اعتراضهای اخیر در ایران صرفا واکنشی به فشارهای اقتصادی نیست، بلکه نشانه بحرانی عمیقتر در رابطه جامعه با نظم سیاسی حاکم و گسترش این باور است که جمهوری اسلامی ظرفیت اصلاح در چارچوب موجود را ندارد.
ویدیوی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در اینستاگرام، برای فریاد شعار اعتراضی از خانه و خیابان علیه جمهوری اسلامی، تا صبح پنجشنبه، روز اجرای فراخوان، به ۸۰ میلیون بازدید رسید.
سعید ملایی، جودوکار ایرانی که در المپیک توکیو با پرچم مغولستان حضور پیدا کرد، با انتشار ویدیویی در اینستاگرام از خیزش ملی ایرانیان حمایت کرد و گفت: «من به عنوان قهرمان کوچک از خانواده ورزش، خواستم یادآور شوم که در روز ۱۸، ۱۹ دی، نه خود را به رژیم فاسد جمهوری اسلامی اعلام کنیم.»
سازمان حقوق بشری هانا از آغاز اعتصاب در شهرهای سنندج، ایلام، دیواندره، مریوان و بوکان، پس از فراخوان احزاب کردستانی خبر داد. بنا بر این گزارش با وجود تمام تهدیدات امنیتی، شهر سنندج در اعتصاب کامل بهسر میبرد.
رضا اکرمی، عضو جامعه روحانیت مبارز گفت: «باید در مصرف خودمان تجدیدنظر کنیم. مثلا اگر روزی ۱۰ لیوان چای میخوریم، ۹ لیوان بخوریم. اگر در هر وعده غذایی ۱۰ لقمه میخوریم، ۹ لقمه کافی است. همین یک لقمه کمتر، یعنی صرفهجویی. صرفهجویی هم توصیه دینی است و هم نیاز امروز جامعه.»
دریا صفایی، نماینده ایرانیتبار پارلمان بلژیک، به ایران اینترنشنال گفت فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای ۸ شب پنجشنبه و جمعه برای آینده ایران و انقلاب ملی آن سرنوشتساز است و حتی پیش از این فراخوان نیز مردم نشان دادند که خواستار یک حکومت سکولار و ملیگرا هستند.
چارلی وایمرز، نماینده سوئد در پارلمان اروپا، در پستی در ایکس با اشاره به خیزش ملی ایرانیان، خطاب به مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: «زمان دیدار با شاهزاده رضا پهلوی به عنوان رهبر اپوزیسیون ایران فرا رسیده است.»
کیت سلف، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، با اشاره به خیزش ملی ایرانیان گفت: «مردم ایران بیش از هر زمان دیگری مصمم به سرنگونی حکومت هستند و این بار دست بالا را دارند. باور دارم مردم این بار آماده پرداخت بهایی هستند که به جامعهای آزادتر منجر میشود.»
روزنامه کریستینساینسمانیتور در گزارشی تحلیلی مینویسد اعتراضات سراسری اخیر در ایران، بیش از آنکه صرفاً واکنشی اقتصادی باشد، نشانه شکلگیری «نظم اخلاقی جدیدی» مبتنی بر کرامت انسانی است که بهتدریج مشروعیت جمهوری اسلامی را از درون فرسوده است.
بیش از ۱۲۰ نویسنده در بیانیهای از شاهزاده رضا پهلوی به عنوان رهبر انقلاب ملی و دوران گذار حمایت کردند.
مجله تایم گزارش داده است که اعتراضات گسترده در ایران که در پی بحران اقتصادی آغاز شده، بیش از ده روز ادامه یافته و همزمان با تهدید دونالد ترامپ به مداخله احتمالی آمریکا، جمهوری اسلامی را با یکی از پیچیدهترین مقاطع امنیتی و سیاسی سالهای اخیر روبهرو کرده است.
لسآنجلستایمز گزارش داده است که همزمان با گسترش اعتراضات سراسری در ایران و تشدید تهدیدهای دونالد ترامپ پس از عملیات آمریکا در ونزوئلا، رهبران جمهوری اسلامی با نگرانی فزاینده از احتمال مداخله خارجی، در وضعیت آمادهباش سیاسی و امنیتی قرار گرفتهاند.
ترامپ فرمانی را امضا کرد که بر اساس آن آمریکا از ۳۵سازمان غیر وابسته به سازمان ملل و ۳۱نهاد وابسته به این سازمان که به گفته کاخ سفید «بر خلاف منافع ملی آمریکا فعالیت میکنند»، خارج میشود.
ابی، خواننده، در پیامی ویدیویی با اشاره به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای اعتراضات در ساعت ۸ شب روزهای پنجشنبه و جمعه، خواستار همراهی همه مردم و تسخیر خیابانها شد.
یک مقام کاخ سفید به ایران اینترنشنال گفت: «رییسجمهوری آمریکا صراحتا اعلام کرده است که اگر جمهوری اسلامی مثل رویه همیشگی خود به معترضان مسالمتآمیز شلیک کند و آنها را بهطور خشونتآمیز بکشد، پاسخ بسیار سختی دریافت خواهد کرد.»
پس از تحولات اخیر ونزوئلا، این پرسش جدیتر از گذشته مطرح شده است که آیا میتوان الگوی مشابهی را در ایران پیاده کرد؟ یعنی بدون فروپاشی کامل نظام، راس قدرت تغییر کند، چهرهای جدید با ظاهری معتدلتر روی کار بیاید و جهان نیز با این نسخه جدید جمهوری اسلامی کنار بیاید.
گوهر عشقی، مادر دادخواه، در پیامی ویدیویی در واکنش به تهدید جمهوری اسلامی برای بازداشت او و دخترش سحر بهشتی، خطاب به علی خامنهای گفت: «ما مادر و فرزند تا زندهایم از هیچ چیز نمیترسیم و کوتاه نمیآییم.»
شاهزاده رضا پهلوی چهارشنبه ۱۷ دی با اشاره به گستردگی حضور معترضان در شهرهای مختلف ایران در این روز گفت این حضور «اعلام آمادگی روشن برای برنامه فردا» است و هشدار داد که قطع احتمالی اینترنت میتواند به «فراخوانی تازه برای تسخیر خیابانها» بدل شود.
نشریه واشینگتنتایمز در یادداشتی با تمرکز بر تحولات همزمان در ونزوئلا و ایران نوشت رویدادهای هفته گذشته نشان داد چگونه در برخی مقاطع، تحولات چند دههای میتوانند در عرض چند روز رقم بخورند.
محمدباقر محمدی لائینی، نماینده خامنهای در مازندران گفت: «امروز عدهای فریبخورده در داخل و دشمنان مغرض خارجی، با تجمیع بقایای جریانهای کمونیستی، منافقین و عناصر ساواک، تلاش میکنند تا به بیگانگان چراغ سبز نشان دهند؛ اما باید بدانند انقلاب و خون شهیدان در اوج اقتدار است.»
فاکسنیوز گزارش داد همزمان با تشدید اعتراضات سراسری در ایران و گسترش سرکوب امنیتی، شماری از معترضان بهطور مستقیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را خطاب قرار داده و از او خواستهاند مانع کشتار معترضان شود.