سخنگوی وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد جنگ ایران باید از طریق دیپلماتیک پایان یابد و دوحه از تمامی «کانالهای رسمی و غیررسمی» برای حلوفصل بحران حمایت میکند.
او گفت در حال حاضر هیچ تلاش مستقیمی از سوی قطر برای میانجیگری میان دو طرف وجود ندارد.
سخنگوی وزارت خارجه قطر افزود: «نابودی کامل ایران راهحل محسوب نمیشود. ما در کنار یکدیگر زندگی خواهیم کرد، همسایه خواهیم بود و باید راهی برای زندگی در کنار هم پیدا کنیم.»
او ادامه داد: «تصمیم برای بازگشت به کار حضوری بر اساس ارزیابیهای امنیتی اتخاذ شده و باید به زندگی عادی بازگردیم... حق پاسخ به هر حمله احتمالی به زیرساختهای حیاتی را برای خود محفوظ میداریم.»
والاستریت ژورنال گزارش داده که تغییر ناگهانی موضع دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در مورد تهدید به بمباران نیروگاههای برق ایران، حاصل یک رشته رایزنیهای مخفیانه در پشت درهای بسته و میانجیگری کشورهای منطقه بوده است.
والاستریت ژورنال، دوشنبه ۳ فروردین، نوشت در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ضربالاجلی ۴۸ ساعته برای بازگشایی تنگه هرمز صادر و تهدید به «نابود کردن» نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران کرده بود، رسیدن اخبار مذاکرات ریاض به کاخ سفید، او را به چرخشی آشکار و انتخاب مسیر دیپلماسی واداشت.
میانجیگری در سایه تنش
به گزارش این روزنامه، وزیران امور خارجه مصر، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان پیش از سپیدهدم پنجشنبه ۲۸ اسفند در ریاض گرد هم آمدند تا راهکاری برای خروج از بنبست جنگ بیابند.
مقامهای عرب درگیر در این گفتوگوها به والاستریت ژورنال گفتند: «بزرگترین مشکل، یافتن طرف مذاکره در ایران بود؛ چرا که اسرائیل علی لاریجانی، رییس شورای امنیت ملی ایران را که شریک معتبری برای تعامل با غرب محسوب میشد، کشته بود.»
در نهایت، مقامهای اطلاعاتی مصر موفق شدند کانالی ارتباطی با سپاه پاسداران باز کنند و پیشنهاد آتشبس پنج روزه را برای اعتمادسازی ارسال کنند.
والاستریت ژورنال نوشت این گفتوگوها زمینهساز تغییری بزرگ در فاصله هفت هزار مایلی، یعنی در فلوریدا شد. ترامپ تحت فشار پیامدهای اقتصادی جنگ، به امید دستیابی به یک توافق، در نهایت تهدیدهای نظامی خود را به حالت تعلیق درآورد.
واکنش مثبت بازارها به سخنان ترامپ
این عقبنشینی موقت، بلافاصله بازارهای جهانی را تحت تاثیر قرار داد. شاخصهای داوجونز و اساندپی ۵۰۰ بزرگترین رشد روزانه خود را تجربه کردند و قیمت نفت برنت با ۱۱ درصد کاهش، به زیر ۱۰۰ دلار رسید.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران، ضمن ابراز خوشبینی نسبت به رهبران فعلی جمهوری اسلامی، اظهار داشت: «ما با افرادی سروکار داریم که به نظر من بسیار معقول و استوار هستند. شاید یکی از آنها دقیقا همان کسی باشد که ما به دنبالش هستیم. نگاه کنید وضعیت ونزوئلا چقدر خوب پیش رفت.»
او حتی در پاسخ به سوالی درباره کشوری که مدیریت آینده تنگه هرمز را برعهده خواهد گرفت، با لحنی خاص گفت: «شاید من؛ من و آیتالله؛ هر کسی که آیتالله بعدی باشد.»
با وجود این خوشبینیها، اختلافات بنیادین همچنان پابرجاست. والاستریت ژورنال تاکید کرد که واشینگتن خواهان برچیدن فعالیتهای هستهای و توقف برنامه موشکی است، در حالی که تهران بهدنبال دریافت غرامت جنگی و گرفتن تضمین برای شروع نشدن دوباره جنگ است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به این تحولات نوشت: «مردم ایران مجازات متجاوزان را خواستارند. این خوشبینیها برای فریب بازار و فرار از باتلاق است.»
با این حال، والاستریت ژورنال از برنامهریزی برای یک دیدار حضوری در پاکستان یا ترکیه خبر داد.
بهگفته منابع آگاه، استیو ویتکاف و جرد کوشنر نمایندگان احتمالی آمریکا خواهند بود و حتی حضور جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، در صورت نزدیک بودن توافق محتمل است.
از سوی دیگر، احتمال اعزام عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز مطرح است، هرچند تهران نسبت به تکرار مذاکرات ناموفق پیشین نگران است.
همزمان، رهبران عرب بر مدیریت تنگه هرمز بهدست کمیتهای بیطرف تاکید دارند، در حالی که سپاه پاسداران خواستار حق دریافت عوارض از کشتیهای عبوری است؛ پیشنهادی که با مخالفت شدید عربستان روبهرو شده است.
پیامهای رسیده به ایران اینترنشنال حاکی از آن است که از ظهر سهشنبه موج تازهای از حملات به چند شهر ایران آغاز شده و شدت گرفته است. شهروندان از وقوع انفجارها و مشاهده ستونهای دود در چند شهر از جمله اصفهان، شاهینشهر، نجفآباد، خرمشهر، بندر دیر و تهران خبر دادهاند.
بر اساس این گزارشها، چندین حمله در استان اصفهان، از جمله در شاهینشهر و نجفآباد رخ داده است. یک مخاطب اعلام کرد شهرک صنعتی جوزدان نجفآباد هدف حمله قرار گرفته است. همچنین گزارشهایی از مشاهده ستونهای دود در اطراف صاایران و صنایع اپتیک در شهر اصفهان منتشر شده و ساکنان از شنیده شدن صدای انفجار در محدوده پل چمران و کاوه خبر دادهاند.
در جنوب کشور نیز یک مخاطب گزارش داد صدای چند انفجار مهیب در بندر کنگان شنیده شده که به گفته او از سمت بندر دیر بوده است.
گزارشهای دریافتی همچنین از شنیده شدن انفجارهای متوالی و شدید در خرمشهر حکایت دارد.
در تهران نیز یک مخاطب اعلام کرد در محدوده میدان رسالت صدای چندین انفجار مهیب شنیده شده است.
