عباس عراقچی گفت ایران تنگه هرمز را نبسته و آماده است عبور کشتیهای ژاپنی را تسهیل و در صورت هماهنگی، امنیت آن را تضمین کند. او افزود برای کشتیهای کشورهای درگیر محدودیت اعمال شده و مذاکرات تهران و توکیو درباره دریانوردی ادامه دارد.
کابینه بریتانیا ۲۹ اسفند در نشستی تصمیم گرفت دامنه مجوز استفاده آمریکا از پایگاههای خود را گسترش دهد و این استفاده شامل حملات علیه آن دسته از مواضع جمهوری اسلامی که تنگه هرمز را هدف قرار میدهند، نیز بشود.
به گفته سخنگوی دفتر نخستوزیری بریتانیا، کابینه موافقت کرد از این پایگاهها برای «عملیات دفاعی آمریکا» علیه اقدامات تهاجمی جمهوری اسلامی در تنگه هرمز استفاده شود.
پیشتر، لندن اجازه داده بود نیروهای آمریکایی از پایگاههای بریتانیا برای جلوگیری از شلیک موشکهای حکومت ایران که تهدیدی علیه منافع یا جان شهروندان بریتانیایی به شمار میآمدند، استفاده کنند.
تصمیم اخیر لندن کمی پس از آن اعلام شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا جمعه در شبکههای اجتماعی، کشورهای عضو ناتو را بهدلیل حمایت نکردنشان از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی مورد انتقاد قرار داد و آنها را «بزدل» خواند و تاکید کرد که آمریکا این موضوع را از یاد نخواهد برد.
در پی اعلام موافقت بریتانیا در روز جمعه، ترامپ گفت که این کشور باید زودتر دست به چنین اقدامی میزد.
آلمان، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، هلند و کانادا، به همراه ژاپن که عضو ناتو نیست، پنجشنبه ۲۸ اسفند در بیانیهای مشترک اعلام آمادگی کرده بودند که به «تلاشهای مناسب برای تضمین عبور امن از تنگه» بپیوندند.
افزایش اقدامات دفاعی بریتانیا در منطقه
وزارت دفاع بریتانیا همچنین گزارش داد که شامگاه جمعه جنگندههای تایفون و اف-۳۵ این کشور، با پشتیبانی سوختگیری هوایی، به انجام گشتهای هوایی دفاعی بر فراز اردن، قطر، امارات متحده عربی و بحرین ادامه دادند.
در بیانیه این وزارتخانه آمده که بریتانیا اکنون در این منطقه بیش از هر زمان دیگری در ۱۵ سال گذشته هواپیمای جنگی در حال پرواز دارد و خلبانان بریتانیایی اکنون از ۷۰۰ ساعت پرواز در منطقه فراتر رفتهاند.
بر اساس این بیانیه، بریتانیا با ۵۰۰ نیروی اضافی در حال پشتیبانی از فعالیتهای دفاع هوایی در پایگاههای خود در قبرس است.
همچنین این کشور تعدادی از کارشناسان نظامی را به فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام اعزام کرده تا به برنامهریزی و تدوین گزینهها برای راههایی جهت بهبود امنیت در تنگه هرمز کمک کنند.
آمادگی پنتاگون برای اعزام نیروی زمینی
همزمان چند منبع آگاه به سیبیاس نیوز گفتند که مقامات پنتاگون آمادگیهای دقیقی برای اعزام نیروهای زمینی آمریکا به خاورمیانه انجام دادهاند.
این منابع افزودند که فرماندهان ارشد نظامی درخواستهای مشخصی ارائه کردهاند تا برای چنین گزینهای آماده شوند، و ترامپ در حال بررسی اقداماتی در این زمینه است.
این منابع همچنین گفتند که ارتش جلساتی برگزار کرده است تا آماده شود که در صورت تصمیم رییسجمهوری برای بهکارگیری نیروهای زمینی آمریکایی، چگونه با احتمال بازداشت سربازان و نیروهای شبهنظامی جمهوری اسلامی برخورد شود؛ از جمله اینکه ایرانیان بازداشتشده به کجا منتقل خواهند شد.
رویترز نیز جمعه به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که ارتش ایالات متحده در حال اعزام هزاران تفنگدار دریایی به خاورمیانه است.
سه مقام آمریکایی به این خبرگزاری گفتند که کشتی USS Boxer، یک کشتی تهاجمی آبیـخاکی، به همراه واحد اعزامی تفنگداران دریایی آن شامل حدود ۲۵۰۰ تفنگدار و ناوهای جنگی همراه به منطقه اعزام خواهد شد.
آنها نگفتند که ماموریت این نیروها دقیقا چه خواهد بود.
رییسجمهوری آمریکا جمعه گفت که این کشور میتواند همین اکنون از جنگ علیه جمهوری اسلامی خارج شود اما این گزینه «قابل قبولی» نیست و اگر حضور آمریکا طولانیتر باشد، جمهوری اسلامی «هرگز» نمیتواند توان نظامی خود را بازسازی کند.
دو مقام گفتند که هنوز تصمیمی درباره اعزام نیرو به داخل خود ایران اتخاذ نشده، اما پیشتر یک مقام آمریکایی و سه منبع مطلع به رویترز گفتند که نیروهای آمریکایی ممکن است وارد سواحل ایران یا مرکز صادرات نفت در جزیره خارک شوند.
کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد که بارنئا این ارزیابی خود را در دیدارهایی با نتانیاهو و دولت او پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ارائه داده بود.
این شبکه تلویزیونی بهنقل از چند منبع که نام آنها را فاش نکرد، افزود که بارنئا به مقامات سیاسی اسرائیل گفت که «اگر اهداف نظامی عملیات شامل بریدن سر رهبری و نیز وارد کردن آسیب جدی به نهادهای رژیم و توانایی آن برای سرکوب شهروندان خود محقق شود، آنگاه موساد و سیا خواهند دانست چگونه اطمینان حاصل کنند که ایرانیان دوباره به خیابانها بیایند و جایگزینی برای رژیم پیدا کنند.»
این شبکه ادامه داد که رییس موساد توضیحات احتیاطی و شروطی ارائه داد و اشاره کرد که هم وضعیت در حال تحول است و هم دستیابی به نتایج مطلوب میتواند زمان طولانی ببرد.
نتانیاهو و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هنگام اعلام آغاز کارزار حملات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی، خطاب به مردم ایران گفتند که این عملیات میتواند شرایط لازم برای سقوط حکومت را فراهم کند.
با این حال هر دو افزودند که این بر عهده خود ایرانیان خواهد بود که از این فرصت استفاده کنند.
نتانیاهو پنجشنبه ۲۸ اسفند نیز در یک کنفرانس خبری گفت: «نشانههای زیادی از فروپاشی رژیم ایران وجود دارد. نشانههای زیادی.»
او افزود: «دوست داشتم میتوانستم همه آنها را فاش کنم، اما میبینم که وجود دارند. آیا من میتوانم همین الان قول بدهم که رژیم فرو خواهد پاشید؟ نمیتوانم. اما میتوانم بگویم که ما در تلاش هستیم شرایطی ایجاد کنیم تا فروپاشی رخ دهد، اما ممکن است زنده بماند و اگر زنده بماند، بسیار ضعیفتر خواهد بود.»
پیشتر پیشتر تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده، در جلسهای در کنگره اعلام کرده بود که اهداف آمریکا و اسرائیل در جریان عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی یکسان نیستند.
اما ترامپ جمعه اعلام کرد که اهداف آمریکا و اسرائیل در مورد جنگ علیه جمهوری اسلامی «تا حد زیادی مشابه» است.
رییسجمهوری آمریکا پنجشنبه هم اعلام کرد تعداد زیادی از نیروهای نظامی جمهوری اسلامی گریختهاند و رهبری حکومت نیز دچار آشفتگی شده است.
ترامپ ۲۸ اسفند در دیدار با سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، در کاخ سفید گفت: «رهبری ایران از بین رفته است. آنها دوباره به دنبال رهبران جدید هستند.»
ترامپ جمعه ۲۹ اسفند در برنامه تلویزیونی اماس ناو از شبکه خبری آمریکایی اِماِساِنبیسی گفت که با این حال جمهوری اسلامی همین اکنون نیز با حملاتی که صورت گرفته، برای یک دهه از بازسازی تواناییهای نظامی خود ناتوان خواهد بود.
او افزود که اهداف آمریکا و اسرائیل در مورد جنگ علیه جمهوری اسلامی «تا حد زیادی مشابه» است.
پیشتر تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده، در جلسهای در کنگره اعلام کرده بود که اهداف آمریکا و اسرائیل در جریان عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی یکسان نیستند.
او گفت: «ما از طریق عملیاتها میتوانیم ببینیم که دولت اسرائیل تمرکز خود را بر ناتوان کردن رهبری ایران گذاشته است.»
مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده گفت: «رییسجمهوری ترامپ اعلام کرده که اهداف او عبارتند از نابود کردن توانایی پرتاب موشکهای بالستیک ایران، توانایی تولید موشکهای بالستیک آنها، و نیروی دریاییشان.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شامگاه پنجشنبه درباره اهداف این کشور از جنگ علیه جمهوری اسلامی گفت: نتانیاهو گفت: «در نهایت به مردم ایران بستگی دارد که از شرایطی که ما برای تضعیف رژیم ایجاد کردهایم استفاده کنند.»
او ادامه داد: «ما بر سه هدف متمرکز هستیم: نابودی برنامه هستهای ایران، نابودی برنامه موشکهای بالستیک ایران، و ایجاد شرایطی که به مردم ایران امکان دهد سرنوشت خود را به دست بگیرند.»
رییسجمهوری آمریکا در گفتوگوی خود با اِماِساِنبیسی درباره آینده جنگ تاکید کرد: «اگر همین الان خارج شویم، حداقل ۱۰ سال طول میکشد تا بازسازی کنند، اما بازسازی خواهند کرد. اگر طولانیتر بمانیم، هرگز بازسازی نخواهند کرد.»
اظهارات ترامپ پس از آن مطرح شد که چندین رسانه خبری گزارش دادند که پنتاگون تا ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی دیگر را از سن دیگو به خاورمیانه اعزام میکند.
این دومین گزارش منتشر شده از اعزام هزاران نیروی آمریکایی به این منطقه در هفته گذشته است.
ترامپ پنجشنبه در دفتر بیضیشکل کاخ سفید گفت که نمیخواهد نیروهای زمینی در ایران مستقر کند. اما در همان روز، نتانیاهو گفت «باید یک مؤلفه زمینی وجود داشته باشد» تا تغییر واقعی رژیم در ایران تضمین شود.
آمریکا هماکنون حدود ۵۰ هزار نیرو در منطقه دارد.
این نیروها میتوانند برای حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز یا استقرار در جزایری مانند خارک به کار گرفته شوند، اما بر اساس گزارشها، تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده است.
وزیر جنگ آمریکا گفت: حملات به توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی در جزیره خارک به ایالات متحده این امکان را میدهد که بر سرنوشت ایران کنترل داشته باشد.
جمعه، ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه پس از دیدار با وزیر خارجه اسرائیل در تلآویو گفت که در کوتاهمدت پایان روشنی برای درگیری در خاورمیانه نمیبیند، اما فرانسه و متحدانش به تلاش برای یافتن راهحلی پایدار ادامه خواهند داد.
این پیام که جمعه با عنوان «پیام نوروزی» رهبر جمهوری اسلامی منتشر شد، مجتبی خامنهای ابتدا عید فطر را بهخصوص به مسلمانان جهان تبریک گفته و از انقلاب ملی ایرانیان در دی ماه بهعوان کودتا یاد کرده است.
پیام منتسب به مجتبی خامنهای همچنین حاوی مواضعی درباره جنگ جاری آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی است.
در این پیام آمده است: «حملاتی در ترکیه و عمان که هر دو با ما روابط مناسبی دارند، علیه بعضی از نقاط این کشور صورت گرفته به هیچ وجه از سوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و سایر نیروهای جبهه مقاومت نبوده است.»
مقامات جمهوری اسلامی به گروههای مسلح تحت حمایت خود در منطقه «جبهه مقاومت» میگویند.
یک روز قبل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در یک نشست خبری درباره مجتبی خامنهای گفت: «من مطمئن نیستم الان چه کسی در ایران حکومت میکند. مجتبی هنوز ظاهر نشده است. او را دیدهاید؟ ما ندیدهایم. و نمیتوانیم دقیقا تضمین کنیم چه اتفاقی آنجا میافتد.»
نتانیاهو تاکید کرد: «آنچه میبینیم این است که تنشهای زیادی بین افرادی که برای رسیدن به قدرت تلاش میکنند وجود دارد. موضع یکپارچهای وجود ندارد. گاهی این را در دستورات متناقضی که داده میشود میبینید. یک کاری انجام میدهند و بعد آن را پس میگیرند و همینطور ادامه دارد.»
تکذیب نقش داشتن جمهوری اسلامی در حملات به عمان و ترکیه در شرایطی است که پیشتر مسعود پزشکیان از حملات به همسایگان ایران عذرخواهی کرده بود، اما دیگر مقامات جمهوری اسلامی بر تداوم این حملات تاکید کردند.
شعار حکومتی برای سال جدید
در پیام منتسب به مجتبی خامنهای همچنین برای سال جدید «شعار اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» در نظر گرفته شده است. علی خامنهای نیز هر نوروز، شعاری را برای سال نو اعلام میکرد.
از زمان انتشار بیانیه مجلس خبرگان رهبری که در آن مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید معرفی شد، صرفا پیامهای مکتوبی منتسب به او منتشر شده است.
غیبت او همچنین به یکی از داغترین موضوعات در شبکههای اجتماعی تبدیل شده است.
به عقیده تحلیلگران، تداوم غیبت خامنهای، به سردرگمی نیروهای حکومتی در ایران دامن زده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت که روشن نیست مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، هنوز زنده باشد.
این اظهارات پس از گزارشها درباره مجروح شدن او در یک حمله هوایی مطرح شد.
ترامپ ۲۵ اسفند در مراسمی در کاخ سفید گفت: «نمیدانیم [مجتبی خامنهای] زنده است یا نه. فقط این را میگویم که هیچکس او را ندیده، که این غیرعادی است.»
قبل از آن، جیدی ونس، معاون ترامپ، درباره مجروح شدن مجتبی خامنهای گفت: «میدانیم او زخمی شده، اما دقیقا نمیدانیم شدت آن چقدر است.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز از زخمی شدن چهره مجتبی خامنهای خبر داد و گفت او نمیتواند در انظار عمومی ظاهر شود.
پیشتر جمشید برزگر، تحلیلگر سیاسی به ایران اینترنشنال گفت: «با این حال بهدلیل شرایط جسمی مجتبی خامنهای، غیبت او در انظار عمومی و انتشار پیامی بسیار مغشوش و مشوش به نام او اکنون نتایجی معکوس به بار آورده و باعث سردرگمی بیشتر و تضعیف نیروهای وفادار به حکومت شده است.»
او تاکید کرد: «این شرایط موجب شده کسانی مثل علی اصغر حجازی که از حمله اسرائیل جان سالم بهدر برده نگران تضعیف جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی شوند و بهعنوان راه حلی موقت و تا مشخص شدن وضعیت مجتبی خامنهای، برای حفظ اقتدار او قدرت در وضعیت فعلی مجددا به شورای موقت رهبری بازگردانده شود.»
ترامپ، جمعه ۲۹ اسفند در تروث سوشال نوشت: «بدون ایالات متحده آمریکا، ناتو یک ببر کاغذی است! آنها نمیخواستند برای متوقف کردن ایرانِ مجهز به توان هستهای وارد جنگ شوند.»
رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد که کشورهای ناتو نمیخواهند به نبرد علیه جمهوری اسلامی بپیوندند، اما همچنان از قیمتهای بالای نفت شکایت میکنند.
او نوشت: «حالا که این نبرد از نظر نظامی پیروز شده و خطر بسیار کمی برای آنها دارد، از قیمت بالای نفتی که مجبور به پرداخت آن هستند شکایت میکنند، اما نمیخواهند برای بازگشایی تنگه هرمز کمک کنند، اقدامی نظامی ساده که تنها دلیل قیمت بالای نفت است.»
ترامپ در پایان نوشت: «انجام این کار برای آنها بسیار آسان و کمریسک است. ترسوها، و ما به یاد خواهیم داشت.»
پیشتر رییسجمهوری آمریکا از متحدان اصلی و برخی دیگر کشورها خواسته بود که به تامین امنیت کشتیرانی از طریق تنگه هرمز تحت کنترل جمهوری اسلامی کمک کنند.
شبکه خبری اِیبیسی، شامگاه ۲۵ اسفند، بر اساس یک پیام محرمانه نوشت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، به دیپلماتهای این کشور در سراسر جهان دستور داده است که دولتهای خارجی را به «اقدام سریع برای کاهش تواناییهای [حکومت] ایران و گروههای تروریستی همسو با آن با هدف حمله به کشورها و شهروندان ما» ترغیب کنند.
بر اساس این نامه، خطر حمله از سوی جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش «افزایش» یافته است.
از زمان آغاز حملات آمریکا-اسرائیل در نهم اسفند، بازارهای جهانی متلاطم شده و قیمت نفت افزایش یافته است.
آلمان، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، هلند، ژاپن و کانادا در یک بیانیه مشترک پنجشنبه متعهد شدند که به «تلاشهای مناسب برای تضمین عبور امن از تنگه» بپیوندند. اما صدراعظم آلمان، فریدریش مرتس، روشن کرد که این امر منوط به پایان درگیریهاست.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، پس از نشست اتحادیه اروپا در بروکسل گفت که دفاع از حقوق بینالملل و ترویج کاهش تنش «بهترین کاری است که میتوانیم انجام دهیم».
او افزود: «من نشنیدهام کسی در اینجا تمایلی برای ورود به این درگیری ابراز کند، بلکه کاملا برعکس.»
ناتو ماموریت خود در عراق را «تنظیم» میکند
همچنین در تحولی دیگر، ناتو جمعه و در پی گزارشی رسانهای مبنی بر اینکه این ائتلاف به دلیل درگیریهای نظامی در خاورمیانه خارج کردن نیروهای خود از عراق را آغاز کرده، اعلام کرد که در حال «تنظیم» وضعیت ماموریت خود در عراق است.
آلیسون هارت، سخنگوی ناتو، در ایمیلی به رویترز گفت: «میتوانیم تایید کنیم که در چارچوب ماموریت ناتو در عراق، در حال تنظیم وضعیت خود هستیم. ما در هماهنگی نزدیک با متحدان و شرکا کار میکنیم.»
او افزود: «ایمنی و امنیت نیروهای ما در اولویت اصلی قرار دارد، به همین دلیل از ارائه جزئیات بیشتر درباره این موضوع خودداری میکنیم. گفتوگوی سیاسی و همکاری عملی ناتو و عراق، از جمله از طریق ماموریت ناتو در عراق، ادامه خواهد یافت.»
همزمان جمعه، وزیر دفاع لهستان روز جمعه و در حالی که درگیریها در خاورمیانه ادامه دارد، اعلام کرد که این کشور نیروهای خود را از عراق خارج کرده است.
ولادیسواف کوسینیاک-کامیژ در حساب خود در ایکس نوشت: «بهدلیل وخامت وضعیت امنیتی در منطقه خاورمیانه و پس از تحلیل شرایط عملیاتی و تهدیدات احتمالی، تصمیم گرفته شد که گردان نظامی لهستان از عراق منتقل شود.»
