شبکه سیبیاس نیوز به نقل از منابع نظامی و اطلاعاتی آمریکا گزارش داد همزمان با تشدید درگیریها میان تهران و واشینگتن، سرعت بالای بهکارگیری برخی از پیشرفتهترین موشکهای رهگیر پدافند هوایی و مهمات هدایتشونده دقیق آمریکا در خاورمیانه، نگرانیهایی را در کاخ سفید برانگیخته است.
بر اساس این گزارش که شامگاه پنجشنبه اول مرداد منتشر شد، کاهش ذخایر این تسلیحات به نگرانیها درباره میزان آمادگی آمریکا برای درگیری احتمالی در منطقه هند-اقیانوس آرام دامن زده است.
سیبیاس نیوز افزود افت ذخایر موشکهای رهگیر دفاعی و موشکهای دوربرد به یکی از چالشهای جدی مقامهای ارشد نظامی و غیرنظامی آمریکا تبدیل شده است، زیرا آنها اکنون باید میان تامین نیازهای جنگ ایران و حفظ توان بازدارندگی در برابر دیگر رقبای ایالات متحده، بهویژه چین، توازن برقرار کنند.
منابع آمریکایی که بهدلیل حساسیت موضوع به شرط ناشناس ماندن با سیبیاس نیوز گفتوگو کردند، هشدار دادند ایالات متحده نمیتواند مهمات هدایتشونده دقیق را با سرعتی مشابه مراحل اولیه عملیات علیه جمهوری اسلامی مصرف کند.
به گفته این منابع، صنایع دفاعی آمریکا قادر نیستند موشکها و مهماتی را که در عملیات مورد استفاده قرار گرفته یا به فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) منتقل شدهاند، با سرعت کافی جایگزین کنند.
همزمان، شمار زیادی از موشکهای رهگیر برای حفاظت از نیروها و منافع آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس به کار گرفته شدهاند.
این کشورها میزبان نیروهای آمریکایی هستند و بارها هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
این در حالی است که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ماه گذشته وجود هرگونه بحران در ذخایر تسلیحاتی آمریکا را رد کرد، هرچند اذعان داشت تولید برخی مهمات ممکن است بیش از انواع دیگر زمان ببرد.
در روزهای اخیر، تنشهای منطقهای بهشدت افزایش یافته و گمانهزنیها درباره احتمال تبدیل دوباره رویارویی تهران و واشینگتن به جنگی تمامعیار بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اول مرداد در مصاحبه با پایگاه خبری اکسیوس اعلام کرد به تصمیمگیری برای آغاز یک کارزار نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی نزدیک شده است؛ کارزاری که به گفته او، بزرگتر از عملیات «خشم حماسی» خواهد بود.
تغییر الگوی حملات آمریکا
سیبیاس نیوز در ادامه گزارش داد فرماندهان ارتش آمریکا بهطور فزایندهای به استفاده از بمبهای هدایتشونده با سامانه جیپیاس و «بمبهای کمقطر» روی آوردهاند.
بمبهای کمقطر از جمله مهمات هدایتشونده دقیقی هستند که قابلیت سرخوردن در هوا را دارند و برای هدف قرار دادن مواضع ثابت در بردهای کوتاهتر به کار میروند. این بمبها در برخی ماموریتها میتوانند جایگزین تسلیحات دورایستا و دوربرد شوند.
در مراحل اولیه جنگ، نیروهای آمریکایی بهطور گسترده از موشکهای کروز دوربرد، از جمله موشک دورایستای هوا به سطح موسوم به «JASSM» و موشکهای تهاجم زمینی تاماهاک استفاده کردند.
منابع آگاه گفتند این تسلیحات همچنان در زرادخانه آمریکا موجودند، اما اکنون با محدودیت و صرفهجویی بیشتری به کار گرفته میشوند.
آنها همچنین از محدود بودن ذخایر سامانه موشکی تاکتیکی «اتکمز» خبر دادند. این موشکهای دوربرد از سامانه هیمارس شلیک میشوند؛ پرتابگری سوار بر کامیون که قابلیت شلیک راکتها و موشکهای هدایتشونده دقیق را دارد.
پس از فروپاشی آتشبس میان تهران و واشینگتن، ارتش آمریکا تمرکز حملات خود را به اهدافی در نزدیکی سواحل جنوبی ایران معطوف کرده است.
این تغییر راهبرد نیاز جنگندههای آمریکایی به نفوذ در عمق خاک ایران را کاهش میدهد؛ مناطقی که از شبکههای متراکمتر پدافند هوایی برخوردارند و هواپیماها را با خطر بیشتری از سوی موشکهای زمین به هوا مواجه میکنند.
روزنامه والاستریت ژورنال اول مرداد نوشت جمهوری اسلامی بخشهایی از زیرساختهای نظامی، پایگاههای موشکی، بنادر و مراکز تولیدی آسیبدیده در حملات آمریکا و اسرائیل را سریعتر از انتظار بازسازی کرده است.
جنگ ایران ذخایر پدافندی آمریکا را تحت فشار قرار داده است
منابع آگاه به سیبیاس نیوز گفتند فوریترین نگرانی مقامهای آمریکایی به ذخایر موشکهای رهگیر پدافند هوایی مربوط میشود؛ تسلیحاتی که برای مقابله با موشکهای کروز و بالستیک، هواپیماها و پهپادهای تهاجمی به کار میروند.
آمریکا برای مقابله با حملات موشکی و پهپادی، شمار زیادی از رهگیرهای سامانههای پاتریوت و تاد را مورد استفاده قرار داده و در نتیجه، ذخایر این تسلیحات با سرعتی بیش از ظرفیت صنایع دفاعی برای جایگزینی آنها کاهش یافته است.
پنتاگون برای پشتیبانی از عملیات در خاورمیانه، بخشی از ذخایر موشکهای رهگیر را از سایر نقاط به این منطقه منتقل کرده است؛ از جمله تسلیحاتی که پیشتر برای استفاده احتمالی در منطقه هند و اقیانوس آرام مستقر شده بودند.
به گزارش سیبیاس نیوز، این جابهجاییها سبب شدهاند سایر فرماندهیهای رزمی آمریکا با ذخایری کمتر از سطح مطلوب برنامهریزان نظامی فعالیت کنند.
این در شرایطی است که واشینگتن میکوشد چین را از اقدام نظامی در اطراف تایوان بازدارد و همزمان به متحدان خود در منطقه اقیانوس آرام درباره تعهدات امنیتی آمریکا اطمینان دهد.
حملات آمریکا به اهداف نظامی در ایران بامداد جمعه دوم مرداد وارد سیزدهمین شب متوالی شد و گزارشهایی از وقوع انفجار یا فعالشدن سامانههای پدافندی در استانهای تهران، خوزستان، هرمزگان، لرستان، مرکزی، یزد، اصفهان و فارس منتشر شد.
ارتش آمریکا اعلام کرد عملیات این شب ساعت ۲:۱۵ بامداد به وقت ایران آغاز شد و ساعت ۴:۳۰ بامداد «با موفقیت» به پایان رسید.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، گفت مراکز فرماندهی نظامی، محلهای نگهداری پهپاد، شبکههای ارتباطی، سایتهای نظارت ساحلی و توانمندیهای دریایی جمهوری اسلامی در این عملیات هدف قرار گرفتند.
مقامهای آمریکایی هدف حملات را کاهش تهدیدهای سپاه پاسداران علیه دریانوردان غیرنظامی و کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز عنوان کردند. جزئیات مربوط به شمار اهداف، نوع مهمات استفادهشده و نتیجه حمله به هر یک از مواضع اعلام نشده است.
مقامهای استانی حمله به اطراف اهواز، خرمآباد و خنداب را تایید کردند
ولیالله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، اعلام کرد نقاطی در اطراف اهواز هدف حملات موشکی آمریکا قرار گرفتهاند.
صداوسیمای جمهوری اسلامی و شماری از ساکنان اهواز نیز از شنیدهشدن چندین انفجار پیاپی در این شهر خبر دادند. براساس پیامهای شهروندان که در کانال خبری وحید آنلاین منتشر شد، انفجارها حدود ساعت ۲:۲۰ بامداد آغاز شد و در برخی مناطق باعث لرزش زمین، ساختمانها و شیشهها شد.
خبرگزاری ایرنا به نقل از معاون استاندار لرستان گزارش داد یک موضع در خرمآباد بامداد جمعه هدف حمله آمریکا قرار گرفته است. مقامهای محلی گفتند بررسی میزان خسارتها ادامه دارد.
ایرنا همچنین به نقل از حسن قمری، معاون استانداری مرکزی، گزارش داد نقطهای در خارج از شهر خنداب با دو پرتابه هدف قرار گرفته است. هنوز اطلاعاتی درباره محل دقیق اصابت یا خسارتهای جانی و مالی احتمالی منتشر نشده است.
حمله به بندرعباس دو مجروح بر جای گذاشت
خبرگزاری دانشجو به نقل از معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار هرمزگان گزارش داد محله تپهاللهاکبر بندرعباس هدف حمله ارتش آمریکا قرار گرفته است.
به گفته این مقام، دستکم دو نفر در این حمله مجروح شدهاند و نیروهای امدادی و خدماترسان در محل حضور دارند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان نیز اعلام کرد بر اثر شکستن تیرها و کابلهای برق، جریان برق در مناطق آسیبدیده بندرعباس قطع شده است. عملیات ایمنسازی و ترمیم شبکه برق آغاز شده است.
صداوسیمای جمهوری اسلامی پیشتر از شنیدهشدن صدای انفجار در غرب بندرعباس خبر داده بود. گزارشهای شهروندان نیز حاکی از وقوع چند انفجار پیاپی و احساس موج انفجار در بخشهایی از غرب شهر بود.
همزمان، خبرگزاریهای فارس و تسنیم از شنیدهشدن صدای چند انفجار در جاسک خبر دادند. تسنیم همچنین گزارشهایی درباره وقوع انفجارهای متعدد در کنارک منتشر کرد. جزئیات اهداف احتمالی یا خسارتهای این انفجارها اعلام نشده است.
صداوسیما نیز از شنیدهشدن صدای انفجار در ساحل جنوبی جزیره قشم خبر داد، اما گفت منشا و محل دقیق آن هنوز مشخص نیست.
گزارشهایی از انفجار در چند منطقه دیگر منتشر شد
خبرگزاری تسنیم گزارش داد صدای انفجار در مناطقی از تفت و شیرکوه در استان یزد و انارک نایین در استان اصفهان شنیده شده است.
خبرگزاری فارس نیز از وقوع چند انفجار در اندیمشک، حوالی امیدیه و جاسک خبر داد. مقامهای محلی هنوز درباره علت انفجارهای اندیمشک و امیدیه یا خسارتهای احتمالی توضیحی ارائه نکردهاند.
گزارشهای شهروندان از شنیدهشدن صدای انفجار در بروجرد و فیروزآباد استان فارس نیز حکایت دارد. برخی ساکنان فیروزآباد گفتهاند شدت انفجارها باعث لرزش خانهها شده است. این گزارشها بهطور مستقل تایید نشدهاند.
در خرمشهر نیز شماری از شهروندان از شنیدهشدن چند انفجار حدود ساعت ۴:۴۰ بامداد خبر دادند. برخی گزارشها از اصابت یک موشک حکایت داشت، اما مقامهای رسمی هنوز این موضوع و همچنین علت، محل و خسارت احتمالی انفجارها را تایید نکردهاند.
پدافند هوایی در شرق و شمالشرق تهران فعال شد
نورنیوز، وبسایت نزدیک به شورای عالی امنیت ملی در ایران، گزارش داد سامانههای پدافند هوایی در تهران برای مقابله با آنچه «تهدید متخاصم» خواند، فعال شدند.
پیش از آن، رویداد۲۴ و شماری از مخاطبان کانال وحید آنلاین از شنیدهشدن صدای فعالیت پدافند هوایی در شرق و شمالشرق تهران، از جمله در حکیمیه و پردیس، خبر داده بودند.
برخی ساکنان پردیس نیز صدای انفجار شنیدهاند که احتمال داده شده ناشی از شلیک سامانههای پدافندی باشد. مقامهای رسمی هنوز جزئیاتی درباره اهداف احتمالی یا نتیجه فعالیت پدافند منتشر نکردهاند.
ابعاد خسارتها هنوز روشن نیست
تا زمان تنظیم این گزارش، تنها آمار رسمی منتشرشده درباره تلفات حملات بامداد جمعه، مجروحشدن دو نفر در بندرعباس است. بررسی خسارتها در خرمآباد و خنداب نیز ادامه دارد و درباره دیگر مناطق هدف قرارگرفته آمار رسمی منتشر نشده است.
رییس روابط عمومی وزارت بهداشت جمهوری اسلامی پیشتر به خبرگزاری فارس گفته بود از ششم تیر تا ساعت ۹ صبح اول مرداد، در مجموع ۵۵ نفر بر اثر حملات آمریکا کشته و ۶۲۹ نفر مجروح شدهاند.
براساس این آمار، ۶ زن و سه فرد زیر ۱۸ سال در میان کشتهشدگان و ۴۶ زن و ۲۴ فرد زیر ۱۸ سال در میان مجروحان بودهاند. منابع مستقل هنوز این آمار را تایید نکردهاند.
آمریکا میگوید تنگه هرمز همچنان باز است
ارتش آمریکا اعلام کرد با وجود حملات سپاه پاسداران، تنگه هرمز همچنان برای رفتوآمد باز است و کشتیهای تجاری با حمایت نیروهای آمریکایی به عبور از این آبراه بینالمللی ادامه میدهند.
سنتکام همچنین گفت بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکا در سراسر خاورمیانه مستقر و مشغول فعالیت هستند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ساعاتی پیش از آغاز دور تازه حملات اعلام کرده بود هزینه خسارتهای واردشده به کشتیها، محمولهها و موارد مرتبط با آنها از محل داراییهای جمهوری اسلامی که در اختیار و تحت کنترل آمریکا قرار دارد، پرداخت خواهد شد.
ترامپ گفت این خسارتها ممکن است «بسیار قابلتوجه» باشد، اما استفاده از داراییهای ایران برای پرداخت آنها را «منصفانه و عادلانه» توصیف کرد. او درباره میزان این داراییها، سازوکار پرداخت غرامت یا مبنای حقوقی اجرای تصمیم توضیحی نداد.
اسرائیل برای پیوستن احتمالی به جنگ شرط گذاشت
شبکه آی۲۴نیوز به نقل از مقامهای اسرائیلی گزارش داد اگر دولت ترامپ اهداف عملیات را به خود حکومت ایران و برنامه هستهای جمهوری اسلامی گسترش دهد، اسرائیل آماده پیوستن به حملات خواهد بود.
این گزارش نشان میدهد اسرائیل، دستکم براساس موضع اعلامشده، ورود دوباره به جنگ را به تغییر اهداف کنونی آمریکا که بر تواناییهای نظامی و دریایی جمهوری اسلامی متمرکز است، مشروط کرده است.
همزمان، سفارت چین در اسرائیل از شهروندان چینی خواست طی روزهای آینده از رفتوآمدهای غیرضروری خودداری کنند، محل پناهگاهها و مسیرهای تخلیه را شناسایی کنند و در صورت دریافت هشدار یا شنیدن آژیر حمله هوایی، فورا به پناهگاه بروند.
آسهآن خواستار خویشتنداری و حفظ امنیت کشتیرانی شد
اتحادیه کشورهای جنوبشرق آسیا، آسهآن، در بیانیه پایانی نشست وزیران خارجه خود درباره تشدید درگیریها پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرد.
این اتحادیه از طرفهای درگیر خواست خویشتنداری کنند و اختلافها را از راه دیپلماسی حلوفصل کنند. آسهآن همچنین بر ضرورت حفظ امنیت و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرد و خواستار ادامه تلاشهای دیپلماتیک و میانجیگری برای کاهش تنشها شد.
سرهنگ دوم الا واویه، سخنگوی عربیزبان ارتش اسرائیل، پنجشنبهشب گفت ارتش این کشور برای ازسرگیری احتمالی درگیری با [حکومت] ایران کاملا آماده است.
واویه در گفتوگو با شبکه العربیه گفت آمادگی ارتش اسرائیل تنها به اقدامات دفاعی محدود نیست و تواناییهای تهاجمی را نیز در بر میگیرد.
او گفت: «ارتش اسرائیل، چه از نظر تهاجمی و چه دفاعی، در بالاترین سطح آمادگی قرار دارد.»
واویه افزود: «برای آمادهشدن منتظر نمیمانیم موشکها فرود بیایند یا دشمن در خانهمان را بکوبد.»
سخنگوی ارتش اسرائیل حملات هفتم اکتبر را مبنای تغییر رویکرد امنیتی این کشور دانست و گفت سیاست انتظار برای دریافت نخستین ضربه دیگر پذیرفتنی نیست.
او گفت: «هفتم اکتبر مهمترین درس را به ما آموخت: سیاست مهار، انتظار برای نخستین حمله یا تکیه بر بازدارندگی منفعل، دیگر قابل قبول نیست.»
مقامهای ارشد نظامی و دفاعی اسرائیل جلسه برگزار کردند
اظهارات واویه اندکی پس از برگزاری یک نشست امنیتی در اسرائیل مطرح شد. در این جلسه که با حضور ئسرائیل کاتس، وزیر دفاع، و مقامهای ارشد نظامی و دفاعی برگزار شد، آمادگی این کشور برای سناریوهای احتمالی بررسی شد.
مقامهای مسئول تواناییهای تهاجمی، پدافند هوایی، اطلاعات نظامی و آمادگی غیرنظامیان اسرائیل در این نشست حضور داشتند.
کاتس پس از جلسه به [حکومت] ایران هشدار داد که هرگونه حمله به اسرائیل با واکنشی شدید روبهرو خواهد شد.
او گفت: «ما خود را برای هر احتمالی آماده میکنیم. اگر [حکومت] ایران به اسرائیل حمله کند، ضربهای خردکننده متحمل خواهد شد.»
وزیر دفاع اسرائیل توضیح نداد که آیا این نشست در پی دریافت هشدار مشخص یا گزارش اطلاعاتی خاصی برگزار شده است یا بخشی از ارزیابیهای معمول امنیتی بوده است.
گزارشها از احتمال تشدید تنش حکایت دارند
وبسایت اسرائیلی واینت، بدون ارائه جزئیات بیشتر، گزارش داد ارزیابی شماری از نهادهای اطلاعاتی غربی این است که ممکن است [حکومت] ایران در پی کشاندن اسرائیل به یک رویارویی تازه باشد و حتی تصمیم بگیرد آغازگر حمله باشد.
در گزارشهای منتشرشده، جزئیات این ارزیابیها، شواهد پشتیبان آنها یا نام نهادهای اطلاعاتی مطرحکننده این احتمال اعلام نشده است. مقامهای حکومت ایران نیز در متن گزارش اولیه واکنشی به اظهارات مقامهای اسرائیلی نشان ندادهاند.
اظهارات تازه مقامهای اسرائیلی در شرایطی مطرح میشود که نگرانیها درباره ازسرگیری درگیری مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل افزایش یافته است. با این حال، مقامهای اسرائیلی نگفتهاند که آیا نشانهای از قریبالوقوعبودن حمله مشاهده کردهاند یا نه.
تصاویر ماهوارهای از چند نقطه ایران نشان میدهد عملیات بازسازی زیرساختهای آسیبدیده در حملات آمریکا و اسرائیل، از پایگاههای موشکی زیرزمینی گرفته تا پلها، بنادر و مراکز صنعتی، با سرعت ادامه دارد.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی نوشته است سرعت این بازسازی فراتر از انتظار برخی مقامهای اسرائیلی بوده و پرسشهایی را درباره نتایج عملیات هوایی گسترده آمریکا و اسرائیل ایجاد کرده است؛ عملیاتی که به گفته این روزنامه، در اوج جنگ بیش از ۲۰ هزار حمله را شامل میشد.
این حملات در امتداد سواحل ایران نیز ادامه یافته است. هدف اعلامشده آمریکا و اسرائیل، شکستن تسلط تهران بر تنگه هرمز و بازگشایی این مسیر راهبردی کشتیرانی بوده است.
جمهوری اسلامی ورودی پایگاههای موشکی را باز میکند
یکی از نمونههای بازسازی در نزدیکی کنگاور در غرب ایران دیده میشود. تصاویر شرکت ماهوارهای پلنت لبز در ماه مارس نشان میداد دو ورودی تونل و جاده دسترسی به یک پایگاه موشکی بر اثر حملات هوایی آسیب دیدهاند. هدف از این حملات، مسدودکردن مسیر ورود به پایگاه اعلام شده بود.
تنها چند هفته بعد، تصاویر ایرباس نشان داد جاده منتهی به این مجموعه بهطور منظم آسفالت شده و عملیات خاکبرداری برای بازگشایی ورودی تونلها انجام گرفته است.
در نمونهای دیگر، یک مقام نظامی اسرائیل به والاستریت ژورنال گفته است ایران پلی را که با سه بمب هدف قرار گرفته بود، ظرف چند روز تعمیر کرد. به گفته او، این سرعت مقامهای اسرائیلی را غافلگیر کرد و باعث شد برخی از آنان اثربخشی حملات و نحوه انتخاب اهداف را زیر سوال ببرند.
پایگاه موشکی دزفول در جنوبغرب ایران نیز در خرداد ۱۴۰۴ و بار دیگر در اوایل مارس [اسفند] هدف حمله قرار گرفت. تصاویر پلنت لبز نشان میداد حملات ماه مارس ورودیهای این مجموعه را زیر آوار مدفون کرده است. با این حال، تصاویر ایرباس سه ماه بعد حاکی از آن بود که ایران خاکبرداری برای بازگشایی چند ورودی تونل را آغاز کرده است.
یک پایگاه موشکی دیگر در شمال کرمانشاه نیز در آغاز جنگ بهشدت هدف قرار گرفت. تصاویر ماهوارهای منتشرشده در نخستین هفته ژوئن [نیمه ماه خرداد] نشان میداد گروههای عملیاتی آسیبهای واردشده به جادهها را ترمیم کردهاند و کامیونها مشغول جمعآوری خاک و بازکردن ورودی تونلهای فروریختهاند.
همه تاسیسات زیرزمینی نابود نشدهاند
مقامهای نظامی اسرائیل گفتهاند آمریکا و اسرائیل در بسیاری از موارد فقط توانستهاند ورودی پایگاههای موشکی ساختهشده در اعماق کوهها را مسدود کنند و موفق به نابودی کامل این تاسیسات نشدهاند.
به گفته این مقامها، بخشی از تسلیحات ذخیرهشده در داخل پایگاهها سالم باقی مانده و حکومت ایران اکنون مشغول بیرونآوردن آنها از تونلهای مسدودشده است.
ران کوخاو، فرمانده پیشین نیروهای پدافند هوایی و موشکی اسرائیل، گفته است سرعت کنونی بازسازی با تواناییهایی همخوانی دارد که [حکومت] ایران پس از جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در ژوئن سال گذشته [خرداد ۱۴۰۴] نشان داده بود.
او گفت: «آنها ذخایرشان را دوباره پر کردند. تواناییهای صنعتی و بازسازی آنها بسیار چشمگیر است.»
بازسازی در بندر انزلی و مراکز تولیدی ادامه دارد
نشانههای بازسازی تنها به پایگاههای موشکی محدود نیست. تصاویر پلنت لبز از اوایل ژوئیه [نیمه اول تیر] حاکی از بازسازی بخشی از یک کارخانه کشتیسازی در بندر انزلی در ساحل دریای خزر است. براساس این گزارش، این مجموعه با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ارتباط دارد.
اسرائیل اعلام کرده بود در ماه مارس [اسفند و فروردین] دهها هدف را در این منطقه، از جمله شناورهای جنگی، بندر، یک مرکز فرماندهی و کارخانه تعمیر و نگهداری کشتیها، هدف قرار داده است.
مقامهای اسرائیلی گفته بودند این حمله برای ضربهزدن به مسیر تدارکاتی میان روسیه و ایران انجام شده است. اسرائیل آن را یکی از مهمترین عملیاتهای خود در جریان جنگ توصیف کرده بود.
در نزدیکی تهران نیز تصاویر ماهوارهای از بازسازی بخشی از تاسیسات «صنایع رجا شیمی» حکایت دارد. براساس گزارشی از کینگز کالج لندن، گمان میرود این کارخانه در تولید قطعات موشکی نقش داشته باشد. تصاویر چند سازه تازه را نشان میدهد که ظاهرا در هفتههای اخیر بازسازی شدهاند.
جیم لمسون، پژوهشگر مهمان کینگز کالج لندن و تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، گفته است احیای بعضی مراکز تولیدکننده قطعات پیشرفته مورد نیاز برای ساخت موشک، از جمله فیبر کربن، ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشد.
با این حال، به گفته او، احتمال دارد [حکومت] ایران بخشی از این قطعات را از قبل در مراکز تولیدی زیرزمینی ذخیره کرده باشد. چنین ذخایری میتواند در کوتاهمدت برای مونتاژ دهها یا صدها موشک و پهپاد جدید به کار گرفته شود.
مقامهای اسرائیلی درباره نتیجه حملات ابراز نگرانی میکنند
به نوشته والاستریت ژورنال، بازسازی خسارتهای ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل برای [حکومت] ایران عملیاتی عظیم، پرهزینه و زمانبر خواهد بود. با وجود این، سرعت فعالیتها در مناطق مختلف با ادعاهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره واردشدن ضربهای ویرانگر به تواناییهای ایران در تضاد قرار گرفته است.
ترامپ ماه گذشته در شبکههای اجتماعی تاکید کرد ارتش ایران کاملاً از هم گسیخته و بخش بزرگی از نیروی دریایی و هوایی این کشور دیگر وجود ندارد. او [حکومت] ایران را «کاملاً شکستخورده» توصیف کرد.
نتانیاهو نیز گفته بود تواناییهای نظامی و برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک ایران سالها به عقب رانده شدهاند. او در ماه آوریل [فروردین و اردیبهشت] گفت اسرائیل «ماشین تولید موشک ایران» را درهم کوبیده و تهران فقط موشکهای باقیمانده در زرادخانه خود را شلیک میکند، بدون آنکه بتواند موشک تازهای تولید کند.
اما برخی مقامهای نظامی اسرائیل در گفتوگوهای خصوصی از نتایج عملیات ابراز نارضایتی کردهاند. یک مقام آگاه از روند انتخاب اهداف گفته است اسرائیل میتوانست خسارت بیشتری به تواناییهای نظامی [حکومت] ایران وارد کند، اگر تمرکز خود را بر تاسیسات نظامی حفظ میکرد.
به گفته او، اسرائیل در مراحل ابتدایی جنگ بخشی از حملات را به نهادهای امنیت داخلی [حکومت] ایران و حتی ایستهای بازرسی تحت کنترل نیروهای بسیج اختصاص داد؛ اقدامی که با هدف تضعیف حکومت ایران انجام شد، اما به کاهش تمرکز بر اهداف نظامی منجر شد.
این مقام گفت: «[حکومت] ایران همهچیز را بازسازی میکند. من بسیار نگرانم.»
یک مقام نظامی دیگر اسرائیل نیز گفته است [حکومت] ایران همچنان دانش فنی لازم را در اختیار دارد و به همین دلیل میتواند تقریبا همهچیز، از جمله ظرفیت تولید موشک، را بازسازی کند.
کاخ سفید عملیات را «پیروزی قاطع» میخواند
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در دفاع از نتایج جنگ گفت این عملیات زرادخانه موشکی و ظرفیت تولید ایران را نابود کرده، نیروی دریایی این کشور را غرق کرده، متحدان شبهنظامی تهران را تضعیف کرده و مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شده است.
او افزود: «این عملیات با هر معیار عینی، یک پیروزی قاطع بود.»
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، دفتر نخستوزیر اسرائیل و ارتش این کشور درباره جزئیات مطرحشده در گزارش والاستریت ژورنال اظهارنظر نکردهاند.
ترامپ و نتانیاهو در داخل کشورهایشان به دلیل محققنشدن شماری از اهداف اعلامشده جنگ، از جمله کنارزدن حکومت ایران، از میان بردن برنامه هستهای تهران و بازگشایی پایدار تنگه هرمز، تحت فشار قرار گرفتهاند.
حملات در منطقه ادامه یافته است
براساس گزارش والاستریت ژورنال، ارتش آمریکا دوازدهمین روز پیاپی حملات خود به تاسیسات موشکی و پهپادی، مراکز عملیاتی و دیگر زیرساختهای نظامی [حکومت] ایران را به پایان رسانده است.
این حملات پس از آن ادامه یافت که تفاهمنامه امضاشده از سوی ترامپ در ماه ژوئن [خرداد] برای بازگشایی تنگه هرمز، در پی افزایش حملات [حکومت] ایران به کشتیها، از هم پاشید.
با وجود بمبارانهای سنگین، [حکومت] ایران همچنان توانسته است کشتیها را هدف قرار دهد و علیه متحدان منطقهای آمریکا، از جمله کویت، بحرین و اردن، حملات موشکی انجام دهد. در یکی از حملات جمهوری اسلامی در اردن، سه سرباز آمریکایی در آخر هفته کشته شدند.
تال اینبار، تحلیلگر ارشد اتحاد حمایت از دفاع موشکی در آمریکا، گفت: «معلوم شد شایعات درباره پایانیافتن موشکها یا کاهش چشمگیر شمار آنها نادرست بوده است.»
عملیات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل در پنج هفته نخست جنگ، از نظر سرعت و شدت از عملیاتهای اخیر این دو کشور در خاورمیانه فراتر رفت. اهداف این حملات از پایگاهها و شهرهای موشکی زیرزمینی تا کارخانههای فولاد و آلومینیوم را در بر میگرفت.
با وجود ادامه این حملات، رهبران حکومت ایران نشانهای از عقبنشینی نشان ندادهاند.
نگرانی درباره احیای برنامه هستهای افزایش مییابد
توانایی [حکومت] ایران برای بازسازی، تنها به زیرساختهای متعارف و موشکی محدود نمیشود. به نوشته والاستریت ژورنال، نهادهای اطلاعاتی اسرائیل معتقدند [حکومت] ایران ممکن است هزاران سانتریفیوژ را به تونلهایی در داخل «کوه کلنگ گزلا» منتقل کرده باشد.
در صورت تایید این ارزیابی، نگرانیها درباره توانایی حکومت ایران برای احیای برنامه هستهای خود افزایش خواهد یافت.
برآوردهای مطرحشده در این گزارش نشان میدهد [حکومت] ایران برای بازگرداندن کامل زیرساختها و ظرفیت تسلیحاتی خود همچنان به زمان و منابع مالی گسترده نیاز دارد. با این حال، تهران نشان داده است که بازسازی این تواناییها را، هر اندازه که طول بکشد، ادامه خواهد داد.
اینبار گفت: «این مساله به اراده، زمان و پول بستگی دارد.»
سخنگوی دولت بریتانیا پنجشنبه یکم مرداد، در واکنش به هشدار سپاه پاسداران گفت: «نیروهای مسلح ما آمادهاند تا از بریتانیا در برابر هرگونه حمله محافظت کنند. بریتانیا بهصورت شبانهروزی و در هماهنگی نزدیک با متحدان خود در ناتو، آماده دفاع از خود است.»
او افزود: «این آمادگی، بهرهگیری از یک سامانه چندلایه دفاع هوایی و موشکی را نیز دربرمیگیرد که نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا، ارتش بریتانیا و نیروی هوایی سلطنتی این کشور با استفاده از مجموعهای از تواناییهای پیشرفته و در همکاری نزدیک با متحدان ما در ناتو فراهم میکنند.»
دولت بریتانیا همچنین تاکید کرد رویکرد این کشور به درگیری جاری در خاورمیانه تغییری نکرده و همچنان به دفاع از مردم، منافع و متحدان خود، چارچوبهای بینالمللی و کشیده نشدن به درگیریهای گستردهتر متعهد است.
روابط عمومی سپاه پاسداران، پنجشنبه یکم مرداد در بخشی از بیانیه شماره ۴۶ خود اعلام کرد هر پایگاهی که برای حمله علیه مواضع جمهوری اسلامی استفاده شود «هدف مشروع» است، سپس بریتانیا را به مشارکت در حملات اخیر متهم کرد و هشدار داد: «بیش از این پرونده خود را سنگین نکند.»
در بخش دیگری از این بیانیه که به تشریح حملات سپاه در ۲۴ ساعت گذشته میپردازد، این نهاد مدعی شد آمریکا با تحلیل رفتن ذخایر موشکیاش، ناچار شده از هواپیماهای بی-۱ که از پایگاه هوایی فیرفورد در انگلستان پرواز میکنند، استفاده کند.
سپاه همچنین در این بیانیه «حکومت سلطنتی بریتانیا» را متهم کرد که با «تجزیه کشورهای اسلامی، تحمیل حکومتهای استبدادی» و «بدتر از همه، ایجاد فاجعه اسرائیل» موجب «بدبختیهای مردم منطقه ما» شده است.
افزون بر سپاه، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در بیانیهای، به تصمیم دولت بریتانیا برای صدور مجوز استفاده آمریکا از پایگاهها و تاسیسات نظامی این کشور را محکوم کرد و آن را غیرقانونی خواند.
این وزارتخانه تصمیم بریتانیا را ناقض منشور سازمان ملل متحد و حقوق بینالملل و مصداق «تجاوز» علیه ایران دانست. در این بیانیه آمده است هرگونه همکاری در طراحی یا اجرای حملات آمریکا علیه ایران، همدستی در «جنایت تجاوز و جنایتهای جنگی» به شمار میرود. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در پایان هشدار داد هر طرفی که در حمله نظامی به ایران مشارکت کند، مسئول پیامدهای تصمیم خود خواهد بود.
اندی برنهام، نخستوزیر جدید بریتانیا، در سیاست پیشین این کشور برای استفاده آمریکا از پایگاههای این کشور برای انجام «حملات دفاعی» تجدید نظر کرده است. استارمر ابتدا با استفاده آمریکا از این پایگاهها موافقت نکرد و همین موضوع میان او و کاخ سفید اختلاف ایجاد کرد.
روزنامه تلگراف پنجشنبه در گزارشی نوشت وبسایتهای رهگیری پرواز شامگاه سهشنبه ۳۰ تیر به وقت بریتانیا (بامداد چهارشنبه ۳۱ تیر به وقت ایران) مسیر حرکت یک بمبافکن بی-۱ را از پایگاه فیرفورد در گلاسترشر بهسوی ایران ردیابی کردند.
این هواپیما میتواند ۲۴ بمب ۲ هزار پوندی، معادل حدود ۹۰۷ کیلوگرم، و دهها موشک را حمل کند.
این رسانه پنجشنبه یکم مرداد نوشت ترامپ در مصاحبهای کوتاه با باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، تاکید کرد هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته است، با این حال پذیرفت چنین تصمیمی پیامدهایی خواهد داشت.
اکسیوس نوشت ترامپ برای اتخاذ این تصمیم مهلتی تعیین نکرده است.
تنشها میان آمریکا و جمهوری اسلامی با وارد شدن فعالانه حوثیها، گروه نیابتی تحت حمایت جمهوری اسلامی به معادله، تشدید و وارد مرحله تازهای شده است.
ترامپ ساعاتی پیش از این گفتوگوی کوتاه در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این گروه و جمهوری اسلامی را به مجازاتی سنگین در ازای حملات به نفتکشها در دریای سرخ تهدید کرد.
او نوشت: «اگر بار دیگر این کار را انجام دهند، آمریکا ایران را مسئول خواهد دانست؛ زیرا حوثیها عامل و نیروی نیابتی ایران هستند و مجازات نظامی سنگینی بر ایران و البته خود حوثیها اعمال خواهد شد.»
ترامپ همچنین به اکسیوس گفت اگر او بخواهد، اسرائیل «ظرف دو دقیقه به عملیات ملحق خواهد شد».
او همزمان تاکید کرد آمریکا برای آغاز عملیاتی تازه علیه جمهوری اسلامی «به هیچکس نیاز ندارد».
ترامپ افزود پیوستن اسرائیل به چنین حملاتی «پیامدهایی» خواهد داشت و به احتمال زیاد جمهوری اسلامی به اقدامات تلافیجویانه علیه اسرائیل دست خواهد زد.
او در این گفتوگو هم به تمایل مقامهای جمهوری اسلامی به مذاکره اشاره و سپس تاکید کرد آنها در حال حاضر برای دستیابی به توافق آماده نیستند.
ترامپ گفت: «هنوز به اندازه کافی درد نکشیدهاند.»
دو منبع منطقهای آگاه به تلاشهای میانجیگرانه میان آمریکا و جمهوری اسلامی به اکسیوس گفتند در روزهای گذشته پیشنهادهایی به حکومت ایران ارائه شد، اما آنها آخرین پیشنهادها را نپذیرفتند.
یکی از این منابع گفت: «ما در تلاشیم، اما ایرانیها همکاری نمیکنند.»
در روزهای گذشته گمانهزنیهایی درباره احتمال شدت گرفتن حملات از سوی آمریکا منتشر شد. اکسیوس و فاکس نیوز، ۲۹ تیر در گزارشهایی جداگانه به نقل از مقامهای آمریکایی نوشتند ترامپ در فکر بازگشت به جنگ تمامعیار است، در حالی که میانجیها همچنان به دنبال راهی برای برقرار کردن مجدد آتشبس هستند.
اکسیوس در آن گزارش نوشت ترامپ به نقطهای سرنوشتساز در جنگ با جمهوری اسلامی نزدیک شده است؛ بهگونهای که مقامهای آمریکایی و اسرائیلی تنها دو سناریو واقعبینانه برای پایان این درگیری متصور هستند: یا پیگیری یک آتشبس ۱۰ روزه جدید با هدف بازگشایی تنگه هرمز و یا آغاز یک کارزار نظامی گسترده و مشترک با اسرائیل برای وادار کردن تهران به تسلیم.
فاکس نیوز نیز به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته بود نیروهای آمریکایی از زمان ازسرگیری حملات در شامگاه ۱۷ تیر، تا حد زیادی از حمله به مناطق اطراف تهران و همچنین تاسیسات هستهای ایران خودداری کردهاند اما اگر بازگشت به عملیات جنگی تمامعیار رخ دهد، این وضعیت میتواند تغییر کند.»
همزمان با این گمانهزنیها، روزنامه والاستریت ژورنال یکم مرداد با استناد به افراد آگاه، مقامهای آمریکایی و دادههای رهگیری پروازها گزارش داد آمریکا در هفته گذشته نیروهای ویژه، جنگندهها، بمبافکنها، تسلیحات و گروههای پزشکی بیشتری به خاورمیانه اعزام کرده است.
این رسانه نوشت همزمان با انتقال نیروهای عملیات ویژه آمریکا به خاورمیانه، اسکادرانهایی از جنگندههای آمریکایی در نقاط مختلف خاورمیانه مستقر شدهاند و بمبافکنهای مستقر در پایگاههای آمریکا و بریتانیا نیز برای افزایش احتمالی عملیات در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند.
جمهوری اسلامی جبهه یمن را تقویت میکند
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی ۲۹ تیر از آغاز محاصره دریایی علیه عربستان سعودی خبر دادند و دو روز بعد با هدف قرار دادن نفتکش سعودی «انسیلیا» و اعلام حمله به نفتکش «لیلا»، دامنه جنگ را به دریای سرخ، دومین گلوگاه مهم کشتیرانی بینالمللی، کشاندند.
این حملات، نگرانیها درباره گسترش اختلال در مسیرهای انتقال نفت افزایش داده است. پس از این حملات، دونالد ترامپ، جمهوری اسلامی و حوثیها را به «مجازات نظامی سنگین» تهدید کرد و هشدار داد در صورت تکرار چنین حملاتی، آمریکا ایران را مسئول خواهد دانست. احتمال ناامن شدن این مسیر دریایی نیز نفت برنت را بیش از ۶ درصد بالا برد و قیمت آن را برای نخستین بار از ماه مه به بیش از بشکهای ۱۰۰ دلار رساند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه یکم مرداد به نقل از چهار منبع گزارش داد جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته شماری از فرماندهان سپاه و مستشاران نظامی را به یمن اعزام کرده و همراه با آنها تجهیزات مرتبط با موشکها و پهپادها را به مناطق تحت کنترل حوثیها انتقال داده است.
چهار منبع آگاه از موضوع، از جمله دو منبع ایرانی، وزیر اطلاعرسانی یمن و یک تحلیلگر امنیتی منطقهای، گفتند جمهوری اسلامی ۲۲ تیر نیروهای سپاه پاسداران و تجهیزات مرتبط با امور نظامی را با یک پرواز از تهران به یمن منتقل کرده است. این تحول پیش از این گزارش نشده بود.
دو منبع ایرانی به رویترز گفتند بین ۱۰ تا ۲۱ نفر از نیروهای سپاه پاسداران، از جمله فرماندهان ارشد، در پرواز شرکت هواپیمایی ماهان حضور داشتند.
این هواپیما در ابتدا عازم صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، بود اما پس از آنکه فرودگاه این شهر هدف حمله دولت یمن که مورد حمایت عربستان سعودی است قرار گرفت، مسیر خود را به سمت شهر بندری حدیده در ساحل دریای سرخ تغییر داد.
