسته است به مجتمع همجوار نیز سرایت کند؟»
آتشسوزی در شرکت پالایش نفت پارسیان ایوانکی
در خبری دیگر، مدیرکل مدیریت بحران سمنان از ادامه عملیات اطفای حریق در شرکت پالایش نفت پارسیان در شهرک صنعتی جنتآباد ایوانکی خبر داد و گفت در این حادثه سه نفر مصدوم و یک نفر مفقود شدهاند.
به گزارش ایلنا، کمال طاهریان اعلام کرد سه کارگر در این آتشسوزی آسیب دیدند که یکی به بیمارستان منتقل شد و دو نفر دیگر بهصورت سرپایی درمان شدند. او افزود جستوجو برای یافتن کارگر مفقود ادامه دارد.
طاهریان گفت نیروهای کمکی از استان تهران، بهویژه پایگاه ثامن پاکدشت، به منطقه اعزام شدهاند تا در کنار تیمهای آتشنشانی سمنان، عملیات مهار آتش را ادامه دهند.
به گفته او، نیروهای آتشنشانی، هلالاحمر، اورژانس و پلیس در محل حاضرند و تلاش میکنند از گسترش حریق به واحدهای دیگر جلوگیری کنند.
مدیرکل مدیریت بحران سمنان افزود علت حادثه هنوز مشخص نیست و بررسی کارشناسی پس از مهار کامل آتش انجام میشود. بر اساس گزارشها، آتشسوزی در منبع قیر پالایشگاه رخ داده و پس از مهار اولیه، دوباره شعلهور شده است.
بر اثر حوادث پرشمار ضمن کار در ایران، سالانه تعداد زیادی کشته و یا مصدوم میشوند.
خبرگزاری ایسنا ۳۰ شهریور سال جاری در گزارشی نوشت که سالیانه ۱۴۰۰ نفر در اثر حوادث ناشی از کار جان میسپارند و افزود که حوادث کار پس از حوادث رانندگی «رتبه دوم حوادث» را به خود اختصاص دادهاند.
در این ارتباط، گزارشها حاکی از آن است که حوادث در بخش ساختمان بیش از سایر بخشها روی میدهند.
این آمار در شرایطی است که علیرضا رییسی، معاون وزیر بهداشت، در اردیبهشت سال جاری اعلام کرده بود که سالانه ۱۰ هزار کارگر براثر حوادث ناشی از کار کشته میشوند.
فعالان و تشکلهای مستقل کارگری و صنفی در ایران بارها گفتهاند که در آمارهای رسمی مرتبط با حوادث ضمن کار، کارگران غیر مشمول قانون کار که در این حوادث کشته و یا مصدوم میشوند، در نظر گرفته نمیشوند.
این فعالان و تشکلها بارها اشاره کردهاند که حوادث ضمن کار به دلیل نبود استانداردهای ایمنی، به ویژه از سوی کارفرمایان، بیتوجهی دستگاههای دولتی از جمله وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به رعایت اصول ایمنی کار، و آموزش ندیدن کارگران روی میدهند.
به اعتقاد شماری از فعالان کارگری، ایجاد تشکلهای مستقل میتواند نقش مهمی در آموزش کارگران و نیز رعایت اصول ایمنی کار از سوی کارفرمایان داشته باشد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
