این نشست با میانجیگری آمریکا و پس از تماسهای واشینگتن با هر دو طرف در هفتههای اخیر برگزار شد؛ تماسهایی که جرد کوشنر، نماینده ترامپ، گفت به کاهش اختلافات میان مواضع دو طرف کمک کرده است.
کوشنر در سخنرانی خود خطاب به هیاتهای شرکتکننده در آغاز نشست گفت ایالات متحده ایدههای خوبی برای پیشبرد مذاکرات دارد و ترامپ به دستیابی به صلح متعهد است.
کوشنر گفت: «او واقعا از ما خواسته است تلاش بیشتری برای یافتن راهحلی به کار بگیریم که امیدواریم به جنگ پایان دهد، اما در عین حال هر دو طرف را در موقعیتی بسیار قدرتمندتر قرار دهد تا بتوانند از تمام ظرفیتهای خود بهره ببرند.»
بهگزارش رویترز، با وجود خوشبینی آمریکا، بیش از چهار سال و نیم پس از تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین، دو طرف درگیر همچنان بر سر شرایط یک توافق احتمالی اختلافات عمیقی دارند. روسیه حدود یکپنجم خاک کشور همسایه خود را در کنترل دارد.
دور نخست مذاکرات بدون صدور بیانیه فوری از سوی هیچیک از طرفها پایان یافت. قرار است مذاکرات چهارشنبه برای دومین روز ادامه پیدا کند.
ترامپ فشار بر کییف را برای دستیابی به نوعی توافق افزایش داده و ماه گذشته گفته بود زمان آن رسیده است که اوکراین به جنگ پایان دهد، در غیر این صورت با «اتفاق بسیار بدی» روبهرو خواهد شد.
او هفته گذشته گفت جنگ در آستانه حلوفصل از طریق یک «توافق بزرگ و زیبا» قرار دارد که ممکن است امنیت سراسر اروپا را نیز در بر بگیرد. با این حال، ترامپ بارها دستیابی به پیشرفتهای مهمی را پیشبینی کرده که محقق نشدهاند.
رستم عمروف، رییس هیات مذاکرهکننده اوکراین، در سخنان آغازین خود گفت تمرکز کییف بر دستیابی به تضمینهای امنیتی و صلحی پایدار است.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بر ترجیح مسکو برای مذاکره درباره یک چارچوب جامع امنیتی در اروپا، پیش از پرداختن به جزییات جنگ تاکید کرد.
او در گفتوگو با خبرنگاران در مسکو گفت: «این ایده که ابتدا معیارهای روشنی برای ساختار امنیتی آینده تعیین شود و تنها پس از آن به حلوفصل خود مناقشه روسیه و اوکراین پرداخته شود، کاملا منطقی است.»
اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، دوشنبه دیدگاهی مخالف مطرح کرد و گفت گفتوگوهای گستردهتر امنیتی باید تنها پس از برقراری آتشبس انجام شود.
لاوروف بار دیگر ایده آتشبس را رد کرد و گفت اروپاییها میکوشند به اوکراین فرصتی برای تجدید قوا بدهند.
اروپاییها بهدنبال ایفای نقش
تلاش تازه آمریکا برای دستیابی به توافق، مقامهای اروپایی را بر آن داشته است تا برای حضور در میز مذاکرات پایان دادن به مرگبارترین مناقشه اروپا از زمان جنگ جهانی دوم فشار بیاورند.
پیش از آغاز نشست اصلی، هیات اوکراینی بهطور جداگانه با نمایندگان کشورهای اروپایی، سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و اتحادیه اروپا و همچنین دو فرستاده آمریکا، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، دیدار کرد.
فرانسه اعلام کرد بدون پرداختن به امنیت اروپا، دستیابی به صلح پایدار در اوکراین ممکن نیست و این امر مستلزم مشارکت اروپاییهاست.
روسیه بهصراحت اعلام کرده بود که در نشست با نمایندگان اوکراین و آمریکا، جایی برای حضور اروپاییها قائل نیست.
ترامپ در آستانه مذاکرات گفت واشنگتن شاهد «تمایل بسیار قوی» به پایان دادن به جنگ است و هر دو طرف «از جنگیدن خسته شدهاند».
مقامها گفتند نیروهای روسیه در طول شب با حملات هوایی به ۱۰ منطقه اوکراین، پنج پست اصلی برق را هدف قرار دادند. این حملات به قطع گسترده برق منجر شد و دو کشته بر جا گذاشت.
روسیه اعلام کرد در حمله پهپادی اوکراین به شهر نووگورود در شمال این کشور، یک تاسیسات صنعتی آسیب دیده است. منابع صنعتی به رویترز گفتند حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه از اواخر اکتبر، ظرفیت پالایش نفت این کشور را حدود ۳۰ درصد کاهش داده است.
در مواضع علنی تاکنون هیچ نشانهای دیده نشده است که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، حاضر باشد از خواسته خود مبنی بر واگذاری کامل منطقه شرقی دونباس از سوی اوکراین، پیش از دستیابی به توافق صلح، عقبنشینی کند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، از واگذاری سرزمینهایی که نیروهای این کشور برای دفاع از آنها جان باختهاند، خودداری کرده است.
پیشروی نیروهای روسیه در خطوط مقدم نبرد تقریبا بهطور کامل متوقف شده است، اما مسکو همچنان شهرها و تاسیسات انرژی اوکراین را زیر حملات سنگین قرار میدهد. در مقابل، اوکراین حملات خود را به پالایشگاههای نفت و دیگر زیرساختها در عمق خاک روسیه افزایش داده است.
زلنسکی در آستانه مذاکرات گفت عملکرد اخیر نیروهای اوکراینی در میدان نبرد، از جمله بازپسگیری بخشهایی از دونتسک، منطقهای زغالسنگخیز در دونباس، قدرت چانهزنی این کشور را افزایش داده است.
زلنسکی دوشنبه گفت: «نیروهای اوکراینی در حال حاضر واقعاً در حال تقویت موضع اوکراین در مذاکرات هستند.»
او گفت روسیه متحمل «تلفات بیسابقهای» میشود؛ ادعایی که مسکو آن را رد میکند. زلنسکی همچنین از واشینگتن خواست کرملین را برای پایان دادن به جنگ متقاعد کند.
یک مقام آمریکایی دوشنبه به رویترز گفت مذاکرهکنندگان آمریکا معتقدند زلنسکی و پوتین ممکن است حاضر شوند بر سر مسائل ارضی به مصالحه برسند؛ بهگونهای که هر یک تا حدی امتیاز بدهند.
بر اساس توافق پیشنهادی، اوکراین در مقابل، به پایان جنگ، تضمینهای امنیتی و یک نقشه راه برای پیوستن به اتحادیه اروپا دست خواهد یافت.
یک مقام ارشد اوکراینی احتمال بررسی چنین امتیازدهیهایی از سوی دولت را رد کرد و گفت مسائل ارضی تنها در سطح رهبران و در چارچوب تضمینهای امنیتی مناسب برای اوکراین قابل مذاکره است.