شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، شایستهسالاری را مهمترین عامل برای حفظ نخبگان دانست و خبر داد «اغلب ۱۰۰ نفر اول کنکور» در رشتههای علوم پزشکی بهدلیل فراهم نبودن شرایط مناسب جذب در کشور مهاجرت میکنند.
آخوندزاده دوشنبه ۲۴ شهریور در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا گفت دانشآموختگان رشتههای علوم پایه اغلب پس از مدتی به کشور بازمیگردند، اما متخصصان بالینی، بهویژه پزشکان، تمایل کمتری به بازگشت نشان میدهند.
او افزود: «اگر ما به جوان نخبه خود نشان دهیم که روسای دانشگاهها، وزرا و معاونان از میان نخبگان انتخاب شدهاند، یعنی شایستهسالاری حاکم است. در این شرایط جوانان نخبه انگیزه خدمت در کشور را پیدا میکنند.»
آخوندزاده یادآور شد یکی از مهمترین دلایل مهاجرت این است که «نخبگان ما شایستهسالاری را در کشور مشاهده نمیکنند».
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، بارها در موضوع مهاجرت نخبگان انگشت اتهام را به سوی قشر تحصیلکرده نشانه رفته و نقش حاکمیت را نادیده گرفته است.
پزشکیان ۲۰ شهریور نظام آموزشی را بابت موج مهاجرت جوانان و نخبگان از کشور مقصر دانست و گفت: «مدارسی که امروز ساختهایم، بهجای تربیت انسانهای جامعنگر، افرادی تکبعدی و مغرور پرورش دادهاند. کسانی که مملکت و سرزمین خود را باور ندارند و خیال میکنند تنها باید در خارج از کشور به جایگاهی برسند.»
او اردیبهشتماه نیز گفته بود: «چرا نخبهها را طوری تربیت میکنیم که میخواهند به خارج بروند؟ این چه آموزشی است که ۹۰ درصد میخواهند مهاجرت کنند؟»
مهاجرت اساتید
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در ادامه مصاحبه خود اعلام کرد در یک تا دو سال اخیر، آمار مهاجرت اعضای هیئت علمی دانشگاههای علوم پزشکی کشور افزایش نداشته است.
آخوندزاده در عین حال گفت هر زمان مشکلات اقتصادی و اجتماعی کشور تشدید شود، احتمال بروز موجهای جدید مهاجرت نخبگان وجود دارد.
او تاکید کرد بهبود فضای پژوهش میتواند از مهاجرت نخبگان جلوگیری کند: «بخش زیادی از دانشجویان رتبههای برتر پزشکی که با من کار تحقیقاتی انجام میدهند، معتقدند اگر شرایط پژوهش کشور مهیا بود، مهاجرت نمیکردند.»
پیشتر در سوم فروردین، محمد جلیلی، رییس مرکز جذب اعضای هیئت علمی وزارت بهداشت، هشدار داد خروج اعضای هیئت علمی به دانشگاههای مادر کشور رسیده است.
در سالهای اخیر، روند فزاینده مهاجرت جوانان و نخبگان از کشور نگرانیهای گستردهای برانگیخته است.
بهرام صلواتی، پژوهشگر و مدیر پیشین رصدخانه مهاجرت ایران، ۲۰ خرداد خبر داد برای نخستین بار در تاریخ کشور، شمار دانشجویان ایرانی مهاجر به بیش از ۱۰۰ هزار نفر رسیده و از این میان، تنها یک درصد به ایران برمیگردند.
