در پی بروز علائم مسمومیت غذایی میان دهها نفر از اهالی یکی از روستاهای شهرستان تفت یزد در جریان مراسم عزاداری، مقامهای بهداشتی از نمونهبرداری میکروبی از آب و غذای مصرفشده خبر دادهاند و میگویند علت دقیق حادثه هنوز مشخص نشده است.
به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، مسعود دانشی، رییس شبکه بهداشت و درمان شهرستان تفت، با تایید این مسمومیت دستهجمعی اعلام کرد: «این اتفاق در یک مراسم عزاداری رخ داده و ۵۰ نفر از شرکتکنندگان ساعاتی پس از مصرف غذای توزیعشده، با علائمی مانند تهوع، اسهال، سرگیجه و درد شکم به مرکز خدمات جامع سلامت منطقه مراجعه کردند.»
او با اشاره به انجام آزمایشهای میکروبی بر روی نمونههای آب و مواد غذایی افزود: «منتظر نتایج آزمایشها هستیم تا منبع دقیق آلودگی مشخص شود.»
بر اساس گزارشهای رسمی، ۸۰ درصد افراد مسموم بهصورت سرپایی درمان و ترخیص شدهاند. شماری نیز در بیمارستان بهشتی تفت بستری شده بودند که به گفته دکتر دانشی، آنها نیز پس از دریافت خدمات درمانی، مرخص شدهاند و حال عمومی همه بیماران مساعد گزارش شده است.
رییس شبکه بهداشت تفت همچنین تاکید کرد که «طغیان بیماری» در منطقه کنترل شده و نگرانی برای گسترش آن وجود ندارد.
شهرستان تفت در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی یزد واقع شده و با توجه به برگزاری گسترده مراسم مذهبی در این فصل، مسئولان بهداشتی نسبت به رعایت اصول بهداشت فردی و تغذیهای در این تجمعها هشدار دادهاند.
سالانه هزاران قربانی و دهها مرگ بر اثر غذای آلوده در ایران
در حالی که مقامهای وزارت بهداشت از ثبت بیش از ۴ هزار مورد مسمومیت غذایی در سال ۱۴۰۱ خبر دادهاند، یافتههای یک مطالعه علمی نیز نشان میدهد که بیماریهای ناشی از مصرف غذای آلوده سالانه جان دهها نفر را در ایران میگیرد؛ مرگهایی که عمدتا در میان سالمندان، ساکنان مناطق شهری و در فصول گرم سال رخ میدهد.
اعتمادآنلاین و ایسنا، در گزارشهایی در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، به آمار و یافتههای منتشرشده از سوی مسئولان بهداشت و پژوهشگران دانشگاهی در ایران پرداختند که ابعاد نگرانکنندهای از بحران ایمنی غذایی در کشور را نمایان کرد.
بر اساس اظهارات حسین فرشیدی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، تنها در سال ۱۴۰۱ حدود ۴ هزار مورد مسمومیت غذایی در کشور ثبت شده که بیش از دو هزار مورد آن مستقیما ناشی از مصرف غذای ناسالم بوده است. به گفته این مقام دولتی، از مجموع این آمار، ۳۷۰۰ مورد به دلیل آلودگی در آب و مواد غذایی گزارش شدهاند. فرشیدی همچنین با اشاره به اینکه سالانه ۴۲۰ هزار نفر در جهان بر اثر مصرف غذای ناسالم جان خود را از دست میدهند، هشدار داد که ۴۰ درصد این قربانیان را کودکان زیر ۵ سال تشکیل میدهند.
در همین حال، بر اساس نتایج پژوهشی که توسط محققان دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شده و در سال ۱۴۰۰ در مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران منتشر شده است، میزان مرگومیر ناشی از بیماریهای منتقل شده از طریق غذا در ایران طی بازه سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷، بهطور متوسط ۱۰ نفر به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت برآورد شده است.
بر پایه یافتههای این تحقیق، بیشترین مرگومیرها در میان مردان، سالمندان بالای ۶۰ سال، ساکنان شهرها و عمدتا در فصول گرم رخ داده است. بر اساس این دادهها، مهمترین عوامل مرگآفرین در این حوزه شامل باکتریهای استافیلوکوکوس اورئوس (با نرخ ۷.۷ مرگ در هر یک میلیون نفر)، سالمونلا، کلستریدیوم بوتولینوم و اشریشیا کلی بودهاند. به گفته پژوهشگران، تغییر سبک زندگی، گسترش مصرف فستفودها، و کاهش ایمنی در زنجیره تامین غذا، از جمله دلایل افزایش موارد مسمومیت غذایی در ایران طی سالهای گذشته بوده است.
حسین فرشیدی در سخنرانی خود در همایش روز جهانی ایمنی غذایی همچنین اعلام کرد که در نوروز ۱۴۰۲ بیش از یک میلیون مورد بازرسی بهداشتی از مراکز تهیه، تولید و توزیع مواد غذایی در کشور انجام شده که در نتیجه آن، ۷۶۷ هزار کیلوگرم مواد غذایی فاسد از چرخه مصرف خارج و ۳۷۰۰ مرکز متخلف نیز پلمب شدهاند.
او همچنین با اشاره به روند توسعه دفاتر خدمات سلامت در کشور گفت: «در حال حاضر ۲۷۵ دفتر سلامت در سراسر ایران فعال هستند که نقش موثری در افزایش خوداظهاری و نظارت بر مراکز غذایی دارند.» به گفته او، در سال گذشته ۹۰ هزار تن روغن خوراکی وارداتی نیز بهدلیل نگرانی از سلامت مصرفکنندگان، برگشت خورد و وارد بازار نشد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه غذای ناسالم میتواند عامل بروز بیش از ۲۰۰ نوع بیماری، از اسهال گرفته تا سرطانها باشد، خواستار اصلاح الگوی غذایی در کشور شد. به گفته او، رژیم غذایی رایج امروز، که با افزایش مصرف غذاهای خیابانی، فستفودها و خوراکیهای فرآوریشده همراه است، با فرهنگ سنتی تغذیه در ایران در تضاد است و سلامت عمومی را تهدید میکند.
او همچنین نسبت به دسترسی روزافزون کودکان به خوراکیهایی نظیر پفک و تنقلات پرنمک هشدار داد و خواستار مداخله نظاممند در مدارس و خانوادهها برای اصلاح این روند شد.
فرشیدی در بخش دیگری از سخنانش تاکید کرد که «سواد تغذیهای» جامعه باید افزایش یابد و این مهم از سنین پایین آغاز شود. به باور او، اصلاح الگوی غذایی میتواند در کنترل بیماریهایی مانند فشار خون، دیابت، چاقی و حتی سرطانها نقش کلیدی ایفا کند. او خاطرنشان کرد که «کاهش ۲۵ درصدی مصرف نمک در کشور میتواند تاثیر چشمگیری در کاهش بیماریهای مزمن و پرمرگومیر داشته باشد.»
در جمعبندی این گزارش، کارشناسان بهداشت و درمان، مسمومیتهای غذایی را نه صرفا رویدادی تصادفی، بلکه پیامی هشدارآمیز از یک بحران ساختاری در نظام ایمنی غذایی ایران میدانند؛ بحرانی که با گسترش شهرنشینی، ضعف نظارت مستمر، تغییر الگوهای غذایی و کمتوجهی به آموزش و اطلاعرسانی، به تهدیدی فزاینده برای سلامت عمومی بدل شده است.
