امارات: موشکهای شلیکشده از ایران را شناسایی کردیم

وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد دو موشک بالستیک شلیکشده از سمت ایران را شناسایی کرده است.

وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد دو موشک بالستیک شلیکشده از سمت ایران را شناسایی کرده است.
وزارت دفاع امارات سهشنبه ۲۷ مرداد گفت یکی از موشکها در آبهای سرزمینی این کشور و موشک دیگر خارج از این محدوده سقوط کرد.
این وزارتخانه گزارشی درباره تلفات یا خسارات احتمالی منتشر نکرد اما در شبکه ایکس اعلام کرد ارزیابیها نشان میدهند دو موشک پرتابشده، حرکت کشتیها را هدف گرفته بودند که در دریا سقوط کردند.
خبرگزاری رویترز نوشت این نخستین مورد گزارششده از حمله موشکی به امارات از زمان حمله ۱۴ اردیبهشت به بندر فجیره است.
تا زمان انتشار این گزارش، جمهوری اسلامی درباره شلیک این موشکها اظهار نظری نکرد.
وزارت دفاع امارات در بیانیه خود اعلام کرد: «آمادگی کامل خود را برای مقابله با هرگونه تهدید و برخورد قاطع با هر اقدامی که امنیت کشور را بیثبات کند، حفظ کردهایم.»
وزارت کشور امارات پیشتر در یک پیام هشدار تلفنی به ساکنان، از وجود تهدید موشکی خبر داده بود.
این وزارتخانه پس از پایان وضعیت هشدار، پیام دیگری فرستاد و اعلام کرد شرایط امن است و شهروندان میتوانند فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرند.
افزایش خطر تشدید دوباره جنگ
شلیک موشکها یک روز پس از پایان مهلت ۶۰ روزه مذاکرات صلح میان آمریکا و جمهوری اسلامی، بدون دستیابی به توافق، انجام شد.
پایان این مهلت، نگرانیها را درباره تشدید دوباره درگیریها افزایش داده است.
جنگی که آمریکا و اسرائیل نهم اسفند با حمله به جمهوری اسلامی آغاز کردند، تردد کشتیها را در تنگه هرمز بهشدت مختل کرده است.
تهران و واشینگتن در ماه ژوئن تفاهمنامهای موقت امضا کردند، اما این توافق فروپاشید و حملات پراکنده ادامه یافت.
امارات در روزهای اخیر جمهوری اسلامی را به حمله به کشتیهای متعلق به شرکت دولتی نفت ابوظبی، ادنوک، هنگام عبور از تنگه هرمز متهم کرد.
تهران مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفت.
سپاه پاسداران پیشتر تهدید کرده بود علیه کشتیهایی که «با دشمنان جمهوری اسلامی ارتباط داشته باشند» یا از دستورهای تهران برای عبور از تنگه پیروی نکنند، اقدام خواهد کرد.
بررسی تغییر آرایش نظامی آمریکا در منطقه
شلیک موشکها از ایران همزمان با آن انجام شد که واشینگتنپست گزارش داد پنتاگون احتمال کاهش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس پس از پایان جنگ را بررسی میکند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در شرایط عادی حدود ۴۰ هزار نیرو را در نزدیک به ۲۰ مرکز، از اردن تا عمان، مستقر میکند. بزرگترین پایگاههای دائمی آمریکا در بحرین، قطر و کویت قرار دارند و کشورهای منطقه برای دفاع در برابر حملات موشکی و پهپادی تا حد زیادی به این نیروها متکیاند.
بر اساس گزارش واشینگتنپست، در جریان جنگ بیش از ۲۰۰ مرکز و تاسیسات آمریکا در منطقه آسیب دیده یا خراب شدهاند.
پنتاگون در حال بررسی این موضوع است که آیا پایگاههای خسارتدیده باید به شکل سابق بازسازی شوند یا بخشی از نیروها به مناطق دورتر از خلیج فارس انتقال یابند.






ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، اعلام کرد پاریس در واکنش به بازداشت و بدرفتاری با دو دیپلمات فرانسوی در تهران، دو دیپلمات جمهوری اسلامی را اخراج خواهد کرد.
بارو سهشنبه ۲۷ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت دیپلماتهای جمهوری اسلامی «در روزهای آینده» اخراج خواهند شد.
او تاکید کرد پیشتر وعده داده بود اقدام علیه کارکنان سفارت فرانسه بدون پیامد نخواهد ماند.
دو عضو سفارت فرانسه ۲۸ تیر در تهران حدود چهار ساعت در بازداشت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بودند. بنا بر اعلام پاریس، آنان به مکانی نامعلوم منتقل و بازجویی شدند، امکان تماس با سفارت را نداشتند و یکی از آنها (رایزن فرهنگی سفارت)، مورد ضربوشتم قرار گرفت.
این وضعیت با بازداشت دو طراح گرافیک ایرانی در همان روز گره خورده است؛ دو هنرمندی که پس از یک ماه، همچنان اطلاعات دقیق و شفافی درباره شرایطشان منتشر نشده است.
بارو بار دیگر این رویداد را «حملهای بسیار جدی و از پیش طراحیشده» و نقض آشکار مصونیت دیپلماتیک خواند.
دو دیپلمات فرانسوی پس از آزادی به فرانسه بازگشتند و به گفته وزیر خارجه این کشور، بهدلیل آنچه بر آنان گذشته است، تحت حمایت قرار گرفتند.
روایت متضاد تهران و پاریس
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی اعلام کرده است ماموران در جریان عملیاتی برای «بازداشت دو نفر در یک پرونده امنیتی»، با دیپلماتهای فرانسوی در یک «جلسه مخفیانه» روبهرو شدند. این وزارتخانه گفته است اسناد پیداشده از تلاش برای شناسایی افراد، ایجاد ارتباطات پنهانی و تشکیل شبکهای در داخل و خارج ایران حکایت داشتهاند.
یک منبع دیپلماتیک فرانسوی اتهام جاسوسی علیه دیپلماتها را «کاملا دروغ» خواند و گفت جمهوری اسلامی میکوشد رفتار «خشونتآمیز و غیرقابل قبول» نیروهای امنیتی را توجیه کند.
از سوی دیگر، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی مدعی شد دیپلماتها در تجمعی با حضور افراد مظنون به جرایم امنیتی شرکت کرده بودند و پس از مشخص شدن هویتشان، به پلیس دیپلماتیک تحویل داده شدند.
تهران بدرفتاری با آنان را رد کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، رفتار این دو دیپلمات را «غیرمتعارف» و مغایر عرف دیپلماتیک خواند.
جمهوری اسلامی همچنین اعلام کرده است به آنان اجازه بازگشت به ایران نخواهد داد.
یک ماه بیخبری از دو هنرمند
آریا کسایی، طراح گرافیک ۴۶ ساله و بنیانگذار «استودیو کارگاه»، و الهه (الی) نقیلو، طراح گرافیک ۳۶ ساله و همکار او، در ارتباط با همین رویداد بازداشت شدهاند.
گزارشها حاکی است آنان برای گفتوگو درباره یک پروژه فرهنگی با افراد مرتبط با سفارت فرانسه دیدار کرده بودند.
نزدیکان این دو هنرمند خواستار اعلام علنی اتهامها، دسترسی آنان به وکیل مستقل و روشن شدن محل و شرایط نگهداری ایشان شدهاند. آنان همچنین از دولت فرانسه خواستهاند درباره جزییات جلسه توضیح دهد و برای تضمین حقوق و آزادی این دو گرافیست اقدام کند.
مقامهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی تاکنون بهطور مستقیم درباره محل نگهداری، وضعیت جسمانی یا اتهامهای احتمالی کسایی و نقیلو توضیح ندادهاند.
فرانسه میگوید دیپلماتهایش مسئول برنامههای حمایت از جامعه مدنی ایران، بهویژه هنرمندان و محققان، بودهاند.
واشینگتنپست در گزارشی اختصاصی نوشت پنتاگون در حال ارزیابی حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و احتمال کاهش نیروهای مستقر در خلیج فارس پس از پایان جنگ با جمهوری اسلامی است.
در این گزارش که سهشنبه ۲۷ مرداد منتشر شد، آمده است که جنگ اخیر، «آسیبپذیری پایگاههای بزرگ آمریکا در منطقه را آشکار کرده» است.
هشت مقام و فرد مطلع گفتند خسارت واردشده به این پایگاهها، فرصتی کمسابقه برای بازنگری در محل و ابعاد استقرار نیروها ایجاد کرده است.
وزارت جنگ آمریکا نیز پیام داده که ممکن است تاسیسات آسیبدیده را به شکل پیش از جنگ بازسازی نکند.
به نوشته واشینگتنپست، این ارزیابی به رهبری دفتر سیاستگذاری پنتاگون و با مشارکت ستاد مشترک و فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) انجام میشود.
پیت هگست، وزیر جنگ، هنوز دستور بازبینی رسمی آرایش نظامی را صادر نکرده و پنتاگون آن را «برنامهریزی محتاطانه» برای تصمیمهای آینده میخواند.
سنتکام در وضعیت عادی حدود ۴۰ هزار نیرو را در نزدیک به ۲۰ مرکز، از اردن تا عمان، مستقر میکند. ارتش آمریکا از ابتدای سال جاری ناوهای جنگی، جنگندهها و سامانههای پدافندی بیشتری به منطقه فرستاده و بیش از ۱۳ هزار حمله علیه حکومت ایران انجام داده است.
بزرگترین پایگاههای دائمی آمریکا در خلیج فارس قرار دارند؛ از مقر ناوگان پنجم در بحرین تا مراکز زمینی و هوایی در قطر و کویت.
سنتکام پیش از آغاز جنگ، با توجه به احتمال حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی، سطح نیروی انسانی بسیاری از این پایگاهها را کاهش داده و آنها را از وضعیت عادی خارج کرده بود.
برخی از این جابهجاییها ممکن است پس از جنگ نیز ادامه یابد.
بهای جنگ برای ارتش آمریکا
واشینگتنپست در ادامه گزارش خود نوشت که در جریان جنگ، بیش از ۲۰۰ مرکز و تاسیسات آمریکا آسیب دیده یا ویران شدهاند.
حمله ماه مارس به بندر شعیبه در کویت شش نظامی آمریکایی را کشت و در حمله دیگری به اردن، چهار نظامی جان باختند.
ارتش آمریکا برای دفاع از نیروهای خود بیش از هزار موشک رهگیر پیشرفته پاتریوت و تاد مصرف کرده و ذخایر این تجهیزات کاهش یافته است.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، گفت جنگ آسیبپذیری نیروهای آمریکایی در منطقه را برجسته کرد.
همزمان، ماموریت بیش از ۲۶۰ روزه ناوگروه هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب پایان یافته است.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، اعلام کرد این ناوگروه بیش از ۲۰۰ پهپاد سپاه پاسداران را سرنگون کرده و صدها حمله علیه مواضع این نهاد انجام داده است.
به گفته کوپر، خدمه لینکلن بیش از ۱۵۰ روز از ماموریت خود را در منطقه جنگی گذراندند.
او عملیات ناوشکنهای همراه این ناوگروه را احتمالا شدیدترین نبرد دریایی نیروی دریایی آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم خواند و گفت ناوگروه لینکلن دو بار محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی را اجرا کرده است.
بازگشت بیش از چهار هزار ملوان و تفنگدار دریایی لینکلن در حالی انجام میشود که گزارشهایی از فرسودگی خدمه، افت روحیه، مشکلات مربوط به غذا و دسترسی به آب گرم و نگرانیهای مرتبط با سلامت روان منتشر شده است.
مقامهای نظامی گفتهاند برخی از مشکلات مطرحشده بررسی و برطرف شدهاند.
انتقال نیروها به غرب منطقه
یکی از گزینههای مورد بررسی، انتقال بخشی از نیروها و تجهیزات به مناطق غربیتر، از جمله اردن، اسرائیل یا ساحل دریای سرخ عربستان سعودی است. کوپر نیز از بررسی انتقال نیروها به غرب خلیج فارس حمایت کرده است.
چنین جابهجاییهایی فاصله نیروها را از موشکها و پهپادهای کوتاهبرد جمهوری اسلامی افزایش میدهد، اما مصونیت کامل ایجاد نمیکند. حکومت ایران در جریان جنگ اهدافی در اردن و اسرائیل را هدف قرار داد.
اندیشکده «اولویتهای دفاعی» پیشنهاد کرده پایگاههای نزدیک به ایران، از جمله مراکز آمریکا در کویت، تعطیل و نیروهای پراکنده در امارات متحده عربی، اردن و بحرین، به مراکز امنتری مانند پایگاه شاهزاده سلطان در نزدیکی ریاض منتقل شوند.
در مقابل، موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا خواستار انتقال تجهیزات بیشتری به پایگاه عوودا در اسرائیل شده است.
این پیشنهاد در دولت دونالد ترامپ با مخالفتهایی روبهروست، زیرا پنتاگون درباره فعالیتهای جاسوسی اسرائیل و پیامدهای ضداطلاعاتی گسترش حضور نظامی در این کشور نگرانی دارد.
کاهش حضور نظامی آمریکا ممکن است توان دفاعی کشورهای خلیج فارس را در برابر حملات جمهوری اسلامی تضعیف کند. این کشورها دههها به نیروهای آمریکایی متکی بودهاند و ایجاد توان دفاعی مستقل یا یافتن شرکای جایگزین، میتواند ماهها یا سالها طول بکشد.
پنتاگون هزینه جنگ تا پایان ماه سپتامبر را حدود ۳۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برآورد کرده، اما هزینه بازسازی پایگاهها در این رقم نیامده است.
موسسه امریکن اینترپرایز هزینه تعمیر تاسیسات هدف گرفته شده را حدود پنج میلیارد دلار برآورد کرده است.
هرگونه تغییر دائمی همچنان به تصمیم مقامهای ارشد دولت نیاز دارد. با این حال، بررسی جاری نشان میدهد جنگ ممکن است به بازطراحی حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه بینجامد و اختلاف در واشینگتن میان ادامه تعهدات منطقهای و تمرکز بر دفاع از خاک آمریکا و مهار چین را تشدید کند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد هیچ مذاکره و گفتوگویی میان واشینگتن و تهران در جریان نیست و هیچ برنامهریزیای هم برای انجام مذاکرات نشده است.
ترامپ سهشنبه ۲۷ مرداد در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان یا برنامهریزیشده نیست.»
او تاکید کرد: «محاصره دریایی با تمام قدرت ادامه دارد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین نوشت که تنگه هرمز باز و فعال است و همه مینهای دریایی کار گذاشتهشده در این منطقه، جمعآوری یا منفجر شدهاند.
ساعاتی پیش از این اعلام موضع، خبرگزاری رویترز گزارش داد در پی ادامه تنشها، دو شرکت بزرگ کشتیرانی چین عبور نفتکشهای خود را از دو گذرگاه راهبردی منطقه متوقف کردهاند و محمولههای نفتی را خارج از خلیج فارس تحویل میگیرند.
بر اساس این گزارش، شرکتهای دولتی «کوسکو شپینگ انرژی ترنسپورتیشن» و «چاینا مرچنتس انرژی شپینگ»، سیامایاس، از اوایل مرداد نفتکشهای خود را از تنگههای هرمز و بابالمندب دور نگه داشتهاند.
در موضعی در برابر ایالات متحده، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، گفت که تنگه هرمز تا وقتی آمریکا شروط تفاهمنامه موقت امضاشده در ماه ژوئن را اجرا نکند، بسته خواهد ماند.
او ۲۷ مرداد گفت این شروط شامل پایان محاصره بنادر ایران، لغو تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییهای مسدودشده تهران و توقف تهدیدها و عملیات نظامی در همه جبهههاست.
رویکردهای متضاد دو طرف درباره وضعیت تنگه هرمز در حالی مطرح میشود که آمارهای کشتیرانی از کاهش شدید تردد در این آبراه حکایت دارند.
بر اساس گزارش مارینترافیک، شمار عبور روزانه کشتیها از ۱۹ مورد در ۲۰ مرداد به سه مورد در ۲۵ مرداد کاهش یافته بود.
تناقض در اظهارات مقامهای آمریکایی
جرد کوشنر، داماد و فرستاده ویژه ترامپ، ۲۶ مرداد به فاکسنیوز گفت تماسهای دولت آمریکا با بخشهای مختلف جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد و احتمالا گستردهتر از هر زمان دیگری است.
ترامپ همان روز در پاسخ به پرسشی درباره تمدید تفاهمنامه موقت ماه ژوئن گفت آمریکا به دنبال تمدید آن نیست.
او اکنون برقراری هرگونه گفتوگو را نیز رد کرده است.
این تناقض میتواند ناشی از تفاوت میان مذاکرات رسمی و تماسهای غیرمستقیم یا محرمانه باشد، اما هیچ یک از مقامهای آمریکایی درباره ماهیت و سطح تماسهای مورد اشاره کوشنر توضیح ندادهاند.
از سوی دیگر، یک مقام آمریکایی در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره اعلام کرد رییسجمهوری آمریکا از تیم خود خواسته است تا زمانی که جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافق آماده نشده، با آنها وارد مذاکرات نشوند.
این مقام آمریکایی همچنین گفت: «مذاکرات مثبتی با تهران انجام شده، اما ترامپ تصمیم گرفته است فعلا منتظر بماند.»
به گفته این مقام، در اظهارات دولت آمریکا درباره مذاکرات با تهران، تناقضی وجود ندارد.
همزمان، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی به رویترز گفت تهران بهدلیل متوقف شدن تلاشها برای دستیابی به پایان دائمی جنگ، به سوی اتخاذ یک موضع نظامی «کاملا تهاجمی» حرکت خواهد کرد.
پیشرفت علنی در مسیر مذاکرات صلح و تردد نفتکشها در تنگه هرمز متوقف شده و خطر ادامه جنگی افزایش یافته است که آمریکا و اسرائیل نهم اسفند با حمله به جمهوری اسلامی آن را آغاز کردند.
فشار اقتصادی و نگرانی از اعتراضها
اختلاف بر سر تنگه هرمز در شرایطی ادامه دارد که فشار اقتصادی جنگ بر ایران افزایش یافته است.
رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت رهبران جمهوری اسلامی نگرانند تشدید مجازاتهای اقتصادی آمریکا، مشکلات معیشتی را عمیقتر کند و به شکلگیری دوباره اعتراضات سراسری بینجامد.
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، تورم سالانه در تیر به ۶۶ درصد و تورم مواد غذایی در مقایسه با سال قبل به ۱۲۸ درصد رسیده است. کاهش فروش نفت، اختلال در تجارت دریایی، افزایش هزینه واردات و آسیب دیدن زیرساختها نیز درآمدهای دولت را کاهش داده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، گفته است کالاهایی که پیشتر از راه دریا وارد میشدند اکنون از مسیرهای طولانیتر به کشور میرسند و همین امر قیمتها را افزایش داده است.
یک نماینده مجلس نیز اعلام کرد محاصره بنادر، واردات بنزین را عملا متوقف کرده است.
واشینگتن از اعمال تدابیر اقتصادی بیسابقه علیه تهران خبر داده، اما جزییات آن را اعلام نکرده است.
در چنین شرایطی، مواضع علنی دو طرف نشانی از نزدیکشدن به توافق ندارد.
نزدیک به شش ماه پس از سرنگونی دو جنگنده سوخو-۲۴ جمهوری اسلامی در قطر، سرنوشت سه خلبان ایرانی همچنان نامعلوم است. تهران میگوید آنان زنده و در اسارت قطر هستند. دوحه این ادعا را رد میکند و میگوید عملیات جستوجو برای یافتن پیکر خلبانان انجام شده است.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، سهشنبه ۲۷ مرداد گفت جنگندههای ایرانی پس از ورود به حریم هوایی این کشور به تلاشها برای برقراری ارتباط پاسخ ندادند و «بر اساس قواعد درگیری»، هدف قرار گرفتند.
او گفت: «این جنگندهها برای تفریح به قطر نیامده بودند. آنها برای هدف قرار دادن حاکمیت ما و تهدید شهروندان و ساکنان قطر آمده بودند.»
به گفته الانصاری، پس از تایید نقض حریم هوایی قطر و مشخص شدن مسیر جنگندهها به سوی دوحه، تلاش شد با خلبانان ارتباط برقرار شود، اما پاسخی دریافت نشد.
سخنگوی وزارت خارجه قطر افزود گروههای جستوجو و نجات بلافاصله وارد عمل شدند، بقایای یکی از خلبانان را ۲۹ اسفند یافتند و عملیات جستوجو ۱۷ فروردین پایان یافت.
این روایت روشن نمیکند آیا بقایای خلبان دیگری نیز پیدا شده یا هر دو اشاره مربوط به همان پیکری است که به ایران تحویل داده شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر گفتهاند پیکر مجید کاظمی، یکی از چهار خلبان دو جنگنده، به ایران بازگردانده شده است. سرنوشت جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهروشیان همچنان مشخص نیست.
ادعای اسارت سه خلبان
محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جستوجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، در نامهای به رییس کمیته بینالمللی صلیب سرخ ادعا کرد سه خلبان زندهاند و حدود شش ماه است در بازداشت نیروهای قطری به سر میبرند.
او گفت قطر اجازه دیدار یا تماس این سه نفر با خانوادهها و مقامهای ایرانی را نداده است، اما مدرکی عمومی برای اثبات زنده بودن یا بازداشت آنان ارائه نکرد.
قطر این ادعا را «گمراهکننده» خواند و بازداشت خلبانان را تکذیب کرد.
الانصاری گفت دوحه پس از یافتن پیکر یکی از خلبانان، تهران را مطلع کرد و هیاتی از ایران برای تحویل پیکر به قطر رفت.
باقرزاده سپس قطر را به جلوگیری از تحقیقات میدانی متهم کرد و گفت تیمی از کارشناسان نیروی هوایی ارتش ماههاست منتظر ورود به این کشور است.
در مقابل، الانصاری روایتی متفاوت ارائه کرد و گفت قطر از جمهوری اسلامی دعوت کرده بود تیمی فنی برای اطلاع از جزییات عملیات جستوجو و نجات اعزام کند، اما تهران پاسخ نداده است.
هیچ یک از دو طرف تاکنون اسناد مکاتبات مورد اشاره را منتشر نکردهاند.
الانصاری اظهارات رسانهای جمهوری اسلامی درباره این موضوع را «کاملا بیاساس» و «غیرمنطقی» خواند و گفت: «اگر موضوع برای مصرف داخلی است و هدف از این اظهارات، حل مشکلی برای ایرانیها در داخل کشور است، ما ارتباطی با این اظهارات نداریم و قصدی هم برای واکنش به آنها نداریم.»
او افزود: «موضوع از نظر ما روشن است و نیازی به جنجال رسانهای درباره آن وجود ندارد. ما از موضع خود در حفاظت از حاکمیت قطر در برابر هرگونه حمله مشابه در آینده عقبنشینی نخواهیم کرد.»
ماموریتی با خطر بالا
وزارت دفاع قطر ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ اعلام کرد دو سوخو-۲۴ جمهوری اسلامی را که برای حمله به پایگاه العدید وارد حریم هوایی این کشور شده بودند، سرنگون کرده است.
این حمله پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در ۹ اسفند انجام شد.
حبیبالله سیاری، معاون هماهنگکننده ارتش، خردادماه تایید کرد چهار خلبان برای حمله به قطر اعزام شدند و ارتش از سرنوشتشان اطلاعی ندارد.
مسعود جعفری، معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش، نیز گفت خلبانان برای گریز از سامانههای دفاعی قطر و آمریکا، مسیر خلیج فارس را در ارتفاع حدود ۱۰۰ پایی از سطح آب پیمودند.
به گفته او، فرماندهان از اختلاف فناوری سوخوهای ایران با جنگندهها و سامانههای پیشرفته مستقر در قطر آگاه بودند.
در حال حاضر، فقط سرنوشت یک نفر از چهار خلبان بهطور رسمی مشخص شده است. ادعای تهران درباره اسارت سه نفر با سند قابل بررسی پشتیبانی نشده و قطر نیز گزارش فنی یا پزشکی قانونی کاملی درباره سرنوشت سرنشینان منتشر نکرده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد در پی ادامه تنشها، دو شرکت بزرگ کشتیرانی چین عبور نفتکشهای خود از دو گذرگاه راهبردی منطقه را متوقف کردهاند و محمولههای نفتی را خارج از خلیج فارس تحویل میگیرند.
رویترز سهشنبه ۲۷ مرداد با استناد به دادههای شرکت ردیابی ورتکسا و اظهارات یک کارگزار کشتیرانی نوشت شرکتهای دولتی «کوسکو شپینگ انرژی ترنسپورتیشن» و «چاینا مرچنتس انرژی شپینگ»، سیامایاس، از اوایل مرداد نفتکشهای خود را از تنگههای هرمز و بابالمندب دور نگه داشتهاند.
مدیر یک شرکت دولتی بازرگانی نفت و دو مدیر صنعت کشتیرانی چین که مستقیما در جریان موضوع قرار دارند، گفتند این تصمیم پس از رایزنی با مقامهای دولت چین گرفته شده است.
این منابع بهدلیل محدودیتهای شغلی، به شرط محفوظ ماندن هویتشان با رویترز گفتوگو کردند.
اسناد نشان میدهد شرکت چاینا مرچنتس انرژی شپینگ اوایل مرداد به سرمایهگذاران اعلام کرد کشتیهایش در مقطع کنونی وارد تنگه هرمز نخواهند شد.
این شرکت همچنین از خودداری دیگر شرکتهای کشتیرانی از ورود به تنگه بابالمندب در جنوب دریای سرخ خبر داد، اما سیاست خود در قبال این آبراه را مشخص نکرد.
دو شرکت چینی در مجموع بیش از ۱۰۰ نفتکش غولپیکر حمل نفت خام در اختیار دارند که ظرفیت هر یک حدود دو میلیون بشکه است.
به گفته منابع کشتیرانی، آنها پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، نزدیک به نیمی از نفت وارداتی چین از خاورمیانه را جابهجا میکردند.
طی هفتههای گذشته، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تنشها در منطقه دامن زده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از جنگ، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
نگرانیهای امنیتی و تغییر مسیر نفتکشها
افزایش نگرانیهای امنیتی در ماههای اخیر، روند انتقال محمولهها به چین، بزرگترین واردکننده نفت جهان، را با محدودیت روبهرو کرده است.
حوثیهای یمن ۲۹ تیر از آغاز محاصره دریایی عربستان سعودی خبر دادند؛ اقدامی که جبههای تازه در درگیریها گشوده و تهدیدها علیه جریان انرژی و تجارت جهانی را به فراتر از خلیج فارس گسترش داده است.
تنگه هرمز نیز پس از فروپاشی آتشبس میان تهران و واشینگتن همچنان تا حد زیادی بسته مانده است.
بر پایه دادههای گمرک چین، واردات نفت خام این کشور از خاورمیانه، بدون احتساب نفت تحریمشده ایران، در سال گذشته بهطور میانگین روزانه ۴.۹ میلیون بشکه بود.
بخش عمده این محمولهها با نفتکشهای غولپیکر حمل میشد. بازرگانان و تحلیلگران میگویند دو شرکت دولتی چینی بهدلیل تحریمها در انتقال نفت ایران نقشی ندارند.
مدیر یکی از این شرکتها به رویترز گفت پس از آغاز جنگ ایران، فعالیت نفتکشهای غولپیکر کاهش یافته و بسیاری از آنها راهی مسیرهای طولانیتر در اقیانوس اطلس و قاره آمریکا شدهاند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، ۲۷ مرداد در سخنانی، بازگشایی تنگه هرمز را به رفع محاصره دریایی و تحریمهای نفتی، آزادسازی اموال مسدودشده حکومت و توقف عملیات نظامی در «همه جبههها» منوط کرد.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۶ مرداد بر تشدید فشارهای اقتصادی علیه تهران تاکید کرد و گفت حکومت ایران «باید پرچم سفید را بالا ببرد».
افزایش انتقال نفت در دریای عمان
رویترز با استناد به دادههای شرکت ردیابی کپلر گزارش داد انتقال کشتیبهکشتی محمولههای نفتی با مشارکت شناورهای شرکتهای چینی و هنگکنگی در دریای عمان بهشدت افزایش یافته است.
حجم این انتقالها در ژوئن و ژوئیه از روزانه ۶۰۰ هزار بشکه فراتر رفت.
یکی از مدیران صنعت کشتیرانی چین گفت شرکتهای دولتی «شناورهای خود را به نقاط جدید انتقال کشتیبهکشتی در خارج از خلیج فارس میفرستند که خطر کمتر و سود خوبی دارد».
به گفته او، کرایه روزانه حمل نفت در مسیر عمان به چین ۲۳ مرداد ۱۴۰ هزار دلار برآورد شد؛ رقمی که سود روزانه هر نفتکش را به حدود ۱۱۰ هزار دلار میرساند.
او افزود پیش از آغاز جنگ ایران، یک نفتکش غولپیکر در مسیری مشابه روزانه ۳۰ تا ۴۰ هزار دلار سودآوری داشت، اما ادامه مناقشه درآمد حاصل از انتقال نفت از منطقه را بهشدت افزایش داده است.
به گفته یک کارگزار کشتیرانی، از ماه اوت تا اواسط سپتامبر قرار است حدود ۱۲ نفتکش غولپیکر تحت مدیریت کوسکو و شمار مشابهی از نفتکشهای سیامایاس در خارج از خلیج فارس، عمدتا در فجیره و بنادر عمان یا آبهای اطراف آنها، نفت بارگیری کنند.

