همزمان با آتشبس ۴۸ ساعته، پاکستان برای گفتوگو با طالبان اعلام آمادگی کرد
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، پنجشنبه ۲۴ مهر اعلام کرد اسلامآباد آماده است برای حل درگیری اخیر با افغانستان گفتوگو کند. دو کشور پس از چند روز درگیری سنگین چهارشنبه با یک آتشبس ۴۸ ساعته توافق کردند.
شریف در نشست کابینه خود در اسلامآباد گفت:«پاکستان پس از یک رشته حملات از سوی افغانستان صبرش را از دست داد و مجبور به واکنش شد.»
او افزود:«اگر آنها بخواهند بر اساس شرایط منطقی ما گفتوگو کنند و از طریق مذاکره مسئله را حل کنند، ما آمادهایم. این پیام دیروز به آنها داده شده است. اکنون توپ در زمین آنهاست.»
نخستوزیر پاکستان هشدار داد:«اگر این آتشبس فقط برای خرید زمان باشد، آن را نخواهیم پذیرفت.»
مقامهای کابل هنوز به سخنان شریف واکنشی نشان ندادهاند. تنها عنایتالله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع افغانستان، تایید کرده که آتشبس تا کنون برقرار مانده است.
وزارت داخله طالبان نیز در بیانیهای اعلام کرد سراجالدین حقانی، وزیر داخله افغانستان، در دیدار با مقامهای جمهوری اسلامی ایران گفته است:«افغانستان خواهان روابط نیک با همه کشورها، بهویژه همسایگان خود است. همانطور که ما به حاکمیت و کرامت دیگران احترام میگذاریم، انتظار رفتار مشابهی نیز داریم.»
پاکستان: ۳۴ شبهنظامی کشته شدند
در حالی که دو کشور در گذشته نیز گهگاه در مرز با یکدیگر درگیر شدهاند، مقامهای هر دو طرف میگویند درگیریهای اخیر شدیدترین درگیری دو کشور در چند دهه اخیر بوده است.
اسلامآباد میگوید دلیل آغاز درگیری، بیعملی کابل در برابر شبهنظامیانی بود که از خاک افغانستان علیه پاکستان دست به حمله میزدند. طالبان این اتهام را رد کرده و مدعی است ارتش پاکستان با انتشار اطلاعات نادرست و پناه دادن به جنگجویان وابسته به داعش تلاش دارد ثبات افغانستان را تضعیف کند.
پاکستان نیز متقابلا این ادعا را رد و اعلام کرده است در عملیاتهای اخیر خود در سه منطقه مرزی ۳۴ شبهنظامی را کشته است.
طبق گزارش دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، از زمان آغاز درگیریها در ۱۰ اکتبر، دستکم ۱۸ غیرنظامی کشته و بیش از ۳۶۰ نفر زخمی شدهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین همتای روس خود اعلام کرد با او در مجارستان دوباره دیدار میکند. همزمان مسکو و واشینگتن، تماس تلفنی میان ترامپ و پوتین را «مثبت و سازنده» توصیف کردند.
ترامپ پنجشنبه ۲۴ مهر، تاریخ دقیقی برای این دیدار ارائه نکرد اما در یک پست در شبکههای اجتماعی گفت که معتقد است «پیشرفت بزرگی در گفتوگوی تلفنی امروز حاصل شده است.»
دیمیتریف، نماینده ویژه پوتین، نیز پنجشنبه اعلام کرد که تماس تلفنی ترامپ و پوتین «مثبت و سازنده بوده و گامهای بعدی را بهطور واضح مشخص کرده است.»
کاخ سفید نیز اعلام کرد که رییسجمهوری ایالات متحده و پوتین تماس «خوب و سازندهای» داشتند و توافق کردند که هفته آینده جلسهای با حضور مقامهای ارشد برگزار شود.
کاخ سفید درباره تماس ترامپ و پوتین افزود که ممکن است جلسه دیگری بین ترامپ و پوتین برگزار شود.
سخنگوی کاخ سفید گفت که پوتین متعهد شد که با ترامپ به گفتوگو بنشیند و ترامپ معتقد است هنوز امکان گردهم آوردن پوتین و زلنسکی وجود دارد.
او افزود: «ترامپ تلاش خواهد کرد مسیر پیشرفت برای صلح را هموار کند. ترامپ احساس میکند در تماس با پوتین پیشرفت حاصل شده است.»
به گزارش رویترز، ارزش سهام در بورس مسکو پس از تماس پوتین و ترامپ افزایش یافت.
این تماس تلفنی یک روز پیش از دیدار ترامپ با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در کاخ سفید انجام میشد و انتظار میرفت دو طرف در این دیدار درباره احتمال تحویل موشکهای دوربرد تاماهاوک به اوکراین گفتوگو کنند.
ترامپ پیشتر گفته بود: «یا روسیه وارد مذاکرات صلح جدی میشود، یا اوکراین موشکهای تاماهاوک را دریافت خواهد کرد.»
روسیه به احتمال تحویل موشکهای تاماهاوک بهتندی واکنش نشان داده است.
بهگزارش رویترز زلنسکی جمعه ۲۵ مهر در واشینگتن برای دریافت حمایت نظامی بیشتر از آمریکا تلاش میکند. این دیدار همزمان با شدت گرفتن حملات دو طرف به زیرساختهای انرژی و افزایش تنشها در مرزهای ناتو انجام میشود.
از زمان برگزاری نشست ترامپ و ولادیمیر پوتین در ماه اوت که هیچ پیشرفتی در روند صلح به همراه نداشت، اوکراین حملات پهپادی خود را به پالایشگاههای نفت روسیه افزایش داده، در حالی که حملات روسیه نیز باعث قطع گسترده برق در اوکراین شده است.
در همین حال، کشورهای عضو ناتو در جناح شرقی خود نگراناند؛ چرا که لهستان و استونی گزارش دادهاند روسیه در ماه گذشته حریم هواییشان را با پهپاد و جنگنده نقض کرده است. مسکو این اتهام را رد میکند، با این حال اخیرا حوادث مشابهی در آلمان و دانمارک نیز گزارش شده است.
یک مقام پیشین اوکراینی به رویترز گفت: «روسیه و اوکراین هر دو در تلاشاند با افزایش فشار، موضع خود را در آستانه هرگونه فرصت جدید برای مذاکره تقویت کنند، اما هیچکدام توان حفظ این شدت درگیری را برای مدت طولانی ندارند. فکر میکنم این مرحله از تشدید درگیری دو ماه دیگر دوام بیارد.»
ترامپ که در ماههای گذشته از بنبست مذاکرات صلح با روسیه ابراز ناامیدی کرده بود، ماه گذشته موضعی آشکارا نزدیکتر به اوکراین اتخاذ کرد. او ضمن تمجید از مقاومت اوکراینیها، روسیه را «ببر کاغذی» نامید و گفت ارتش اوکراین قادر است نیروهای روسی را از خاک این کشور بیرون کند. این تغییر لحن تنها شش ماه پس از تنش علنی ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید رخ داد، هرچند بسیاری از اوکراینیها نسبت به اجرای عملی آن تردید دارند.
دو مقام آمریکایی به رویترز گفتند که از اول اکتبر، ایالات متحده تصمیم گرفته است اطلاعات شناسایی لازم را برای حملات دوربرد اوکراین به تاسیسات نفتی روسیه در اختیار کییف بگذارد.
یک مقام ارشد دولت اوکراین نیز گفت توقف جنگ در غزه ممکن است انگیزهای تازه برای ترامپ ایجاد کند تا تمرکز خود را دوباره بر پایان دادن به جنگ روسیه-اوکراین بگذارد.
میخایلو پودولیاک، مشاور رییسدفتر زلنسکی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که هیاتی از مقامات بلندپایه اوکراینی پیش از سفر زلنسکی در واشینگتن حضور دارد تا «راهبرد افزایش هزینههای جنگ برای روسیه» را به مقامات آمریکایی ارائه کند. او افزود: «ابزارها مشخصاند: موشکهای کروز، تولید مشترک پهپاد و تقویت پدافند هوایی. ما خواهان صلح هستیم، پس باید قدرت خود را در قلب روسیه نشان دهیم.»
زلنسکی پنجشنبه وارد آمریکا میشود و بنا بر گزارش رسانههای اوکراینی، قرار است با نمایندگان شرکتهای انرژی و دفاعی آمریکا نیز دیدار کند.
«توافق بزرگ»
ترامپ با وجود تغییر موضع سیاسیاش، هنوز متعهد به ارسال مستقیم تسلیحات جدید به اوکراین نشده است. در عوض، دولت او سازوکار جدیدی موسوم به PURL ایجاد کرده که به متحدان آمریکا اجازه میدهد از طریق واشینگتن سلاح بخرند و آن را به اوکراین منتقل کنند.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، چهارشنبه ۲۳ مهر در نشست ناتو در بروکسل گفت: «ما هزینههایی را برای روسیه بهدلیل تداوم تجاوزش در نظر گرفتهایم و از متحدان خود میخواهیم خرید تسلیحات از طریق مکانیسم PURL را افزایش دهند.»
بر اساس گزارشها، ترامپ و زلنسکی احتمالاً در دیدار خود درباره توافقی برای انتقال فناوری پهپاد از اوکراین به ایالات متحده نیز گفتوگو خواهند کرد؛ توافقی که میتواند نفوذ ترامپ در آینده اوکراین را افزایش دهد.
زلنسکی در همین زمینه گفت که موشکهای تاماهاوک میتوانند بخشی از یک «توافق بزرگ» باشند که شامل خرید ۹۰ میلیارد دلار تسلیحات آمریکایی برای اوکراین خواهد بود.
کِن مککالوم، رییس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا (امآی۵) اعلام کرد که این کشور با تهدید فزایندهای از سوی دولتهای متخاصمی مانند روسیه، چین و جمهوری اسلامی روبهرو است. او گفت که این سازمان بیش از ۲۰ طرح بالقوه مرگبار با حمایت جمهوری اسلامی را ردیابی کرده است
مککالوم پنجشنبه ۲۴ مهر اعلام کرد که شمار افرادی که بهدلیل فعالیتهای مرتبط با تهدیدهای دولتی تحت تحقیق قرار گرفتهاند، ۳۵ درصد افزایش یافته است و کشورهای متخاصم بهطور مستمر به روشهای مهیب و خشنی روی آوردهاند که معمولا از سوی تروریستها به کار میرود.
او گفت سازمانش «جریانی از طرحهای جاسوسی با نیات خصمانه» از سوی روسیه را مختل کرده و بیش از ۲۰ طرح بالقوه مرگبار با حمایت جمهوری اسلامی را ردیابی کرده است.
نقش فرامرزی تهران در خاموش کردن صدای مخالفان
مک کالوم گفت تهران «بهشدت» در تلاش است تا صدای منتقدان خود را در سراسر جهان خاموش کند و به نمونههایی اشاره کرد از جمله اینکه استرالیا دخالت ایران در طرحهای ضدیهودی را افشا کرده و مقامات هلندی از خنثی شدن یک سوءقصد نافرجام خبر دادهاند.
او همچنین گفت خطر تروریسم برای بریتانیا همچنان «بسیار بزرگ» است و سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا و پلیس این کشور از آغاز سال ۲۰۲۰ تاکنون ۱۹ طرح حمله در مراحل پایانی را خنثی کردهاند.
او افزود: «القاعده و داعش بار دیگر بلندپروازانهتر شدهاند و از بیثباتی در کشورهای خارجی سوءاستفاده میکنند تا جای پای محکمتری بهدست آورند.»
مککالوم در سخنرانی سالانه خود در مقر امآی۵ در لندن گفت: «در سال ۲۰۲۵، امآی۵ با حجم و تنوعی از تهدیدها از سوی تروریستها و بازیگران دولتی روبهرو است که مانند آن را هرگز ندیدهام.»
بریتانیا بارها از اقدامات خصمانهای سخن گفته که به گفته آن از سوی روسیه، جمهوری اسلامی و چین انجام میشود؛ اتهاماتی که هر سه کشور آنها را رد کردهاند.
اوایل سال جاری میلادی، شش شهروند بلغاری به جرم جاسوسی برای روسیه به زندان محکوم شدند.
همچنین پنج مرد دیگر بهدلیل حمله آتشافروزی به کسبوکارهای مرتبط با اوکراین در لندن مجرم شناخته شدند؛ اقدامی که مقامات بریتانیایی گفتند به دستور گروه مزدور واگنر روسیه انجام شده است.
مککالوم گفت: «همراه با شرکای خود در سراسر اروپا، مآی۵ به شناسایی کسانی ادامه خواهد داد که از اراذل روسی دستور میگیرند.»
او تاکید کرد: «ما همچنان مسیرها را تا به کسانی که دستور میدهند دنبال خواهیم کرد؛ کسانی که خیال میکنند پشت صفحهنمایشهایشان ناشناس و غیرقابلردیابیاند. اما اینگونه نیست.»
او گفت چین در جاسوسی سایبری، جذب پنهانی دانشگاهیان به چین، مداخله غیرعلنی در زندگی عمومی بریتانیا و آزار و اذیت مخالفان طرفدار دموکراسی در بریتانیا نقش دارد.
دادستان عمومی سوئد اعلام کرد مظنونی در پرونده قتل سلوان مومیکا، پناهنده عراقی آتشزننده قرآن، شناسایی شده است. قتلی که نخستوزیر سوئد احتمال ارتباط آن را با قدرتهای خارجی مطرح کرده بود.
دادستان سوئد پنجشنبه ۲۴ مهر در بیانیهای گفت که پس از انجام تحقیقات فنی گسترده و بررسی فیلمهای دوربینهای مداربسته، مقامات قضایی به «تصویر روشنی از توالی رویدادها» رسیدهاند.
او افزود هویت مظنون مشخص شده اما محل اختفای او همچنان ناشناخته است.
اسناد دادگاه که خبرگزاری رویترز به آنها دست یافته، نشان میدهد مظنون، مردی ۲۴ ساله و تبعه سوریه است که در زمان قتل مومیکا در سوئد زندگی میکرده است.
در این اسناد آمده است که مومیکا سه گلوله خورده و قتل او با «برنامهریزی دقیق» انجام شده است.
بر اساس قوانین سوئد، جلسه رسیدگی برای صدور حکم بازداشت مظنون، جمعه ۲۵ مهر در یکی از دادگاههای ناحیهای برگزار خواهد شد. اقدامی که معمولا پیش از صدور اعلان جلب بینالمللی انجام میشود.
مومیکا که بهدلیل سوزاندن قرآن در تجمعهای عمومی شناخته شده بود، ژانویه سال جاری در شهری نزدیک استکهلم، چند ساعت پیش از اعلام رای در پرونده قضاییاش به اتهام «تحریک علیه یک گروه قومی یا ملی»، هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.
بهدنبال قرآن سوزاندنهای مومیکا، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۳۱ تیر ۱۴۰۲ در پیامی اعلام کرد دولت سوئد باید عامل آتش زدن قرآن را به دستگاههای قضایی کشورهای اسلامی تحویل دهد و «اشد مجازات برای "عامل این جنایت" مورد اتفاق همه علمای اسلام است».
شماری دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی نیز خواهان اخراج سفیر و تعطیلی سفارت سوئد در ایران شدند.
اقدامهای مکرر مومیکا در سوزاندن قرآن که از نگاه مسلمانان «عملی کفرآمیز» تلقی میشود، خشم گستردهای در کشورهای اسلامی برانگیخت و با توجه به حضور ترکیه در پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو)، روند پیوستن سوئد به ناتو را پیچیدهتر کرد.
در پی موج تهدیدها علیه سوئد پس از سوزاندن قرآن، دولت این کشور در سال ۲۰۲۳ «سطح هشدار تروریستی» را به درجه دوم از پنج سطح افزایش داد و نسبت به خطر حملات علیه شهروندان سوئدی در داخل و خارج کشور هشدار داد.
مقامات امنیتی در اوایل سال جاری میلادی سطح هشدار را مجددا به درجه سه کاهش دادند.
با این حال، پلیس و سرویس امنیتی سوئد همچنان احتمال تهدیدات مرتبط با این پرونده را در دستور کار خود حفظ کردهاند.
سازمان عفو بینالملل با اعلام اینکه از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از هزار اعدام در ایران گزارش شده است، خواستار توقف فوری اعدامها شد. این سازمان بینالمللی حقوق بشری گزارش داد که اعدامها در ایران «پس از دادگاههای ناعادلانه و با هدف سرکوب اعتراضات و اقلیتها» انجام میشود.
حسین بائومی، معاون بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل، پنجشنبه ۲۴ مهر اعلام کرد: «کشورهای عضو سازمان ملل باید با فوریت به مقابله با موج شوکآور اعدامها در ایران برخیزند.»
او افزود از زمان آغاز اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، مقامهای جمهوری اسلامی از مجازات اعدام برای «ایجاد رعب، سرکوب اعتراضها و مجازات اقلیتهای حاشیهنشین» استفاده کردهاند.
به گفته این مقام عفو بینالملل، در سال جاری «اعدامها به سطحی رسیدهاند که از سال ۱۹۸۹ سابقه نداشته است».
بائومی گفت بسیاری از این اعدامها به جرائم مواد مخدر مربوط میشوند و «پس از محاکمههای ناعادلانه و پشت درهای بسته، همراه با شکنجه و اعترافات اجباری» انجام میگیرند.
در همین ارتباط، زندانیان سیاسی در زندانهای مختلف با روشهایی چون تحصن، صدور بیانیه و حضور در کارزارهای «نه به اعدام»، اعتراض خود را به موج گسترده اعدامها در ایران اعلام کردند.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که اعتراض صدها زندانی محبوس در زندان قزلحصار کرج به افزایش چشمگیر اعدامها ادامه دارد و جمعی از زندانیان همچنان در اعتصاب غذای گروهی هستند.
کمیته انضباطی زندان اوین چهارشنبه ۲۳ مهر ملاقات دستکم چهار زندانی سیاسی معترض به اعدامها را برای سه نوبت آینده لغو کرد.
سازمان حقوق بشر ایران ۱۸ مهر در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام، خبر داد جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون دستکم هزار و ۱۰۵ نفر را اعدام کرده است.
بر اساس این گزارش، «حکومت ایران در اعدام سالانه، رکورد سه دهه اخیر را شکسته» است.
عفو بینالملل از کشورهای عضو سازمان ملل خواست در نشستهای آتی مجمع عمومی این سازمان، از جمله گفتوگوی تعاملی سومین کمیته حقوق بشر درباره ایران در ۳۰ اکتبر، بهطور جدی از مقامهای جمهوری اسلامی بخواهند همه اعدامها را فورا متوقف کنند، احکام صادرشده پس از دادرسیهای ناعادلانه را لغو کنند و با هدف لغو کامل اعدام، تعلیق رسمی اجرای آن را اعلام کنند.
این سازمان همچنین از دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و هیات بینالمللی کنترل مواد مخدر خواست برای اصلاح سیاستهای مبارزه با مواد مخدر در ایران به نحوی که با حقوق بشر همخوان باشند، بر تهران فشار بیاورند.
عفو بینالملل از دولتهای جهان خواست با استفاده از صلاحیت جهانی، تحقیقات کیفری درباره شکنجه و سایر جرائم بینالمللی در ایران را آغاز کنند و برای مقامهایی که در این موارد مسئولیت کیفری دارند، حکم بازداشت صادر کنند.
دو نهاد حقوق بشری، ۱۱ مهر اعلام کردند شمار اعدامها در ایران در سپتامبر ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
ههنگاو، دستکم ۱۸۷ مورد و سازمان حقوق بشر ایران، ۱۷۱ مورد اعدام را ثبت کردهاند.
این آمارها بهدلیل پنهانکاری دستگاه قضایی، بر پایه شبکههای راستیآزمایی و منابع مستقل، گردآوری شدهاند.
اقلیتها در معرض بیشترین خطر
در بیانیه تازه عفو بینالملل آمده است هزاران نفر در ایران با خطر اعدام روبهرو هستند؛ از جمله محکومان به جرائم مواد مخدر و کسانی که با اتهامهای مبهمی مانند «محاربه» و «افساد فیالارض» در پروندههای سیاسی محاکمه شدهاند.
به گفته این نهاد، «دادگاههای انقلاب که استقلال ندارند»، در همکاری با نهادهای امنیتی و اطلاعاتی، احکام اعدام صادر میکنند و اقلیتهای قومی و مذهبی، از جمله افغانها، عربهای اهوازی، بلوچها و کُردها، بیشترین قربانیان این روند هستند.
عفو بینالملل تاکید کرد مجازات اعدام در هر شرایطی نقض حق بنیادین حیات است و آن را «نهایت بیرحمی و مجازاتی غیرانسانی و تحقیرآمیز» دانست.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد نارندرا مودی، نخستوزیر هند، به او قول داده است که کشورش خرید نفت از روسیه را متوقف خواهد کرد. وعدهای که در صورت تحقق، میتواند ضربهای قابل توجه به درآمد انرژی مسکو باشد.
همزمان کاخ کرملین اعلام کرد روسیه میتواند به کشورهایی که ترامپ تلاش دارد آنها را از خرید نفت این کشور منصرف کند، نفت باکیفیت را با قیمتی پایینتر عرضه کند.
ترامپ چهارشنبه ۲۳ مهر، در جریان مراسمی در کاخ سفید گفت این صحبت با مودی بخشی از تلاشهای واشینگتن برای «قطع منابع مالی روسیه از محل فروش نفت» است.
او افزود که گام بعدیاش «واداشتن چین به انجام همین کار» خواهد بود.
از سوی دیگر اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت که به کاتسونوبو کاتو، وزیر دارایی ژاپن، گفته است دولت آمریکا انتظار دارد ژاپن واردات انرژی از روسیه را متوقف کند.
بسنت پس از دیدار چهارشنبه خود با وزیر دارایی ژاپن، در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «من و وزیر کاتو درباره مسائل مهم مربوط به روابط اقتصادی آمریکا و ژاپن و همچنین انتظار دولت برای توقف واردات انرژی روسیه از سوی ژاپن گفتوگو کردیم.»
دولت ژاپن تاکنون واکنشی به این درخواست نشان نداده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا
افزایش فشار واشینگتن بر خریداران نفت روسیه
هند و چین در حال حاضر دو خریدار اصلی نفت خام روسیه از مسیر دریا هستند و از تخفیفهای چشمگیری بهره میبرند که مسکو پس از تحریمهای غرب ناچار به ارائه آن شده است.
ایالات متحده و اتحادیه اروپا پس از حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، واردات نفت از این کشور را تحریم کردند و خریداران اروپایی نیز بهتدریج خرید از مسکو را کنار گذاشتند.
ترامپ در ماههای اخیر بارها از دهلینو بهدلیل خرید نفت از روسیه انتقاد و برای اعمال فشار بر هند، تعرفههایی بر صادرات این کشور به آمریکا وضع کرده است.
او هدف این اقدامات را «واداشتن کرملین به مذاکره برای صلح در اوکراین» عنوان کرده است.
ترامپ چهارشنبه به خبرنگاران گفت: «من از اینکه هند نفت میخرد خوشحال نبودم و او [مودی] امروز به من اطمینان داد که دیگر از روسیه نفت نخواهد خرید. این گام بزرگی است. حالا نوبت چین است که همین کار را بکند.»
سفارت هند در واشینگتن هنوز به پرسشهای خبرنگاران درباره این اظهارات پاسخ نداده است.
روسیه در حال حاضر بزرگترین تامینکننده نفت هند است و تنها در ماه سپتامبر، روزانه ۱.۶۲ میلیون بشکه نفت به این کشور صادر کرده است. رقمی که حدود یکسوم کل واردات نفتی هند را تشکیل میدهد.
با وجود فشارهای پیدرپی واشینگتن، دولت مودی تاکنون خرید نفت روسیه را برای امنیت انرژی کشورش حیاتی دانسته و در برابر توقف آن مقاومت کرده است.
هرچند جایگزینی منابع جدید نفت احتمالا برای هند هزینهبر خواهد بود اما افت اخیر قیمت جهانی نفت میتواند بخشی از این هزینه را جبران کند.
بهای نفت برنت چهارشنبه به پایینترین سطح در پنج ماه گذشته سقوط کرد زیرا نگرانیها از مازاد عرضه در بازار افزایش یافته است.
در صورت توقف خرید از روسیه، هند، یکی از مهمترین مشتریان انرژی مسکو، از دسترس این کشور خارج خواهد شد. تغییری که ممکن است بر رفتار سایر کشورهایی که هنوز از روسیه نفت میخرند نیز تاثیر بگذارد.
تحلیلگران میگویند ترامپ در تلاش است با تکیه بر روابط دوجانبه و اعمال فشار مستقیم بر رهبران کشورها، انزوای اقتصادی روسیه را گسترش دهد. رویکردی که با سیاست چندجانبه دولتهای پیشین آمریکا تفاوت دارد.
این اعلام در حالی صورت گرفت که چند روز پیش از آن، سرجیو گور، گزینه تازه ترامپ به عنوان سفیر آمریکا در هند، در دیدار با مودی درباره موضوعات دفاعی، تجاری و فنآوری گفتوگو کرده بود.
انتصاب گور که از نزدیکان ترامپ است، در واشینگتن بهعنوان نشانهای از تمرکز بیشتر کاخ سفید بر روابط دوجانبه با دهلینو تفسیر شده است.
ترامپ در اظهاراتش تاکید کرد که هند نمیتواند «فورا» ارسال محمولههای نفتی از روسیه را متوقف کند و افزود: «این فرایند کمی زمانبر است اما بهزودی به پایان میرسد.»
چین، استثنایی محتاطانه در سیاست جدید ترامپ
با وجود فشار فزاینده بر هند و ژاپن، ترامپ از اعمال فشار مشابه بر چین خودداری کرده است.
به گفته ناظران، جنگ تجاری میان واشینگتن و پکن همچنان بر روابط دو کشور سایه انداخته و کاخ سفید نمیخواهد با طرح توقف خرید نفت روسیه از سوی چین، خطر تشدید تنشها را افزایش دهد.
ترامپ تابستان امسال و پس از شکست مذاکرات اولیه تجاری با هند، تعرفهای ۲۵ درصدی بر صادرات این کشور به آمریکا وضع کرد و بهدنبال ادامه واردات نفت از روسیه، ۲۵ درصد دیگر نیز به آن افزود.
این تصمیم با واکنش تند دهلینو روبهرو شد، زیرا هیچ یک از دیگر خریداران عمده نفت روسیه از جمله چین یا ترکیه، با چنین مجازاتهایی مواجه نشدهاند.