واکنش استرالیا، ژاپن و نیوزلند به تیراندازی در ضیافت خبرنگاران
نخستوزیران ژاپن، استرالیا و نیوزلند به صورت جداگانه، به تیراندازی در ضیافت شام خبرنگاران با حضور دونالد ترامپ، رئیسجمهور و اعضای کابینه دولت آمریکا واکنش نشان دادند.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا ضمن قدردانی از عملکرد سرویس مخفی آمریکا، از سلامت ترامپ و سایر حضار ابراز خوشنودی کرد.
سانائه تاکائیچی، نخستوزیر ژاپن با هلوناک توصیف کردن تیراندازی، از سلامت رئیسجمهور آمریکا ابراز خوشنودی کرد و گفت: «خشونت نباید در هیچجای جهان تحمل شود.»
کریستوفر لوکسون، نخستوزیر نیوزلند در واکنشی مشابه، با ابراز خوشنودی از سلامت حاضران و قدردانی از عملکرد سرویس مخفی آمریکا گفت: «خشونت جایی در دموکراسیهای ما ندارد.»
عباس عراقچی، وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی با هیثم بن طارق، سلطان عمان دیدار کرد. دو طرف در این دیدار درباره تحولات منطقه و تلاشها برای میانجیگری در گفتگو بین جمهوری اسلامی و آمریکا صحبت کردند. عراقچی شامگاه شنبه وارد مسقط، پایتخت عمان شد.
در این دیدار عراقچی مراتب قدردانی جمهوری اسلامی را از مواضع سلطنت عمان در حمایت از تلاشهای گفتگو و تقویت تلاشها برای امنیت و ثبات در منطقه، به ویژه در بحبوحه چالشهای کنونی منطقهای، ابراز کرد.
این اولین سفر عراقچی پس از جنگ دوم، در چارچوب تور دیپلماتیک اسلامآباد، مسقط، مسکو است.
قبل از جنگ دوم، عمان میانجی گفتوگوها بین جمهوری اسلامی و آمریکا بود. در خلال جنگ، جمهوری اسلامی به عمان نیز حمله کرد. در دور جدید مذاکران، پاکستان نقش میانجی را به عهده گرفت.
همزمان با فرارسیدن ۲۶ آوریل (ششم اردیبهشت) و چهلمین سالگرد فاجعه چرنوبیل، ادامه جنگ روسیه و اوکراین به نگرانیها درباره احتمال وقوع یک فاجعه هستهای دیگر دامن زده است.
با وجود تلاش مقامهای شوروی برای پنهان کردن ابعاد حادثه چرنوبیل، پیامد آن انتشار مواد رادیواکتیو در اروپا بود؛ رخدادی که اکنون در پرتو کارزار جنگی روسیه علیه اوکراین، اهمیت و معنایی تازه یافته است.
چرنوبیل که در استان کییف و در نزدیکی مرز بلاروس قرار دارد، اکنون بخشی از خاک اوکراین به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، وزارت امور خارجه اوکراین بهتازگی در بیانیهای اعلام کرد فاجعه چرنوبیل «نتیجه یک آزمایش راکتور بود که به دستور مسکو و با نقض پروتکلهای ایمنی انجام شد و پس از آن با دروغگویی و پنهانکاری همراه بود».
در ادامه این بیانیه آمده است: «تا به امروز، جهان همچنان با پیامدهایی روبهرو است که یک نظام تمامیتخواه با مقدم دانستن ایدئولوژی و قدرت سیاسی بر حقیقت و علم به بار آورده است.»
پیامدهای بلندمدت فاجعه چرنوبیل
پس از انفجار و ذوب شدن هسته در راکتور شماره چهار نیروگاه شوروی در چرنوبیل در بامداد ۲۶ آوریل ۱۹۸۶، میلیونها نفر در معرض پرتوهای رادیواکتیو قرار گرفتند، صدها هزار نفر بهناچار محل زندگی خود را ترک کردند و بخش وسیعی از زمینهای منطقه آلوده شد.
در سالهای بعد، هزاران نفر بر اثر بیماریهای ناشی از تشعشعات، مانند سرطان، جان خود را از دست دادهاند، هرچند بر سر شمار دقیق قربانیان و پیامدهای بلندمدت این فاجعه همچنان اختلاف نظر جدی وجود دارد.
در چارچوب یک تلاش بینالمللی گسترده، در سال ۲۰۱۶ سازهای عظیم از فولاد و بتن در محل نیروگاه چرنوبیل نصب شد تا پوشش اولیهای را که در سال ۱۹۸۶ بهصورت شتابزده برای مهار حجم عظیمی از مواد رادیواکتیو ساخته شده بود، ایمنتر کند.
با این حال، مقامهای اوکراینی اعلام کردند حمله پهپادی روسیه در فوریه ۲۰۲۵ به این سازه آسیب زد و به ایجاد حفره در پوشش آببندیشده آن انجامید.
این حمله به نشتی در تاسیسات منجر نشد، اما طبق اعلام بانک اروپایی بازسازی و توسعه، برای پیشگیری از بروز آسیبهای دائمی، این سازه به حداقل ۵۰۰ میلیون یورو هزینه تعمیرات نیاز دارد.
پیشتر، دادستان ارشد دولتی کییف اعلام کرد بر اساس دادههای راداری اوکراین، از ژوئن ۲۰۲۴ تاکنون دستکم ۹۲ پهپاد روسی در شعاع پنج کیلومتری این سازه به پرواز درآمدهاند.
هنوز مشخص نیست اوکراین برای چهلمین سالگرد فاجعه چرنوبیل چه برنامهای تدارک دیده است، زیرا بهدلیل شرایط جنگی، جزییات مراسم رسمی از پیش اعلام نمیشود.
سکوت وهمانگیز چرنوبیل
رویترز در ادامه نوشت در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری شمال کییف و در میان منطقهای ممنوعه به وسعت ۲۶۰۰ کیلومتر مربع، نیروگاه چرنوبیل در سکوتی وهمانگیز فرو رفته و جنگلهای گسترده اطرافش را در بر گرفته است.
نیروهای گارد ملی در این مجموعه نگهبانی میدهند؛ حدود ۲۲۵۰ کارمند در شیفتهای چندروزه فعالیت میکنند و روند تدریجی برچیدن تاسیسات را زیر نظر دارند. آخرین راکتور این نیروگاه در سال ۲۰۰۰ خاموش شد.
اتاق کنترل راکتور شماره چهار اکنون فضایی تاریک و متروک است که بقایای فرسوده و درهمریخته تجهیزات دوران شوروی در آن بهجا مانده است.
در اطراف نیروگاه و شهر رهاشده پریپیات، گوزنهای شمالی و اسبهای وحشی آزادانه رفتوآمد میکنند؛ نشانهای از اینکه در نبود انسان، طبیعت بار دیگر این منطقه را به تصرف خود درآورده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، گفت: «با پنهان کردن مشکلات به راهکار نمیرسیم. راهی جز پذیرش وجود ندارد و باید واقعیت را بپذیریم. کمبود انرژی داریم. صنعت فولاد و پتروشیمی آسیبدیده، اما باید راهحل مشکل را پیدا کنیم»
از سال ۱۴۰۱، عوارض سالها عدم سرمایهگذاری مناسب در بخش انرژی، به خصوص تولید و شبکه انتقال برق، در کشور بروز کرد. در سالهای اخیر همزمان با آغاز فصل گرما، خاموشیهای گسترده در کشور رخ داده است. در تابستات سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، دولت با زمانبندی، برق خانگی را در شهرهای بزرگ و پایتخت قطع کرد.
در بخش صنعت، قطعی گسترده برق، خسارتهای سنگینی بهخصوص به کارگاههای کوچک وارد کرد.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرد این کشور در صورت دستیابی به توافق صلح میان جمهوری اسلامی و آمریکا، ممکن است در عملیات پاکسازی مین در تنگه هرمز مشارکت کند.
ترکیه پس از جنگ ۱۲ روزه و در خلال جنگ دوم، تلاش زیادی برای ایفای نقش بهعنوان میانجی در درگیری بین جمهوری اسلامی و آمریکا و اسرائیل داشت.
فیدان، ماهیت احتمال مشارکت در مینروبی هرمز را انساندوستانه دانست، اما تاکید کرد ترکیه وارد هیچ ماموریتی که باعث درگیر شدن در یک درگیری جدید شود نخواهد شد.
بسته شدن تنگه هرمز در تنشهای اخیر موجب اختلال در تجارت جهانی و افزایش قیمت انرژی شده و بازگشایی آن از مسائل اصلی مذاکرات است
دور اول مذاکرات بین آمریکا و جمهوری اسلامی دو هفته پیش در اسلام آباد برگزار شد، اما نتوانست به توافقی برای پایان دادن به درگیریها منجر شود.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، از اعدام عامر رامش، زندانی سیاسی، به اتهام «عضویت در گروه جیش العدل» و «بغی» خبر داد.
میزان نوشت حکم اعدام این زندانی سیاسی پس از تایید در دیوان عالی کشور، بامداد یکشنبه ششم اردیبهشت به اجرا درآمد.
در این گزارش، اتهامات رامش «بغی از طریق بمبگذاری و اجرای کمین در مسیر نیروهای نظامی، عضویت در گروه باغی جیش العدل و عضویت در گروه معاند جنبش دادخواهان بلوچ» وابسته به عبدالغفار نقشبندی عنوان شده است.
این رسانه حکومتی در گزارش خود، نقشبندی را «شرور متواری» توصیف کرد. نقشبندی امام جمعه موقت شهرستان راسک در استان سیستان و بلوچستان بود که مهرماه ۱۴۰۱، خبر تجاوز فرمانده انتظامی چابهار به یک دختر نوجوان بلوچ را تایید کرد.
جمهوری اسلامی در حالی حکم اعدام رامش را به اجرا درآورد که گزارش نهادهای حقوق بشری از وجود ابهامات گسترده در روند دادرسی، انتشار اعترافات اجباری و اعمال فشارهای امنیتی بر خانواده او حکایت داشت.
رامش که هنگام بازداشت حدود ۱۸ سال سن داشت، مهرماه ۱۴۰۳ در جریان یورش نیروهای امنیتی به یک مغازه عطاری در روستای بلینگی چابهار هدف تیراندازی قرار گرفت.
در آن زمان مقامهای جمهوری اسلامی به خانواده رامش اعلام کردند او در این عملیات جان باخته است، اما سپس مشخص شد او بازداشت شده و در اختیار نهادهای امنیتی قرار دارد.
کمی بعد، رسانههای حکومتی ویدیویی از اعترافات تلویزیونی رامش منتشر کردند که در آن، آثار آشکار کبودی و جراحت بر صورت این زندانی سیاسی قابل مشاهده بود.
به گزارش کانون حقوق بشر ایران، این آثار جراحت از شکنجه و فشارهای اعمالشده در دوران بازداشت حکایت داشت و اعترافات او نیز تحت شکنجه اخذ شده بود.
روایت خبرگزاری سپاه از بازداشت و اتهامات رامش
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ششم اردیبهشت در گزارشی، رامش را به تیراندازی به سوی ماموران فراجا در محور چابهار به راسک متهم کرد و نوشت پس از این حادثه، محل اختفای او و دیگر اعضای تیم در بخش پیرسهراب شهرستان چابهار شناسایی شد.
به گزارش این رسانه حکومتی، در جریان عملیات برای دستگیری این تیم چهار نفره، «درگیری شدیدی» رخ داد که به کشته شدن یک نیروی جمهوری اسلامی و «سه عنصر تروریست» و همچنین بازداشت رامش انجامید.
تسنیم بدون ارائه مستندات نوشت رامش «از افسران اطلاعاتی و امنیتی خود در پایگاهی در یکی از کشورهای منطقه آموزش دیده بود».
بر اساس این گزارش، این زندانی سیاسی «در پوشش شرکت در جماعت تبلیغ» از ایران خارج شده و برای آموزش در اردوگاه، به یکی از کشورهای منطقه سفر کرده بود.
خبرگزاری سپاه پاسداران به نام این کشور اشارهای نکرد.
پس از جمعه خونین زاهدان در مهر ۱۴۰۱ و سرکوب اعتراضات مردمی در نمازهای جمعه پیاپی در شماری از شهرهای استان سیستان و بلوچستان، برخی عوامل امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی در حملاتی در مقاطع زمانی مختلف به دست افراد مسلح کشته شدهاند.
جیش العدل مسئولیت برخی از این حملات را بر عهده گرفته است. این گروه که هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» خواندهاند، در سالهای گذشته حملاتی به مواضع سپاه پاسداران و نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان انجام داده است.
جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، بهویژه پس از انقلاب ملی ایرانیان، سیاستهای سرکوبگرانه خود را بهطور چشمگیری تشدید کرده و بر شتاب اجرای احکام اعدام افزوده است.
در هفتههای گذشته، حکم اعدام چندین زندانی سیاسی بابت اتهامات مختلف از جمله شرکت در انقلاب ملی، «جاسوسی» برای اسرائیل و عضویت در سازمان مجاهدین خلق به اجرا درآمده است.
دو سازمان حقوق بشری پیشتر از رشد ۶۸ درصدی اعدامها در ایران در سال ۲۰۲۵ خبر دادند و اعلام کردند جمهوری اسلامی جان دستکم ۱۶۳۹ نفر را در سال گذشته میلادی گرفت.