تایمز لندن در گزارشی درباره فشارها به جیانی اینفانتنیو در بحران فروش بخشی از تجارت جام جهانی نوشت: «الکساندر چفرین، رییس یوفا زمانی از «مارهایی که بسیار به ما نزدیک بودند» سخن گفته بود. منظور او همکارانی بود که تصور میکرد در کنار او هستند، اما ناگهان با خیانت آنها روبهرو شد.»
به نوشته این رسانه، رییس یوفا، که کمربند مشکی کاراته دارد و در هفتههای گذشته اینفانتینو را تحت فشار قرار داده، محتملترین فرد برای وارد کردن ضربه نهایی به رییس فیفا به شمار میرود.
چفرین میگوید در جایگاه کنونیاش بهخوبی آموخته که ایجاد اتحاد میان اعضا تا چه اندازه دشوار است؛ اتحادی که او طی هفته گذشته توانست در سراسر فوتبال اروپا شکل دهد.
پس از آنکه فاش شد جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، طرحی برای واگذاری بخشی از مالکیت رقابتهایی مانند جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی دنبال کرده است، فیفا وارد بحرانی مدیریتی شد و چفرین به چهرهای تبدیل شد که بیش از هر فرد دیگری احتمال میرود بتواند اینفانتینو را از قدرت کنار بزند.
شاید هنوز همه یا حتی اکثریت اعضای فیفا پشت سر او قرار نگرفته باشند، اما به نوشته تایمز، چفرین موفق شده اروپا را تقریبا یکپارچه کند و آماده استفاده از قدرتمندترین ابزار خود سازد.
یوفا اعلام کرد اگر طرح اینفانتینو اجرا شود، هر ۵۵ عضو این نهاد رقابتهای آینده فیفا را تحریم خواهند کرد. پیام این تهدید روشن بود؛ ببینید جام جهانی بدون تیمهایی مانند فرانسه، اسپانیا یا انگلیس و با حضور تیمهایی مانند هائیتی و ازبکستان در مرحله یکچهارم نهایی چه جذابیتی خواهد داشت.
اینفانتینو، که طراح اصلی واگذاری سهام رقابتهای فیفا بود، خیلی زود از این طرح عقبنشینی کرد؛ اتفاقی که مهمترین پیروزی چفرین در نبردی طولانی بر سر قدرت، نفوذ و آینده فوتبال جهان محسوب میشود؛ نبردی میان اینفانتینو، چهره نمایشی فیفا، و چفرین، که خود را در نقش کلانتر فوتبال جهان میبیند.
برای چفرین، که از سال ۲۰۱۶ ریاست یوفا را بر عهده دارد، نمایش این اتحاد اروپایی اتفاقی کمسابقه و ارزشمند بود.
متحد کردن کشورهای مختلف اروپا و واداشتن آنها به سخن گفتن با یک صدا، معمولا کاری دشوار و کمثمر به نظر میرسد، اما حامیان چفرین میگویند او در حساسترین مقاطع، همواره توانسته اجماع ایجاد کند؛ حتی میان اعضایی که پیشتر از اینفانتینو حمایت میکردند.
چفرین بارها گفته است: «در این شغل باید نبردهایت را با دقت انتخاب کنی.» به گفته او، یوفا در ده سال گذشته بیش از پنجاه سال پیش از آن درگیر نبردهای بزرگ بوده است.
از جمله مهمترین پیروزیهای او، مقابله با پروژه سوپرلیگ اروپا در سال ۲۰۲۱ بود؛ رقابتی که با هدایت رئال مادرید، بارسلونا و یوونتوس و حمایت اولیه چند باشگاه بزرگ انگلیسی شکل گرفت. همان زمان بود که چفرین از «مارهایی» سخن گفت که در داخل فوتبال اروپا علیه او عمل کرده بودند.
یوفا همچنین در دوران همهگیری کووید توانست مسابقات باشگاهی و ملی را با وجود مشکلات فراوان برگزار کند.
در دو ماه اخیر نیز یوفا در موضوعات مربوط به سلامت رقابتها، موضعی سختگیرانه در برابر فیفا اتخاذ کرد؛ از جمله محکوم کردن تصمیم کمسابقه فیفا برای لغو محرومیت ناشی از کارت قرمز فولارین بالوگون، مهاجم تیم ملی آمریکا، در جریان جام جهانی؛ تصمیمی که پس از تماس دونالد ترامپ با اینفانتینو اتخاذ شد.
رفتارهای نمادین چفرین نیز در طول جام جهانی به اندازه اظهاراتش مورد توجه قرار گرفت.
او در فینال جام جهانی، که با قهرمانی اسپانیا، یکی از اعضای یوفا، به پایان رسید، حضور پیدا نکرد.
همچنین یوفا از عمر آرتان، داور سومالیایی که با وجود انتخاب از سوی فیفا اجازه ورود به کشور میزبان را دریافت نکرد، حمایت کرد. آرتان قرار است هفته آینده دیدار سوپرجام اروپا را قضاوت کند؛ انتصابی که با حمایت مستقیم چفرین انجام شد.
حقوقدانی با کمربند مشکی کاراته
چفرین ۵۸ ساله، اهل اسلوونی است؛ کشوری که ۲۴ سال نخست زندگی او بخشی از یوگسلاوی بود و سپس استقلال یافت.
او در سال ۲۰۱۹ گفته بود: «من هم اروپای غربی را درک میکنم و هم اروپای شرقی را.»
چفرین پس از پایان نخستین دوره ریاست خود بر یوفا توانست حمایت گسترده کشورهای دو سوی پرده آهنین سابق را برای انتخاب دوباره به دست آورد.
او همچنین گفته بود که پس از میشل پلاتینی، کاپیتان پیشین تیم ملی فرانسه، «یوفا بیش از یک ستاره سابق فوتبال، به یک حقوقدان نیاز داشت.»
چفرین فارغالتحصیل رشته حقوق از دانشگاه لیوبلیانا است و فعالیت حرفهای خود را در دفتر حقوقی خانوادگی آغاز کرد. مهمترین افتخار ورزشی او نیز داشتن کمربند مشکی کاراته است.
او پس از فعالیت در مدیریت فوتبال اسلوونی، به ریاست فدراسیون فوتبال این کشور رسید و در سال ۲۰۱۱ نیز نایبرییس کمیته حقوقی یوفا شد؛ زمانی که اینفانتینو دبیرکل یوفا بود.
در سال ۲۰۱۶، چفرین که در ابتدا نامزدی خارج از معادلات اصلی به شمار میرفت، به ریاست یوفا انتخاب شد؛ نهادی که سالانه کمتر از سه میلیون پوند به رییس خود حقوق میدهد، در حالی که گزارش شده اینفانتینو سالانه حدود شش میلیون دلار از فیفا دریافت میکند.
او در حالی هدایت یوفا را بر عهده گرفت که باشگاههای بزرگ اروپا خواهان سهم بیشتری از درآمدهای لیگ قهرمانان بودند و کشورهای کوچکتر نیز سهم بیشتری از درآمدهای یوفا مطالبه میکردند.
در دوران ریاست چفرین، لیگ قهرمانان اروپا به فرمت ۳۶ تیمی و مرحله لیگ با هشت مسابقه گسترش یافت و لیگ کنفرانس اروپا نیز به تقویم مسابقات اضافه شد. همچنین لیگ ملتهای اروپا نیز به برنامه مسابقات ملی افزوده شد.
اگرچه برخی این تغییرات را مشابه افزایش تعداد مسابقاتی میدانند که فیفا نیز دنبال میکند، یوفا تاکید دارد که مسابقات قهرمانی اروپا همچنان ساختار سنتی خود را حفظ کرده است؛ در حالی که اینفانتینو به دنبال برگزاری جام جهانی ۶۴ تیمی و نسخه ۲۰۳۰ این رقابتها در سه قاره مختلف است.
یورو ۲۰۲۴ به طور کامل در آلمان برگزار شد و دوره بعدی نیز در بریتانیا برگزار خواهد شد؛ رقابتی که فینال آن برای دومین بار در سه دوره اخیر، در ورزشگاه ومبلی انجام میشود.
دوران ریاست چفرین، از برخی جنبهها، برای فوتبال انگلستان نیز سودمند بوده است. بسیاری در بریتانیا معتقدند او حمایت سیاسی دولت این کشور و اعتراضهای هواداران علیه پروژه سوپرلیگ را فراموش نکرده است.
البته هواداران لیورپول همچنان از نحوه مدیریت یوفا پس از هرجومرج فینال لیگ قهرمانان اروپا ۲۰۲۲ میان رئال مادرید و لیورپول در ورزشگاه استاد دو فرانس انتقاد میکنند؛ رویدادی که یکی از نقاط ضعف دوران ریاست چفرین به شمار میرود.
با این حال، در اوج رویارویی با اینفانتینو، چفرین احساس میکند اکنون بیش از هر زمان دیگری از حمایت اعضای یوفا برخوردار است.
ضربههای او یکی پس از دیگری به هدف مینشینند و به نظر میرسد کلانتر، مرد نمایش را در آستانه شکست قرار داده است.
این بیانیه شنبهشب پس از آن منتشر شد که یوفا بار دیگر تهدید کرد در صورت ادامه روند کنونی، کشورهای اروپایی مسابقات آینده جام جهانی را تحریم خواهند کرد.
این موضع در پی طرح لغوشده FIFA Forward Enterprise (FFE) مطرح شد؛ طرحی که قرار بود بخشی از سهام فعالیتهای تجاری و برگزاری رقابتهای فیفا، از جمله جام جهانی و جام جهانی باشگاهها، به سرمایهگذاران خصوصی واگذار شود.
همچنین این بیانیه پس از انتشار گزارشی در روزنامه دیلی تلگراف منتشر شد که مدعی بود یوفا زمانی که اینفانتینو دبیرکل این نهاد بود، مبلغی ششرقمی به فردی که به عنوان شریک عاطفی او معرفی شده، پرداخت کرده است. تلگراف هویت این فرد را فاش نکرد.
یوفا در بیانیهای اعلام کرد از این ادعاها آگاه است و تایید کرد به این فرد مبلغی هنگام ترک سازمان پرداخت شده و هزینههای دوره امبیای او نیز تامین شده است. یوفا افزود مقررات مربوط به این موارد از سال ۲۰۱۶ سختگیرانهتر شده و قوانین فعلی برای همه کارکنان، صرفنظر از جایگاهشان، اعمال میشود.
فیفا در واکنش به گزارش تلگراف اعلام کرد اینفانتینو این ادعاها را «قویا رد میکند» و آنها را «کاملا نادرست» میداند.
اتهام نزنید
اما فیفا شامگاه شنبه در بیانیهای اعلام کرد: «بهطور فزایندهای آشکار شده است که تلاشی هماهنگ و مستمر از سوی برخی افراد برای تضعیف فیفا و رییس آن در جریان است.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «کسانی که از حمایت اعضای فیفا برخوردار نیستند، نباید با طرح اتهام، القا یا انتشار اطلاعات نادرست، به دنبال دستیابی به اهدافی باشند که از طریق روندهای دموکراتیک و رسمی فیفا قادر به تحقق آن نیستند.»
فیفا همچنین تاکید کرد از هیچ روندی درباره انتخابات ریاست این نهاد که با اساسنامه، روندهای دموکراتیک و چارچوبهای حاکمیتی آن مغایرت داشته باشد، حمایت یا آن را تسهیل نخواهد کرد.
در این بیانیه آمده است: «همسو با بیانیههای اخیر کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (CONMEBOL) و کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF)، و همچنین پس از گفتوگو با فدراسیونها و کنفدراسیونهای عضو فیفا در سراسر جهان، فیفا از هیچ روندی درباره انتخابات ریاست این نهاد که با اساسنامه، روندهای دموکراتیک و چارچوب حاکمیتی آن مغایرت داشته باشد، حمایت، آن را تسهیل یا تحمل نخواهد کرد.»
فیفا تاکید کرده است: «رییس فیفا بهصورت دموکراتیک از سوی فدراسیونهای عضو انتخاب شده و همچنان با همان ماموریت به فعالیت خود ادامه میدهد.»
در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «رییس فیفا بیش از ۳۰ سال از فعالیت حرفهای خود را صرف فوتبال اروپا و جهان کرده و در ایجاد تغییرات مهم در این ورزش، بهویژه گسترش دسترسی، منابع و فرصتها در فوتبال جهان، نقش داشته است.»
فیفا افزود: «تغییر، ناگزیر منافع تثبیتشده را به چالش میکشد، اما مخالفت با این تغییرات نمیتواند توجیهی برای تضعیف جایگاه دموکراتیک رییس فیفا یا نهادی باشد که او برای هدایت آن انتخاب شده است.»
فیفا تاکید کرد: «مسئولیت ما در برابر ۲۱۱ فدراسیون عضو و فوتبال در سراسر جهان است. ما اجازه نخواهیم داد این تلاشها ما را از تقویت این نهاد، خدمت به اعضا و ادامه مسیر جهانیتر کردن فوتبال بازدارد. رییس و مدیریت فیفا همچنان با تمرکز کامل این ماموریت را دنبال میکنند و بیش از هر زمان دیگری برای تحقق آن مصمم هستند.»
اصرار یوفا بر تحریم رقابتهای فیفا
یوفا روز ۳۰ جولای اعلام کرده بود کشورهای عضو این نهاد رقابتهای فیفا را تحریم خواهند کرد و با وجود عقبنشینی اینفانتینو از طرح FFE و عذرخواهی او، بر این موضع تاکید کرده است.
یوفا همچنین در بیانیه دیگری اعلام کرد که اعتمادش را به ریاست جیانی اینفانتینو از دست داده است و این موضع همچنان پابرجاست.
کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب (کنکاکاف) نیز از این طرح انتقاد کرد و خواستار «بازنگری جامع» در دوره ریاست اینفانتینو شد.
در حالی که روسای فدراسیونهای فوتبال نروژ و اردن بهصورت علنی از فیفا و اینفانتینو انتقاد کردهاند، رییس فیفا همچنان از حمایت برخی فدراسیونهای عضو، از جمله فدراسیونهای فوتبال آرژانتین و مکزیک، برخوردار است.
کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF) نیز در بیانیهای اعلام کرد اعضای آن «به اتفاق آرا حمایت خود» از اینفانتینو را بار دیگر تایید کردهاند و بر ادامه همکاری با فیفا تاکید کردند.
کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (CONMEBOL) نیز ضمن ابراز نگرانی از «اقدامهای یکجانبه و بدون استفاده از سازوکارهای نهادی و گفتوگو»، خواستار «وحدت خانواده فوتبال» پیش از انتخابات ریاست فیفا در ماه مارس شد.
اینفانتینو پس از شکست طرح ۱۵ میلیارد پوندی (۲۰ میلیارد دلاری) خود برای خصوصیسازی داراییهای تجاری فوتبال، با فشار فزایندهای برای استعفا روبهرو شده است.
گزارشهایی که روز دوشنبه ۱۲ مرداد منتشر شد، حاکی از آن بود که اینفانتینو قرار است با اعضای کابینه ترامپ، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دیدار کند تا جایگاه خود را تقویت کند. فیفا و وزارت امور خارجه آمریکا این گزارشها را رد کردند.
با این حال، یکی از مقامهای ارشد دولت آمریکا که به هر دو نفر نزدیک است، به دیلی تلگراف گفت ترامپ پس از آنکه اینفانتینو به آمریکا برای برگزاری «بهترین جام جهانی تاریخ» کمک کرد، به او علاقهمند شده و مایل است او در سمت خود باقی بماند.
جام جهانی امسال زمانی با جنجال روبهرو شد که ترامپ اعلام کرد از اینفانتینو خواسته است محرومیت فولارین بالوگان برای دیدار مرحله یکهشتم نهایی آمریکا برابر بلژیک لغو شود.
این منبع گفت: «جیانی کمک بزرگی کرد تا بهترین جام جهانی تاریخ را برگزار کنیم. رییسجمهوری او را بسیار دوست دارد. مطمئنم هر کاری بتواند برای کمک به او انجام خواهد داد.»
او افزود: «فکر نمیکنم رییسجمهوری نظرش را درباره او تغییر دهد، چون فردی وفادار است. جیانی جام جهانی را برای آمریکا به بهترین شکل برگزار کرد و ما برای این موضوع ارزش قائلیم.»
پیش از این جنجال، گزارش شده بود ترامپ علاقه دارد اینفانتینو دبیرکل بعدی سازمان ملل متحد شود؛ سازمانی که ترامپ بارها گفته دیگر کارآمد نیست.
اینفانتینو که از سال ۲۰۱۶ ریاست فیفا را بر عهده دارد، در نخستین دیدار خود با ترامپ در اوت ۲۰۱۸ با همراه داشتن کارتهای قرمز و زرد، توجه او را جلب کرد و با شوخی گفت این کارتها «ممکن است هنگام برخورد با رسانهها به کارتان بیاید.»
از آن زمان، روابط این دو نزدیکتر شده است.
در مراسم قرعهکشی جام جهانی در ماه دسامبر، اینفانتینو «جایزه صلح فیفا» را به ترامپ اهدا کرد؛ اقدامی که پس از ناکامی او در دریافت جایزه صلح نوبل، که بارها علاقه خود به آن را ابراز کرده بود، انجام شد.
ترامپ همچنین یک جام طلایی با نام خود و یک مدال یادبود دریافت کرد.
نیویورکپست روز دوشنبه گزارش داد اینفانتینو پس از شکست طرح فروش بخشی از جام جهانی، تلاش کرده با ترامپ تماس بگیرد اما موفق نشده است.
ترامپ نیز روز جمعه در پاسخ به پرسشی درباره این طرح گفت از زمان مطرح شدن این موضوع، با اینفانتینو گفتوگو نکرده است.
پائولو زامپولی، فرستاده ویژه آمریکا در امور مشارکتهای جهانی، گفت: «کارنامه جیانی اینفانتینو حفظ انحصار فوتبال برای ثروتمندترین نهادهای این ورزش نیست، بلکه گسترش فوتبال به کشورهای بیشتر، جوامع بیشتر و کودکان بیشتر است.»
او افزود: «او به نگرانیها گوش داد و طرح را کنار گذاشت؛ همان کاری که یک رهبر باید انجام دهد. اکنون بحث اصلی این است که چگونه ثروت و فرصتهای فوتبال به همه ۲۱۱ کشور عضو برسد، نه اینکه فقط در اختیار گروهی محدود باقی بماند.»
