رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفت پس از حملات آمریکا در ماه ژوئن به تاسیسات هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان، بازرسان آژانس به این مراکز دسترسی نداشتهاند. او درباره خطر وقوع جنگ اتمی در جهان هشدار داد.
گروسی یکشنبه ۱۶ شهریور در گفتوگویی با روزنامه ایتالیایی «لا رپوبلیکا» گفت: «این حملات واقعیتهای جدیدی بر زمین ایجاد کرده و خطرات را افزایش داده است.»
گروسی گفت تصاویر ماهوارهای میزان بالای تخریب را در این سایتها نشان میدهد، اما بازرسان آژانس تاکنون فقط به نیروگاه بوشهر دسترسی یافتهاند و اجازه ورود به سایتهای اصلی فردو، نطنز و اصفهان داده نشده است.
او افزود: «ما هنوز به ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد ایران دسترسی نداشتهایم. جامعه جهانی نگران است.»
به گفته گروسی، شواهدی وجود دارد که ایران پیش از حملات آمریکا بخش بزرگی از ذخایر اورانیوم غنیشده را به مکانهای مخفی منتقل کرده است، احتمالا به تاسیسات اصفهان و نطنز.
مدیرکل آژانس توضیح داد که آژانس قرار بود در خرداد از یک مجموعه بزرگ در اصفهان بازدید کند، اما همان روز اسرائیل حملات هوایی را آغاز کرد. با این حال، او تاکید کرد که تا امروز هیچ نشانهای از بازگشت تهران به غنیسازی پس از حملات دیده نشده است.
گروسی همچنین گفت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شخصا در اتاق وضعیت کاخ سفید عملیات بمباران مراکز هستهای ایران را دنبال کرده است.
ترامپ ۲۷ مرداد پیش از نشست با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین در واشینگتن، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «به خاطر داشته باشید! ... من کسی بودم که تاسیسات هستهای ایران را نابود کردم. یا برای بردن بازی کن، یا اصلا بازی نکن! از توجه شما به این موضوع متشکرم!»
او ۳۰ تیرماه بار دیگر از بمباران تاسیسات اتمی ایران دفاع کرد و هشدار داد که اگر لازم باشد، دوباره این کار را خواهد کرد.
تهدیدهای جانی علیه گروسی
گروسی به روزنامه لا رپوبلیا گفت که در سالهای اخیر به دلیل حساسیت ماموریتش با تهدیدهای جدی علیه جان خود روبهرو بوده است.
روزنامه والاستریت ژورنال چهارم شهریور در گزارشی اختصاصی خبر داد که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی هفتههای اخیر و پس از دریافت یک تهدید مشخص از سوی جمهوری اسلامی، تحت حفاظت ۲۴ ساعته قرار گرفته است.
علی لاریجانی، پیش از آنکه مجددا بهعنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی منصوب شود، ۲۹ خرداد آشکارا گروسی را تهدید کرد و گفت که تهران به حساب او خواهد رسید. او دو روز بعد نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگ تمام شود به حساب گروسی خواهیم رسید.»
جهان در معرض جنگ هستهای
گروسی هشدار داد که خطر وقوع جنگ هستهای در جهان امروز به بالاترین سطح در دهههای اخیر رسیده و گفت روند خلع سلاح یا کاهش زرادخانههای اتمی متوقف شده و کشورهای بیشتری به دنبال دسترسی به این سلاحها هستند.
گروسی تاکید کرد: «امروز حتی درباره استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی هم صحبت میشود، چیزی که زمانی تابو بود و حالا بخشی از محاسبات نظامی شده است.»
این مقام سازمان ملل در بخش دیگری از سخنانش به نگرانیها درباره نیروگاه هستهای زاپوریژیا در اوکراین اشاره کرد و گفت این مرکز همچنان «یک نقطه بسیار خطرناک» است، چرا که روزانه در معرض حملات توپخانهای و پهپادی قرار دارد.
گروسی تاکید کرد که جامعه جهانی باید فورا برای بازگرداندن روند کنترل و کاهش سلاحهای هستهای اقدام کند وگرنه «احتمال تکرار فجایعی مانند هیروشیما و ناگاساکی، این بار در ابعادی پیشبینیناپذیر و بسیار خطرناک، وجود دارد.»
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، ۱۶ خرداد در گفتوگو با خبرگزاری روسی تاس اعلام کرد در پی «ویرانی» روابط این کشور با ایالات متحده، چشمانداز تمدید آخرین پیمان باقیمانده هستهای میان دو کشور بسیار تیره است. این توافق که تحت عنوان «استارت نو» شناخته میشود، در بهمنماه آینده به پایان میرسد.
