برخی روزنامههای اصولگرای چاپ تهران در واکنش به اظهارات مهدی کروبی درباره وضعیت کشور، او را که از رهبران اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ است، به «عقدهگشایی» و همچنین ایجاد «فتنه مجدد» متهم کردند.
روزنامه خراسان شنبه دهم بهمن نوشت که کروبی در سخنان اخیر خود «با ادبیاتی تند و گزنده، گذشتهای را بازخوانی کرده که هنوز زخمش بر پیکره سیاست ایران تازه است».
این روزنامه با اشاره به اظهارات کروبی درباره انتخابات سال ۱۳۸۸، او را به «عقدهگشایی با چاشنی زماننشناسی» متهم کرد. خراسان افزود: «تحریف تاریخ و متهم کردن اقدام درست حاکمیت در صیانت از آرا تنها اشتباه مهدی کروبی نیست و باید زماننشناسی را هم دیگر اشتباه او قلمداد کرد.»
کروبی که خود یکی از نامزدهای انتخابات ۱۳۸۸ بود، به تازگی با انتقاد مستقیم از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، او را مسبب وضعیت کنونی کشور دانست.
کروبی هشتم آبان در دیدار با فرزندان میرحسین موسوی و زهرا رهنورد، دیگر رهبران در حبس خانگی این اعتراضات، گفت: «خامنهای در انتخابات ۸۸ نه تنها رای مردم را تحمل نکرد، بلکه از تقلب و سرکوب خشن حمایت کرد و ما را متهم به فتنه، بیبصیرتی و نانجیبی کرد.»
او افزود: «مدعی بصیرت، اقتصاد، فرهنگ، امنیت و اخلاق را از بین برد و آنچه که امروز میبینید، محصول همان رویکرد غلط است.»
کروبی در فروردین ۱۳۹۵ نیز در نامه سرگشادهای به حسن روحانی، رییسجمهوری وقت، در حملاتی تند و بیپرده به خامنهای، او را «نانجیب و حاکمی مستبد» خوانده بود.
خراسان نوشت: «کروبی که تازه از دوران حصر خانگی خارج شده و هنوز جوهر مهر خروجش خشک نشده است؛ اما به جای بهرهگیری از این فرصت برای دعوت به وحدت، بر طبل اختلاف میکوبد. در حالی که کشور درگیر تبعات جنگ ۱۲ روزه اخیر و تهدیدهای خارجی است، انتظار میرفت چهرههای سیاسی با هر گرایش، بر محور وفاق ملی سخن بگویند، نه آنکه دوباره زخمهای قدیمی را باز کنند.»
روزنامه صبح نو نیز شنبه تیتر یک خود را به اظهارات کروبی با عنوان «خواب فتنه» اختصاص داد و نوشت که حرفهای اخیر کروبی «بیش از آن که حاوی نکته تازهای باشد بازتاب همان ذهنیت و لجاجتی است که در سال فتنه، کشور را به بحران برد».
همزمان روزنامه فرهیختگان نوشت که اظهارات کروبی میتواند با هدف تقابل با دولت صورت گرفته و به تلاشی برای براندازی دولت تعبیر شود.
این روزنامه افزود: «جریان اصلاحطلب با استفاده از بلندگوی تندروی کروبی میخواهد مسیر امتیازگیری از دولت را فراهم آورده و در صورتی که دولت پزشکیان به این امتیازات تن ندهد، دامنه رادیکالیسم در کشور را گسترش دهد.»
واکنش به اظهارات اخیر فائزه هاشمی
روزنامههای اصولگرا به اظهارات اخیر فائزه هاشمی، دختر اکبر هاشمی رفسنجانی درباره مرگ پدرش نیز واکنش نشان دادند.
خراسان نوشت او بدون ارائه سند، فوت پدرش را به گردن عوامل داخلی انداخته و او را با امیرکبیر مقایسه میکند.
با داغتر شدن بحث اختلافات میان روحانی و خامنهای درباره نحوه اداره جمهوری اسلامی، بار دیگر پرونده مرگ هاشمی رفسنجانی مطرح شده است.
فائزه هاشمی در گفتوگویی تازه بهصورت علنی خامنهای را در مرگ پدرش متهم کرد.
پیشتر محسن هاشمی در مصاحبهای مرگ پدرش را مشکوک خواند و گفت سیاست جمهوری اسلامی طبیعی مطرح کردن این مرگ بود و شورای عالی امنیت ملی نیز یک تحقیق «سطحی» در این باره انجام داد.
اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس وقت مجمع تشخیص مصلحت نظام، ۱۹ دی ۱۳۹۵ در سن ۸۲ سالگی درگذشت و گفته شد که او در حین شنا در استخر فوت شد.
پیش از این اعضای خانواده هاشمی رفسنجانی فرضیه ترور او را مطرح کردهاند و فاطمه هاشمی نیز سال ۱۳۹۷ گفته بود مطمئن است مرگ پدرش طبیعی نبوده است.
او همچنین گفته بود در حولهای که با آن پدرش را به بیمارستان منتقل کردند «مقدار قابل توجهی رادیواکتیو کشف شده است».
محمد هاشمی، برادر هاشمی رفسنجانی، نیز گفته بود که بر اساس گزارشهای پزشکی معلوم نشده که چرا او به طور ناگهانی در استخر دچار ایست قلبی شده و گزارشی نیز توسط پزشکان صادر نشده است.
مسیح مهاجری، مدیر مسئول روزنامه جمهوری اسلامی، نیز با اشاره تلویحی به یحیی رحیم صفوی، فرمانده اسبق سپاه پاسداران گفته بود که اکبر هاشمی رفسنجانی او را از طرح ترور خود توسط برخی مقامات جمهوری اسلامی مطلع کرده بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
