سنگاپور: ایجاد اختلال توسط جمهوری اسلامی در تنگه هرمز پیامدهای جهانی دارد
لارنس وونگ، نخستوزیر سنگاپور، با ابراز نگرانی از جنگ در خاورمیانه، نسبت به گسترش بحران و تاثیر آن بر اقتصاد جهانی هشدار داد.
نخستوزیر سنگاپور با اشاره به درگیریهای جاری در خاورمیانه اعلام کرد که این بحران «پیامدهای بسیار جدی» نهتنها برای منطقه، بلکه برای کل جهان دارد.
او گفت این درگیری در چندین جبهه در حال پیشرفت است؛ از یکسو جنگ نظامی با حملات و ضدحملات که به تخریب گسترده و تلفات انسانی منجر شده، و از سوی دیگر رقابت بر سر مسیرهای حیاتی تامین، بهویژه تنگه هرمز را شدت بخشیده است.
وونگ تاکید کرد که حکومت ایران در حال حاضر بهطور قابلتوجهی کشتیرانی در این تنگه را مختل کرده و عبور و مرور را بهشدت کاهش داده است.
نخستوزیر سنگاپور همچنین با اشاره به تلاشهای دیپلماتیک اخیر، ابراز امیدواری کرد این مذاکرات به نتیجه برسد، اما هشدار داد که باید برای تشدید درگیری در روزها و هفتههای آینده آماده بود؛ از جمله احتمال ورود گروههای دیگر مانند حوثیهای مورد حمایت حکومت ایران که میتواند دامنه بحران را گسترش دهد.
سازمان کوییرهای ایرانی سیمرغ در نامهای به مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، با انتقاد از رویکرد این کشور در محدود کردن نقد دیدگاههای اسلامگرایانه، هشدار داد مقابله کانادا با اسلامهراسی، به بهانهای برای ترویج اسلامگرایی در این کشور تبدیل شده است.
این نامه با اشاره به آسیبهای ناشی از قوانین اسلامی بر مهاجران کوییر، از جمله جمعیت گستردهای از جامعه الجیبیتیکیو ایرانی که ناچار به کوچ اجباری شده است، گفت: «برای این افراد، توانایی مشارکت آزادانه در گفتوگو و نقد، مفهومی انتزاعی نیست، بلکه عمیقا با تاریخ شخصی، امنیت و کرامت آنان پیوند دارد.»
سازمان سیمرغ با ابراز نگرانی از چگونگی تحول چارچوببندی مفهوم اسلامهراسی در گفتمان عمومی و سیاستگذاریهای کانادا، تاکید کرد: «قانون باید از افراد در برابر نفرت محافظت کند، اما نباید نظامهای اعتقادی را از بررسی و نقد مصون سازد.»
این نامه با مطرح کردن دو پیشنهاد برای اصلاح وضعیت کنونی گفت: «اول اینکه زبان حقوقی و سیاستی بهطور مشخص بر تبعیض و خصومت علیه مسلمانان بهعنوان افراد و جوامع تمرکز داشته باشد، نه بر حمایت از اسلام بهعنوان یک نظام اعتقادی. دوم اینکه ماموریت نخستین نماینده ویژه کانادا در مبارزه با اسلامهراسی بازنگری شود تا این مفهوم با ادغام در چارچوبی گستردهتر همه اشکال نفرت و تبعیض را در بر گیرد.»
مانیل از تهران خواسته است این کشور را «غیرمتخاصم» اعلام کرده و امنیت عبور نفتکشها و شناورهای فیلیپینی را تضمین کند.
مقامهای فیلیپین اعلام کردند که این کشور از جمهوری اسلامی ایران خواسته است بهطور رسمی فیلیپین را بهعنوان «کشور غیرمتخاصم» به رسمیت بشناسد و عبور امن کشتیهای حامل پرچم این کشور و محمولههای نفتی را از تنگه هرمز تضمین کند.
ترزا لازارو، وزیر امور خارجه فیلیپین، در دیدار با سفیر جمهوری اسلامی در مانیل، با حضور وزیر انرژی این کشور، بر لزوم تامین امنیت مسیرهای انرژی تاکید کرد و خواستار تضمین عبور ایمن نفتکشها شد.
سخنگوی ریاستجمهوری فیلیپین نیز اعلام کرد این درخواست با هدف «حفاظت از دریانوردان و تامین انرژی کشور» مطرح شده و سفیر حکومت ایران آمادگی خود را برای همکاری با درخواستهای مشخص مانیل اعلام کرده است.
وزیر خارجه تایلند میگوید تهران خواستار دریافت فهرست شناورهای متقاضی عبور از تنگه هرمز شده و مجوزها را بهصورت موردی صادر میکند.
سیهاساک پوانگِتکا، وزیر امور خارجه تایلند، در گفتوگو با تلویزیون آساهی ژاپن اعلام کرد که مقامهای جمهوری اسلامی از کشورهای متقاضی خواستهاند پیش از عبور کشتیها از تنگه هرمز، فهرست آنها را ارائه دهند تا «تضمینها و مجوزها» بهصورت موردی صادر شود.
او گفت پس از حمله ماه گذشته به یک کشتی باری تایلندی، بانکوک به این اقدام اعتراض کرده و خواستار تضمین عبور امن نفتکشها و سایر شناورها شده بود. به گفته او، پس از ارائه فهرست کشتیها به تهران، مجوز عبور برای یک شناور صادر شده و تاکنون هیچگونه درخواست مالی یا پیششرطی مطرح نشده است.
پوانگِتکا افزود که سایر کشتیها همچنان «در صف انتظار» هستند و مشخص نیست آیا مجوز عبور برای آنها نیز صادر خواهد شد یا خیر. این درخواست جمهوری اسلامی برای دریافت فهرست کشتیها پیشتر نیز از سوی برخی کشورهای آسیایی گزارش شده بود.
رییسجمهوری آمریکا در تازهترین موضعگیری خود هشدار داد که در صورت ادامه وضعیت کنونی، زیرساختهای حیاتی ایران از جمله پلها و نیروگاههای برق هدف حملات قرار خواهند گرفت.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، روز پنجشنبه ۲ آوریل در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که ارتش آمریکا «هنوز حتی شروع به نابود کردن آنچه از ایران باقی مانده نکرده است» و افزود که «پلها در اولویت بعدی قرار دارند و پس از آن نیروگاههای برق هدف قرار خواهند گرفت.»
ترامپ در ادامه این پیام تاکید کرد که رهبران حکومت ایران «میدانند چه کاری باید انجام دهند - و باید سریع انجام دهند»، اظهاراتی که بهعنوان هشداری مستقیم به تهران برای پذیرش شرایط مورد نظر واشینگتن تلقی میشود.
ارتش آمریکا اعلام کرده در جریان جنگ اخیر، «برتری فضایی» بر ایران بهدست آورده است؛ اما به گزارش منبع اصلی، کارشناسان دفاعی درباره تاثیر واقعی این ادعا تردید دارند.
به نوشته وبسایت «دیفنسوان» (Defense One)، ارتش ایالات متحده این هفته اعلام کرد که در جریان عملیات «خشم حماسی» توانسته کنترل حوزه فضا را در برابر ایران بهدست بگیرد. برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز سهشنبه ۱۱ فروردین گفت: «نیروی فضایی ما برتری نهایی را برای ما فراهم کرده و با ایجاد برتری فضایی، نقش حیاتی در این نبرد ایفا کرده است.»
این اظهارات حدود یک ماه پس از آن مطرح شد که سنتکام از نابودی «معادل فرماندهی فضایی ایران» خبر داده بود؛ اقدامی که به گفته مقامهای آمریکایی، توان سپاه پاسداران برای هماهنگی حملات تلافیجویانه را تضعیف کرده است.
تردید کارشناسان درباره «برتری فضایی» با این حال، به نوشته دیفنسوان، کارشناسان دفاعی با توجه به محدود بودن توان فضایی ایران، درباره معنای عملی این «برتری» تردید دارند. هنوز مشخص نیست که آیا [حکومت] ایران همچنان در حال ایجاد اختلال یا فریب در سامانههای فضایی آمریکا است یا نه، و مقامهای نظامی نیز به دلیل طبقهبندی اطلاعات از ارائه جزئیات خودداری کردهاند.
ویکتوریا سامسون، کارشناس امنیت فضایی، در این باره گفت: «این به این معنا نیست که آنها دیگر نمیتوانند از داراییهای فضایی استفاده کنند… هنوز ابهامات زیادی وجود دارد.» او افزود که [حکومت] ایران اساساً از فضا برای تحلیل تصاویر استفاده میکرده و مشخص نیست این توان تا چه حد مختل شده باشد.
وابستگی [حکومت] ایران به دادههای فضایی خارجی این گزارش تاکید میکند که [حکومت] ایران برای هدفگیری در منطقه، به اطلاعات و تصاویر فضایی کشورهایی مانند چین و روسیه متکی است. یک مقام آمریکایی در گفتوگو با دیفنسوان گفته است: «صرف اینکه ایرانیها اطلاعات فضایی دریافت میکنند، به این معنا نیست که ما برتری فضایی نداریم.»
بر اساس دادههای موجود، [حکومت] ایران از سال ۲۰۰۵ تاکنون ۲۶ ماهواره پرتاب کرده که تنها ۱۳ مورد آنها همچنان فعال هستند و سه مورد نیز به سپاه پاسداران تعلق دارند؛ در حالی که آمریکا بیش از ۵۰۰ ماهواره نظامی و اطلاعاتی فعال در اختیار دارد.
«رقابت نابرابر» اما با مزیت عملیاتی برای آمریکا چنس سالتزمن، فرمانده نیروی فضایی آمریکا، اذعان کرده است که این «رقابت واقعاً برابر نبوده»، اما گفته است نابودی توان فضایی [حکومت] ایران به آمریکا در حوزه ارتباطات و عملیات هوایی برتری داده است. او تاکید کرد: «شما زمانی برتری فضایی دارید که بتوانید از فضا آنطور که میخواهید استفاده کنید و دشمن نتواند همان کار را انجام دهد.»
مفهوم «برتری فضایی» چیست؟ به نوشته دیفنسوان، مفهوم «برتری فضایی» نخستینبار در دهه ۱۹۸۰ در اسناد نیروی هوایی آمریکا مطرح شد و بعدها بهعنوان معادل برتری هوایی در نظر گرفته شد. در دکترین جدید نیروی فضایی نیز این مفهوم بهعنوان هدف اصلی تعریف شده است.
در این دکترین آمده است: «برتری فضایی به میزان کنترلی گفته میشود که به نیروها اجازه میدهد بدون اختلال جدی از تهدیدهای فضایی عمل کنند و در عین حال، همین امکان را از دشمن سلب نمایند.»
تلاشی برای برجسته کردن نقش نیروی فضایی؟ برخی کارشناسان معتقدند اعلام این «برتری» بیش از آنکه بیانگر تغییری اساسی در میدان باشد، تلاشی برای برجسته کردن نقش نیروی فضایی در جنگهای مدرن است. سامسون در این باره گفت: «این حرف عجیبی است؛ به نظر میرسد بیشتر برای نشان دادن نقش جنگی نیروی فضایی مطرح شده باشد.»
در همین حال، کاری بینگن، تحلیلگر مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، تاکید کرد که ادغام توان فضایی در عملیات نظامی روندی طبیعی است، بهویژه در شرایطی که دشمنان بهدنبال هدف قرار دادن سامانههای فرماندهی، کنترل و ارتباطات هستند.
به گفته مقامهای آمریکایی، نیروهای نیروی فضایی در مناطق عملیاتی مستقر شدهاند و علاوه بر آن، از داخل خاک آمریکا نیز از عملیات پشتیبانی میکنند؛ نقشی که شامل هشدار موشکی، ارتباطات ماهوارهای و ایجاد اختلال برای دشمن است.
با این حال، همانطور که گزارش دیفنسوان نشان میدهد، هنوز این پرسش باقی است که «برتری فضایی» در مورد کشوری با توان محدود فضایی مانند ایران، دقیقاً چه تغییر ملموسی در میدان نبرد ایجاد کرده است.
