دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در اظهار نظری تازه برنامههای ایلان ماسک، میلیاردر سرشناس و مالک شرکت تسلا، برای تاسیس یک حزب سیاسی جدید را «مسخره» خواند و به حملات لفظی علیه مدافع و مشاور پیشین خود ادامه داد.
او یکشنبه، ۱۵ تیر، در جمع خبرنگاران با اشاره به «موفقیتهای عظیم حزب جمهوریخواه» گفت: «همیشه یک سیستم دو حزبی وجود داشته و تشکیل حزب سوم به جز سردرگمی نتیجه دیگری ندارد. حزب سوم هیچوقت جواب نداده، البته او میتواند از این کارِ به نظر من مسخره لذت ببرد.»
این گفتوگو با رسانهها حین سوار شدن ترامپ به هواپیمای ایرفورسوان در شهر موریستاونِ نیوجرسی انجام شد.
ترامپ دقایقی پس از این صحبتها، حین پرواز به سوی واشینگتن در شبکه اجتماعی خودش، تروثسوشال نوشت: «از دیدن اینکه ایلان ماسک از مسیر خارج و ظرف پنج هفته به یک فاجعه تبدیل شده، ناراحتم.»
او در ادامه با اشاره به حذف سیاستهای تشویقی خرید خودروهای برقی در «لایحه بزرگ و زیبای ترامپ» که دهم تیر تصویب شد، تاسیس یک حزب تازه را به ناراحتی ماسک از حذف «قانون مسخره ماشینهای الکتریکی» نسبت داد و مدعی شد قوانین پیشین «همه را به خریدن ماشین برقی مجبور میکرد».
ترامپ در این پست نوشت: «وقتی ایلان حمایت کامل و بیچون و چرای خود را از من اعلام کرد، از او پرسیدم آیا میداند که قصد دارم به قانون خودروهای برقی پایان دهم؟ او گفت که هیچ مشکلی با این موضوع ندارد. از جوابش بسیار متعجب شدم!»
ماسک روز شنبه ۱۴ تیر در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که حزب جدیدی به نام «آمریکا» راهاندازی کرده است.
او بهدلیل «افزایش پنج تریلیون دلاری سقف بدهی» آمریکا با لایحه گسترده مالیاتی دولت ترامپ مخالف بود و بهدنبال جدال لفظی با ترامپ، اعلام کرده بود که «وقت شکلگیری یک حزب سیاسی جدید که واقعا برای مردم اهمیت قائل باشد فرا رسیده است.»
تضاد منافع در فضا
ترامپ در بخش دیگری از صحبتهایش درباره ماسک، انتخاب رییس ناسا طبق پیشنهاد مشاور پیشین خود را زیر سوال برد و گفت: «کسی را که از متحدان ماسک بود و به پیشنهاد او میخواستم به ریاست ناسا منصوب کنم با ماسک منافع تجاری مشترک داشت و ریاست او بر ناسا سبب تعارض منافع میشد.»
همکاری ایلان ماسک با دومین دولت ترامپ به دلایل مختلف از جمله دسترسی به دادههای کلان دولتی که میتواند سبب برتری تجاری شرکتهای عظیم فنآوری او نسبت به رقبایش شود و منافع تجاری شخصی او را با منافع عمومی یا سیاستگذاری بیطرفانه در تضاد قرار دهد، محل نقد بوده است.
ترامپ در پستی که در تروثسوشال نوشت هم به ماجرای نامزدی جرد ایزاکمن برای ریاست ناسا اشاره کرد و نوشت: «ایلان گفت یکی از دوستانش میتواند ناسا را اداره کند، در حالی که فکر میکردم گزینه خوبی است، در کمال تعجب فهمیدم یک دموکرات اصیل است و هرگز به یک جمهوریخواه کمک مالی نکرده است. احتمالا ایلان هم همینطور بود.»
او با تاکید بر اینکه وظیفه اصلیاش «محافظت از مردم آمریکا» است، به تضاد منافع مرتبط با تجارت فضایی اشاره کرد و نوشت: «ناسا بخش بزرگی از زندگی تجاری ایلان است. فکر کردم نامناسب است که دوست بسیار نزدیک او، که خودش هم در تجارت فضایی فعال است، ناسا را اداره کند.»
ترامپ پیش از آغاز رسمی دوران ریاستجمهوریاش جرد ایزاکمن، کارآفرین و میلیاردر ۴۴ ساله آمریکایی را بهعنوان نامزد ریاست ناسا اعلام کرد.
با وجود تایید سنا، ترامپ نامزدی ایزاکمن برای هدایت ناسا را لغو کرد. لغو نامزدی ایزاکمن یک روز پس از خداحافظی ایلان ماسک از دولت اعلام شد.
نزاع ترامپ و ماسک از اختلاف بر سر لایحه بزرگ مالیاتی ترامپ آغاز شد. ماسک این لایحه را «بردگی بدهی» خواهد. ترامپ در واکنش به این اظهار نظر، اعلام کرد که ممکن است میلیاردها دلار یارانه و قرارداد دولتی با شرکتهای ماسک، اسپیسایکس و تسلا، قطع شود.
اشاره تلویحی به اخراج ماسک از آمریکا به عنوان یک مهاجر از آفریقای جنوبی از نقاط عطف کشمکشهای اخیر میان این دو بود و اظهار نظرهایی از سوی ماسک مبنی بر ارتباط ترامپ با پرونده جفری اپستین را به دنبال داشت. البته ماسک پستهای خود در این باره را حذف کرد.
ترامپ در گفتوگوی روز یکشنبه با خبرنگاران بار دیگر تهدید قطع یارانهها و لغو قراردادهای دولتی شرکتهای تحت مالکیت ماسک را تکرار کرد.
او روز یکشنبه ۱۵ تیر، همزمان با سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل به واشینگتن و آغاز مذاکرات با حماس در قطر، با جمعی از یهودیان در شهر همپتون شرقی دیدار کرد و گفت: «معتقدم میتوان با ایران به توافقی دست یافت که این کشور را از غنیسازی بازدارد.»
مذاکرات جاری میان اسرائیل و حماس در دوحه بخش مهمی از این دیدار بود. ویتکاف با تاکید بر «تلاشهای مداوم در مذاکرات برای آزادی گروگانها» گفت که آمریکا تلاش میکند تحویل بقایای پیکر گروگانهای کشتهشده هم در توافق گنجانده شود.
به گفته او طبق چارچوب فعلی انتظار میرود حماس در مرحله اول ۱۷ جسد و ۱۰ گروگان زنده را آزاد کند.
این اظهارات در حالی بیان شد که دفتر نخستوزیری اسرائیل روز شنبه ۱۴ تیر درخواست حماس برای تغییر در توافق آتشبس پیشنهادی قطر را «غیرقابل قبول» اعلام کرده بود.
بهنوشته تایمز اسرائیل، حماس خواهان گنجاندن بندی مبنی بر این است که مذاکرات دستیابی به آتشبس دائمی تا رسیدن به توافق نهایی ادامه خواهد یافت.
ازسرگیری کامل ارسال کمکهای بشردوستانه از طریق سازوکارهای سازمان ملل و عقبنشینی نیروهای ارتش اسرائیل به مواضعی که پیش از فروپاشی آتشبس در ماه مارس در آن مستقر بودند، از دیگر خواستههای حماس است.
بیشتر بخوانید:
پیشبینی گسترش پیمان ابراهیم
ویتکاف همچنین با تمجید از قطر به دلیل میانجیگری در مذاکره با حماس، موضوع پیوستن این کشور به شمار کشورهایی را مطرح کرد که به پیمان ابراهیم ملحق شده و اسرائیل را به رسمیت شناختهاند.
ویتکاف از سوریه و لبنان هم به عنوان «نامزدهای بالقوه» پیوستن به پیمان ابراهیم یاد کرد.
پیمان ابراهیم عنوانی است برای مجموعه توافقنامههایی که در سال ۲۰۲۰، در دور اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ میان آمریکا، اسرائیل، امارات متحده عربی و بحرین امضا شد. با امضای این پیمان روابط میان اسرائیل با دو کشور امارات و بحرین به حالت عادی بازگشت و سنتِ دههها قطع رابطه کشورهای عربی با اسرائیل شکست.
به نظر ویتکاف توافق با ریاض در خصوص عادیسازی روابط با اسرائیل ممکن است زمان بیشتری ببرد، «اما توافقنامهای جداگانه و مهم خواهد بود».
نتانیاهو عصر روز یکشنبه ۱۵ خرداد به سمت واشینگتن پرواز کرد و قرار است دوشنبه با ترامپ و شماری از مقامات آمریکا دیدار کند.
او پیش از آغاز این سفر به «فرصت اسرائیل برای گسترش دایره صلح» اشاره کرد و گفت: «ما خاورمیانه را فراتر از تصور تغییر دادهایم و اکنون فرصت داریم تا آیندهای عالی را برای مردم اسرائیل و خاورمیانه رقم بزنیم.»
