مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دولت چهاردهم، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت با «نظر و موافقت» مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، محمدباقر ذوالقدر با حکم مسعود پزشکیان بهعنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شده است.
ذوالقدر از فرماندهان سپاه پاسداران بوده و پیشتر بهعنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت میکرد.
بدین ترتیب، او جایگزین علی لاریجانی میشود که در حمله اسرائیل کشته شد.
والاستریت ژورنال، دوشنبه ۳ فروردین، نوشت در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ضربالاجلی ۴۸ ساعته برای بازگشایی تنگه هرمز صادر و تهدید به «نابود کردن» نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران کرده بود، رسیدن اخبار مذاکرات ریاض به کاخ سفید، او را به چرخشی آشکار و انتخاب مسیر دیپلماسی واداشت.
میانجیگری در سایه تنش
به گزارش این روزنامه، وزیران امور خارجه مصر، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان پیش از سپیدهدم پنجشنبه ۲۸ اسفند در ریاض گرد هم آمدند تا راهکاری برای خروج از بنبست جنگ بیابند.
مقامهای عرب درگیر در این گفتوگوها به والاستریت ژورنال گفتند: «بزرگترین مشکل، یافتن طرف مذاکره در ایران بود؛ چرا که اسرائیل علی لاریجانی، رییس شورای امنیت ملی ایران را که شریک معتبری برای تعامل با غرب محسوب میشد، کشته بود.»
در نهایت، مقامهای اطلاعاتی مصر موفق شدند کانالی ارتباطی با سپاه پاسداران باز کنند و پیشنهاد آتشبس پنج روزه را برای اعتمادسازی ارسال کنند.
والاستریت ژورنال نوشت این گفتوگوها زمینهساز تغییری بزرگ در فاصله هفت هزار مایلی، یعنی در فلوریدا شد. ترامپ تحت فشار پیامدهای اقتصادی جنگ، به امید دستیابی به یک توافق، در نهایت تهدیدهای نظامی خود را به حالت تعلیق درآورد.
واکنش مثبت بازارها به سخنان ترامپ
این عقبنشینی موقت، بلافاصله بازارهای جهانی را تحت تاثیر قرار داد. شاخصهای داوجونز و اساندپی ۵۰۰ بزرگترین رشد روزانه خود را تجربه کردند و قیمت نفت برنت با ۱۱ درصد کاهش، به زیر ۱۰۰ دلار رسید.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران، ضمن ابراز خوشبینی نسبت به رهبران فعلی جمهوری اسلامی، اظهار داشت: «ما با افرادی سروکار داریم که به نظر من بسیار معقول و استوار هستند. شاید یکی از آنها دقیقا همان کسی باشد که ما به دنبالش هستیم. نگاه کنید وضعیت ونزوئلا چقدر خوب پیش رفت.»
او حتی در پاسخ به سوالی درباره کشوری که مدیریت آینده تنگه هرمز را برعهده خواهد گرفت، با لحنی خاص گفت: «شاید من؛ من و آیتالله؛ هر کسی که آیتالله بعدی باشد.»
اختلافات بنیادین و چشمانداز نشست حضوری
با وجود این خوشبینیها، اختلافات بنیادین همچنان پابرجاست. والاستریت ژورنال تاکید کرد که واشینگتن خواهان برچیدن فعالیتهای هستهای و توقف برنامه موشکی است، در حالی که تهران بهدنبال دریافت غرامت جنگی و گرفتن تضمین برای شروع نشدن دوباره جنگ است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به این تحولات نوشت: «مردم ایران مجازات متجاوزان را خواستارند. این خوشبینیها برای فریب بازار و فرار از باتلاق است.»
با این حال، والاستریت ژورنال از برنامهریزی برای یک دیدار حضوری در پاکستان یا ترکیه خبر داد.
بهگفته منابع آگاه، استیو ویتکاف و جرد کوشنر نمایندگان احتمالی آمریکا خواهند بود و حتی حضور جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، در صورت نزدیک بودن توافق محتمل است.
از سوی دیگر، احتمال اعزام عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز مطرح است، هرچند تهران نسبت به تکرار مذاکرات ناموفق پیشین نگران است.
همزمان، رهبران عرب بر مدیریت تنگه هرمز بهدست کمیتهای بیطرف تاکید دارند، در حالی که سپاه پاسداران خواستار حق دریافت عوارض از کشتیهای عبوری است؛ پیشنهادی که با مخالفت شدید عربستان روبهرو شده است.
اسکاننیوز گزارش داد شامگاه دوشنبه، شماری از «نیروهای خودسر» به خانه سفیر امارات متحده عربی در شهرک غرب تهران حمله کردند.
بر اساس این گزارش، مهاجمان ضمن تخریب تابلوی مقابل خانه، روی دیوارها شعارهایی علیه امارات نوشتند.
