اعتراض به توافق احتمالی با آمریکا، اختلافات در اردوگاه اصولگرایان را نمایان کرد
در حالی که گزارشها از احتمال امضای یادداشت تفاهم میان جمهوری اسلامی و آمریکا خبر میدهند، موجی از مخالفتها در میان بخشی از حامیان حکومت شکل گرفته و به تجمعهای اعتراضی، انتقادهای علنی چهرههای اصولگرا و هشدار درباره «امتیازدهی» به واشینگتن انجامیده است.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که عصر شنبه ۲۳ خرداد، گروهی از حامیان حکومت در مقابل دفتر نمایندگی وزارت امور خارجه در مشهد تجمع کردند و با سر دادن شعارهایی چون «مرگ بر عراقچی، بیشرف سازشکار» و «مرگ بر عراقچی، بیشرف نفوذی» به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و تیم مذاکرهکننده حمله کردند.
در تهران نیز شامگاه شنبه، تجمع دیگری برگزار شد که شرکتکنندگان در آن شعارهایی از جمله «قالیباف، عراقچی، پس خون رهبرم چی؟» و «عراقچی حیا کن، مملکت رو رها کن» سر دادند. برخی رسانههای نزدیک به جریان اصلاحطلب این معترضان را نزدیک به «جبهه پایداری» معرفی کردهاند.
معلمان در سالیان گذاشته بارها تجمعهای اعتراضی برگزار کردهاند
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای در مورد تشدید برخوردهای امنیتی و قضایی با معلمان و فعالان صنفی آنان نوشت: «آنچه در برابر ما قرار دارد، یک الگوی روشن و سازمانیافته برای تضعیف تشکلهای مستقل معلمان و خاموش کردن صدای مطالبهگری جامعه است.»
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران شنبه ۲۳ خرداد، در بیانیه خود به شرایط ایران پس از سرکوب اعتراضات سراسری در «دیماه خونین»، حملات آمریکا و اسرائیل و کشته شدن غیرنظامیان از جمله تعدادی از دانشآموزان و معلمان اشاره کرد و نوشت این رویدادها «پیامدهایی چون ناامنی، آسیب به زیرساختهای کشور، تورم فزاینده، گسترش فقر و سقوط قدرت خرید مردم را به به دنبال داشت.»
این تشکل مستقل صنفی افزود «در چنین شرایطی، حاکمیت به جای تلاش برای رفع بحرانهایی که زندگی و حیات مردم را در مخاطره جدی قرار داده است، با خارج کردن دسترسی عموم به اینترنت بینالملل برای بیش از سه ماه، موجبات افزایش بحران بیکاری را فراهم کرد» و «در همین مدت، بیش از دو میلیون نفر بنا بر آمارهای رسمی، کسب و کار خود را از دست دادهاند.»
این شورا در بخشی از بیانیه خود اشاره کرد: «در کنار بحران جنگ، بیکاری و سقوط جامعه ایرانی به ورطه فقر مطلق، افزایش سرکوبهای امنیتی و بازداشت فعالان سیاسی و مدنی و گسترش اعدامها بهویژه در میان زندانیان سیاسی، بر اندوه این جامعه بحرانزده افزوده است.»
این تشکل سراسری معلمان تاکید کرد که «به تغییرات بنیادین و دموکراتیک، از پایین به بالا با تاکید بر تشکلیابی مستقل و به رسمیت شناختن تکثر در جامعه و رفع انواع تبعیض» باور دارد و افزود: «دوباره و به صورت موکد هر نوع مداخله خارجی را محکوم میکنیم و خواهان پایان مخاصمه هستیم و با هر نوع ماجراجویی و سیاست جنگافروزی از هرسو که موجب برهم زدن آتشبس و آرامش در منطقه گردد، مخالفیم.»
این شورا در این بیانیه به بازداشت شماری از معلمان و فعالان صنفی معمان از جمله رضا مسلمی، عبدالله رضایی، خانعزیز اسماعیلی، حسین رمضانپور، محمود صدیقیپور، و شکرالله احمدی اشاره کرد که در انتظار تشکیل دادگاه هستند.
این بیانیه نوشت سرکوب فعالان صنفی با شروع جنگ در روز نهم اسفند و قطع گسترده اینترنت، ادامه یافت، و در این ارتباط به بازداشت علی احمدی، منوچهر آقابیگی، سیامک صادقیچهرازی، رضا امانیفر، اصغر حاجب، محمدعلی زحمتکش، علیرضا شایگان و همسرش، فرزانه فرهبد اشاره کرد.
در این بیانیه همچنین گفته شد که احکام زندان برای دو معلم؛ مهدی فتحی و ایمان شهوندی صادر شده است.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در همین ارتباط به حمله نیروهای امنیتی به منازل شماری از معلمان، احضار برخی از آنان، جریمه و یا اخراج شماری دیگر از فرهنگیان اشاره کرد و نوشت: «به نظر میرسد هرچه بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و آموزشی عمیقتر میشود، اراده نهادهای امنیتی برای محدود کردن نهادهای مستقل مدنی نیز افزایش مییابد؛ گویی به جای حل بحرانها، قرار است حاملان صدای اعتراض و مطالبهگری حذف شوند.»
این شورا با تاکید براینکه «معلمان ایران نه برای کسب قدرت سیاسی، بلکه برای دفاع از آموزش عمومی، مقابله با تبعیض آموزشی، بهبود وضعیت معیشتی فرهنگیان، حفظ کرامت حرفهای معلمان و صیانت از حقوق کودکان و دانشآموزان فعالیت میکنند» نوشت: «جرمانگاری چنین مطالباتی، در واقع جرمانگاری دفاع از منافع عمومی جامعه است.»
در این بیانیه تاکید شد: «امنیتیسازی فعالیتهای سیاسی، صنفی و مدنی نه نشانه اقتدار، بلکه نشانه ناتوانی در شنیدن صدای جامعه و حل مسائل واقعی کشور است.»
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران همچنین نوشت هیچ حکومتی از مسیر سرکوب، محدود کردن تشکلهای مستقل و خاموش کردن منتقدان خواهان آزادی و رفاه و کرامت انسانی، به ثبات دست نیافته و نخواهد یافت.
جان جیمز، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، گفت کارزار فشار دونالد ترامپ جمهوری اسلامی را به مذاکره وادار کرده است. او با استقبال از توافق احتمالی تهران و واشینگتن، تاکید کرد هر توافقی باید مبتنی بر واقعیت باشد و منافع آمریکا را تامین کند.
جان جیمز، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، گفت که «هیجانزده» است که ببیند از یک توافق احتمالی ایالات متحده و ایران چه نتیجهای حاصل میشود، و افزود که کارزار فشار دونالد ترامپ، تهران را وادار به مذاکره کرد.
او به شبکه خبری فاکس گفت ترامپ، رییسجمهور صلح است، اما او همچنین رییسجمهور قدرت است و دقیقاً به همین دلیل است که تهران برای مذاکره به میز مذاکره میآید.»
جیمز، کهنهسرباز جنگ عراق و نامزد فرمانداری میشیگان، رویکرد ترامپ را با توافق هستهای (برجام) در دوران باراک اوباما و سیاست دولت جو بایدن مقایسه کرد و گفت: «کاهش تحریمهای گذشته به تقویت گروههای تروریستی تحت حمایت ایران کمک کرد.»
او گفت که هر توافق باید «مبتنی بر واقعیت» باشد و تاکید کرد: «تا زمانی که ترامپ مسئول است، هیچ چیز خارج از منافع آمریکا پیش نخواهد رفت.»
در حالی که گزارشها از احتمال امضای یادداشت تفاهم میان جمهوری اسلامی و آمریکا خبر میدهند، موجی از مخالفتها در میان بخشی از حامیان حکومت شکل گرفته و به تجمعهای اعتراضی، انتقادهای علنی چهرههای اصولگرا و هشدار درباره «امتیازدهی» به واشینگتن انجامیده است.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که عصر شنبه ۲۳ خرداد، گروهی از حامیان حکومت در مقابل دفتر نمایندگی وزارت امور خارجه در مشهد تجمع کردند و با سر دادن شعارهایی چون «مرگ بر عراقچی، بیشرف سازشکار» و «مرگ بر عراقچی، بیشرف نفوذی» به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و تیم مذاکرهکننده حمله کردند.
در تهران نیز شامگاه شنبه، تجمعی دیگر برگزار شد که شرکتکنندگان در آن شعارهایی از جمله «قالیباف، عراقچی، پس خون رهبرم چی؟» و «عراقچی حیا کن، مملکت رو رها کن» سر دادند. برخی رسانههای نزدیک به جریان اصلاحطلب این معترضان را نزدیک به «جبهه پایداری» معرفی کردهاند.
این اعتراضها در شرایطی شکل گرفته که بخشی از جریانهای «اصولگرا» و حامیان حکومت در روزهای اخیر نسبت به توافق احتمالی با آمریکا هشدار داده و آن را مغایر با مواضع اعلامشده رهبر جمهوری اسلامی دانستهاند.
محمود نبویان، نایبرییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، از جمله منتقدان سرسخت این روند است. او با اشاره به مفاد گزارششده تفاهم احتمالی گفت که «آمریکا با این توافق به پیروزی کامل میرسد» و افزود واشینگتن تلاش میکند ابتدا مشکلات اقتصادی خود، از جمله قیمت نفت و بنزین، را حل کند و سپس بار دیگر به ایران حمله کند. او همچنین هشدار داد که ارسال «پیام ضعف» به آمریکا، خطر جنگ را افزایش میدهد.
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در شبکه اجتماعی ایکس از آنچه «سخاوتمندی مفرط» در مذاکرات خواند انتقاد کرد و نوشت این رویکرد باعث شده آمریکا تصور کند جمهوری اسلامی ضعیف شده و میتوان آن را تحت فشار قرار داد.
همزمان رسانهها و فعالان نزدیک به جریانهای حامی حکومت نیز به انتقاد از مذاکرات پرداختهاند. محمدجواد مولوی، از نویسندگان وبسایت حکومتی رجانیوز، در یادداشتی با اشاره به تاکید مقامهای دولتی بر «وحدت»، استدلال کرد که وحدت به معنای حمایت از هر توافقی نیست و توافقی که «شروط رهبر انقلاب» را تامین نکند، از سوی نیروهای انقلابی پذیرفته نخواهد شد.
رجانیوز همچنین بخشهایی از نامه ۳۸ تشکل بسیج دانشجویی دانشگاههای تهران خطاب به محمدباقر قالیباف را منتشر کرد که در آن از اصل مذاکره با آمریکا انتقاد شده و مسئولان متهم شدهاند که افکار عمومی را از روند مذاکرات کنار گذاشتهاند.
در همین حال، کیان عبداللهی، سردبیر خبرگزاری تسنیم، رسانه نزدیک به سپاه پاسداران، در گفتوگو با صداوسیمای جمهوری اسلامی احتمال دستیابی به یک توافق نهایی با آمریکا را «بسیار بسیار ضعیف» توصیف کرد. او گفت احتمال عهدشکنی آمریکا همواره وجود دارد و باید سناریوی حمله ناگهانی را نیز در نظر گرفت.
عبداللهی با این حال تاکید کرد که قضاوت درباره «توافق احتمالی» باید پس از انتشار متن آن انجام شود و «معیار اصلی، محتوای توافق، نحوه تفسیر آن و چگونگی اجرای تعهدات» خواهد بود. او هشدار داد اگر نتیجه توافق کاهش فشار بر آمریکا و افزایش آسیبپذیری ایران باشد، آن توافق دچار اشکال خواهد بود.
در مقابل این موج انتقادها، مقامهای نزدیک به دولت مسعود پزشکیان تلاش کردهاند معترضان را به ایجاد شکاف در صفوف حامیان حکومت متهم کنند. سیدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رییس دولت جمهوری اسلامی، در شبکه ایکس نوشت «کسی فریب وحدتشکنان را نمیخورد» و هشدار داد افرادی که با «مواضع تند به دنبال ایجاد تفرقه هستند، یا ناآگاهاند یا ماموریت دارند و باید با آنان برخورد قانونی شود.»
در این بین خبرگزاری میزان، رسانه وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، نیز با بازنشر بخشی از پیام مجتبی خامنهای که ۷ خرداد به مجلس ارسال شده بود، بر اهمیت «وحدت ملی» به عنوان یکی از مهمترین عوامل پیروزی در برابر «شیطان بزرگ» یاد کرد و یادآور شد که خامنهای از نخبگان سیاسی خواسته بود از اختلافات سیاسی پرهیز کنند.
روزنامههای جریانهای متفاوت حامی حکومت نیز در صفحه اول شمارههای خود به واکنش در مورد این اختلافنظرها پرداختند.
با این حال، تجمعهای اعتراضی در تهران و مشهد و انتقادهای آشکار برخی چهرههای اصولگرا نشان میدهد که حتی پیش از روشن شدن جزئیات تفاهم احتمالی میان تهران و واشینگتن، نشانههای شکاف و اختلاف نظر در میان بخشی از پایگاه سیاسی حامی جمهوری اسلامی آشکار شده است؛ شکافی که در صورت نهایی شدن هرگونه تفاهم یا توافق با آمریکا میتواند ابعاد گستردهتری پیدا کند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای در مورد تشدید برخوردهای امنیتی و قضایی با معلمان و فعالان صنفی آنان نوشت: «آنچه در برابر ما قرار دارد، یک الگوی روشن و سازمانیافته برای تضعیف تشکلهای مستقل معلمان و خاموش کردن صدای مطالبهگری جامعه است.»
شورا در بیانیه خود به شرایط ایران پس از سرکوب اعتراضات سراسری در «دیماه خونین»، حملات آمریکا و اسرائیل و کشته شدن غیرنظامیان از جمله تعدادی از دانشآموزان و معلمان اشاره کرد و نوشت این رویدادها «پیامدهایی چون ناامنی، آسیب به زیرساختهای کشور، تورم فزاینده، گسترش فقر و سقوط قدرت خرید مردم را به به دنبال داشت.»
این تشکل مستقل صنفی در بخشی از بیانیه خود اشاره کرد: «در کنار بحران جنگ، بیکاری و سقوط جامعه ایرانی به ورطه فقر مطلق، افزایش سرکوبهای امنیتی و بازداشت فعالان سیاسی و مدنی و گسترش اعدامها بهویژه در میان زندانیان سیاسی، بر اندوه این جامعه بحرانزده افزوده است.»
این تشکل سراسری معلمان تاکید کرد که «به تغییرات بنیادین و دموکراتیک، از پایین به بالا با تاکید بر تشکلیابی مستقل و به رسمیت شناختن تکثر در جامعه و رفع انواع تبعیض» باور دارد و افزود: «دوباره و به صورت موکد هر نوع مداخله خارجی را محکوم میکنیم و خواهان پایان مخاصمه هستیم و با هر نوع ماجراجویی و سیاست جنگافروزی از هرسو که موجب برهم زدن آتشبس و آرامش در منطقه گردد، مخالفیم.»
مارک دوبوویتز، مدیرکل بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت جنگهای ۳۸ و ۱۲ روزه خسارتهای سنگینی به برنامه هستهای، موشکی، اقتصاد و شبکههای جمهوری اسلامی وارد کرد، اما سه ماه آتشبس به حکومت فرصت داد توان خود را بازسازی کند و از تنگه هرمز و حزبالله بهرهبرداری کند.
مارک دوبوویتز، مدیرکل بنیاد دفاع از دموکراسیها، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت دورههای آتشبس و دیپلماسی به جمهوری اسلامی فرصت داده است تا بخشی از خسارتهای واردشده در جریان درگیریهای اخیر را جبران کند.
او با اشاره به دو دوره درگیری ۳۸ روزه و ۱۲ روزه گفت این جنگها خسارتهای سنگینی به برنامه هستهای، زرادخانه موشکی، سامانههای دفاعی، اقتصاد، رهبری و شبکههای تروریستی جمهوری اسلامی وارد کردهاند.
دوبوویتز افزود پس از این درگیریها، سه ماه آتشبس برقرار شد؛ دورهای که به گفته او اگرچه فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را افزایش داد، اما همزمان زمان ارزشمندی در اختیار حکومت قرار داد تا توان خود را بازیابی و بازسازی کند و از تنگه هرمز و حزبالله بهرهبرداری کند.
