محمدباقر قالیباف، رییس پیشین مجلس شورای اسلامی، در انتخابات هیات رییسه مجلس دوازدهم با ۱۹۸ رای، مجددا به عنوان رییس این قوه جمهوری اسلامی انتخاب شد. نیروهای همسوتر با ابراهیم رئیسی نتوانستند ترکیب هیات رییسه را به هم بزنند یا جای قالیباف را بگیرند.
در جریان این انتخابات که روز سهشنبه هشت خرداد برگزار شد، مجتبی ذوالنوری و منوچهر متکی، دیگر نامزدهای ریاست مجلس، به ترتیب ۶۰ رای و پنج رای کسب کردند.
شمار آرای سفید ۲۴ رای اعلام شده است.
علی نیکزاد و حمیدرضا حاجیبابایی، نواب رییس مجلس دوازدهم شدند.
دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی روز دوشنبه هفتم خرداد ماه، حدود یک هفته پس از مرگ ابراهیم رئیسی و همراهانش در سقوط بالگرد آغاز به کار کرد.
نمایندگان این دوره مجلس از دل انتخاباتی بیرون آمدند که با پایینترین میزان مشارکت و تحریم گسترده از سوی مردم همراه شده بود.
با اینکه گزارشهای مردمی از میزان بسیار پایین مشارکت حکایت داشت، مقامها و رسانههای حکومتی از مشارکت ۴۱ درصدی در انتخابات سخن گفتند و از آن به عنوان یک پیروزی یاد کردند.
جلال رشیدیکوچی، نماینده مرودشت در مجلس، روز یکشنبه هفتم خرداد ماه با اشاره به مشارکت حداقلی مردم در انتخابات مجلس، به روزنامه هممیهن گفت: «اگر مشارکت تهران در انتخابات را از ۷۰ درصد در نظر بگیریم، آرای باطله و برگه سفیدها را جدا کنیم، در مرحله دوم انتخابات مجلس چهار تا پنج درصد در تهران مشارکت داشتند.»
قالیباف در چهار سال گذشته ریاست مجلس را بر عهده داشت و در روزهای اخیر نامش به عنوان نامزد ریاست مجلس دوازدهم مطرح بود. گمانهزنیهایی نیز درباره نامزدی احتمالی او برای انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری نیز شنیده میشد.
مدت ریاست مجلس شورای اسلامی یک ساله است و هر سال، هیات رییسه جدید با رای نمایندگان انتخاب میشود. با این حال اگر قالیباف به مقام بالاتری ارتقا نیابد، پیشبینی میشود تا پایان دوره مجلس دوازدهم که چهار سال به طول خواهد کشید، رییس مجلس باقی بماند.
قالیباف کیست؟
محمد باقر قالیباف از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران است که در سوابقش پیش از رسیدن به ریاست مجلس شورای اسلامی، مقامهایی چون فرماندهی نیروی انتظامی و شهرداری تهران نیز دیده میشود.
او همچنین عضو مجمع تشخیص مصحلت نظام است.
نام قالیباف در دهه ۷۰ با سرکوب خیزش دانشجویی و در سالهای اخیر همراه با نام فرزندانش در پروندههای فساد زیادی مطرح بوده است.
در سال ۱۴۰۱، وحید اشتری، فعال رسانهای اصولگرا، سفر خانواده قالیباف به ترکیه برای خرید سیسمونی را افشا کرد که به «سیسمونی گیت» معروف شد.
اشتری در مصاحبه با «دیدهبان ایران» گفت ادامه حیات سیاسی قالیباف با وجود پروندههای فساد، به دلیل ارتباط با حسین طائب، از مهرههای ارشد امنیتی سپاه پاسداران بوده است.
او گفت ۲۵ سال پول سپاه و تبلیغ رسانهها خرج قالیباف شده که در همه سمتها فساد داشته است.
قالیباف اتهامهای مربوط به فساد خود را رد میکند.
او اسفند سال گذشته گفت: «مگر کسی میتواند فرهنگ جهاد و شهادت داشته باشد اما فردی دزد و اختلاسگر شود.»
بر اساس گزارش اشپیگل، رافائل گروسی، رییس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در تازهترین گزارش خود تاکید کرد نگرانیها در مورد نیات ایران در حال افزایش است.
گروسی در همین زمینه از «اظهار نظرهای عمومی جدید در ایران درباره تواناییهای فنی این کشور برای تولید سلاح هستهای و تغییرات احتمالی در دکترین هستهای جمهوری اسلامی» ابراز نگرانی کرد.
بر اساس گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران اعلام کرده است به دلیل «شرایط خاص» مناسب نمیداند به گفتوگوها با آژانس ادامه دهد و باید تاریخ جدیدی [برای مذاکرات] تعیین شود.
پیش از این خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از گزارش آژانس نوشته بود ایران در حال حاضر بیش از ۱۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰درصدی در اختیار دارد.
این میزان، نشانه جهشی بیش از ۲۰ کیلوگرم نسبت به گزارش پیشین این نهاد در ماه فوریه سال جاری میلادی (بهمن ۱۴۰۲) است.
اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصدی را به سرعت و با طی چند مرحله کوتاه میتوان به اورانیوم با خلوص ۹۰ درصدی تبدیل کرد که در تولید سلاح هستهای کاربرد دارد.
این گزارش میافزاید مجموع کل موجودی اورانیوم غنیشده ایران در حال حاضر بیش از شش هزار و ۲۰۱ کیلوگرم است و این میزان نیز از افزایش ۶۷۵/۸ کیلوگرمی موجودی کل اورانیوم جمهوری اسلامی در مقایسه با گزارش پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی حکایت دارد.
در این گزارش تصریح شده است تهران همچنان از تصمیم خود در سپتامبر ۲۰۲۳ (شهریور ۱۴۰۲) مبنی بر منع دسترسی و نظارت تعدادی از بازرسان مجرب این سازمان صرف نظر نکرده است.
با این همه این گزارش میگوید انتظار میرود ایران به تداوم همکاری خود در چارچوب مشاورههای مستمر با آژانس ادامه دهد.
گزارش تازه آژانس انرژی اتمی با اشاره به سانحه سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و مرگ رییس دولت سیزدهم و حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجهاش، این اتفاق را باعث ایجاد وقفه در مذاکرات سازمان نظارتی اتمی سازمان ملل با تهران در خصوص بهبود همکاری عنوان کرده است.
گزارش اخیر همچنین به نامهای به تاریخ ۲۱ ماه مه میلادی (نخستین روز خرداد جاری) از سوی مقامات جمهوری اسلامی اشاره دارد که در آن بر ادامه همکاری تاکید و درخواست شده تا مذاکرات مربوط به همکاری بین این سازمان و ایران «در تهران و در تاریخی مناسب که با توافق متقابل تعیین میشود»، ادامه پیدا کند.
جمهوری اسلامی همواره ادعا کرده برنامه هستهایاش صلحآمیز است اما گروسی بارها هشدار داده که تهران با توجه به در اختیار داشتن اورانیوم کافی غنیشده در سطح نظامی، اگر بخواهد میتواند «چندین بمب هستهای» بسازد.
گروسی همچنین به صراحت گفته است سازمان متبوعش نمیتواند تضمین کند که تهران مجموعهای از سانتریفیوژهای پنهانی برای غنیسازی را در اختیار نداشته باشد.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها با اشاره به توافق او با مقامهای جمهوری اسلامی در اسفند سال گذشته برای افزایش امکانات نظارتی آژانس بر برنامه هستهای ایران، از کندی روند انتقاد کرده است.
بازرسان این آژانس و تهران هنوز درباره نحوه اجرای این توافق به نتیجه نرسیدهاند.
این توافق برای افزایش همکاریها با هدف شفافسازی در مورد برنامه هستهای ایران انجام شده بود و قرار بود بر اساس آن، برخی فعالیتهای هستهای ایران محدود شده و امکانات نظارتی بیشتری در اختیار آژانس قرار داده شود.
فراستخواه روز دوشنبه هفتم خرداد در مصاحبه با خبرآنلاین با اشاره به آخرین رتبهبندی «شاخص رفاه» از سوی موسسه لگاتوم گفت ایران در میان ۱۶۷ کشور، در رده ۱۲۶ ایستاده است.
او افزود این رتبهبندی به دنبال بررسی شاخصهایی نظیر «امنیت و ایمنی، محیط زیست، آموزش، سلامت، شرایط زندگی، کیفیت اقتصادی و همچنین سرمایه اجتماعی» انجام شده است.
این جامعهشناس سرمایه اجتماعی را «اعتماد به یکدیگر» و همچنین «اعتماد به نهادها، سیاستهای کشور و پول ملی» دانست و هشدار داد شاخص کامیابی موسسه لگاتوم نشان میدهد «اعتماد در ایران وضعیت خوبی ندارد».
پیشتر و در اسفندماه سال گذشته، مصطفی معین، وزیر علوم در دولت محمد خاتمی از رسیدن بیاعتمادی عمومی به ۸۱ درصد خبر داد و گفت: «سیاستمداران در پایینترین سطح اعتماد عمومی قرار دارند.»
پیشتر، یافتههای یک پژوهش در ایران حاکی از آن بود که وخامت اوضاع اقتصادی به افزایش آمار نزاعهای جمعی در استانهای مختلف کشور منجر شده است.
نتایج این تحقیق در مقالهای با عنوان «رابطه شاخصهای کلان اقتصادی با نزاع جمعی» در آخرین شماره فصلنامه علمی «پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی» منتشر شد.
در این مقاله آمده است: «با نابهسامانی اقتصادی (بیسازمانی اقتصادی) به دلیل افزایش بیکاری، تورم و شکاف طبقاتی و همچنین کاهش تابآوری اجتماعی، بیثباتی ذهنی، احساس کمیابی منابع (بحران تولید، توزیع و مصرف) و احساس بیهنجاری اقتصادی، رفتارهای اجتماعی مردم، رادیکالی، خشنتر و پرخاشگرتر شده است.»
فراستخواه نسبت به افزایش قابل توجه «ضریب جینی» در ایران هشدار داد و گفت بر اساس گزارشهای جهانی، ضریب جینی در کشور از ۴۰ درصد فراتر رفته است.
ضریب جینی یک شاخص اقتصادی در رابطه با توزیع درآمدها در جامعه است و از آن برای نشان دادن نابرابری مالی و اختلاف طبقاتی در جامعه استفاده میشود.
به گفته فراستخواه، ضریب جینی در عراق حدود ۳۰ درصد و در مجارستان ۲۹ درصد است.
این جامعهشناس هشدار داد افزایش این ضریب در ایران «مخدوش شدن انسجام و همبستگی اجتماعی» را در پی خواهد داشت.
این اظهارات در حالی بیان میشوند که احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد دولت ابراهیم رئیسی در شهریورماه ۱۴۰۲ گفته بود: «ضریب جینی که بیانگر فاصله طبقاتی است، در سال گذشته کاهش یافت؛ یعنی فاصله درآمدی ثروتمندان و فقیرترین اقشار جامعه در سال گذشته نسبت به سال ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ کمتر شده است.»
«فراستحواه همچنین به گزارش جهانی احساسات» که هر ساله از سوی موسسه گالوپ منتشر میشود، اشاره کرد و گفت این گزارش بررسی میکند که مردم کشورهای مختلف در طول شبانهروز با چه میزانی از تجربههای عاطفی مثبت یا منفی روبهرو میشوند. ایرانیان در این گزارس در میان ۱۰ کشوری هستند که مردمش بیشترین تجربههای منفی روزانه را دارند.
فراستخواه گفت: «گزارشهای زندگی روزمره هم نشان میدهند که مردم سر کوچکترین موارد با یکدیگر دعوا میکنند.»
مخبر روز دوشنبه هفتم خرداد در جریان سخنرانی خود به مناسبت آغاز به کار مجلس شورای اسلامی گفت: «سه کشور زده شده. اسرائیل یا رژیم اشغالگر قدس را میزنیم. مردم با همان عدد و رقم و شاخصهایی که خوابیدند، صبح که بیدار میشوند، همان است. قیمت ارز همان است ... تورم همان است. نقدینگی همان است. بازارمان پر از مایحتاج مردم است.»
جمهوری اسلامی شامگاه ۲۵ فروردین با بیش از ۳۰۰ موشک کروز، موشک بالستیک و پهپاد به اسرائیل حمله کرد. به گفته ارتش اسرائیل، ۹۹ درصد از پرتابههای جمهوری اسلامی از سوی سامانههای دفاعی اسرائیل و متحدان آن ساقط شدند.
پیشتر و در ۲۶ دیماه ۱۴۰۲، سپاه پاسداران به ایالت بلوچستان پاکستان حمله و اعلام کرد مواضع گروه جیشالعدل را هدف قرار داده است.
پاکستان نیز در پاسخ به این اقدام سپاه، به عمق ۸۰ کیلومتری خاک ایران حمله کرد. به گفته اسلامآباد، هدف از این عملیات نظامی، مقرهای ارتش آزادیبخش بلوچستان، یک گروه جداییطلب پاکستانی بود.
سپاه همچنین در ۲۵ دیماه سال گذشته به کردستان عراق و سوریه حمله کرد. حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی در آن زمان گفت حمله موشکی سپاه به اقلیم کردستان، عوامل موساد را هدف گرفت.
اظهارات مخبر درباره عملیات نظامی جمهوری اسلامی علیه پاکستان، عراق و سوریه در حالی مطرح میشوند که این سه کشور به مناسبت کشته شدن ابراهیم رئیسی در سانحه هوایی، عزای عمومی اعلام کردند و هیاتهای بلندپایه خود را برای شرکت در مراسم تشییع جنازه او به ایران فرستادند.
رئیسی و هیات همراهش روز ۳۰ اردیبهشت در سانحه سقوط بالگرد در آذربایجان شرقی جان خود را از دست دادند.
مخبر در ادامه سخنان خود در مجلس، سیاست خارجی دولت حسن روحانی را به صورت تلویحی مورد انتقاد قرار داد و گفت: «در این کشور، یک روزی اینها [سپاه پاسداران] یک موشک آزمایش میکردند، کل بازار کشور به هم میریخت. کل شاخصهایمان دچار مشکل میشد. جیغ همه دولتیها درمیآمد که این کاری که شما کردید، چه بر سر کشور آورده.»
هرچند مخبر از ثابت ماندن نرخ ارز در زمان افزایش تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل سخن گفته اما بهای دلار آمریکا تنها یک روز پس از حمله موشکی و پهپادی حکومت ایران به اسرائیل، به عدد بیسابقه ۷۰ هزار تومان رسید و رکوردشکنی کرد.