تایلند: ایران عبور از تنگه هرمز را مشروط به ارائه فهرست کشتیها کرده است
وزیر خارجه تایلند میگوید تهران خواستار دریافت فهرست شناورهای متقاضی عبور از تنگه هرمز شده و مجوزها را بهصورت موردی صادر میکند.
سیهاساک پوانگِتکا، وزیر امور خارجه تایلند، در گفتوگو با تلویزیون آساهی ژاپن اعلام کرد که مقامهای جمهوری اسلامی از کشورهای متقاضی خواستهاند پیش از عبور کشتیها از تنگه هرمز، فهرست آنها را ارائه دهند تا «تضمینها و مجوزها» بهصورت موردی صادر شود.
او گفت پس از حمله ماه گذشته به یک کشتی باری تایلندی، بانکوک به این اقدام اعتراض کرده و خواستار تضمین عبور امن نفتکشها و سایر شناورها شده بود. به گفته او، پس از ارائه فهرست کشتیها به تهران، مجوز عبور برای یک شناور صادر شده و تاکنون هیچگونه درخواست مالی یا پیششرطی مطرح نشده است.
پوانگِتکا افزود که سایر کشتیها همچنان «در صف انتظار» هستند و مشخص نیست آیا مجوز عبور برای آنها نیز صادر خواهد شد یا خیر. این درخواست جمهوری اسلامی برای دریافت فهرست کشتیها پیشتر نیز از سوی برخی کشورهای آسیایی گزارش شده بود.
رییسجمهوری آمریکا در تازهترین موضعگیری خود هشدار داد که در صورت ادامه وضعیت کنونی، زیرساختهای حیاتی ایران از جمله پلها و نیروگاههای برق هدف حملات قرار خواهند گرفت.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، روز پنجشنبه ۲ آوریل در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که ارتش آمریکا «هنوز حتی شروع به نابود کردن آنچه از ایران باقی مانده نکرده است» و افزود که «پلها در اولویت بعدی قرار دارند و پس از آن نیروگاههای برق هدف قرار خواهند گرفت.»
ترامپ در ادامه این پیام تاکید کرد که رهبران حکومت ایران «میدانند چه کاری باید انجام دهند - و باید سریع انجام دهند»، اظهاراتی که بهعنوان هشداری مستقیم به تهران برای پذیرش شرایط مورد نظر واشینگتن تلقی میشود.
ارتش آمریکا اعلام کرده در جریان جنگ اخیر، «برتری فضایی» بر ایران بهدست آورده است؛ اما به گزارش منبع اصلی، کارشناسان دفاعی درباره تاثیر واقعی این ادعا تردید دارند.
به نوشته وبسایت «دیفنسوان» (Defense One)، ارتش ایالات متحده این هفته اعلام کرد که در جریان عملیات «خشم حماسی» توانسته کنترل حوزه فضا را در برابر ایران بهدست بگیرد. برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز سهشنبه ۱۱ فروردین گفت: «نیروی فضایی ما برتری نهایی را برای ما فراهم کرده و با ایجاد برتری فضایی، نقش حیاتی در این نبرد ایفا کرده است.»
این اظهارات حدود یک ماه پس از آن مطرح شد که سنتکام از نابودی «معادل فرماندهی فضایی ایران» خبر داده بود؛ اقدامی که به گفته مقامهای آمریکایی، توان سپاه پاسداران برای هماهنگی حملات تلافیجویانه را تضعیف کرده است.
تردید کارشناسان درباره «برتری فضایی» با این حال، به نوشته دیفنسوان، کارشناسان دفاعی با توجه به محدود بودن توان فضایی ایران، درباره معنای عملی این «برتری» تردید دارند. هنوز مشخص نیست که آیا [حکومت] ایران همچنان در حال ایجاد اختلال یا فریب در سامانههای فضایی آمریکا است یا نه، و مقامهای نظامی نیز به دلیل طبقهبندی اطلاعات از ارائه جزئیات خودداری کردهاند.
ویکتوریا سامسون، کارشناس امنیت فضایی، در این باره گفت: «این به این معنا نیست که آنها دیگر نمیتوانند از داراییهای فضایی استفاده کنند… هنوز ابهامات زیادی وجود دارد.» او افزود که [حکومت] ایران اساساً از فضا برای تحلیل تصاویر استفاده میکرده و مشخص نیست این توان تا چه حد مختل شده باشد.
وابستگی [حکومت] ایران به دادههای فضایی خارجی این گزارش تاکید میکند که [حکومت] ایران برای هدفگیری در منطقه، به اطلاعات و تصاویر فضایی کشورهایی مانند چین و روسیه متکی است. یک مقام آمریکایی در گفتوگو با دیفنسوان گفته است: «صرف اینکه ایرانیها اطلاعات فضایی دریافت میکنند، به این معنا نیست که ما برتری فضایی نداریم.»
بر اساس دادههای موجود، [حکومت] ایران از سال ۲۰۰۵ تاکنون ۲۶ ماهواره پرتاب کرده که تنها ۱۳ مورد آنها همچنان فعال هستند و سه مورد نیز به سپاه پاسداران تعلق دارند؛ در حالی که آمریکا بیش از ۵۰۰ ماهواره نظامی و اطلاعاتی فعال در اختیار دارد.
«رقابت نابرابر» اما با مزیت عملیاتی برای آمریکا چنس سالتزمن، فرمانده نیروی فضایی آمریکا، اذعان کرده است که این «رقابت واقعاً برابر نبوده»، اما گفته است نابودی توان فضایی [حکومت] ایران به آمریکا در حوزه ارتباطات و عملیات هوایی برتری داده است. او تاکید کرد: «شما زمانی برتری فضایی دارید که بتوانید از فضا آنطور که میخواهید استفاده کنید و دشمن نتواند همان کار را انجام دهد.»
مفهوم «برتری فضایی» چیست؟ به نوشته دیفنسوان، مفهوم «برتری فضایی» نخستینبار در دهه ۱۹۸۰ در اسناد نیروی هوایی آمریکا مطرح شد و بعدها بهعنوان معادل برتری هوایی در نظر گرفته شد. در دکترین جدید نیروی فضایی نیز این مفهوم بهعنوان هدف اصلی تعریف شده است.
در این دکترین آمده است: «برتری فضایی به میزان کنترلی گفته میشود که به نیروها اجازه میدهد بدون اختلال جدی از تهدیدهای فضایی عمل کنند و در عین حال، همین امکان را از دشمن سلب نمایند.»
تلاشی برای برجسته کردن نقش نیروی فضایی؟ برخی کارشناسان معتقدند اعلام این «برتری» بیش از آنکه بیانگر تغییری اساسی در میدان باشد، تلاشی برای برجسته کردن نقش نیروی فضایی در جنگهای مدرن است. سامسون در این باره گفت: «این حرف عجیبی است؛ به نظر میرسد بیشتر برای نشان دادن نقش جنگی نیروی فضایی مطرح شده باشد.»
در همین حال، کاری بینگن، تحلیلگر مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، تاکید کرد که ادغام توان فضایی در عملیات نظامی روندی طبیعی است، بهویژه در شرایطی که دشمنان بهدنبال هدف قرار دادن سامانههای فرماندهی، کنترل و ارتباطات هستند.
به گفته مقامهای آمریکایی، نیروهای نیروی فضایی در مناطق عملیاتی مستقر شدهاند و علاوه بر آن، از داخل خاک آمریکا نیز از عملیات پشتیبانی میکنند؛ نقشی که شامل هشدار موشکی، ارتباطات ماهوارهای و ایجاد اختلال برای دشمن است.
با این حال، همانطور که گزارش دیفنسوان نشان میدهد، هنوز این پرسش باقی است که «برتری فضایی» در مورد کشوری با توان محدود فضایی مانند ایران، دقیقاً چه تغییر ملموسی در میدان نبرد ایجاد کرده است.
کمپین حقوق بشر ایران اعلام کرد: «هدف قرار دادن غیرنظامیان و همچنین زیرساختهای خدمات شهری، در صورت نقض اصول تفکیک، تناسب و ضرورت، میتواند مصداق جنایت جنگی باشد.»
این نهاد حقوق بشری در حساب کاربری خود در اینستاگرام نوشت: «ابعاد فاجعهبار گسترش جنگ در ایران، روزبهروز آشکارتر میشود» و در این مورد به «استمرار حملات به صنایع فولاد در اصفهان، تأسیسات هواشناسی، پلبی-۱در کرج، مؤسسه پاستور در تهران و همچنین شرکت توفیق دارو در روزهای گذشته» اشاره کرد.
کمپین حقوق بشر ایران نوشت که اینگونه حملات «نگرانیهای جدی درباره زیست روزمره و آینده شهروندان ایجاد کرده است.»
مجله تایم گزارش داد که دونالد ترامپ در شرایطی بهدنبال راهی برای پایان دادن به «جنگ ایران» است که از یکسو نگران افزایش هزینههای سیاسی و اقتصادی جنگ در داخل آمریکاست و از سوی دیگر میخواهد این عملیات بهعنوان یک «پیروزی قاطع» ثبت شود.
به نوشته تایم، در هفته سوم «جنگ ایران»، گروهی از نزدیکترین مشاوران ترامپ در دفتر بیضی کاخ سفید به او هشدار دادند که جنگی که آغاز کرده، بهطور فزایندهای در افکار عمومی آمریکا نامحبوب شده است.
بر اساس این گزارش، نظرسنجیهای تونی فابریتزیو، نظرسنج دیرینه ترامپ، نشان میداد همزمان با عبور قیمت بنزین از ۴ دلار در هر گالن، سقوط بازارهای سهام به پایینترین سطح چندساله، کشته شدن ۱۳ نظامی آمریکایی و آمادگی میلیونها نفر برای اعتراض، ادامه جنگ میتواند حمایت عمومی از ترامپ و شانس جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای نوامبر سال جاری را تهدید کند.
تایم نوشت این پیام را سوزی وایلس، رییس دفتر کاخ سفید، و گروه کوچکی از دستیاران به ترامپ منتقل کردند.
