پایگاه خبری پولیتیکو از تغییر در فهرست اهداف آمریکا در ایران برای فرار از اتهام جنایت جنگی خبر داد.
روزنامه اورشلیمپست نوشت روسیه فهرستی دقیق از ۵۵ زیرساخت حیاتی انرژی اسرائیل را در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده است.
مجید خادمی، رییس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و یزدان میر با نام مستعار «سردار باقری»، فرمانده واحد ۸۴۰ نیروی قدس، در حملات اسرائیل کشته شدند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشدار داد مهلت تعیینشده برای دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی تا سهشنبه ۱۸ فروردین «نهایی» است و در صورت عدم پیشرفت در مذاکرات، گزینههای سختتری روی میز خواهد بود.
او افزود مردم ایران از حملات آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمایت میکنند و حاضرند برای رسیدن به آزادی این رنج را تحمل کنند.
اسرائیل یک مجتمع پتروشیمی در میدان گازی پارس جنوبی را هدف قرار داد. فرمانداری مرودشت نیز از حمله به مجتمع پتروشیمی شیراز خبر داد.
سایر تحولات جنگ ایران در ۲۴ ساعت گذشته را اینجا بخوانید.
این رسانه آمریکایی بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین، کمتر از ۲۴ ساعت به پایان ضربالاجل دونالد ترامپ برای حمله به پلها و نیروگاههای برق در ایران، به نقل از دو مقام دفاعی نوشت که «ماهیت دوگانه» اهداف مندرج در این فهرست میتواند آنها را به اهدافی مشروع تبدیل کند.
یک منبع سوم نیز بهشرط ناشناس ماندن به این رسانه گفت که در میان مقامهای پنتاگون درباره «مرزگذاری میان اهداف نظامی و غیرنظامی» اختلاف نظر وجود دارد و «معتبر بودن این توجیه» سبب بحث میان آنها شده است. این منبع برای روشن شدن موضوع به تاسیسات آبشیرینکُن اشاره کرده که ممکن است هدف تلقی شوند، چون نیروهای نظامی نیز به آب آشامیدنی نیاز دارند.
پولیتیکو نوشته است که پنتاگون پاسخ به پرسشهای این رسانه را به کاخ سفید ارجاع داد و کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید نیز «ایجاد آمادگی لازم جهت فراهم کردن بیشترین گزینهها برای فرمانده کل قوا» را وظیفه پنتاگون خواند.
او همچنین به این رسانه گفت: «این به معنای آن نیست که رییسجمهور تصمیمی گرفته است. حکومت ایران تا سهشنبه ساعت ۸ شب [به وقت شرق آمریکا] فرصت دارد با ایالات متحده به توافق برسد. اگر این کار را انجام ندهد، رییسجمهور همانطور که وعده داده، آنها را به عصر حجر بازمیگرداند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۱۳ فروردین در سخنرانی خود در کاخ سفید از عبارت «عصر حجر» برای توصیف وضعیت ایران در صورت باز نشدن تنگه هرمز به دست جمهوری اسلامی و حمله به زیرساختهای کشور استفاده کرد.
پولیتیکو نوشت که کارزار بمباران مشترک آمریکا و اسرائیل تاکنون تا حد زیادی از هدف قرار دادن سازههایی که در تامین برق و سوخت در ایران نقش دارند پرهیز کرده است، اما با افزایش نارضایتی در کاخ سفید از امتناع حکومت ایران از تسلیم شدن در برابر خواستههای آمریکا، کاخ سفید در حال تجدید نظر در فهرست اهداف حملات است.
ترامپ دوشنبه ۱۷ فروردین در حاشیه مراسم عید پاک در کاخ سفید گفت که درباره هدف قرار دادن نیروگاههای برق در ایران «نگرانی» ندارد و سپس جمهوری اسلامی را به ارتکاب جنایت جنگی در کشورهای دیگر متهم کرد.
او گفت: «میدانید جنایت جنگی چیست؟ داشتن سلاح هستهای؛ اینکه اجازه دهید کشوری بیمار با رهبری دچار اختلال روانی سلاح هستهای داشته باشد، این یک جنایت جنگی است.»
کنوانسیون ژنو، شامل چهار معاهده مجزا که قواعد بشردوستانه در زمان جنگ را تعیین میکنند، در خصوص حمله به اهدافی که هم به نظامیان و هم غیرنظامیان سود میرساند، انعطاف نشان داده است. یکی از اصول کلیدی این کنوانسیون این است که اگر حمله به یک هدف غیرنظامی به عملیات نظامی «کمک موثر» کند، میتواند مشروع تلقی شود اما همچنان باید اصل تناسب و کاهش آسیب به غیرنظامیان رعایت شود.
شان تیمونز، دادستان نظامی پیشین ارتش آمریکا، در این باره به پولیتیکو گفت: «پیش از تائید اهداف، آنها باید تحت بررسی حقوقی عملیاتی قرار گیرند. برخی زیرساختهای غیرنظامی، اگر بهطور دوگانه از سوی نیروهای نظامی استفاده شوند، طبق قوانین جنگ هدف مشروع تلقی میشوند. نگرانی مردم درباره افراطی شدن این روند، نگرانی بهجایی است، اما سازوکارهای نظارتی وجود دارد.»
این رسانه تاکید کرده است پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پس از بر عهده گرفتن مسئولیت این وزارتخانه در سال گذشته، آن بخشهایی از پنتاگون را که «به عیین اهداف نظامی و جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان کمک میکردند» بهشدت تضعیف کرد و تعداد کارکنان این دفترها را از ۲۰۰ نفر به کمتر از ۴۰ نفر کاهش داد.
کارکنان اخراجی در کمک به فرماندهان نظامی آمریکا در انتخاب اهدافی کمک میکردند که جان غیرنظامیان را حفظ کند و همچنین پس از وقوع حملات، آنها را بررسی میکردند تا در آینده از آسیب به غیرنظامیان جلوگیری شود.
با این حال، تیمونز اشاره کرد که ترامپ بارها از مردم ایران خواسته است که به سرنگونی رهبران حکومت کمک کنند اما حمله به تاسیسات کلیدی پشتیبانی غیرنظامی میتواند خلاف این هدف عمل کند.
او گفت: «اگر هدف واقعا تضعیف توان نظامی آنهاست، بمباران کورکورانه فقط رنج مردم عادی را طولانیتر میکند.»
به گفته دو منبع نزدیک به دفتر ریاستجمهوری، روز شنبه ۱۵ فروردین گفتوگوی تندی میان مسعود پزشکیان و حسین طائب از چهرههای نزدیک به مجتبی خامنه ای، صورت گرفته که حاضران آن را «بسیار دشوار و بحرانی» توصیف کردهاند.
مسعود پزشکیان در این دیدار با «خودسرانه» خواندن اقدامات احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران و علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء گفته است سیاستهای آنها در راستای تشدید حملات به کشورهای منطقه و خصوصا زیرساختهای کشورهای منطقه، تمامی فرصتها برای دستیابی به آتشبس را از بین برده و جمهوری اسلامی را مستقیما به سمت یک فاجعه عظیم هدایت میکند.
مسعود پزشکیان تاکید کرده است که بر اساس ارزیابیهای دقیق، اقتصاد ایران تحت فشار جنگ فرسایشی، مدت زیادی دوام نخواهد آورد و فروپاشی کامل اقتصادی حتمی است.
همزمان یک منبع آگاه منطقهای دوشنبه ۱۷ بهمن در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت مدل ولایت فقیه که از ۴۶ سال پیش بر ایران حاکم بوده، اکنون در حال تجربه یک تحول بنیادین و حتی «فروپاشی ایدئولوژیک» است.
به گفته او، انتصاب مجتبی خامنهای به مقام رهبری که فاقد وجاهت و پیشنیازهای سنتی این جایگاه است، در جریانی با فرایند مبهم صورت گرفته که در عمل به معنای خلع ید از روحانیت سنتی و تسلط کامل «عناصر نظامی-اطلاعاتی سپاه» بر کشور و تقویت «دولت پنهان» است.
ایراناینترنشنال، پیش از این نیز در چند گزارش اختصاصی بهنقل از منابع آگاه از اختلافات فزاینده مسعود پزشکیان با فرماندهان ارشد سپاه از جمله احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران خبر داده بود.
ایراناینترنشنال ۱۱ فروردین براساس گزارشهای اختصاصی خبر داد در پی تشدید تنشها میان دولت و فرماندهان نظامی، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در یک «بنبست کامل سیاسی» قرار گرفته است و اختیار انتصاب مقامهای کشتهشده دولت را نیز ندارد.
بر اساس اطلاعات جدیدی که از منابع داخل ایران در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفته است، سپاه پاسداران با مقاومت در برابر انتصابات و تصمیمهای پزشکیان و ایجاد حصار امنیتی دور هسته مرکزی قدرت، درعمل مدیریت اجرایی کشور را از کنترل دولت خارج کرده است.
بر اساس اطلاعات دریافتی، تلاشهای رییسجمهوری برای معرفی وزیر اطلاعات در روز پنجشنبه ششم فروردین به بنبست کامل رسید و در پی فشار مستقیم احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران، همه گزینههای پیشنهادی، از جمله حسین دهقان، برای تصدی وزارت اطلاعات کنار گذاشته شدند.
گفته میشود وحیدی بهصراحت اعلام کرده است که بهدلیل شرایط بحرانی جنگ، تمامی پستهای کلیدی و حساس مدیریتی باید تا اطلاع ثانوی بهطور مستقیم از سوی سپاه پاسداران انتخاب و اداره شوند.
ایراناینترنشنال در هشتم فروردین نیز از بروز اختلافات جدی میان مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی و احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، درباره نحوه مدیریت جنگ و پیامدهای مخرب آن بر معیشت مردم و اقتصاد کشور خبر داده بود.
براساس این گزارش، پزشکیان با انتقاد از رویکرد سپاه پاسداران در مورد افزایش تنش و تداوم حملات به کشورهای همسایه، نسبت به تبعات اقتصادی این وضعیت هشدار داده بود.
به گفته منابع آگاه، او تاکید کرده بود که بدون برقراری آتشبس، اقتصاد ایران ظرف سه هفته تا یک ماه با فروپاشی کامل روبهرو خواهد شد.
در این میان، پزشکیان همچنان خواستار بازگرداندن اختیارات اجرایی و مدیریتی به دولت شده بود. این درخواست نیز مخالفت صریح وحیدی را به دنبال داشته است. فرمانده سپاه پاسداران در مقابل انتقادهای پزشکیان، اجرا نشدن اصلاحات ساختاری بهدست دولت پیش از آغاز درگیریها را عامل وضعیت فعلی دانسته بود.
منابع آگاه همچنین پنجم فروردین به ایراناینترنشنال گفتند که مسعود پزشکیان تحت فشار مستقیم فرماندهان سپاه و از جمله احمد وحیدی، محمد باقر ذوالقدر را بهعنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی منصوب کرده است.
این منابع که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، تاکید کردند که در پی تشدید درگیریهای درونی در رهبری جدید در جمهوری اسلامی، و در راستای تصاحب کامل قدرت از سوی سپاه پاسداران، انتصاب ذوالقدر به پزشکیان و دیگر اعضای شورای عالی امنیت ملی تحمیل شده است.
بهگفته این منابع پس از کشته شدن علی لاریجانی، در حالی که هیچ نشانهای از حضور مجتبی خامنهای در تصمیمگیریها وجود ندارد و با وجود مخالفت برخی از مقامهای ارشد باقیمانده جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران محمد باقر ذوالقدر را بهعنوان دبیر جدید شورایعالی امنیت ملی انتخاب و با وجود نارضایتی مسعود پزشکیان او را مجبور به صدور این حکم کرده است.
وضعیت وخیم نیروهای بسیج و سپاه
همزمان با این اختلافات سیاسی بین سپاه و دولت، گزارشهای میدانی رسیده به ایراناینترنشنال از وضعیت نیروهای سپاه پاسداران و بسیج نشاندهنده یک بحران انسانی و لجستیکی در این نیرو است.
منابع آگاه به ایراناینترنشنال اطلاع دادهاند که در ۷۲ ساعت گذشته، نیروهای عملیاتی با کمبود شدید نیازهای اولیه از جمله جیره غذایی سالم، امکانات بهداشتی و محل استراحت مواجه بودهاند.
تخریب زیرساختها و پایگاهها در پی حملات اخیر، باعث شده تا بسیاری از سربازان و نیروهای بسیج در خیابانها بخوابند و در برخی مناطق تنها به یک وعده غذا در روز دسترسی داشته باشند.
این وضعیت منجر به خستگی شدید، تضعیف روحیه و بحرانهای جسمی جدی در میان نیروهای مسلح شده است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، بهدلیل توزیع غذاهای تاریخمصرفگذشته، گروهی از نیروهای بسیج و سپاه، ناچار شدهاند با هزینه شخصی از فروشگاهها و رستورانها غذا تهیه کنند.
در همین حال، بهدلیل از کار افتادن زیرساختهای الکترونیک «بانک سپه»، حقوق و مزایای نیروهای نظامی نیز پرداخت نشده و این موضوع موجی از نارضایتی و بیاعتمادی را در بدنه سپاه ایجاد کرده است.
پیش از این نیز ایراناینترنشنال از وضعیت بحرانی یگانهای نظامی جمهوری اسلامی، شکاف عمیق میان ارتش و سپاه پاسداران، کمبود شدید تدارکات اولیه و شکست طرحهای بسیج نیرو برای مقابله با بحران کنونی خبر داده بود.
در این گزارش بهنقل از منابع مطلع گزارش داده شده بود که وضعیت در خطوط مقدم و یگانهای صحرایی ارتش به «مرز فاجعه» رسیده است.
بر اساس این گزارش موارد و مشکلاتی که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به سختی با آنها دست و پنجه نرم میکنند، عبارتند از:
اختلال در یگانهای موشکی سپاه پاسداران؛ اولویت تسلیحات بر معیشت
منابع مطلع همچنین به ایراناینترنشنال گفتند که حتی در یگانهای موشکی سپاه پاسداران که همواره از اولویت برخوردار بودهاند، گزارشهایی از خرابی گسترده تجهیزات ارتباطی و کمبود مواد غذایی مخابره شده است.
با وجود این، پیگیریها نشان میدهند که زنجیره فرماندهی به جای ارسال جیره غذایی یا تجهیزات انفرادی، تنها قطعات فنی مربوط به «عملیاتی نگه داشتن سامانههای موشکی» را به این واحدها ارسال میکند.
