علوانی، سیاستمدار اهل سنت عراقی که بیش از ۱۱ سال در زندان بود، پنجشنبه ۱۴ آبان با پروازی از اربیل وارد بیروت شد. پس از چند روز بی‌خبری از او، رسانه‌های لبنانی سه‌شنبه ۱۹ آبان از کشف جسد منتسب به او در محله «طریق الجدیده» پایتخت لبنان خبر دادند.
بر اساس گزارش‌های اولیه، فرد جان‌باخته بر اثر ضربه به سر و خفگی کشته شده است. شبکه ام‌تی‌وی لبنان، از رسانه‌های مخالف حزب‌الله، گزارش داد علوانی را با فریب به آپارتمانی کشانده بودند که جسد در آن پیدا شد.
با این حال، سفارت عراق در لبنان اعلام کرد به دلیل وضعیت جسد، شناسایی قطعی آن بدون آزمایش دی‌ان‌ای امکان‌پذیر نیست.
شبکه تلویزیونی ال‌بی‌سی‌آی لبنان سه‌شنبه در دو گزارش اختصاصی، جزییات تازه‌ای از اجاره آپارتمان، رفت‌وآمد مظنونان و تصاویر دوربین‌های مداربسته منتشر کرد که فرضیه کشاندن عمدی علوانی به محل قتل را تقویت می‌کند.
تصاویر دوربین‌ها چه چیزی را نشان می‌دهند؟
بر اساس گزارش اولیه ال‌بی‌سی‌آی، دو نفر چهارشنبه ۱۳ آبان با یک مشاور املاک لبنانی از خانواده شبارو تماس گرفتند و خواستار اجاره آپارتمانی در منطقه طریق الجدیده شدند.
مشاور املاک آنها را به آپارتمانی برد و پس از توافق اولیه، مبلغی پیش‌پرداخت گرفت. قرار شد این دو نفر روز بعد برای امضای قرارداد بازگردند.
این شبکه در گزارش تکمیلی خود اعلام کرد دو مظنون به بهانه اقامت یک زوج، آپارتمان را اجاره کرده بودند.
قرارداد برای هشت روز با اجاره‌بهای روزانه ۱۰۰ دلار تنظیم شده بود و مستاجران در ابتدا ۲۰۰ دلار بابت دو روز نخست پرداخت کردند.
به گفته این شبکه، تصاویر دوربین‌های مداربسته نشان می‌دهد علوانی همراه دو مظنون وارد ساختمان شده و به نظر نمی‌رسد هنگام ورود، به اجبار با آنان همراه بوده باشد.
در گزارش اولیه ال‌بی‌سی‌آی آمده است دوربین‌ها ورود سه نفر به آپارتمان و خروج تنها دو نفر را ثبت کرده‌اند.
شبکه تلویزیونی الجدید لبنان، از منتقدان حزب‌الله، نیز تصاویر اختصاصی دوربین‌های مداربسته را منتشر کرد که به گفته این رسانه، مراجعه مظنونان به دفتر مشاور املاک برای مذاکره درباره اجاره آپارتمان را نشان می‌دهد.
الجدید همچنین تصاویری از پیاده شدن این افراد از یک موتورسیکلت و ورودشان به ساختمان محل کشف جسد منتشر کرد.
تحقیقات اکنون بر شناسایی دو همراه علوانی و روشن شدن دلیل رفتن او با این افراد به آپارتمان متمرکز است.
کشف جسد در حمام آپارتمان
به گزارش ال‌بی‌سی‌آی، مشاور املاک پس از پایان دو روز نخست اجاره، شنبه و یکشنبه برای دریافت باقی اجاره‌بها به آپارتمان مراجعه کرد، اما کسی در را باز نکرد. او دوشنبه ۱۸ آبان بار دیگر به ساختمان بازگشت.
بر اساس گزارش تکمیلی این شبکه، مشاور املاک از طبقه بالاتر وارد آپارتمان شد و در حمام جسدی پیدا کرد که بند پرده دور گردنش پیچیده شده بود.
در گزارش اولیه ال‌بی‌سی‌آی آمده است مشاور املاک با دیدن پنجره‌های باز و نبود نشانه‌ای از حضور افراد در آپارتمان، موضوع را به نیروهای امنیتی اطلاع داد و ماموران پس از شکستن در وارد شدند.
به گزارش این شبکه، تحقیقات درباره قتل زیر نظر شعبه اطلاعات نیروهای امنیت داخلی لبنان ادامه دارد. ماموران در حال بررسی تصاویر دوربین‌های مداربسته و ردیابی شماره تلفن‌هایی هستند که برای هماهنگی اجاره آپارتمان استفاده شده بود. این تلفن‌ها پس از وقوع حادثه خاموش شده‌اند.
مشاور املاک در اظهارات اولیه خود گفت دو نفری که برای اجاره آپارتمان مراجعه کرده بودند، با لهجه‌ای غیرلبنانی صحبت می‌کردند، اما او نتوانست تشخیص دهد لهجه آنها عراقی بود یا سوری.
در همین حال، مقام‌های امنیتی لبنان در حال بررسی نحوه انتقال علوانی از فرودگاه به محل اقامتش هستند.
علوانی پیش از ورود به لبنان، در هتلی در منطقه حمرا اتاق رزرو کرده بود، اما پس از ورود به بیروت، هتل را ترک کرد و به آپارتمانی رفت که جسد منتسب به او در آن پیدا شد.
هنوز مشخص نیست این نماینده پیشین پارلمان عراق با چه هدفی به لبنان سفر کرده و چه ارتباطی با مظنونان داشته است.
سفارت عراق: شناسایی قطعی جسد به آزمایش دی‌ان‌ای نیاز دارد
در حالی که چند رسانه عراقی و لبنانی جسد کشف‌شده را متعلق به علوانی معرفی کرده‌اند، سفارت عراق در بیروت اعلام کرد هویت آن هنوز قطعی نیست.
خبرگزاری شفق‌نیوز عراق سه‌شنبه به نقل از یک منبع در وزارت خارجه این کشور گزارش داد که سفارت عراق پس از بررسی و طی تشریفات قانونی، هویت جسد را رسما تایید کرده است.
این منبع همچنین گفته بود ماجرا زمانی آشکار شد که ساکنان ساختمان از انتشار بوی نامطبوع از آپارتمانی در طبقه دوازدهم خبر دادند.
با این حال، سفارت عراق در بیانیه‌ای که خبرگزاری ملی عراق، نینا، بامداد چهارشنبه ۲۰ آبان منتشر کرد، اعلام کرد هنوز مشخص نیست جسد متعلق به علوانی باشد.
سفارت عراق تاکید کرد: «منتظر نتیجه آزمایش دی‌ان‌ای برای تایید هویت جسد هستیم.»
بر اساس این بیانیه، محمدرضا الحسینی، سفیر عراق در لبنان، پس از اطلاع از ناپدید شدن علوانی با نهادهای امنیتی این کشور تماس گرفت.
سفارت عراق اعلام کرد احمد رامی الحاج، دادستان کل دیوان عالی لبنان، خواستار آزمایش دی‌ان‌ای برای تایید هویت شده است.
افزون بر این، یک گروه به ریاست سفیر عراق برای پیگیری تحقیقات و هماهنگی مستمر با مقام‌های امنیتی و قضایی لبنان تشکیل شده است.
حسینی در گفت‌وگو با خبرگزاری رسمی عراق گفت مقام‌های عراقی برای روشن شدن ابعاد این پرونده، منتظر گزارش نهایی نهادهای امنیتی لبنان هستند.
احمد العلوانی که بود؟
احمد العلوانی از چهره‌های سیاسی شناخته‌شده اهل سنت عراق و نماینده پیشین استان الانبار در پارلمان این کشور بود.
او به مخالفت با دولت نوری المالکی، نخست‌وزیر پیشین عراق، و انتقاد از نفوذ جمهوری اسلامی و شبه‌نظامیان مورد حمایت تهران در ساختار سیاسی و امنیتی عراق شهرت داشت.
علوانی در جریان اعتراض‌های گسترده مناطق سنی‌نشین عراق در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ از منتقدان سرسخت دولت مالکی بود.
نیروهای امنیتی عراق دسامبر ۲۰۱۳ او را در عملیاتی در شهر رمادی، مرکز استان الانبار، بازداشت کردند.
در جریان این عملیات، درگیری مسلحانه میان نیروهای امنیتی و محافظان علوانی به کشته شدن برادر او، پنج محافظ و دو سرباز عراقی انجامید.
علوانی پس از بازداشت به اتهام‌های مرتبط با تروریسم و قتل یک نظامی عراقی محاکمه و به اعدام محکوم شد.
اتحادیه بین‌المجالس، نهاد بین‌المللی متشکل از پارلمان‌های کشورهای جهان، در سالهای زندانی بودن علوانی پرونده او را پیگیری می‌کرد و درباره نقض مصونیت پارلمانی، شکنجه در بازداشت و روند رسیدگی قضایی به اتهام‌هایش ابراز نگرانی کرده بود.
بر اساس اعلام رسمی این اتحادیه، علوانی پس از بیش از ۱۱ سال بازداشت، سوم اردیبهشت ۱۴۰۴، برابر با ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، تبرئه و آزاد شد.
آزادی او پس از آن ممکن شد که خانواده یکی از قربانیان درگیری سال ۲۰۱۳ شکایت خود را پس گرفتند و با دریافت غرامت موافقت کردند. این اقدام راه را برای بهره‌مندی علوانی از قانون عفو هموار کرد.
انگیزه قتل همچنان نامشخص است
با وجود انتشار جزییات تازه درباره اجاره آپارتمان، رفت‌وآمد مظنونان و نحوه کشف جسد، مقام‌های لبنانی هنوز انگیزه احتمالی قتل را اعلام نکرده‌اند.
سوابق سیاسی علوانی و مخالفت او با نفوذ جمهوری اسلامی و گروه‌های مسلح مورد حمایت تهران در عراق، از جنبه‌های قابل‌توجه این پرونده است. با این حال، تاکنون هیچ مدرک تاییدشده‌ای درباره ارتباط این قتل با جمهوری اسلامی یا گروه‌های وابسته به آن منتشر نشده است.
تحقیقات امنیتی و قضایی لبنان برای شناسایی مظنونان، روشن شدن علت و انگیزه قتل و تعیین هویت قطعی جسد ادامه دارد.
